Bản án 58/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Bà Hoàng Thị K khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết buộc bà Trần Thị G phải trả cho bà K số tiền 800 triệu đồng từ hợp đồng vay tài sản, nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là tranh chấp hợp đồng vay tài sản, theo quy định tại Điều 463 Bộ luật Dân sự. Bà Trần Thị G có nơi cư trú tại thôn B, xã S, tỉnh Lâm Đồng nên thẩm quyền giải quyết vụ án là của Tòa án nhân dân khu vực 15 – Lâm Đồng theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tại đơn khởi kiện, bà K yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà Trần Thị G phải trả cho bà K số tiền nợ gốc là 800.000.000 đồng, lãi chậm thanh toán tạm tính từ ngày 21/8/2024 đến ngày 21/10/2025 là 92.960.000 đồng, yêu cầu này đã được Tòa án thụ lý. Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, nguyên đơn chỉ đề nghị Tòa án giải quyết buộc bà G phải trả cho bà K số tiền 800 triệu đồng, không yêu cầu giải quyết về tiền lãi. Hội đồng xét xử nhận thấy tiền lãi mà nguyên đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tại đơn khởi kiện là một phần không thể tách rời của hợp đồng vay tài sản, do vậy việc bà K không yêu cầu Tòa án giải quyết về tiền lãi là quyền tự định đoạt của đương sự theo quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc không yêu cầu giải quyết về tiền lãi được xác định là thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và việc thay đổi này không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện nên áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận việc thay đổi yêu cầu khởi kiện này.

[3] Để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình, bà K giao nộp tài liệu, chứng cứ là giấy viết tay có nội dung: “ngày 10/9 âm lịch 2016, chị gái Q mượn Kiểm 800 triệu đồng bằng chữ tám trăm triệu đồng”, ngoài ra, giấy còn chứa đựng nhiều nội dung khác nhưng đã bị gạch xóa. Lý giải nội dung giấy vay tiền ghi tên người mượn là “chị gái Q”, bà K cho rằng vì chồng bà G tên là Q, tại biên bản xác minh lập ngày 20/3/2026, Công an xã S, tỉnh Lâm Đồng cung cấp thông tin bà Trần Thị G có đăng ký thường trú tại thôn B, xã S, tỉnh Lâm Đồng, có chồng là ông Trần Văn Q, sinh năm: 1964. Tại phiên tòa, bà G thừa nhận giấy viết tay là do mình viết nhưng xác định là để nhận nợ giùm cho người khác, tuy nhiên không có tài liệu, chứng cứ chứng minh cho việc khoản nợ này bà K cho người khác vay.

[3] Khoản 1 Điều 95 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “1. Tài liệu đọc được nội dung được coi là chứng cứ nếu là bản chính hoặc bản sao có công chứng, chứng thực hợp pháp hoặc do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cung cấp, xác nhận”, khoản 2 Điều 92 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “Một bên đương sự thừa nhận hoặc không phản đối những tình tiết, sự kiện, tài liệu, văn bản, kết luận của cơ quan chuyên môn mà bên đương sự kia đưa ra thì bên đương sự đó không phải chứng minh”, khoản 2 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định: “Đương sự phản đối yêu cầu của người khác đối với mình phải thể hiện bằng văn bản và phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho sự phản đối đó”. Như vậy, tài liệu là giấy vay tiền mà phía nguyên đơn cung cấp được xác định là chứng cứ, và có giá trị chứng minh nội dung trình bày của bà K về việc bà G có vay của bà K số tiền là 800 triệu đồng.

[4] Bà K trình bày giữa bà G và bà K có thỏa thuận về lãi suất là 02%/tháng, bà G có thanh toán khoản tiền lãi cho bà K theo thỏa thuận trong thời gian đầu nhưng sau đó không thanh toán nữa, tuy nhiên, bà K không cung cấp được tài liệu, chứng cứ chứng minh có sự thỏa thuận về lãi suất và mức lãi suất đối với khoản tiền vay 800 triệu đồng, không xác định được số tiền mà bà G đã trả, thời điểm thực hiện việc trả lãi. Trong khi đó bà G trình bày lãi suất vay là 03%/tháng, đã thanh toán nhiều lần tiền lãi mỗi tháng 24 triệu đồng, đã trả nợ gốc 300 triệu đồng, nhưng cũng không có tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho nội dung trình bày này của mình. Trên cơ sở tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, sự thừa nhận của các bên đương sự, Hội đồng xét xử xác định hợp đồng vay được xác lập giữa bà K và bà G vào ngày 10/9/2016 âm lịch (nhằm ngày 10/10/2016 dương lịch) là hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi suất nhưng thuộc trường hợp các bên không thống nhất về mức lãi suất. Tuy nhiên, bà K chỉ yêu cầu Tòa án giải quyết về nợ gốc, không yêu cầu giải quyết về tiền lãi, đây là quyền tự định đoạt của đương sự được quy định tại Điều 5 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[5] Kèm theo đơn khởi kiện, nguyên đơn còn giao nộp tài liệu, chứng cứ là thông báo có nội dung yêu cầu bà G phải thực hiện nghĩa vụ trả 800 triệu đồng cho bà K với thời hạn đến hết ngày 20/8/2024, và một phiếu báo phát có nội dung bà K có gửi một bưu phẩm cho bà Trần Thị G, đã phát thành công vào ngày 08/8/2024, người nhận ký tên Quyền.

[6] Điều 463 Bộ luật Dân sự quy định: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”, khoản 1 Điều 466 Bộ luật Dân sự quy định: “1. Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Như vậy, đủ cơ sở để xác định bà Trần Thị G có nghĩa vụ phải trả cho bà Hoàng Thị K số tiền 800 triệu đồng.

[7] Tại Biên bản lấy lời khai lập ngày 26/02/2026, ông Lê Minh N, là chồng của bà Hoàng Thị K có đăng ký kết hôn, và được UBND xã T, huyện H, tỉnh Bình Thuận (cũ) cấp Giấy chứng nhận kết hốn sô 05, ngày 16/01/2007, trình bày tài sản mà bà Hoàng Thị K cho bà Trần Thị G vay là tài sản riêng của bà K không liên quan đến ông N

[8] Do yêu cầu khởi kiện được chấp nhận nên bà Trần Thị G phải chịu án phí dân sự sơ thẩm, theo quy định tại khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016, của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Tuy nhiên, bà G có đơn đề nghị miễn án phí và theo kết quả xác minh, bà G sinh năm: 1964, được xác định là người cao tuổi theo quy định tại Điều 2 Luật Người cao tuổi, nên được miễn nộp án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14.