Bản án 599/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, ông Nguyễn Minh H trình bày: Bà Võ Thị Thảo N là chủ sử dụng thửa đất số 646 tờ bản đồ số 21, thửa mới là 297, tờ bản đồ số 27, đất tọa lạc tại ấp C, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (cũ), bà N đã được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đúng theo quy định của pháp luật bằng hình thức chỉnh lý biến động sang tên ngày 20/6/2012 trên giấy được cấp cho ông Nguyễn Văn P. Liền kề với thửa đất của bà N là thửa 683, 684 tờ bản đồ số 21 nay là thửa 274, 273, tờ bản đồ số 27, đất tọa lạc ấp C, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (cũ) là đất của bà Nguyễn Thị G. Quá trình sử dụng bà G có lấn qua đất của bà N có chiều ngang khoảng 2m, chiều dài 35m. Khi phát hiện sự việc bà N có yêu cầu bà G chấm dứt hành vi lấn chiếm trả lại cho bà N đúng hiện trạng nhưng bà G không đồng ý và cố tình xây dựng hàng rào lấn chiếm. Sau đó bà N có đơn đề nghị Ủy ban nhân dân xã Đ tiến hành hòa giải tranh chấp nhưng không thành. Nay bà N khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:

Buộc bà Nguyễn Thị G có nghĩa vụ tháo dỡ công trình trên đất là hàng rào lưới thép có chiều dài khoảng 35m, cao khoảng 1,8m; chiều ngang 2m để trả lại cho bà Thảo N diện tích bị lấn chiếm thuộc thửa 646 tờ bản đồ số 21 xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An.

Ngày 01/7/2023, bà Võ Thị Thảo N khởi kiện bổ sung: Buộc bà G tháo dỡ hàng rào gốc đất hướng Tây thửa 646-TBĐ số 21 xã Đ khoảng 1,2m để đất bà N được giáp lối đi chung là bờ kênh P.

Ngày 10 tháng 7 năm 2024, bà Võ Thị Thảo N khởi kiện bổ sung như sau: Hủy một phần tờ bản đồ địa chính số 27, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An tại các thửa đất số 273, 530, 274, 584, 585, 586, 297 và 582 do Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh L lập vì ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà N.

Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Nguyễn Văn T đại diện cho bà Võ Thị Thảo N xác định lại các yêu cầu khởi kiện như sau: yêu cầu bà G tháo dỡ toàn bộ hàng rào cây cối trả lại phần đất cho bà N tại các vị trí khu U diện tích 4,7m2; khu V diện tích 29,1m2; khu W diện tích 29,6m2; khu X diện tích 9,6m2; khu Y diện tích 0,3m2; khu S diện tích 30,1 m2 và khu T diện tích 0,3m2. Tổng cộng diện tích 103,7m2 theo Mảnh trích đo địa chính được Công ty TNHH Đ lập ngày 29/5/2024 được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

Bị đơn Nguyễn Thị G trình bày: Qua yêu cầu khởi kiện của bà N, bà không đồng ý. Nguồn gốc đất thửa 683, 684 tờ bản đồ 21 tại Ấp C, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (cũ) là cha mẹ bà để lại 1991 cho bà. Đến năm 1997 thì bà được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo chính sách đại trà không có đo đạc. Ranh đất giáp với bà N là hàng tre gai. Năm 2018, bà N mới mua đất của ông P là phần đất hiện giờ và phá hàng tre nên gia đình bà mới cắm trụ làm lại hàng rào phân ranh. Khi cắm ranh có bà L là người giáp ranh cũng có thống nhất còn bà N ở xa nên chưa thống nhất được. Tuy nhiên khi cấm ranh bà cắm ranh trên phần đất của bà.

Tại phiên tòa sơ thẩm, bà Nguyễn Thị G thống nhất xác định phần đất tại các khu vực: khu Y diện tích 0,3m2; khu S diện tích 30,1 m2 và khu T diện tích 0,3m2 thuộc quyền sử dụng của bà Võ Thị Thảo N.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị L trình bày: Bà là chủ sử dụng đất thửa 685, 681 tờ bản đồ 21 (thửa 685 nay là thửa 582 tờ bản đồ số 27), đất tọa lạc tại xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An (cũ). Năm 2011, bà làm thủ tục chỉnh lý biến động có đo vẽ cắt một phần 681 nhập vào phần 685. Bà đã sử dụng như hiện tại. Bà nhận thấy bản đồ địa chính mới không đúng bản đồ địa chính cũ. Do đó bà yêu cầu bà G trả lại phần đất vị trí A (0.3m2) và AB (6.9m2) theo Mảnh trích đo bản đồ địa chính do Công ty TNHH Đ lập được duyệt ngày 12/6/2024. Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện theo ủy quyền của bà L đã rút lại toàn bộ yêu cầu khởi kiện.

Ủy ban nhân dân huyện Đ trình bày ý kiến: Trước khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Văn P (chủ cũ thửa 646 tờ bản đồ 21 xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An) đến 18/6/2012, ông P chuyển nhượng toàn bộ đất cho bà N thì thửa đất này ở phía Tây có giáp lối đi công cộng. Đến năm 2012, Nhà nước làm kênh P đi qua thửa đất nên bờ kênh bồi đắp đường.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 41/2025/DS-ST ngày 10 tháng 3 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Đức Hòa, tỉnh Long An nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 - Tây Ninh, đã xử:

1.Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Thảo N về việc tranh chấp “Quyền sử dụng đất về việc xác định ranh giới” với bà Nguyễn Thị G.

Giữ nguyên quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn Thị G khu U diện tích 4,7m2; khu V diện tích 29,1m2; khu W diện tích 29,6m2; khu X diện tích 9,6m2. Giữ nguyên quyền sử dụng đất cho bà Võ Thị Thảo N tại các khu Y diện tích 0,3m2; khu S diện tích 30,1 m2 và khu T diện tích 0,3m2. Vị trí đất theo Mảnh trích đo địa chính được Công ty TNHH Đ lập được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

Xác định ranh giới giữa các thửa đất 683, 684 tờ bản đồ 21 xã Đ nay là thửa 530 và 274 tờ bản đồ 27 xã Đ (do bà Nguyễn Thị G đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đang quản lý sử dụng) với thửa 646 tờ bản đồ 21 nay là thửa 297 tờ bản đồ 27 xã Đ do bà Võ Thị Thảo N đứng tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là đường kẻ màu đỏ của Mảnh trích đo địa chính do Công ty TNHH Đ lập được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

Buộc bà Nguyễn Thị G phải tháo dỡ hàng rào và cây cối trả lại cho bà Võ Thị Thảo N phần đất khu Y diện tích 0,3m2; khu S diện tích 30,1 m2 và khu T diện tích 0,3m2. Vị trí đất theo Mảnh trích đo địa chính được Công ty TNHH Đ lập được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

2. Về chi phí thẩm định, đo đạc, định giá và lập bản vẽ: Bà N phải nộp là 22.505.000 đồng (đã nộp xong và chi phí hết). Bà G phải chịu 22.505.000 đồng nộp hoàn trả cho bà N. Áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 tính lãi chậm thi hành.

3. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị L về việc: “Quyền sử dụng đất về việc xác định ranh giới” với bà Nguyễn Thị G.

4. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Thảo N về việc yêu cầu hủy một phần tờ bản đồ địa chính số 27, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An tại các thửa đất số 273, 530, 274, 584, 585, 586, 297 và 582 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh L.

5. Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bà Võ Thị Thảo N phải chịu 300.000 đồng sung vào Ngân sách Nhà nước. Số tiền này được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà N đã nộp theo biên lai số 0003979 ngày 07/3/2023 tại Chi cục Thi hành án huyện Đức Hòa. H1 lại cho bà Võ Thị Thảo N 425.000 đồng theo biên lai số 0002653 ngày 20/6/2018 tại Chi cục Thi hành án huyện Đức Hòa. Bà Nguyễn Thị G được miễn án phí. Bà Nguyễn Thị L được miễn án phí nên không hoàn lại.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về quyền kháng cáo, hướng dẫn thi hành án.

Ngày 17/3/2025, nguyên đơn bà Võ Thị Thảo N kháng cáo bản án sơ thẩm yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn bà Võ Thị Thảo N vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án, tại phần tranh luận:

- Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, ông Nguyễn Minh H trình bày: Căn cứ theo Mảnh trích đo bản đồ địa chính và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà N thể hiện thì phần diện tích đất tranh chấp tại vị trí U, V, W, X là của bà N nên bà N yêu cầu bà G trả lại phần diện tích đất này. Sau khi Tòa án tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ, phân khu lại bản vẽ thì nguyên đơn đề nghị đo đạc lại do theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất bà N được cấp thì phần đất của bà N có lối đi, đề nghị đo đạc cả phần đất của bà G và bà N để xác định diện tích đất chính xác của hai bên, ai dư ai thiếu từ đó có cơ sở xem xét chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

- Bị đơn bà Nguyễn Thị G trình bày: Bà không lấn chiếm đất, nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà N.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Kháng cáo của bà Võ Thị Thảo N thực hiện đúng quy định của pháp luật nên được xem xét theo trình tự phúc thẩm. Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân thủ đúng những quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, những người tham gia tố tụng đã chấp hành đúng pháp luật.

Về nội dung vụ án: Quá trình giải quyết vụ án, giữa bà N và bà G đều thống nhất thừa nhận đất hai bên trước đây có hàng tre gai làm ranh giới, khi bà N phá bỏ hàng tre gai thì bà G làm hàng rào phân ranh, tuy nhiên việc bà G làm hàng rào thì cũng không có sự thống nhất của bà N và hiện nay các bên cũng không xác định được ranh giới thực tế trước đây nên không có cơ sở để xác định ranh giới thực tế giữa các bên. Do đó, cần căn cứ vào ranh bản đồ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quá trình quản lý, sử dụng đất của các bên để xác định ranh giới quyền sử dụng đất.

Xét thấy, phần đất các bên tranh chấp tại các khu U, V, W, X tổng diện tích 73m2 theo hệ thống ranh bản đồ mới (đường kẻ màu đỏ của Mảnh trích đo) thì thuộc một phần thửa 530 (cũ là thửa 684), loại đất ở nông thôn (ONT) do bà G đứng tên chủ sử dụng đất. Trong khi đó, thửa đất 646 của bà N là loại đất trồng cây hàng năm khác (BHK), nếu không tính diện tích đất tranh chấp thì diện tích đo đạc thực tế của thửa 646 bao gồm các khu R (2.019,4 m2) + khu Y (0,3m2) + khu S (30,1 m2) + khu T (0,3m2) + khu Z (9,6m2) = 2.059,7m2 (tương đương diện tích cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 646 là 2.060m2). Trên thực tế, phần đất tại các khu U, V, W, X hiện nay bà G đang là người quản lý, sử dụng đất. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của bà N về việc tranh chấp đối với các khu U, V, W, X là có căn cứ.

Vì vậy, Tòa án cấp sơ thẩm đã quyết định chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà N đối với các khu Y, S, T và không chấp nhận đối với các khu U, V, W, X là có căn cứ nên kháng cáo của bà Võ Thị Thảo N là không có cơ sở chấp nhận.

Từ những phân tích trên, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét không chấp nhận kháng cáo của bà Võ Thị Thảo N. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án có đơn xin vắng tại phiên tòa, căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vắng mặt đương sự.

Theo Mảnh trích đo địa chính số 248-2024 của Công ty TNHH Đ được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024 thì thửa đất 586 tờ bản đồ số 27 được chuyển đổi thành thửa đất số 682 diện tích thực tế sử dụng 236m2 tờ bản đồ số 21 (vị trí Q) và thửa đất 297 tờ bản đồ số 27 được chuyển đổi từ thửa đất số 646 diện tích thực tế sử dụng 2.019,4m2 và phần đất tranh chấp được chấp nhận là 30,1m2 + 0,3m2 + 0,3m2, tổng cộng 2.050,1m2. Như vậy, tổng diện tích hai thửa thực tế là 236m2 + 2.049,5m2 = 2.285,5m2, thiếu 9,9m2 so với diện tích được cấp theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Võ Thị Thảo N;

Sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 41/2025/DS-ST ngày 10 tháng 3 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Đức Hòa, tỉnh Long An nay là Tòa án nhân dân khu vực 3 – Tây Ninh.

Căn cứ vào Điều 26, Điều 34, Điều 35, Điều 39, Điều 147 và Điều 227 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; Điều 166, Điều 357 và Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 95, Điều 100, Điều 166 và Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Thảo N về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)” với bà Nguyễn Thị G.

Buộc bà Nguyễn Thị G phải tháo dỡ hàng rào và di dời cây cối trả lại cho bà Võ Thị Thảo N phần đất tại các vị trí: khu Y diện tích 0,3m2; khu S diện tích 30,1 m2 và khu T diện tích 0,3m2. Phần đất tranh chấp được thể hiện tại Mảnh trích đo địa chính được Công ty TNHH Đ lập được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

2. Không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Thảo N về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)” với bà Nguyễn Thị G đối với phần đất tại các vị trí: khu U diện tích 4,7m2; khu V diện tích 29,1m2; khu W diện tích 29,6m2 và khu X diện tích 9,6m2. Phần đất tranh chấp được thể hiện tại Mảnh trích đo địa chính được Công ty TNHH Đ lập được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Đ duyệt ngày 12/6/2024.

3. Các bên đương sự có trách nhiệm đến cơ quan có thẩm quyền để làm thủ tục kê khai và điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng diện tích thực tế sử dụng theo quy định của pháp luật.

4. Đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị L về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)” với bà Nguyễn Thị G.

5. Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Thảo N về việc yêu cầu hủy một phần tờ bản đồ địa chính số 27, xã Đ, huyện Đ, tỉnh Long An tại các thửa đất số 273, 530, 274, 584, 585, 586, 297 và 582 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh L.

6. Về chi phí tố tụng:

Chi phí thẩm định, đo đạc, định giá và lập bản vẽ tại cấp sơ thẩm số tiền 45.010.000 đồng: Bà N phải chịu số tiền 22.505.000 đồng, đã nộp xong và chi phí hết. Buộc bà G phải nộp số tiền 22.505.000 đồng để hoàn trả cho bà N. Áp dụng khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015 tính lãi chậm thi hành.

Chi phí thẩm định, đo đạc, định giá và phân khu bản vẽ tại cấp phúc thẩm số tiền 12.600.000 đồng: nguyên đơn bà Võ Thị Thảo N phải chịu toàn bộ và đã nộp xong.

7. Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bà Võ Thị Thảo N phải chịu 300.000 đồng sung vào Ngân sách Nhà nước. Số tiền này được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí bà N đã nộp theo biên lai số 0003979 ngày 07/3/2023 tại Chi cục Thi hành án huyện Đức Hòa. H1 lại cho bà Võ Thị Thảo N 425.000 đồng theo biên lai số 0002653 ngày 20/6/2018 tại Chi cục Thi hành án huyện Đức Hòa. Bà Nguyễn Thị G được miễn án phí. Bà Nguyễn Thị L được miễn án phí nên không hoàn lại.

8. Về án phí dân sự phúc thẩm: bà Võ Thị Thảo N phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm nhưng được khấu trừ 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 001.0491 ngày 25/03/2025 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đức Hòa, tỉnh Long An nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 Thi hành án dân sự tỉnh Tây Ninh. Bà Thảo N đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

9. Về hiệu lực của bản án: Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

10. Về hướng dẫn thi hành án: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.