Bản án 65/2025/DS-ST — Tranh chấp đất đai

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 30/9/2024 và các lời khai trong quá trình tố tụng, nguyên đơn ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T trình bày:

Năm 1996, Uỷ ban nhân dân (UBND) xã Hải M có trình các cấp có thẩm quyền giao 50 lô đất ven đường trục xã cho nhân dân làm nhà ở. Ông Hoàng Văn C1 là người đăng ký nên được UBND tỉnh Nam Hà (nay là tỉnh Nam Định) giao cho sử dụng 140m2 (loại đất ONT) tại thửa 357, tờ bản đồ số 7 xã Hải M (nay là thửa 73, tờ bản đồ số 53). Sau khi có quyết định giao đất, ông Hoàng Văn C1 nộp được khoảng 5.000.000đ do kinh tế khó khăn nên không nộp tiền tiếp và đã trả lại đất cho UBND xã. Đến cuối năm 1997, biết được thông tin trên, vợ chồng ông bà đã đến UBND xã Hải M nộp tiền để sử dụng vào lô đất của ông C1. Tổng số tiền vợ chồng ông bà đã nộp cho UBND xã Hải M là 11.500.000đ (Mười một triệu năm trăm nghìn đồng) có hóa đơn chứng từ kèm theo. Sau khi nộp tiền ông bà đã được UBND xã Hải M giao đất và đã xây nhà sử dụng ổn định từ đó đến nay. Hiện ông bà đã có tên trên sổ mục kê, bản đồ địa chính xã Hải M. Vì điều kiện kinh tế khó khăn hay đi làm kinh tế ở xa, không hiểu biết pháp luật nên vợ chồng ông bà chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ). Mặc dù có tên trong sổ mục kê, bản đồ địa chính nhưng không hiểu lý do gì thửa đất chỉ có diện tích 120m2 đất trong đó (100m 2 đất ONT, 20m2 đất UB).

Đến thời gian gần, ông bà có đề nghị UBND xã Hải M làm thủ tục đề nghị các cấp có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ thì được trả lời không thể thực hiện được là do trong quyết định giao đất và danh sách các hộ được giao đất ở năm 1996 chưa chỉnh lý tên ông bà mà vẫn đứng tên ông Hoàng Văn C1. Ông C1 cũng đã xác nhận với vợ chồng ông bà và với UBND xã việc năm 1996 có nguyện vọng đăng ký sử dụng đất nhưng sau không có nhu cầu nên vợ chồng ông bà là người nộp tiền, nhận đất sử dụng. Tuy nhiên, ông C1 cũng không hợp tác làm giấy tờ chuyển từ tên ông C1 sang tên vợ chồng ông bà theo sự hướng dẫn của cơ quan chuyên môn để vợ chồng ông bà được cấp GCNQSDĐ.

Nay ông bà đề nghị Tòa án công nhận, ông bà có quyền quản lý, sử dụng thửa 73, tờ bản đồ 53 diện tích 140m2 đất ONT xã Hải M.

Tại biên bản lấy lời khai ngày 15/10/2024, bị đơn ông Hoàng Văn C1 trình bày:

Năm 1996, ông có nguyện vọng và đăng ký để được sử dụng 01 lô đất làm nhà ở của UBND xã Hải M. Ông được UBND xã Hải M thông báo lô đất có diện tích 140m2 đất, chiều rộng 7m, chiều sâu 20m, với giá khoảng 14.000.000đ, ông không nhớ cụ thể, ông nộp được 5.000.000đ, do hoàn cảnh khó khăn thì ông không nộp nữa và trả lại đất cho UBND xã Hải M nhưng phải mất thời gian sau ông mới nhận lại được tiền. Đến những năm gần đây vợ chồng ông C, bà T có yêu cầu ông ký hợp đồng chuyển nhượng đất với ông C, bà T ông không nhất trí vì bản thân ông từ trước đến nay không ký kết hợp đồng gì với ông C, bà T. Đến nay ông chỉ xác nhận ông C, bà T có quyền quản lý, sử dụng lô đất trước đây ông đã đăng ký, ông khẳng định không có tranh chấp thửa đất này với ông C, bà T nên việc cấp GCNQSDĐ thuộc trách nhiệm của các Cơ quan Nhà nước.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đại diện UBND xã Hải M trình bày:

- Về quá trình sử dụng đất: Năm 1996, theo quyết định số 987/QĐUB ngày 05/7/1996 của UBND tỉnh Nam Hà về việc giao đất để làm nhà ở cho 50 hộ gia đình. Theo đó, danh sách các hộ đề nghị giao đất làm nhà ở kèm theo tờ trình số 04/TTUB của UBND xã Hải M có tên hộ ông Hoàng Văn C1 được đề nghị giao 140 m2 đất ở tại thửa đất số 357, tờ bản đồ số 7 (bản đồ 299). Tại thời điểm hộ ông Hoàng Văn C1 không nộp tiền sử dụng đất, hộ ông Lương Văn Cnộp tiền sử dụng đất và đã sử dụng thửa đất trên cho đến thời điểm hiện nay, thửa đất sử dụng ổn định không có tranh chấp về ranh giới.

- Về hồ sơ UBND xã Hải M hiện đang quản lý. Trên bản đồ địa chính đo đạc năm 1998 và trên sổ mục kê lập năm 2002, thì thửa đất nêu trên mà hộ ông bà Lương Văn C đang sử dụng là thửa đất số 73, tờ bản đồ số 53, tại xóm 16 xã Hải M có diện tích là 120 m2, trong đó, đất ở tại nông thôn (ONT) là 100 m2, đất UB do UBND xã quản lý là 20 m2. Phía đông giáp mương, phía tây giáp đường, phía bắc giáp thửa đất số 170, phía nam giáp thửa đất số 74.

Tại thời điểm đo đạc thành lập bản đồ địa chính năm 1998, các thửa đất nằm trên đường trục xã (hiện nay là đường Trung Hoà) bao gồm các thửa từ thửa 170 đến thửa đất số 83 đều được để lại một phần quỹ đất là đất UB nhằm mục đích phục vụ mở rộng đường giao thông, trong đó có thửa đất số 73 mà hộ ông Lương Văn C đang sử dụng có 20m2 đất UB. Qua quá trình sử dụng đất và khi cải tạo nâng cấp mở rộng đường Trung Hòa đã sử dụng khoảng 10 m2 trong số 20m2 đất UB nêu trên để mở rộng đường và làm rãnh thoát nước, hiện tại còn khoảng 10m2 nằm sát mép đường Trung Hoà thuộc quỹ đất do UBND xã quản lý để mở rộng đường trong giai đoạn tiếp theo.

Về nội dung vụ án, UBND xã Hải M đề nghị Toà án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Người làm chứng ông Nguyễn Văn T trình bày: Ông được UBND xã Hải M phân công làm công tác tài chính xã từ năm 1996 đến năm 2016 thì nghỉ hưu theo chế độ Nhà nước. Năm 1996, UBND xã Hải M có trình các cấp có thẩm quyền giao đất có thu tiền sử dụng đất cho 50 hộ gia đình để làm nhà ở. Ông Hoàng Văn C1 là người đứng ra đăng ký và được duyệt 01 lô đất, sau khi nộp được một phần tiền thì khó khăn không có khả năng nộp tiền tiếp nên xin trả lại Nhà nước. Do ông Lương Văn C có anh em họ hàng với ông nên ông đã giới thiệu cho ông C, bà T nộp tiền để được sử dụng lô đất của ông C1. Ông C, bà T đã nộp tiền thể hiện qua 03 phiếu thu với số tiền 6.500.000đ, chứ không phải 11.500.000đ như ông C, bà T trình bày. Về số tiền phải nộp để được sử dụng đất là bao nhiêu tiền do thời gian đã lâu ông không nhớ. Việc nộp tiền do UBND xã Hải M thu và nộp vào ngân sách Nhà nước. Đến nay, sổ sách lưu lại số tiền ông C, bà T đã nộp không còn nhưng ông khẳng định ông C, bà T đã nộp đủ tiền thì UBND xã Hải M mới bàn giao đất trên thực địa cho ông C, bà T và đã sử dụng ổn định từ đó đến nay.

Tại Văn bản phúc đáp số 3072/CCT-NV ngày 16/12/2024, Chi cục thuế huyện H cung cấp: Căn cứ vào hồ sơ tài liệu lưu trữ tại Chi cục Thuế huyện H thì từ năm 1997, 1998, Chi cục thuế chỉ theo dõi tổng số tiền phải nộp, đã nộp của từng Quyết định giao đất của các xã, thị trấn. Việc thu tiền của từng hộ gia đình được giao đất do UBND xã Hải M đứng ra thu và nộp vào ngân sách Nhà nước theo từng Quyết định nên Chi cục Thuế huyện Hải Hậu không có danh sách chi tiết của từng hộ nộp tiền. Trong năm 1998, 1999 xã Hải M có 25 hộ nộp tiền sử dụng đất riêng lẻ thì không có tên ai trong các tên nộp thuế mà Tòa án yêu cầu cung cấp.

Tại Văn bản phúc đáp số 386/UBND-NNMT ngày 03/4/2025 của Ủy ban nhân dân huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

Về công nhận cho ông C, bà T được quyền sử dụng đất theo quyết định giao đất hay công nhận theo bản đồ địa chính, sổ mục kê. Tòa án căn cứ vào quy định tại khoản 6 Điều 135; khoản 4, điều 137 Luật đất đai năm 2024 để công nhận diện tích cho ông C, bà T theo quy định của pháp luật.

Về diện tích đất UB 20m2 nằm trong thổ của ông Lương Văn C, bà Nguyễn Thị T đề nghị Tòa án tham khảo báo cáo số 25/BC-UBND ngày 13/3/2025 của UBND xã Hải M gửi Phòng Nông nghiệp – Môi trường huyện Hải Hậu.

Về giá tiền ông C, bà T phải nộp. Quá trình thu thập bảng giá đất lưu tại UBND xã Hải M không khớp với số tiền phải nộp. Chi cục thuế huyện Hải Hậu không tìm được tài liệu để cung cấp nên không xác định được nghĩa vụ tài chính của ông C, bà T đã nộp là bao nhiêu tiền.

Tại phiên tòa ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T thay đổi yêu cầu khởi kiện, đề nghị Tòa án công nhận cho ông bà được sử dụng 120m2 đất loại đất ONT.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Hải Hậu tại phiên tòa phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục do Bộ luật tố tụng dân sự quy định. Các đương sự đã chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

Về nội dung: 158, 160, 161, 163 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 135, 137 của Luật Đất đai năm 2024; đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lương Văn Cvà bà Nguyễn Thị T; Ông C, bà T được quyền sử dụng 120m2 đất ONT tại thửa 73, tờ bản đồ số 53 xã Hải M. Các đương sự phải nộp án phí theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Theo sổ mục kê, bản đồ địa chính năm 1998 thể hiện ông C, bà T được sử dụng 120m2 trong đó (100m2 đất ONT, 20m2 đất UB) là không phù hợp, có sai sót trong việc lập bản đồ địa chính, sổ mục kê cũng như diện tích đất. Căn cứ vào khoản 6 Điều 135 Luật đất đai năm 2024 quy định “ Trường hợp có sự chênh lệch diện tích giữa số liệu đo đạc thực tế với số liệu ghi trên giấy tờ quy định tại Điều 137…, không có tranh chấp với những người sử dụng đất liền kề thì khi cấp hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, diện tích đất được xác định theo số liệu đo đạc thực tế”. Như vậy, ông C, bà T đang quản lý, sử dụng đất, không có tranh chấp với các hộ liền kề có chiều rộng 6,5m, chiều dài cạnh phía Bắc là 18,4m, chiều dài cạnh phía Nam là 18,8m, diện tích 120m2; còn nếu công nhận cho ông C, bà T sử dụng 140m2 thì phía Tây vào quy hoạch đất mở rộng đường, phía Đông vào mương nước. Do vậy, có căn cứ công nhận cho ông C, bà T được sử dụng diện tích 120m2 đất là phù hợp. Về loại đất do ông C, bà T được công nhận đã nộp đủ tiền sử dụng đất nên diện tích đất tăng từ 100m2 ONT lên 120m2 ONT, ông C, bà T không phải nộp thêm tiền sử dụng đất là phù hợp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 158, 160, 161, 163 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 135, 137 của Luật Đất đai năm 2024; khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228, khoản 2 Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T về việc tranh chấp quyền sử dụng đất có nguồn gốc được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất đối với ông Hoàng Văn C1 và yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất.

2. Công nhận ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T được quyền sử dụng 120m2 đất (ONT) tại thửa đất số 73, tờ bản đồ số 53 vị trí tại xã Hải M, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định được giới hạn bởi các điểm mốc (2,3,4,5,2) trên sơ đồ kèm theo bản án.

Kiến nghị Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh số liệu về diện tích đất trong Sổ mục kê, bản đồ địa chính thửa đất số 73, tờ bản đồ số 53 xã Hải M từ diện tích 100m2 đất ở (ONT) lên 120m2 đất ở (ONT), nhưng không phải nộp thêm tiền sử dụng đất.

3. Nghĩa vụ bàn giao: Do ông C, bà T đang quản lý, sử dụng đất nên không phải đề nghị Cơ quan thi hành án dân sự về bàn giao tài sản.

4. Về chi phí tố tụng: Ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T phải nộp 7.868.000đ (Bảy triệu tám trăm sáu mươi tám nghìn đồng) chi phí tố tụng. Xác nhận ông C, bà T đã nộp tiền tạm ứng tại Toà án và đã thanh toán xong chi phí tố tụng.

5. Án phí dân sự sơ thẩm: Căn cứ khoản 2 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Ông Lương Văn C và bà Nguyễn Thị T nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Nhưng được khấu trừ vào số tiền án phí đã nộp tại Biên lai thu số 0003335 ngày 04/10/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện H. Ông C, bà T đã nộp đủ tiền án phí.

6. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.