Bản án 594/2021/HSPT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 23 giờ 20 phút ngày 27/12/2020, Tổ công tác Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và chức vụ Công an quận Nam Từ Liêm đang làm nhiệm vụ tại khu vực trước số nhà 79 Lê Đức Thọ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội, phát hiện xe ô tô nhãn hiệu Ford Focus, BKS 29A-867.55 đang dừng đỗ, bên cạnh có Nghiêm Đình H và Nguyễn Quang T (sinh năm 1973, ĐKNKTT: KĐT V, H, Hà Nội) đứng bên cạnh xe có biểu hiện nghi vấn. Yêu cầu kiểm tra phát hiện trong xe ô tô có 01 bình rượu, bên trong chứa 01 cá thể rắn hổ chúa (đã chết). Tổ công tác đã yêu cầu Nghiêm Đình H và Nguyễn Quang T về trụ sở Công an quận Nam Từ Liêm để làm rõ.

Vật chứng thu giữ: 01 bình thuỷ tinh kích thước 28x57 cm, trên nắp bình có quấn vải đỏ, bên trong có một cá thể rắn, đã chết (nghi là rắn hổ chúa); 01 điện thoại Iphone Xsmax, màu trắng, số IMEI 337264095448768, gắn sim số: 0986769386.

Quá trình bị bắt giữ, Nghiêm Đình H khai: bình thuỷ tinh bị thu giữ bên trong chứa 01 cá thể rắn hổ chúa do Đỗ Văn C nhờ H mang đi bán hộ.

Ngày 28/12/2020, Đỗ Văn C đến trụ sở Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Nam Từ Liêm để làm việc và giao nộp: 01 điện thoại Nokia 106, màu đen, số IMEI 1: 352882100662142, số IMEI 2: 352882100662141, gắn sim số: 0327659655.

* Kết luận giám định động vật số 958/STTNSV ngày 28/12/2020 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, xác định:

“01 cá thể động vật đã chết đựng trong 01 bình thuỷ tinh là loài Rắn hổ chúa có tên khoa học là Ophiophagus hannah.

Loài Rắn hổ chúa (Ophiophagus hannah) thuộc nhóm IB (Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm) ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính Phủ.

Loài Rắn hổ chúa (Ophiophagus hannah) thuộc Phụ lục I (Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ), ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ”.

Quá trình điều tra xác định:

Khoảng năm 2016, Đỗ Văn C mua một bình rượu rắn hổ chúa từ một người đàn ông không quen biết (hiện chưa xác định được nhân thân, lai lịch) qua tài khoản Facebook (C không nhớ tên, tài khoản người bán) với giá 16.000.000 đồng. Đến khoảng tháng 7/2018, nhân dịp Nghiêm Đình H mở cửa hàng, C tặng bình rượu Rắn hổ chúa cho H nhưng H không lấy. Sau đó, cả hai thống nhất để bình rượu Rắn hổ chúa này ở nhà H để H gặp khách sẽ bán giúp C.

Đến khoảng 22 giờ 00 phút ngày 27/12/2020, một người đàn ông (hiện chưa xác định được nhân thân, lai lịch) sử dụng số điện thoại 0332749576, có tên Zalo là “Hoàng Nam” liên hệ với H nói muốn mua bình rượu rắn hổ chúa. Hai bên thống nhất bán với giá 14.500.000 đồng. Người này đặt cọc trước 500.000 đồng bằng hình thức gửi mã nạp thẻ điện thoại và hẹn giao dịch ở khu vực trước số nhà 79 Lê Đức Thọ, phường Mỹ Đình 2, Nam Từ Liêm, Hà Nội. Do có mối quan hệ quen biết với anh Nguyễn Quang T từ trước và biết anh T có xe ô tô, nên H gọi điện thoại nhờ anh T điều khiển xe ô tô nhãn hiệu Ford Focus, BKS 29A-867.55 chở giúp bình rượu đi giao cho khách (H không nói cho anh T biết là chở rượu gì), H ôm bình rượu lên xe để vào hàng ghế sau và ngồi cạnh để giữ. Khi đến địa chỉ để gặp người đàn ông hỏi mua rượu rắn như đã hẹn, H và anh T xuống xe và đứng chờ người đàn ông tới nhận hàng thì bị Tổ công tác Công an quận Nam Từ Liêm phát hiện và yêu cầu về trụ sở Công an quận Nam Từ Liêm để làm rõ.

Tại Cơ quan công an, Nghiêm Đình H và Đỗ Văn C khai nhận hành vi phạm tội như trên.

Đối với người đã bán bình rượu rắn hổ chúa cho Đỗ Văn C (như C khai). Quá trình điều tra không xác định được nhân thân, lai lịch. Do đó, Cơ quan điều tra Công an quận Nam Từ Liêm không đề cập xử lý.

Đối với anh Nguyễn Quang T là người có mặt khi bắt quả tang H. Quá trình điều tra xác định anh T là người được H nhờ chở bình rượu đi giao cho khách, nhưng H không nói là đồ gì. Khi H bê 01 bình rượu để ở ghế sau xe ô tô, do anh T đang điều khiển xe nên không biết bên trong có rắn hổ mang chúa và anh cũng không hỏi H là bình rượu gì. Do đó, xác định anh T không liên quan đến hành vi phạm tội của H và C, nên Cơ quan cảnh sát điều tra Công an quận Nam Từ Liêm, Hà Nội không đề cập xử lý.

Đối với số điện thoại 0332749576 của người đàn ông có tài khoản Zalo tên “Hoàng Nam” liên hệ với H để mua bình rượu Rắn hổ chúa (như H khai). Quá trình điều tra xác định chủ thuê bao số điện thoại trên mang tên Trần Thị H (sinh năm 1984, địa chỉ: khối R, thị trấn B, huyện K, Ninh Binh). Chị H khai không đăng ký thuê bao số điện thoại này, chị cũng chưa từng cho ai mượn chứng minh nhân dân và cũng không có tài khoản Zalo tên “Hoàng Nam”. Vì vậy, Cơ quan điều tra Công an quận Nam Từ Liêm không có căn cứ để điều tra làm rõ và xử lý.

Đối với số điện thoại 0327659655 (do Đỗ Văn C sử dụng) để liên lạc hỏi mua bình rượu Rắn hổ chúa (theo lời khai của C) là của chị Ngô Thị Thanh L là vợ của Đỗ Văn C. Chị L khai đây là số điện thoại chị đăng ký chủ thuê bao từ năm 2014 đến năm 2016 và cho C sử dụng. Chị L không biết C sử dụng số điện thoại để mua bán bình rượu Rắn hổ chúa. Chị L biết C để trong nhà bình rượu rắn nhưng không biết đó là rắn hổ chúa nên Cơ quan điều tra Công an quận Nam Từ Liêm không có căn cứ xử lý.

Tại bản Cáo trạng số 71/CT-VKS ngày 09/4/2021 của Viện kiểm sát nhân dân quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội truy tố bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Bản án hình sự sơ thẩm số 83/2021/HS-ST ngày 06/5/2021 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội:

Tuyên bố bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; Điều 38 Bộ luật Hình sự,

Xử phạt bị cáo Nghiêm Đình H 30 tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án.

Xử phạt bị cáo Đỗ Văn C 21 tháng tù. Thời hạn tù tính từ ngày bắt thi hành án.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về xử lý vật chứng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 10/5/2021, bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C có đơn kháng cáo với nội dung xin được hưởng án treo.

Tại phiên toà phúc thẩm, bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C thành khẩn khai nhận hành vi phạm tội của mình, tỏ ra ăn năn hối cải, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho các bị cáo được cải tạo ngoài xã hội.

Bị cáo Nghiêm Đình H xuất trình tài liệu thể hiện bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội nhận định:

Về hình thức kháng cáo: Đơn kháng cáo của bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C trong thời hạn luật định, đúng về chủ thể, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận.

Về nội dung kháng cáo:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, lời khai của bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C tại phiên tòa, có đủ cơ sở xác định: Tòa án cấp sơ thẩm xét xử bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Tòa án cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo Nghiêm Đình H 30 tháng tù và xử phạt bị cáo Đỗ Văn C 21 tháng tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” là phù hợp.

Các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và có nơi cư trú rõ ràng, do đó, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, điểm e khoản 1 Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự, chấp nhận kháng cáo của các bị cáo Nghiêm Đình H và Đỗ Văn C, sửa quyết định của bản án sơ thẩm đối với các bị cáo. Cụ thể:

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58; Điều 65 Bộ luật Hình sự

Xử phạt bị cáo Nghiêm Đình H 30 (Ba mươi) tháng tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 60 tháng tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Xử phạt bị cáo Đỗ Văn C 21 (Hai mươi mốt) tháng tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 42 tháng tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

Khoảng năm 2016, tại nhà riêng ở Đội 9, thôn H, xã B, huyện P, thành phố Hà Nội, Đỗ Văn C đã có hành vi cất giấu trái phép 01 cá thể Rắn hổ chúa (đã chết) có tên khoa học là Ophiophagus hannah) thuộc nhóm IB (danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm) ban hành kèm theo Nghị định 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ, đồng thời loài Rắn hổ chúa (Ophiophagus hannah) thuộc Phụ lục I (danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ) ban hành kèm theo Nghị định số 64/2019/NĐ-CP ngày 16/7/2019 của Chính phủ. Đến khoảng đầu tháng 7/2018, Đỗ Văn C đã chuyển cá thể Rắn hổ chúa cho Nghiêm Đình H cất giấu tại nhà. Khoảng 23 giờ 00 phút ngày 27/12/2020 H mang bình rượu chứa cá thể rắn hổ chúa nêu trên đến trước số nhà 79 Lê Đức Thọ, phường Mỹ Đình 2, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội để bán cho khách thì bị Tổ công tác đội Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và chức vụ Công an quận Nam Từ Liêm phát hiện bắt, thu giữ vật chứng.

Hành vi của bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C đã cấu thành tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” với tình tiết “Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ”. Tội danh và hình phạt được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Hành vi phạm tội của các bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, trực tiếp xâm phạm đến chính sách phòng ngừa, ngăn chặn các tệ nạn săn bắt, buôn bán trái phép các loài động vật quý hiếm đang được ưu tiên bảo vệ. Do đó, cần phải xử lý nghiêm các bị cáo theo quy định của pháp luật để răn đe và phòng ngừa chung.

Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự; đồng thời xem xét các bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải để áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự là có căn cứ, đúng pháp luật.

Tại cấp phúc thẩm, bị cáo Nghiêm Đình H xuất trình tài liệu thể hiện bị cáo có hoàn cảnh gia đình khó khăn, đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng (đơn có xác nhận của UBND xã Đốc Tín, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội); bị cáo Đỗ Văn C phạm tội lần đầu, nhân thân chưa có tiền án, tiền sự nên Hội đồng xét xử áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự đối với các bị cáo.

Xét thấy động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm mà các bị cáo buôn bán trái phép là 01 cá thể Rắn hổ chúa đã chết nên mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội của các bị cáo không lớn; các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và có nơi cư trú rõ ràng nên Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo xin được hưởng án treo của các bị cáo Nghiêm Đình H, Đỗ Văn C và sửa quyết định của bản án sơ thẩm, cho các bị cáo được cải tạo ngoài xã hội cũng đủ tác dụng giáo dục, răn đe các bị cáo và phòng ngừa chung.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, điểm e khoản 1 Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự:

1. Chấp nhận kháng cáo của bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C, sửa Quyết định của bản án sơ thẩm:

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 58; Điều 65 Bộ luật Hình sự

- Xử phạt bị cáo Nghiêm Đình H 30 (Ba mươi) tháng tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 60 (Sáu mươi) tháng tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Giao bị cáo Nghiêm Đình H cho Ủy ban nhân dân xã Đ, huyện M, thành phố Hà Nội giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong trường hợp bị cáo Nghiêm Đình H thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 Luật Thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo Nghiêm Đình H cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

- Xử phạt bị cáo Đỗ Văn C 21 (Hai mươi mốt) tháng tù về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”, nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách 42 (Bốn mươi hai) tháng tính từ ngày tuyên án phúc thẩm.

Giao bị cáo Đỗ Văn C cho Ủy ban nhân dân xã B, huyện P, thành phố Hà Nội giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong trường hợp bị cáo Đỗ Văn C thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 92 Luật Thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, nếu bị cáo Đỗ Văn C cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về án phí: áp dụng Điều 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 23 Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, bị cáo Nghiêm Đình H và bị cáo Đỗ Văn C không phải nộp án phí hình sự phúc thẩm.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án hình sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án 24/9/2021.