Bản án 65/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng dịch vụ

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa : Bà Huỳnh Thị Như Hà.

Các Thẩm phán: Bà Mai Thị Mỹ Tiên.

Bà Lê Thị Anh Minh.

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Cẩm Nhung – Thư ký Tòa án nhân

dân Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia

phiên tòa: Bà Hoàng Thị Ngọc - Kiểm sát viên.

Vào ngày 21 tháng 12 năm 2023, ngày 19 ngày 01 ngày 2024 đến ngày 22

tháng 01 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 523/2023/TLPT-DS ngày 24 tháng 10 năm 2023 về việc “Tranh chấp đòi tài sản và hợp đồng dịch vụ”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 359/2023/DS-ST ngày 17 tháng 8 năm 2023

của Tòa án nhân dân quận L bị kháng cáo;

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 5182/2023/QĐPT-DS ngày 07

tháng 11 năm 2023, Quyết định hoãn phiên tòa số 16103/2023/QĐPT- DS ngày 04 tháng 12 năm 2023, Quyết định tạm ngừng phiên toà số 16758/QĐPT-DS ngày 21 tháng 12 năm 2023, Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 104/2024/QĐPT-DS ngày 03/01/2024 giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Ông Nguyễn Nam A, sinh năm 1962;

Địa chỉ: Đường B, Phường B1, quận C, Thành phố Hồ Chí Minh.

Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn: Bà Võ Thúy D, sinh năm 1977;

Địa chỉ: Đường E, phường E1, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh (theo Văn bản ủy quyền công chứng số 001345, quyển số 04/2021 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 13 tháng 4 năm 2021 tại Văn phòng công chứng H, Thành phố Hồ Chí Minh). (Có mặt) Bị đơn: Bà Phạm Thị I, sinh năm 1959; Địa chỉ: Đường K, Phường K1, quận L, Thành phố Hồ Chí Minh; Người đại diện hợp pháp của bị đơn: Bà Đào Thị Thanh M, sinh năm 1997; Địa chỉ: Đường N, Phường N1, Quận O, Thành phố Hồ Chí Minh (theo Văn bản ủy quyền công chứng số 011072, quyển số 07/2022 TP/CC-SCC/HĐGD ngày 11/7/2022 tại Văn phòng công chứng P, Thành phố Hồ Chí Minh). (Có mặt) Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Luật sư Phạm Văn Q, Luật sư Công ty Luật R, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh; Địa chỉ: Đường N, Phường N1, Quận O, Thành phố Hồ Chí Minh. (Có mặt) Người làm chứng: Ông Trần Quang S, sinh năm 1958. (Có mặt) Địa chỉ cư trú: Đường T, phường T1, Quận G, Thành phố Hồ Chí Minh.

NỘI DUNG VỤ ÁN Theo đơn khởi kiện đề ngày 15/6/2020 và trong quá trình giải quyết vụ án, phía nguyên đơn trình bày: Ngày 12/12/2009, Ông Nguyễn Nam A có cho cá nhân bà Phạm Thị I (bà I) vay số tiền 7.500.000.000 đồng để bà I mua căn nhà và đất số U Đường U1, Phường U2, quận V, Thành phố Hồ Chí Minh. Căn nhà này là của ông Đặng Xuân X. Ông A xác nhận giữa cá nhân ông và cá nhân bà I có tồn tại 02 hợp đồng vay tiền, một hợp đồng có lăn tay giữa các bên và một hợp đồng có ông Trần Quang S và bà Lê Thị Thu Y ký làm chứng. Ông A xác nhận có ký tên tại Biên nhận ngày 12/12/2009 ký giữa ông A, bà I và người làm chứng ông S có nội dung: “Cả 03 chúng tôi cùng đồng ý nhìn nhận, việc Hợp đồng vay tiền giữa bà I với ông A là không có thực” nhằm để khẳng định vào thời điểm đó ông A chưa giao tiền cho bà I, do bà I sợ ký Hợp đồng vay tiền nhưng ông chưa đưa tiền với sự làm chứng của ông S. Thời điểm ký biên nhận này là vào buổi sáng ngày 12/12/2009, chữ ký và chữ viết họ tên trên biên nhận là của ông. Hợp đồng vay tiền ký đầu tiên vào sáng ngày 12/12/2009 có ông S làm chứng là không thực hiện được do có trục trặc trong việc mua bán nhà số U Đường U1 nên ông A chưa giao tiền cho bà I.

Chiều cùng ngày, bà I thông báo ông A, bà và ông X (chủ nhà số U Đường

U1) đã bàn được phương án giải quyết trục trặc, giải chấp để lấy chủ quyền nhà số U Đường U1 tại ngân hàng nên cá nhân ông A và cá nhân bà I ký lại Hợp đồng vay tiền khác, giao tiền và lăn tay chỉ có riêng bà I và ông A, ông nhớ thời điểm đưa tiền và ký hợp đồng này vào buổi chiều tối do thời gian đã lâu, ông không nhớ chính xác giờ. Việc bà I cho rằng bà I và ông A ký Hợp đồng vay tiền 7.500.000.000 đồng là giả tạo, chỉ nhằm mục đích phục vụ cho tranh chấp đòi nhà giữa bà I và ông X tại Tòa án nhân dân quận V là không đúng sự thật. Sự thật, cá nhân ông A cho riêng cá nhân bà I vay số tiền 7.500.000.000 đồng để bà I mua căn nhà số U Đường U1 từ ông X. Do việc mua bán giữa bà I và ông X không thành nên ngày 21 tháng 01 năm 2010 ông X đã khởi kiện bà I ra Tòa án nhân dân quận V, Thành phố Hồ Chí Minh về việc “Tranh chấp hợp đồng đặt cọc, mua bán nhà và chuyển nhượng quyền sử dụng đất, vay tài sản” nên bà I đã ký hợp đồng ủy quyền số 038366, Quyển số 9 TP/CC–SCC/HĐGD ngày 14/9/2012 tại Phòng công chứng A1, Thành phố Hồ Chí Minh để ông A đại diện cho bà I tham gia vụ kiện của ông X tại Tòa án nhân dân Quận V. Sau một thời gian tham gia tố tụng tại Tòa án nhân dân quận V, bà I đơn phương chấm dứt hợp đồng ủy quyền với ông A, ông A không thể tiếp tục tham gia tố tụng với tư cách là người đại diện cho bà I, ông A liên lạc với bà I để đòi tiền riêng của cá nhân ông nhưng bà I luôn tránh né trả nợ nên ngày 29 tháng 8 năm 2016, bà I đã viết, ký tên và lăn tay để tái xác nhận lại tiền bà I vay của ông A vào ngày 12/12/2009.

Trong lúc ông A nằm viện, ông A nhiều lần hối thúc đòi tiền bà I nhưng bà

I luôn tránh né cố tình không trả tiền, dù Tòa án nhân dân quận V, Thành phố Hồ Chí Minh đã xét xử vụ án trên và tuyên bà I thắng kiện. Do đó, ông A vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, buộc cá nhân bà I phải trả lại cho ông số tiền 7.500.000.000 đồng đã mượn của ông.

Nay, ông A yêu cầu cá nhân bà I trả lại cho ông số tiền 7.500.000.000 đồng

theo Hợp đồng vay tiền có ký tên và lăn tay ngày 12/12/2009.

Tại Đơn phản tố, các Bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án tại

Tòa, phía bị đơn trình bày:

Vào năm 2011, bà I là bị đơn trong một vụ án dân sự về tranh chấp đặt cọc,

mua bán và chuyển nhượng Quyền sử dụng đất tại địa chỉ số U Đường U1, Phường U2, quận V, Thành phố Hồ Chí Minh do Tòa án nhân dân quận V giải quyết. Đồng thời hồ sơ nhà đất của căn nhà này bị cơ quan có thẩm quyền tiến hành ngăn chặn và ra thông báo trả hồ sơ không tiếp tục giải quyết việc đăng bộ, sang tên. Qua giới thiệu, bà I làm quen với ông A và thuê cá nhân ông A làm dịch vụ hồ sơ nhà đất Số U đường U1 chuyển quyền sở hữu từ ông X sang tên cá nhân bà I với chi phí dịch vụ 2.000.000.000 đồng và cá nhân ông A cam kết sẽ giải quyết hồ sơ sang tên nhà đất căn nhà này, vì vậy bà I đã đồng ý giao hồ sơ nhà đất cho cá nhân ông A thực hiện. Ngày 01/8/2011, cá nhân bà I thỏa thuận với cá nhân ông A lập và ký Giấy nhận tiền ứng trước 200.000.000 đồng tương ứng 10% số tiền dịch vụ (2.000.000.000 đồng) của bà I và cam kết nếu không làm được thủ tục sang tên nhà Số U đường U1 cho bà I thì cá nhân ông A phải bồi thường thêm do vi phạm không thực hiện được dịch vụ là 200.000.000 đồng. Theo đó tiền tạm ứng tiền 10% dịch vụ được giao thành 02 lần như sau:

- Ngày 01/8/2011, bà I giao ông A 30.000.000 đồng; Và cá nhân bà I đã ký hợp đồng ủy quyền số 032026, Quyển số 08/TP/CC – SCC/HĐGD ngày 02/8/2011 tại Phòng công chứng A1, Thành phố Hồ Chí Minh (có nội dung ông A được nộp và nhận hồ sơ xin trích lục tờ khai lệ phí trước bạ, các chứng từ liên quan, xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho bên bà I đối với căn nhà số U Đường U1;

- Ngày 10/8/2011, bà I giao ông A 170.000.000 đồng; Hai lần giao tiền này ông A đều ký tên và xác nhận đã nhận đầy đủ tiền. Sau một khoảng thời gian thực hiện hợp đồng dịch vụ trên, ông A nhiều lần yêu cầu bà I phải đưa thêm phần tiền dịch vụ còn lại theo thỏa thuận, để ông A có chi phí hoàn tất hồ sơ nhà Số U đường U1. Do muốn hồ sơ nhà đất của mình được giải quyết ổn thỏa, bà I đã tiếp tục đưa thêm tiền cho ông A ba lần, cụ thể:

- Ngày 09/5/2012, ông A ký nhận tiền của bà I 600.000.000 đồng.

- Ngày 03/7/2012, ông A ký nhận tiền bà I 639.000.000 đồng.

- Ngày 10/7/2012, ông A ký nhận tiền bà I 421.000.000 đồng. Tổng cộng cá nhân bà I đã giao 1.860.000.000 đồng cho cá nhân ông A trên 2.000.000.000 đồng tiền dịch vụ mà hai bên đã thỏa thuận. Sau khi ông A nhận tiền dịch vụ trên, bà I đã bàn giao đầy đủ hồ sơ nhà đất bản gốc cho ông A để ông A đi làm thủ tục đăng bộ, sang tên căn nhà trên. Tuy nhiên giữa ông A và bà I không lập hợp đồng ủy quyền để thực hiện thủ tục đăng bộ sang tên giấy tờ nhà đất cho căn nhà này. Nhưng khi Tòa án nhân dân quận V giải quyết vụ án tranh chấp giữa bà I và ông X, ra Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời về việc tạm ngưng việc cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Quyền sử dụng đất ở và cấp Giấy chứng nhận các giao dịch liên quan đến nhà và đất số U Đường U1, Phường U2, quận V, Thành phố Hồ Chí Minh thì ông A đã đề nghị bà I ủy quyền cho ông A đại diện tham gia tố tụng trong vụ án này tại Tòa án nhân dân quận V. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án nhân dân quận V có yêu cầu bà I giải trình về nguồn gốc số tiền dùng để mua căn nhà này nhưng vì bà I làm nghề cho vay đáo hạn, chủ yếu sử dụng tiền mặt để hoạt động kinh doanh. Hơn nữa số tiền mua nhà là phần góp của nhiều người trong gia đình, bà I rất khó để giải trình cho Tòa án. Chính vì vậy ông A đã nói bà I làm hợp đồng vay tiền giả cách nhằm giả tạo việc bà I đã vay 7.500.000.000 đồng của ông A tương đương với giá mà bà I mua nhà Số U đường U1 của ông X, đồng thời ông A nói bà I ghi lùi ngày xác lập hợp đồng vay tiền thành ngày 12/12/2009 trước thời điểm bà I ký hợp đồng mua bán nhà ở và chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở Số U đường U1 đã được lập tại Phòng công chứng số 2 Thành phố Hồ Chí Minh chứng nhận việc mua bán giữa bà I và ông X có hợp đồng số: 048809/HĐ-MBCN ngày 14/12/2009. Do đó, bà I khẳng định, trên các Giấy vay tiền của cá nhân bà đối với cá nhân ông A vào ngày 12/12/2009 và Giấy tái xác nhận vay tiền với cá nhân ông A ngày 29/8/2016 là chữ ký, chữ viết họ và tên, dấu lăn tay của bà nhưng thực chất việc ký các giấy tờ trên là giả tạo chứ ông A không giao bà I nhận bất kỳ số tiền nào liên quan đến số tiền 7.500.000.000 đồng trong hợp đồng vay tiền giả cách nêu trên. Vì vậy, bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đề nghị Tòa án bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, tuyên bố các Hợp đồng vay tiền ngày 12/12/2009 giữa ông A và bà I là không có thật.

Ngày 21/10/2020, ông Vũ Nguyễn Đức Huy là đại diện theo ủy quyền của

bà I có đơn yêu cầu phản tố, ngày 16/12/2020 có đơn xác định lại yêu cầu phản tố yêu cầu Tòa án buộc cá nhân ông A trả lại cho cá nhân bà I toàn bộ số tiền là 1.860.000.000 đồng đã nhận để làm dịch vụ đăng bộ, sang tên giấy tờ nhà đất cho căn nhà số U Đường U1.

Ngày 30/3/2023, bị đơn có Đơn bổ sung yêu cầu phản tố, yêu cầu Tòa án

buộc cá nhân ông A trả lại cho cá nhân bà I số tiền là 2.060.000.000 đồng, bao gồm:

- Số tiền tạm ứng 10% là 200.000.000 đồng trên tổng số tiền dịch vụ hai

bên thỏa thuận dịch vụ là 2.000.000.000 đồng.

- Số tiền phạt vi phạm trong trường hợp không thực hiện được Hợp đồng dịch vụ thủ tục sang tên nhà đất số U Đường U1 cho bà I là 200.000.000 đồng.

- Số tiền của bà I giao thêm cho ông A 03 lần, với tổng số tiền là 1.660.000.000 đồng. Yêu cầu cá nhân ông A thanh toán một lần và toàn bộ số tiền nêu trên ngay khi bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật. Tại các Bản tự khai và quá trình giải quyết vụ án, người làm chứng là ông S trình bày: Trong quá trình giải quyết vụ án, ông S xác nhận nội dung trình bày của bị đơn là sự thật, ông là hàng xóm của bà I và là người giới thiệu ông A giúp bà I lo thủ tục giấy tờ nhà đất tại số U Đường U1, việc bà I và ông A ký hợp đồng vay tiền ngày 12/12/2009 có ông là người ký làm chứng. Sau khi viết giấy mượn tiền giữa ông A và bà I thì nghe nói giao dịch mua bán nhà ở quận V chưa có sự thống nhất nên các bên đã lập ngay Biên nhận ngày 12/12/2009 có nội dung hợp đồng vay tiền ngày 12/12/2009 trên là không có thực với sự làm chứng của ông. Ông không nhớ thời điểm chính xác là vào buổi sáng hay buổi chiều nhưng khẳng định Hợp đồng vay tiền và Biên nhận là cùng lúc với nhau. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bị đơn không đồng ý. Nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất yêu cầu phản tố và đề nghị Hội đồng xét xử công nhận sự thỏa thuận như sau: Cá nhân ông A hoàn trả cho cá nhân bà I số tiền 2.060.000.000 đồng. Phía bị đơn, luật sư bị đơn vắng mặt khi tuyên án. Bản án số 359/2023/DS-ST ngày 17/8/2023 đã tuyên: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Ông Nguyễn Nam A: Buộc cá nhân bà Phạm Thị I có trách nhiệm trả cho Ông Nguyễn Nam A số tiền 7.500.000.000 (bảy tỷ năm trăm triệu) đồng. Công nhận sự thỏa thuận về yêu cầu phản tố của bà Phạm Thị I: Buộc cá nhân Ông Nguyễn Nam A có trách nhiệm trả cho bà Phạm Thị I số tiền 2.060.000.000 (hai tỷ không trăm sáu mươi triệu) đồng, trả một lần, trả ngay khi khi quyết định có hiệu lực pháp luật. Ngoài ra bản ra án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của đương sự.

Ngày 31/8/2023 bị đơn, bà Phạm Thị I kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị

bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Phía nguyên đơn trình bày: Đối với tờ giấy vay tiền có người làm chứng

cùng ký là thực hiện vào buổi sáng lúc đó hai bên chưa giao tiền và nên lập biên nhận cùng lúc sáng ngày 12/12/2009 có ông S làm chứng để xác nhận sự việc vay tiền là không có thực. Đến lúc chiều thì việc trao đổi mua bán căn nhà Số U Đường U1 không còn vướng thủ tục thì giữa ông A, bà I ký lại giấy vay tiền. Khi ông X khởi kiện bà I tại Toà án nhân dân quận V về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng đối với căn nhà trên thì ông A đã tham gia vụ án. Đến năm 2016 bà I đơn phương chấm dứt hợp đồng uỷ quyền nên bà I đã ký giấy tái xác nhận ngày 29/8/2016 đã nhận số tiền trên là của ông A.

Đối với lời khai của người làm chứng thì ông S khai không thống nhất, vi

phạm quyền và nghĩa vụ của người làm chứng tại khoản 2 Điều 78 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.

Về giấy xác nhận ngày 29/8/2016 phục vụ vào vụ việc khác là không

đúng vì không có cơ sở nào xác định.

Đề nghị Toà án bác yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản

án sơ thẩm.

Phía bị đơn trình bày: Do Hợp đồng vay tiền đề ngày 12/12/2009 là giả

cách được lập nhằm mục đích bổ sung hồ sơ vụ án tại Toà án nhân dân quận V, giải trình về nguồn gốc số tiền bà I dùng để mua căn nhà Số U Đường U1 của ông Nguyễn Xuân Sơn. Đồng thời, hợp đồng vay tiền ngày 12/12/2009 đã được ông A, bà I và người làm chứng là ông S xác nhận là không có thực. Yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn, tuyên vô hiệu hợp đồng vay tiền ngày 12/12/2009 giữa ông A và bà I.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày:

Bị đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm liên quan đến nội dung buộc

bà I trả lại cho ông A số tiền 7.500.000.000 đồng, bởi lẽ:

Đối với lời khai của người làm chứng thì phía người làm chứng đã giải

trình sự việc tại phiên toà sơ thẩm, nguyên đơn cho rằng lời khai của người làm chứng không thống nhất là không có cơ sở.

Đối với hai hợp đồng vay tiền có nội dung giống nhau: một hợp đồng có

người làm chứng ký và một hợp đồng không có người làm chứng ký; biên nhận lập cùng ngày 12/12/2009 đã xác nhận là việc vay tiền theo hợp đồng vay tiền trên là không có thực; không có việc lập hợp đồng khác thời điểm như nguyên đơn trình bày. Và việc lập hợp đồng vay tiền là do bà I cần phải có giấy tờ chứng minh có khoản tiền vay để chứng minh khoản tiền mua căn nhà số U Đường U1 tại Toà án nhân dân quận V. Đối với giấy xác nhận do bà I ký ngày 29/8/2016 thực chất là để bổ sung vào hồ sơ liên quan đến việc đầu tư của người nhà bà I, không phải ký tái xác nhận việc mượn tiền như nguyên đơn trình bày. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham dự phiên tòa phát biểu ý kiến như sau: Về hình thức: Tòa án cấp phúc thẩm đã thực hiện đúng các quy định pháp luật tố tụng dân sự từ khi thụ lý đến khi xét xử. Tại phiên tòa phúc thẩm cho đến trước khi nghị án, Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tiến hành phiên tòa đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự trong vụ án đã chấp hành đúng quy định pháp luật về quyền và nghĩa vụ của mình. Về thời hạn kháng cáo của các đương sự là còn trong hạn luật định. Về nội dung kháng cáo: xét cấp sơ thẩm đã xem xét đánh giá đầy đủ tài liệu chứng cứ và xét xử đúng quy định; việc kháng cáo của bị đơn là không có cơ sở nên không được chấp nhận. Đại diện viện kiểm sát đề nghị: Giữ nguyên bản án sơ thẩm .