Bản án 64/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Q trình bày:

Thửa đất số 1170 tờ bản đồ số 12 tại Xóm 1, thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh BĐ là do ông bà để lại và đã được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình bà. Từ thửa đất ra đường lớn có một lối đi nằm phía Bắc và phía Đông thửa đất của ông L, đã có từ lâu đời, có thể hiện trên bản đồ 1997. Ngày 06/6/1995, gia đình bà và ông L thỏa thuận đổi đất lối đi (thỏa thuận miệng), theo đó gia đình bà đi trên con đường đang sử dụng hiện nay, phần đất lối đi cũ ông Liêm sử dụng xây nhà bếp, chuồng heo và trồng cây cối. Gia đình bà đã sử dụng con đường này từ ngày 06/6/1995 nhưng nay ông L cản trở không cho sử dụng. Nay bà yêu cầu ông L chấm dứt hành vi cản trở việc sử dụng lối đi và yêu cầu ông L công nhận quyền sử dụng lối đi hiện nay cho gia đình bà. Bà không đồng ý trả phần đất hiện đang làm lối đi theo yêu cầu phản tố của ông L, không chấp nhận mở lối đi trên phần đất phía Tây như ông L tự cho mở.

Bị đơn ông Võ Sĩ L trình bày:

Ông không chấp nhận các yêu cầu của bà Q. Không có con đường cũ nào vào đất của bà Q, đường đi này do gia đình bà Q tự đi. Con đường hiện nay là do gia đình bà Q tự mở từ năm 1995 chứ không có thỏa thuận giữa hai bên. Lúc đó, vì tình cảm anh em nên ông không có ý kiến gì, nay ông cần sử dụng đất nên không cho đi nữa. Phần đất lối đi bà Q đang sử dụng là thuộc thửa đất số 1184 tờ bản đồ số 12 đã được nhà nước cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình ông. Việc bà Q sử dụng làm lối đi là xâm phạm quyền lợi của ông nên ông không đồng ý và ngăn cản. Ông phản tố yêu cầu bà Q phải trả lại phần đất mà bà đang làm đường đi, ranh giới giáp đất bà Q lấy theo sơ đồ nhà nước quản lý và đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ông tự nguyện cho bà Q mở lối đi rộng 2m trên phần đất phía Tây tại thửa đất số 1184 giáp với đất của bà Q.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Huỳnh Thị T, anh Võ Nguyên Th trình bày: Thống nhất theo toàn bộ ý kiến của ông Liêm, không có ý kiến gì khác.

Đại diện theo ủy quyền của chị Võ Thị Ngọc D, anh Võ Ngọc Tr, bà Nguyễn Thị Q trình bày: Chị Diễm, anh Trương thống nhất theo ý kiến, yêu cầu của bà và không có yêu cầu khác.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 289/2022/DS-ST ngày 12/08/2022 của Tòa án nhân dân thị xã H đã quyết định:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Q về yêu cầu công nhận phần đất có diện tích 67,5m2 thuộc thửa đất số 1184 tờ bản đồ số 12 xã H là lối đi từ thửa đất số 1170 tờ bản đồ số 12 xã H ra đường công cộng và buộc ông Võ Sĩ L phải chấm dứt hành vi cản trở quyền sử dụng phần đất này.

Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Võ Sĩ L. Buộc bà Nguyễn Thị Q phải trả cho hộ gia đình ông Võ Sĩ L (gồm các nhân khẩu ông Võ Sĩ Liêm, bà Huỳnh Thị T, anh Võ Nguyên Th) phần đất diện tích 67,5m2 thuộc thửa đất số 1184 tờ bản đồ số 12 xã H, thị xã H, tỉnh BĐ, có kích thước và giới cận như sau: Đông giáp phần đất còn lại của thửa đất số 1184 dài 2,44m + 18,76m, Tây giáp phần đất còn lại của thửa đất số 1184 dài 5,86m + 15,49m, Nam giáp đường bê tông dài 2,91m, Bắc giáp thửa đất số 1170 dài 1,23m + 1,71m + 1,80m.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

Ngày 15/8/2023, bà Nguyễn Thị Q kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm công nhận đường đi hiện có trên đất của ông Võ Sỹ L là của gia đình bà.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh BĐ phát biểu ý kiến:

- Về Tố tụng: Trong giai đoạn xét xử phúc thẩm, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Tuy nhiên, Thẩm phán vi phạm thời hạn chuẩn bị xét xử.

- Về việc giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử (HĐXX) chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị Q. Sửa bản án sơ thẩm theo hướng công nhận lối đi cho gia đình bà Q.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[3.2] Về chi phí tố tụng khác: Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá 02 lần là 16.000.000 đồng. Theo quy định tại khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự thì ông Võ Sỹ L phải chịu các chi phí này, bà Nguyễn Thị Q đã ứng chi xong nên ông Võ sỹ L phải hoàn trả lại cho bà Q số tiền trên.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 148, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

Căn cứ các Điều 164, 169 của Bộ luật dân sự năm 2015;

Căn cứ khoản 1 Điều 26, các Điều 166, 167, 170 Luật đất đai năm 2013;

Căn cứ khoản 1, 4 Điều 26, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

Chấp nhận kháng cáo bà Nguyễn Thị Q. Sửa toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 289/2022/DS-ST ngày 12/08/2022 của Tòa án nhân dân thị xã H.

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Qu.

1.1 Công nhận phần đất có diện tích 59,2m2 thuộc thửa đất số 1184, tờ bản đồ số 12, (có vị trí, kích thước: Từ điểm 1 thẳng đến điểm 2 dài 3,63m; từ điểm 2 thẳng đến điểm 3 dài 17,37m; từ điểm 3 thẳng đến điểm 4 dài 2,78m; từ điểm 4 thẳng đến điểm 5 dài 13,60m; từ điểm 5 thẳng đến điểm 6 dài 3,17m; từ điểm 6 thẳng đến điểm 7 dài 1,62m; từ điểm 7 thẳng đến điểm 8 dài 2,87m; từ điểm 8 thẳng đến điểm 1 dài 3,78m) ký hiệu B1, tọa lạc tại Xóm 1, thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh BĐ là lối đi từ thửa đất số 1170, tờ bản đồ số 12, tại Xóm 1, thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh BĐ ra đường công cộng của hộ gia đình bà Nguyễn Thị Q (có sơ đồ bản vẽ kèm theo).

1.2 Buộc ông hộ gia đình ông Võ Sĩ Liêm (gồm các nhân khẩu ông Võ Sĩ Liêm, bà Huỳnh Thị Tuyết, anh Võ Nguyên Thuần) phải chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật quyền sử dụng phần đất có diện tích 59,2m2 thuộc thửa đất số 1184, tờ bản đồ số 12, tại thôn An Hội Bắc, xã Hoài Sơn, thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định của hộ gia đình bà Nguyễn Thị Q.

2. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Võ Sĩ L yêu cầu bà Nguyễn Thị Q phải trả cho hộ gia đình ông Võ Sĩ L phần đất diện tích 59,2m2 thuộc thửa đất số 1184, tờ bản đồ số 12, tại Xóm 1, thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh BĐ là lối đi từ thửa đất số 1170, tờ bản đồ số 12, tại Xóm 1, thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh BĐ ra đường công cộng của hộ gia đình bà Nguyễn Thị Q.

3. Về án phí, chi phí tố tụng khác:

3.1 Về án phí dân sự sơ thẩm:

- Ông Võ sỹ L phải chịu 600.000 đồng, nhưng được khấu trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai thu số: 0005323 ngày 27/8/ 2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã H nên ông Võ Sỹ L còn phải nộp 300.000 đồng.

- Hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Q 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai thu số: 0005270 ngày 31/7/ 2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã H.

3.2 Về án phí dân sự phúc thẩm: Hoàn trả lại cho bà Nguyễn Thị Q 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo Biên lai thu số: 0000057 ngày 18/8/ 2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã H.

3.3 Về chi phí tố tụng khác: Ông Võ Thanh L phải hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Q 16.000.000 đồng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản.

4. quyền, nghĩa vụ thi thành án:

4.1 Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

4.2 Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.