Bản án 66/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ngày 08/6/2022, Nguyễn Văn H sử dụng tại khoản Facebook "Nguyên Nguyễn van Hung" thì nhận được tin nhắn qua ứng dụng messenger từ tài khoản Facebook "Thành Đặng Tiến Vũ" với nội dung hỏi mua rắn hổ chúa, H đồng ý (H không hỏi tên, địa chỉ người này). Đến ngày 09/6/2023, Nguyễn Văn H nhận được cuộc gọi qua ứng dụng Messenger từ tài khoản "Đức Binh" của Lý Đức B, sinh năm 1991, trú tại thôn 3 Yên Lập, xã P, huyện Y. Bình nói cho H biết B bắt được một con rắn hổ chúa và có nhu cầu bán con rắn này. B quay video con rắn hổ chúa gửi cho H, sau khi nhận được Hùng chuyển video đến tài khoản Facebook "Thành Đặng Tiến Vũ" để liên hệ bán con rắn hổ chúa này, người sử dụng tài khoản "Thành Đặng Tiến Vũ" đồng ý mua con rắn hổ chúa với giá thỏa thuận là 2.000.000đ. Hồi 10 giờ 36 phút ngày 10/6/2023, người sử dụng tài khoản "Thành Đặng Tiến Vũ" đã thông qua Chi nhánh Công ty TNHH NN TM và XNK Viettel

- Trung tâm bán lẻ, địa chỉ: số 282 Minh Khai, phường Minh Khai, quận Hai Bà Trưng, thành phố Hà Nội thực hiện giao dịch chuyển số tiền 1.000.000đ từ tài khoản số 111002855077 mở tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam của Tổng Công ty Dịch vụ số Viettel đến tài khoản số 105870312435 mở tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam của chị Ninh Thị Q (vợ của Nguyễn Văn H) để đặt cọc tiền mua con rắn hổ chúa, số tiền còn lại hai bên thỏa thuận khi nào H giao con rắn hổ chúa sẽ trả sau. Nhận được tiền đặt cọc, chiều tối cùng ngày H điều khiển xe mô tô biển số 22K5-9498 (xe của ông Nguyễn Văn X bố đẻ B) đến nhà B và mua được 01 con rắn hổ chúa trong một chiếc túi cước màu trắng (H chưa trả tiền cho B). Sau đó H cho túi cước đựng con rắn hổ chúa vào trong một bao tải rứa màu đỏ rồi điều khiển xe mô tô chở con rắn hổ chúa về nhà cất giấu.

Sáng ngày 11/6/2023, H nhận được cuộc gọi từ số điện thoại 0865.609.045 giới thiệu là lái xe ô tô khách đến lấy hàng cho tài khoản facebook "Thành Đặng Tiến Vũ". Sau đó, H mượn chiếc xe mô tô biển số 22Y1-044.28 (xe của ông Bùi Văn T, sinh năm 1980, trú tại thôn 5 M, xã P, huyện Y) vận chuyển con rắn hổ chúa trên ra khu vực Cầu Luổng, thuộc thôn 5 M, xã P, huyện Y để đón xe khách. Khi H đang điều khiển xẻ mô tô chở con rắn hổ chúa thì bị tổ công tác của Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Tuyên Quang phát hiện, lập biên bản về hành vi phạm tội.

Tại cơ quan điều tra Lý Đức B khai báo: Bản thân Bình có quen biết với Nguyễn Văn H và được nói chuyện với Hùng qua tài khoản Facebook “Đức Binh” nhưng B không được bán cũng như gửi video có hình ảnh con rắn hồ chúa nào cho Nguyễn Văn H.

Tại kết luận giám định động vật số 875/STTNSV ngày 12/6/2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật - Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết luận:

Xác định tên loài động vật: 01 (một) cá thể động vật còn sống là loài Rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiophagus hannah, lớp Bò sát (Reptilia).

Xác định tình trạng bảo tồn theo quy định của pháp luật:

1. Loài Rắn hổ chúa có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ.

2. Loài Rắn hổ chúa cũng có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Tại Kết luận giám định số 992/KL-KTHS ngày 25/7/2023 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Tuyên Quang kết luận:

1. Trong điện thoại gửi giám định tìm thấy:

- 125 tin nhắn qua ứng dụng Messenger Facebook giữa tài khoản "Nguyên Nguyễn van Hung" với tài khoản "Đức Binh".

- Không tìm thấy tin nhắn qua ứng dụng Messenger Facebook giữa tài khoản " Nguyên Nguyễn van Hung" với tài khoản "Thành Đặng Tiến Vũ".

(Ngoài ra không tìm thấy dữ liệu gì khác)

2. Không tìm thấy dữ liệu video qua ứng dụng Messenger Facebook giữa tài khoản "Nguyên Nguyễn van Hung" với các tài khoản "Thành Đặng Tiến Vũ", "Đức Binh" khoảng thời gian từ ngày 08/6/2023 đến ngày 11/6/2023 trong điện thoại gửi giám định nên không tiến hành các bước giám định tiếp theo.

Tại bản Cáo trạng số 55/CT-VKSHY, ngày 01/10/2023, Viện kiểm sát nhân dân huyện Hàm Yên đã truy tố Nguyễn Văn H về tội «Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm» quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên giữ quyền công tố giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo theo tội danh, điều luật đã nêu trong Bản cáo trạng và đề nghị Hội đồng xét xử:

- Tuyên bố bị cáo Nguyễn Văn H phạm tội «Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm».

- Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật Hình sự, xử phạt bị cáo Nguyễn Văn H từ 01 (Một) năm đến 01 (Một) năm 03 (Ba) tháng tù cho hưởng án treo, thử thách từ 02 (Hai) năm đến 02 (Hai) năm 06 (Sáu) tháng. Thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm. Giao bị cáo cho UBND cấp xã nơi bị cáo cư trú giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Đề nghị Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Về vật chứng Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự; các Điều 47, 48 Bộ luật Hình sự: Tiếp tục giao 01 cá thể rắn Hổ chúa cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội để thực hiện cứu hộ theo quy định; tịch thu tiêu hủy 01 túi cước màu trắng và 01 bao tải dứa màu đỏ đã qua sử dụng; trả lại cho bị cáo Nguyễn Văn H 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu REALME C11 nhưng tạm giữ lại để đảm bảo cho công tác thi hành án; tịch thu sung vào ngân sách nhà nước số tiền 1.000.000đ (Một triệu đồng). Đối với 01 chiếc xe mô tô biển kiểm soát 22Y1 – 044.28 cùng các giấy tờ xe, quá trình điều tra cơ quan Điều tra đã trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp là ông Bùi Văn T nên không đề nghị Hội đồng xét xử xem xét.

Ngoài ra, Kiểm sát viên còn đề nghị Hội đồng xét xử buộc bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm, đồng thời tuyên quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn H khai nhận mặc dù biết rõ loài rắn Hổ chúa là động vật nằm trong danh sách các loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ theo quy định của Nhà nước nhưng do hám lợi nên sáng ngày 11/6/2023 bị cáo đã thực hiện hành vi vận chuyển một cá thể rắn hổ chúa còn sống có trọng lượng 2,1kg ra khu vực cầu Luổng, đoạn Km47, Quốc lộ 2 đường Tuyên Quang – Hà Giang thuộc địa phận thôn 5 M, xã P, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang với mục đích để bán lấy tiền chi tiêu cá nhân bị Tổ công tác Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Tuyên Quang lập biên bản, thu giữ tang vật. Trình bày Lời nói sau cùng, bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt và cho bị cáo được cải tạo tại địa phương để bị cáo có cơ hội sửa chữa lỗi lầm của mình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung của vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Văn H đã thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình phù hợp với nội dung mà bản Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân huyện Hàm Yên đã truy tố đối với bị cáo. Ngoài lời khai nhận của bị cáo, hành vi phạm tội của Nguyễn Văn H còn được chứng minh bằng vật chứng thu giữ; kết luận giám định và toàn bộ các tài liệu chứng cứ khác trong hồ sơ, do đó có đủ cơ sở xác định:

Hồi 10 giờ 20 phút ngày 11/6/2023, Nguyễn Văn H đã có hành vi vận chuyển trái phép 01 cá thể Rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiophagus hannah, lớp Bò sát Reptilia (có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài nguy cấp, quý hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ và trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp quý hiếm ban hành kèm theo Nghị định số 84/2021/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ) đến khu vực Cầu Luổng, thuộc thôn 5 M, xã P, huyện Y với mục đích để bán, bị tổ công tác của Phòng Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Tuyên Quang phát hiện, lập biên bản về hành vi phạm tội.

Hành vi của bị cáo là nghiêm trọng, vi phạm pháp luật hình sự, đã xâm phạm đến chế độ quản lý của Nhà nước về bảo vệ động vật hoang dã quý hiếm, xâm phạm đến sự bền vững của môi trường sinh thái, gây ra những hậu quả nghiêm trọng khác cho đời sống xã hội. Do đó, cần buộc bị cáo phải chấp hành mức hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ thực hiện hành vi phạm tội của mình để răn đe, giáo dục đối với bị cáo, đồng thời phòng ngừa tội phạm chung.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có Đơn xin cải tạo tại địa phương có xác nhận của chính quyền địa phương. Ngoài ra bố đẻ bị cáo là ông Nguyễn Văn X tham gia chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, làm nhiệm vụ quốc tế sau ngày 30/4/1975 được hưởng chế độ trợ cấp một lần. Đây là các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự cần áp dụng đối với bị cáo để lên mức án cho phù hợp.

Hội đồng xét xử xét thấy bị cáo có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ, không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, có nơi cư trú ổn định, rõ ràng nên không cần thiết buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù giam mà cho bị cáo được hưởng án treo, cải tạo tại địa phương cũng có tác dụng giáo dục, cải tạo bị cáo trở thành người công dân tốt, có ích cho gia đình và xã hội.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa xác định bị cáo làm nghề tự do, không có thu nhập ổn định, bản thân không có tài sản gì riêng có giá trị nên Hội đồng xét xử không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo theo quy định tại khoản 4 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Quá trình điều tra, truy tố các Điều tra viên, Kiểm sát viên đã thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm do luật định. Cơ quan điều tra đã tiến hành điều tra, giải quyết vụ án đúng theo trình tự, thủ tục được thể hiện thông qua việc ghi chép, lập biên bản các hoạt động tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Tại phiên tòa, Kiểm sát viên thực hành quyền công tố đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, thực hiện việc xét hỏi, tranh tụng đúng quy định tại các Điều 289, 306, 315, 320, 321, 322 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Quá trình đã thu giữ 01 cá thể Rắn hổ chúa, sau khi tiến hành giám định, Cơ quan điều tra Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Tuyên Quang đã giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội - Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hà Nội cứu hộ theo quy định. Ngoài ra, cơ quan Điều tra còn thu giữ của bị cáo Nguyễn Văn H 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu REALME C11; 01 chiếc xe mô tô biển kiểm soát 22Y1 – 044.28; 01 túi cước màu trắng, 01 bao tải dứa màu đỏ đều đã qua sử dụng và số tiền 1.000.000đ (Một triệu đồng) do bị cáo Nguyễn Văn H tự nguyện giao nộp.

Hội đồng xét xử thấy rằng đối với 01 (Một) cá thể Rắn hổ chúa còn sống cần tiếp tục giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thuộc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Hà Nội để tiếp tục cứu hộ theo quy định; đối với 01 túi cước và 01 bao tải dứa là dụng cụ dùng để vận chuyển rắn trái phép, không còn giá trị sử dụng nên cần tịch thu tiêu hủy. Đối với số tiền 1.000.000đ (Một triệu đồng) do bị cáo Nguyễn Văn H giao nộp, quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo xác định đây là tiền bị cáo được đối tượng đặt mua rắn trả trước, liên quan trực tiếp đến tội phạm nên cần tịch thu sung vào ngân sách nhà nước. Đối với chiếc điện thoại di động nhãn hiệu REALME C11 là phương tiện liên lạc cá nhân của bị cáo Hùng, không liên quan trực tiếp đến tội phạm nên cần trả lại cho bị cáo nhưng tạm giữ lại để đảm bảo cho công tác thi hành án.

Đối với chiếc xe mô tô biển kiểm soát 22Y1 – 044.28 cùng các giấy tờ xe là tài sản hợp pháp của ông Bùi Văn T. Quá trình điều tra xác định ông Thuận không biết việc bị cáo Nguyễn Văn H mượn xe để vận chuyển Rắn trái phép nên cơ quan Điều tra đã trả lại xe cùng các giấy tờ cho ông Bùi Văn T, do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.

Bị cáo Nguyễn Văn H phải chịu án phí hình sự sơ thẩm và được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Theo lời khai của bị cáo Nguyễn Văn H thì anh Lý Đức B là người bán cá thể Rắn hổ chúa cho bị cáo Hùng vào ngày 10/6/2023. Cơ quan điều tra đã áp dụng các biện pháp điều tra nhưng ngoài lời khai duy nhất của bị cáo Hùng không có tài liệu, chứng cứ khác chứng minh anh Lý Đức B là người bán con Rắn hổ chúa cho bị cáo H nên không có căn cứ xem xét xử lý.

Đối với người sử dụng tài khoản Facebook "Thành Đặng Tiến Vũ" và người sử dụng số thuê bao 0865.609.045, quá trình điều tra đã tiến hành các biện pháp xác minh đấu tranh theo quy định nhưng không xác định được danh tính của các đối tượng nên không có căn cứ xem xét xử lý.

Đối với chị Ninh Thị Q (vợ bị cáo Nguyễn Văn H) không biết việc trao đổi, thỏa thuận mua bán rắn hổ chúa của Nguyễn Văn H và người sử dụng tài khoản Facebook "Thành Đặng Tiến Vũ" nên đã sử dụng số tài khoản 105870312435 để nhận số tiền 1.000.000đ tiền đặt cọc mua rắn hổ chúa cho bị cáo H nên không xem xét xử lý.

Đối với ông Bùi Văn T đã cho bị cáo H mượn xe mô tô để vận chuyển con Rắn hổ chúa từ nhà của bị cáo Hùng đến Cầu Luổng, thôn 5 M, xã P, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang vào sáng ngày 11/6/2023. Tuy nhiên, khi mượn xe, bị cáo H không nói cho ông T biết mục đích mượn xe để chở cá thể Rắn hổ chúa đi bán nên không có căn cứ xử lý.

Do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý đối với các vấn đề trên.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 106, 136, 331 và 333 Bộ luật Tố tụng hình sự. Điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; các Điều 65, 47, 48 Bộ luật hình sự; Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

- Tuyên bố: Bị cáo Nguyễn Văn H phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

1. Về hình phạt:

Xử phạt bị cáo Nguyễn Văn H 01 (Một) năm tù cho hưởng án treo, thử thách 02 (Hai) năm. Thời hạn thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (31/10/2023).

Giao bị cáo Nguyễn Văn H cho Uỷ ban nhân dân xã P, huyện Y, tỉnh Tuyên Quang, nơi bị cáo cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp bị cáo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về Thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về xử lý vật chứng:

- Giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội thuộc Sở nông nghiệp và phát triển nông thôn thành phố Hà Nội 01 (Một) cá thể Rắn hổ chúa còn sống để tiếp tục cứu hộ theo quy định (Cơ quan Điều tra Phòng cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường Công an tỉnh Tuyên Quang đã giao cho Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội, thể hiện tại Biên bản giao nhận động vật hoang dã ngày 12 tháng 6 năm 2023).

- Tịch thu tiêu hủy 01 túi cước màu trắng; 01 bao tải dứa màu đỏ đều đã qua sử dụng.

- Trả lại cho bị cáo Nguyễn Văn H 01 chiếc điện thoại di động nhãn hiệu nhãn hiệu REALME C11, nhưng tạm giữ lại để đảm bảo cho công tác thi hành án.

(Tình trạng các vật chứng như Biên bản giao nhận vật chứng ngày 04/10/2023 giữa cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Hàm Yên và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hàm Yên).

- Tịch thu sung vào ngân sách nhà nước số tiền 1.000.000đ (Một triệu đồng) hiện đang được tạm gửi tại tài khoản số 3949.0.1064845.00000 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Hàm Yên tại Kho bạc nhà nước huyện Hàm Yên, tỉnh Tuyên Quang (theo Giấy ủy nhiệm chi ngày 06/10/2023).

3. Về án phí và quyền kháng cáo:

- Bị cáo Nguyễn Văn H phải nộp 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm.

- Bị cáo được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án.