Bản án 62/2023/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và tại phiên tòa ông Phạm Ngọc Q trình bày:

- Về quan hệ hôn nhân: Tôi và bà Lê Thị H sống chung với nhau từ năm 1990 trên cơ sở tự nguyện, không tổ chức lễ cưới. Vào ngày 19/9/1990, chúng tôi đến Ủy ban nhân dân xã E, huyện K, tỉnh Đắk Lắk để làm thủ tục xin đăng ký kết hôn nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận kết hôn. Sau khi về sống chung, vợ chồng sống không hạnh phúc, không có tiếng nói chung nên giữa tôi và bà H thường xuyên cãi nhau. Thời gian đầu do các con còn nhỏ nên tôi đã cố gắng để vợ chồng chung sống nuôi con, tuy nhiên mọi cố gắng đều không có kết quả. Đến năm 2013, tôi và bà H sống ly thân, không còn quan tâm chăm sóc đến nhau. Xét tình cảm vợ chồng không còn, tôi và bà H chưa đăng ký kết hôn. Do vậy, tôi đề nghị Tòa án giải quyết cho tôi và bà Lê Thị H được ly hôn.

- Về con chung: Tôi và bà Lê Thị H có 02 con chung: Phạm Thị Thu H1, sinh ngày 02/11/1990; Phạm Vũ H2, sinh 13/3/1992. Hiện nay các cháu đã có gia đình nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

- Về tài sản chung, nợ chung: Tôi không yêu cầu Tòa án giải quyết.

* Quá trình tham gia tố tụng, bị đơn bà Lê Thị H trình bày:

- Về quan hệ hôn nhân: Tôi và ông Q sống chung với nhau từ năm 1989 trên cơ sở tự nguyện không tổ chức lễ cưới nhưng có đăng ký kết hôn tại UBND xã E ngày 19/9/1990, hiện nay giấy chứng nhận kết hôn đã bị thất lạc. Sau khi về chung sống, vợ chồng tôi sống với nhau tương đối hạnh phúc. Tuy nhiên, thỉnh thoảng cũng có xảy ra mâu thuẫn, cãi nhau nhưng không thường xuyên. Đến năm 2015 ông Q tự ra sống riêng và từ đó đến nay vợ chồng không còn quan tâm chăm sóc đến nhau. Mặc dù vợ chồng sống không hạnh phúc nhưng do ông Q nộp đơn nhưng không báo cho tôi biết, nội dung đơn của ông Q trình bày không đúng thực tế, nên tôi đề nghị ông Q phải khai cho đúng sự thật thì tôi mới chấp nhận ly hôn.

- Về con chung: Tôi và ông Q có 02 con chung là Phạm Thị Thu H1, sinh ngày 02/11/1990 và Phạm Vũ H2, sinh 13/3/1992. Hiện nay các cháu đều đã lớn và có gia đình nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.

- Về tài sản chung, nợ chung: Tôi không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Tại phiên toà hôm nay, ông Q giữ nguyên quan điểm yêu cầu khởi kiện, đề nghị Tòa án không công nhận ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H là vợ chồng. Về phần con chung, tài sản chung, nợ chung không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Bà Lê Thị H vắng mặt tại phiên tòa.

Đại diện viện kiểm sát nhân dân huyện Krông Pắc phát biểu quan điểm tại phiên tòa:

- Đối với việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng:

Trong quá trình giải quyết vụ án đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, bà Lê Thị H vắng mặt lần thứ hai, căn cứ khoản 2 Điều 227, khoản 2 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự xét xử vắng mặt đối với bà Lê Thị H.

- Về nội dung: Áp dụng khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Áp dụng Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân & Gia đình năm 2014;

- Áp dụng điểm b khoản 3 Nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 09/6/2000 Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Đề nghị HĐXX, tuyên xử:

- Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H là vợ chồng.

- Về con chung, tài sản chung, nợ chung: Ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H không yêu Tòa án giải quyết nên không đề cập giải quyết.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã có trong hồ sơ vụ án, lời trình bày của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1.1]. Về thẩm quyền: Nguyên đơn ông Phạm Ngọc Q khởi kiện xin ly hôn đối với bà Lê Thị H, thường trú tại xã E, huyện K, tỉnh Đắk Lắk. Căn cứ điểm a, khoản 1 Điều 35; điểm a, khoản 1 Điều 39 BLTTDS, Toà án nhân dân huyện Krông Pắc, tỉnh Đắk Lắk thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền.

Tuy nhiên ông Phạm Ngọc Q khai nhận: Ngày 19/9/1990, ông Q và bà H có đến Ủy ban nhân dân xã E, huyện K, tỉnh Đắk Lắk để làm thủ tục xin đăng ký kết hôn nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận kết hôn, chỉ được UBND xã xác nhận với nội dung “Công nhận ĐKKH kể từ ngày ký 19.9.1990”. Do vậy, ông không có giấy chứng nhận kết hôn để cung cấp cho Tòa án.

Để có cơ sở pháp lý giải quyết vụ án, ngày 19/7/2023, Tòa án nhân dân huyện Krông Pắc đã đến UBND xã E xác minh và được cung cấp như sau: “Quá trình kiểm tra hồ sơ lưu tại UBND xã E xác định trong năm 1990 không có trường hợp nào có tên Phạm Ngọc Q và Lê Thị H đăng ký kết hôn tại UBND xã E. Nội dung: “Công nhận ĐKKH kể từ ngày ký 19.9.1990” là không đúng và không đủ cơ sở theo quy định của pháp luật để công nhận ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H đã đăng ký kết hôn tại UBND xã E vào ngày 19/9/1990”, (Bút lục số 25).

Như vậy, lời khai của ông Q phù hợp với kết quả xác minh tại UBND xã E, HĐXX xét thấy đã có đủ căn cứ pháp lý để chứng minh, việc ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1990 cho đến nay nhưng không đăng ký kết hôn là vi phạm luật hôn nhân và gia đình. Tại khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định: “Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng…”.

Từ những phân tích trên, HĐXX áp dụng khoản 1 Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình; điểm b, khoản 3 Nghị quyết số 35/ 2000/QH10 ngày 09 tháng 06 năm 2000 của Quốc Hội về việc thi hành Luật Hôn nhân và gia đình để không công nhận quan hệ vợ chồng giữa ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H là có cơ sở. ,

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 70; Điều 147; Điều 203, khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 14, khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân & Gia đình năm 2014;

Căn cứ điểm b khoản 3 Nghị quyết 35/2000/QH10 ngày 09/6/2000 Ủy ban thường vụ Quốc hội;

Căn cứ khoản 4 Điều 147 BLTTDS năm 2015; Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

Chấp nhận đơn khởi kiện của ông Phạm Ngọc Q.

+ Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H là vợ chồng.

+ Về con chung: Chị Phạm Thị Thu H1 và anh Phạm Vũ H2 đã đủ 18 tuổi nên Tòa án không đề cập giải quyết.

+ Về tài sản chung và nợ chung: Ông Phạm Ngọc Q và bà Lê Thị H không yêu cầu nên Toà án không đề cập giải quyết.

+ Về án phí: Ông Phạm Ngọc Q phải chịu 300.000 đồng tiền án phí ly hôn sơ thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện K, tỉnh Đắk Lắk theo biên lai số AA/2021/0017140 ngày 13 tháng 6 năm 2023.

Nguyên đơn được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Bị đơn được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án, hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.