Bản án 58/2026/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và Bản án dân sự sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Bà Vy Thị B là vợ là ông Bế Văn H. Anh Bế Văn T là con trai của vợ chồng họ.

Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ nguyên trước đây là Lâm trường Đ được thành lập từ năm 1968. Đến năm 2006, Lâm trường Đ chuyển đổi thành Công ty lâm nghiệp Đ tại Quyết định số 1772/QĐ-UBND, ngày 30-11-2006 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn. Ngày 28-4-2010, Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 596/QĐ-UBND về việc chuyển Công ty lâm nghiệp Đ thành Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ (viết tắt là Công ty).

Theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản ngày 08-12-2025 xác định: Đất tranh chấp là đất rừng sản xuất tại xã Đ, tỉnh Lạng Sơn thuộc khu vực III có giá Nhà nước cũng như giá thị trường là 5.000đồng/m2. Đất tranh chấp bao gồm: Thửa đất số 123 có thửa tạm 123.1, tờ bản đồ địa chính số 05, diện tích 15.210,1m2; trong đó diện tích 8701,0m2 đất đang trồng keo đường kính gốc dưới 2cm là 1.685cây; diện tích 6.754,0m2 đất đang trồng 237 cây thông. Tổng giá trị cây trên đất là 36.861.000đồng. Thửa đất số 123 có thửa tạm 123.2, tờ bản đồ địa chính số 05, diện tích 1.622,4m2; trên đất có 193 cây bạch đàn có tổng giá trị 18.940.000đồng. Thửa đất 406 có thửa tạm 406.1, tờ bản đồ địa chính số 07, diện tích 260,4m2, không có tài sản trên đất.

Tại Kết luận giám định tư pháp ngày 31-3-2026 đã xác định: Chồng ghép khu đất tranh chấp với tổng diện tích 17.092,9m2 với Bản đồ giao khoán quản lý và bảo vệ rừng và Bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 06 xã B. Diện tích thửa đất số 406 không nằm trong Bản đồ giao khoán quản lý và bảo vệ rừng diện tích khoảng 288m2 được thể hiện theo vị trí các đỉnh (D1, A6, C1, A7); phần diện tích còn lại nằm trong khu vực Bản đồ giao khoán quản lý và bảo vệ rừng thuộc tiểu khu 491, khoảnh 34. Chồng ghép khu đất tranh chấp với tổng diện tích 17.092,9m2 với Bản đồ xin giao đất lâm nghiệp Lâm trường Đ: Toàn bộ diện tích 17.092,9m2 đất tranh chấp nằm trong lô số 34 của Bản đồ xin giao đất lâm nghiệp Lâm trường Đ.

Tại Kết luận giám định tư pháp bổ sung ngày 06-5-2026 đã xác định: Chồng ghép khu đất tranh chấp với tổng diện tích 17.092,9m2 với Hồ sơ địa giới hành chính 364 năm 1993 xã Đ và xã B được thể hiện như sau: Diện tích 16.536m2 vị trí đỉnh thửa (D1, A7, A8, D3, D4, A10, A11, A12, A13, A14, A15, A1, A2, A3, A4, A5) thuộc địa giới hành chính 364 năm 1993 xã Đ (cũ); diện tích 557m2 trong đó có 209m2 theo vị trí đỉnh thửa (A6, C1, D2, D1) và 348m2 theo vị trí đỉnh thửa (D3, A9, C2, D4) thuộc địa giới hành chính 364 năm 1993 xã B (cũ).

Tại cấp sơ thẩm:

Nguyên đơn bà Vy Thị B trình bày: Năm 1994 khi Nhà nước có chủ trương giao quyền quản lý, sử dụng đất trồng rừng cho người dân, thì chồng nguyên đơn là ông Bế Văn H đã làm đơn xin nhận đất rừng. Ngày 14-3-1994, Ủy ban nhân dân huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND huyện) đã ban hành Quyết định số 38/QĐ-UBNB giao quyền quản lý và sử dụng đất trồng rừng cho hộ ông Bế Văn H. Diện tích đất được giao là 38,2ha lô 337, tiểu khu 507 khoảnh 66, hiện trạng đất khi giao là đất trống.

Tại thời điểm Nhà nước giao đất năm 1994 trên đất tranh chấp 15.210,1m2 tại thửa tạm 123.1 có các cây trúc và một số cây rừng mọc tự nhiên là cây sau sau, gỗ tạp ngoài ra không có cây gì khác. Hàng năm, nguyên đơn vẫn phát quang, hái củi trên đất. Đến năm 2013-2014 gia đình nguyên đơn trồng thông tại khu vực phía trên khu đất nhưng chưa khai thác nhựa thông lần nào. Năm 2018 ông Nguyễn Hàm N và ông Trịnh Phi H đều là người của Công ty đến nhà nguyên đơn đặt vấn đề mua khu đất đang tranh chấp hiện nay với số tiền 60.000.000đồng nhưng gia đình nguyên đơn không bán. Sau đó, Công ty gửi Giấy báo thông báo cho gia đình nguyên đơn biết nội dung là đã tự ý trồng cây trên đất của Công ty, từ đó đến khi khởi kiện tại Toà án thì nguyên đơn không nhận được giấy tờ gì của Công ty nữa. Đầu năm 2025, gia đình nguyên đơn trồng keo vào phía dưới khu đất tranh chấp. Khoảng tháng 6-2025 nguyên đơn phát hiện có người của Công ty nhổ cây keo, nguyên đơn báo chính quyền địa phương đến để xem xét hiện trường nhưng người của Công ty đã bỏ chạy nên không lập được biên bản. Gia đình nguyên đơn đi kiểm tra thì thấy các cây keo đã bị nhổ và Công ty đã trồng bạch đàn vào để thay thế vị trí cây keo. Sau đó các cây bạch đàn do Công ty trồng đã bị nhổ hết, nguyên đơn không biết do ai nhổ.

Khu đất tranh chấp 1.622,4m2 có thửa tạm 123.2 cũng được gia đình nguyên đơn quản lý từ năm 1994 nhưng chưa trồng cây gì trên đất. Khoảng năm 2018, Công ty đã trồng bạch đàn trên khu đất này nhưng do ở xa nên nguyên đơn không phát hiện sự việc này. Đến năm 2019 gia đình nguyên đơn đã phát hiện việc trồng cây đó nhưng không báo chính quyền địa phương, không lập biên bản gì. Hiện các cây bạch đàn trên thửa đất này Công ty đã khai thác hết.

Nguyên đơn yêu cầu được quản lý, sử dụng tổng diện tích 16.832,5m2 đất tranh chấp thuộc một phần thửa đất số 123 (có số thửa tạm 123.1 và thửa tạm 123.2); được sở hữu tài sản gồm cây thông, cây keo trên thửa tạm 123.1; yêu cầu xem xét một phần Quyết định số 392/QĐ-UBND ngày 26-02-2018 của UBND tỉnh Lạng Sơn đối với đất tranh chấp. Nguyên đơn rút yêu cầu khởi khởi đối với diện tích 260,4m2 thuộc thửa đất số 406 có số thửa tạm 406.1 và rút yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản số tiền 12.000.000đồng. Nguyên đơn đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng tổng cộng 27.171.000đồng, nguyên đơn đề nghị giải quyết chi phí này theo quy định của pháp luật.

Bị đơn có yêu cầu phản tố Công ty trình bày: Năm 1988, bị đơn được chính quyền địa phương giao đất rừng để quản lý kinh doanh sử dụng theo quy hoạch, kế hoạch của Nhà nước theo Quyết định số 69/QĐGR ngày 20-8-1988. Tại thời điểm giao đất, trên đất đã có các cây thông do bị đơn trồng từ năm 1986. Ngày 17-11-1993 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 820 QĐ/UB về việc giao lại đất, giao rừng cho bị đơn để quy hoạch. Ngày 09-4-1994, bị đơn đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ) đối với diện tích 9.847,1ha tại huyện Đ, tỉnh Lạng Sơn (bao gồm khu đất đang tranh chấp). Ngày 21-4-1994, bị đơn tiến hành ký Hợp đồng giao khoán quản lý bảo vệ rừng số 26 HĐ/KT với công nhân là ông Hoàng Văn M (tên gọi khác là Hoàng Thanh M) để trông coi, bảo vệ cây, có kèm theo Bản đồ giao khoán quản lý bảo vệ rừng. Khu đất đang tranh chấp chính là khu đất Lâm trường đã giao cho ông Hoàng Thanh M quản lý, bảo vệ cây. Hàng năm bị đơn chi trả tiền bảo vệ rừng cho ông Hoàng Thanh M. Ngày 13-9-1999, bị đơn cùng các thành phần tiến hành xác định ranh giới quy hoạch đất lâm nghiệp. Trong biên bản này thì phần đất tranh chấp hiện nay thuộc khoảnh số 34 nằm trong đất quy hoạch của bị đơn tại địa phận thôn K.

Ngày 14-6-2008 UBND tỉnh Lạng Sơn ban hành Quyết định số 1144/QĐ-UBND về việc cho bị đơn thuê đất tại các xã (trong đó có xã Đ, có diện tích đất rừng đang tranh chấp). Trong quyết định nêu: Quyết định này thay thế Quyết định số 820 QĐ/UB ngày 17-11-1993 của UBND tỉnh Lạng Sơn. Tại thời điểm cho thuê đất vẫn còn các cây thông do bị đơn trước đây trồng trên đất. Năm 2010, bị đơn bắt đầu tổ chức khai thác các diện tích rừng thuộc Hợp đồng số 26 HĐ/KT đã ký với ông Hoàng Thanh M trong đó có diện tích hiện đang tranh chấp, khai thác xong lô nào thì bị đơn thực hiện lập Biên bản thanh lý lô đó. Đến năm 2017 thì bị đơn thực hiện khai thác xong toàn bộ các lô rừng thuộc Hợp đồng số 26 HĐ/KT và thực hiện thanh lý chấm dứt hợp đồng nêu trên, bị đơn đã thanh toán đầy đủ tiền sản phẩm cuối chu kỳ cho ông Hoàng Thanh M theo Hợp đồng đã ký.

Năm 2011, bị đơn có giao một phần diện tích đất thuộc Hợp đồng số 26 HĐ/KT đã thanh lý cho vợ chồng ông Trịnh Phi H, bà Hoàng Thị B để trồng rừng (hai vợ chồng đều là công nhân của bị đơn). Khi giao chỉ giao tại hiện trường ngoài thực địa, chưa có hợp đồng giao khoán, thời điểm giao là đất trống sau khai thác chưa trồng cây. Sau khi nhận đất có một phần diện tích vợ chồng ông Trịnh Phi H đã đem cây thông lên trồng nhưng cây chết nhiều chưa đạt tiêu chuẩn thành rừng, nên phần diện tích này bị đơn đã thu hồi lại để trồng lại cây bạch đàn vào năm 2018, còn một phần đất vợ chồng ông Trịnh Phi H chưa trồng cây do nguyên đơn tranh chấp. Khoảng năm 2011 đến 2014 bị đơn phát hiện gia đình nguyên đơn tiến hành trồng một số cây thông trên diện tích đất của bị đơn được cho thuê đất. Do thời điểm đó bị đơn rơi vào khủng hoảng không có vốn để hoạt động nên không có văn bản về việc tự ý trồng cây trên đất đối với gia đình nguyên đơn. Ngày 26-02-2018, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 392/QĐ-UBND về việc cho bị đơn thuê đất để sử dụng vào mục đích trồng rừng sản xuất. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 1144/QĐ-UBND ngày 14-6-2008 của UBND tỉnh. Theo quyết định trên tại thời điểm giao đất cho bị đơn thuê thì trên đất vẫn còn sót lại một số các cây thông chưa thành gỗ. Ngày 24-6-2019 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1145/QĐ-UBND về việc sửa đổi Điều 1 Đuyết định số 392/QĐ-UBND ngày 26-02-2018: Điều chỉnh diện tích hơn 3,0 ha đất đã quy hoạch, đất nằm trong xã Đ, cho trụ sở Công an huyện (không thuộc thửa đất đang tranh chấp).

Ngày 23-3-2019 bị đơn phát hiện gia đình nguyên đơn tự ý phát thực bì trái phép, bị đơn đã lập biên bản; gia đình nguyên đơn tiếp tục phát dọn thực bì, bị đơn đã lập biên bản làm việc và ban hành các văn bản tuyên truyền vận động người dân trả đất, thông báo đình chỉ phát, dọn thực bì và trồng cây trên đất. Cuối năm 2024 và đầu năm 2025, bị đơn tiến hành trồng bạch đàn và cây keo vào khu đất tranh chấp này thì bị gia đình nguyên đơn nhổ hết đi và nguyên đơn đem cây keo lên trồng. Hiện nay trên khu đất tranh chấp không còn có cây bạch đàn nào, chỉ còn có một số cây keo của bị đơn trồng và cây keo do nguyên đơn trồng năm 2025. Trên đất tranh chấp còn có các cây thông của nguyên đơn trồng từ khoảng năm 2011 đến khoảng năm 2014. Do vậy, bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về đất. Bị đơn có yêu cầu phản tố yêu cầu nguyên đơn phải trả lại diện tích đất tranh chấp và sở hữu tài sản trên đất; bị đơn sẽ thanh toán giá trị cây trồng cho nguyên đơn theo Biên bản định giá. Đối với chi phí tố tụng nguyên đơn đã nộp tạm ứng đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Ông Bế Văn H, anh Bế Văn T đều trình này: Họ là chồng, con của nguyên đơn, họ nhất trí với ý kiến của nguyên đơn và không có yêu cầu gì khác.

Người đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn trình bày: Bị đơn trước đây được chính quyền giao đất, giao rừng để quy hoạch Lâm trường theo Quyết định số 820 UB/QĐ ngày 17-11-1993. Tại thời điểm giao đất UBND tỉnh không nhận được kiến nghị, phản ánh về việc tranh chấp với các hộ dân có đất giáp ranh, liền kề. Ngày 09-4-1994 UBND tỉnh cấp GCNQSDĐ cho Lâm trường với diện tích 9.847,1ha. Ngày 14-6-2008, UBND tỉnh có Quyết định số 1144/QĐ-UBND về việc cho bị đơn thuê đất tại các xã: B, Đ, C1, C2 và thị trấn Đ, huyện Đ (cũ), tỉnh Lạng Sơn. Ngày 25-11-2015, Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2152/QĐ-UBND; cấp GCNQSDĐ cho các Công ty trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn. Theo đó, đối với diện tích giữ lại để quản lý, sử dụng của Công ty đã được tổ chức đo đạc cắm mốc ranh giới, lập hồ sơ ranh giới sử dụng đất, đo đạc lập bản đồ địa chính. Sau khi hoàn thành, Công ty đã tổ chức xây dựng phương án sử dụng đất trình UBND tỉnh phê duyệt. Sở Tài nguyên và Môi trường (trước khi hợp nhất) đã gửi hồ sơ xin ý kiến góp ý các Sở, ngành liên quan và UBND huyện; tổ chức họp thẩm định hồ sơ phương án sử dụng đất của Công ty; trình UBND tỉnh phê duyệt phương án sử dụng đất cho Công ty tại Quyết định số 2021/QĐ-UBND ngày 02-11-2017. Ngày 26-02-2018, UBND tỉnh có Quyết định số 392/QĐ-UBND về việc cho Công ty thuê đất để sử dụng vào mục đích trồng rừng sản xuất. Hiện nay, Quyết định số 820 UB/QĐ của UBND tỉnh đã bị thay thế. Tuy nhiên, GCNQSDĐ của bị đơn chưa được thu hồi, hủy bỏ. Trên cơ sở Quyết định cho thuê đất của UBND tỉnh, Sở Tài nguyên và Môi trường đã bàn giao đất tại thực địa cho Công ty, ký hợp đồng thuê đất với Công ty. Sau khi được cho thuê đất, việc tổ chức thực hiện cụ thể dự án trồng rừng do Công ty triển khai thực hiện theo quy định của pháp luật. Ngày 24-6-2019, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1145/QĐ-UBND về việc sửa đổi Điều 1 Quyết định số 392/QĐ-UBND ngày 26-02-2018 của UBND tỉnh; ngày 04-10-2024 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1735/QĐ-UBND về việc điều chỉnh quyết định cho thuê đất của Công ty. Tuy nhiên, diện tích đất cho thuê tại xã B (cũ) không có thay đổi. Việc UBND tỉnh cho bị đơn thuê đất đảm bảo đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục theo quy định nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn liên quan đến UBND tỉnh. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn, UBND tỉnh giữ nguyên nội dung ý kiến đã thể hiện.

Người làm chứng ông Hoàng Thanh M trình bày: Năm 1995 ông được bị đơn giao cho quản lý rừng (có ký Hợp đồng giao khoán quản lý bảo vệ rừng). Khi bị đơn giao đất rừng cho ông trên đất đã có các cây thông của bị đơn trồng (trong đó có cả khu đất đang tranh chấp hiện nay). Ông được nhận tiền công bảo vệ hàng năm, sau khi khai thác được nhận tiền sản phẩm cuối chu kỳ. Năm 2010, bị đơn đã khai thác thông và thanh lý toàn bộ hợp đồng với ông. Quá trình giao khoán bảo vệ thông và khai thác thông cho bị đơn thì không thấy có ai trong gia đình nguyên đơn có ý kiến gì.

Người làm chứng ông Trịnh Phi H trình bày: Năm 2011 bị đơn giao khu đất rừng trên cho vợ chồng ông trồng rừng. Tại thời điểm giao bị đơn mới khai thác cây thông trên đất nên khi giao cho ông là khu đất trống. Bị đơn giao bằng miệng, không làm văn bản giấy tờ gì với ông. Năm 2011 vợ chồng ông có trồng thông trên khu đất này nhưng chỉ sống lác đác một số cây thông. Đến năm 2018 do thấy mật độ cây không đủ nên bị đơn đã thu hồi đất rừng đó lại để trồng bạch đàn. Tại buổi thẩm định do Toà án thành lập ông có đến khu đất tranh chấp. Lâm trường giao đất cho ông là cả 03 khu đất đang có tranh chấp, gồm: Phần đất có cây keo nằm trong diện tích đất tranh chấp là do nguyên đơn trồng khoảng đầu năm 2025, phần đất tranh chấp có cây thông là do nguyên đơn trồng năm nào ông không nắm được, một phần đất tranh chấp là do bị đơn trồng bạch đàn năm 2018. Tại thời điểm bị đơn trồng bạch đàn gia đình nguyên đơn không có ý kiến gì. Hiện tại trên đất tranh chấp này vợ chồng ông không có tài sản và ông không có yêu cầu đề nghị gì. Tại thời điểm ông giao trả lại đất năm 2018 cho bị đơn: Khu đất bị đơn trồng bạch đàn trên đất chỉ có rải rác các cây thông do vợ chồng ông trồng, không có liên quan đến gia đình nguyên đơn; còn 01 phần đất đang có tranh chấp trên đất đã có các cây thông do nhà nguyên đơn trồng vẫn còn; khu đất tranh chấp hiện nay nguyên đơn trồng keo trên đất không có cây gì.

Người làm chứng ông Hoàng Anh T trình bày: Khu đất tranh chấp ông chỉ được nghe nguyên đơn nói lại với ông là đã có Sổ bìa xanh. Sau đó, nguyên đơn có thuê ông phát, dọn, đốt các cây rừng đi trong 04 ngày nhưng không thấy ai nhắc nhở gì. Ông được nhận tiền công nguyên đơn đưa là 1.000.000đồng. Sau khi phát xong nguyên đơn đã trồng keo trên khu đất ông đã phát thuê và ông cũng được nguyên đơn thuê trồng keo 01 ngày công với giá 300.000đồng.

Người làm chứng bà Hoàng Thị T, bà Lộc Thị N trình bày: Khoảng tháng 4, tháng 5 năm 2025 bà được nguyên đơn thuê đi cuốc hố và trồng keo trong thời gian 01 ngày. Sau khi làm xong, họ được nguyên đơn trả công 300.000đồng. Tại thời điểm trồng keo họ thấy nhà nguyên đơn đã phát dọn thực bì xong, họ đến làm là chỉ việc cuốc hố và trồng keo. Hôm đi làm cho nguyên đơn không thấy ai cản trở gì.

Người làm chứng bà Bế Thị T trình bày: Bà chỉ biết gia đình nguyên đơn có một phần đất rừng giáp với đất rừng nhà bà. Đến nay các bên tranh chấp bà cũng không khẳng định được đất tranh chấp là của ai. Khi nguyên đơn có yêu cầu Toà án triệu tập bà là người làm chứng bà mới biết nguyên đơn có tranh chấp với Công ty.

Người làm chứng ông Bế Văn T trình bày: Ông không có đất giáp ranh với vị trí đất đang tranh chấp nhưng ông biết đất của nguyên đơn giáp ranh với đất của Công ty được ngăn cách với nhau bởi khe đồi và Sổ xanh của nguyên đơn đến vị trí khe đó nên toàn bộ diện tích đất tranh chấp nằm trong Sổ xanh của nguyên đơn. Hằng năm ông vẫn thấy nguyên đơn quản lý, sử dụng đất tranh chấp, chưa thấy Công ty trồng cây trên đất tranh chấp bao giờ. Trên đất tranh chấp có cây thông của gia đình nguyên đơn trồng được hơn 10 năm, ngoài ra không có cây gì khác. Đất tranh chấp nhà nguyên đơn trước đây quản lý, sử dụng như nào ông không nắm được.

Người làm chứng ông Bế Văn S trình bày: Ông không có đất giáp ranh với đất tranh chấp. Do đất tranh chấp gần đường quốc lộ hằng ngày ông thường đi lại nên biết đất của nguyên đơn giáp ranh với đất của Công ty được ngăn cách với nhau bởi khe đồi. Trước đây nhà nguyên đơn trồng thông nhưng trồng chưa hết đất và trồng cây nằm trong Sổ xanh của nguyên đơn. Nguyên đơn có trồng thông ở gần vị trí đất tranh chấp khoảng hơn 10 năm, còn tại vị trí tranh chấp ông không thấy có cây gì do ông ở dưới đường nhìn lên không thấy. Khi nguyên đơn trồng cây vào đất tranh chấp thì mới xảy ra tranh chấp với Công ty. Ông chưa thấy Công ty trồng cây trên đất tranh chấp bao giờ.

Tại văn bản cung cấp tài liệu, chứng cứ của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn có nội dung: Qua rà soát hồ sơ lưu trữ cho thấy, từ thời điểm UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1145/QĐ-UBND, đơn vị chưa thực hiện điều chỉnh Hợp đồng thuê đất đã ký với Công ty. Tuy nhiên, theo pháp luật đất đai hiện hành, quy định không ký hợp đồng cho thuê đất đối với trường hợp Nhà nước cho thuê đất tại mục 3 Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định số 2418/QĐ-BNNMT ngày 28-6-2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Mặt khác, Công ty thuộc trường hợp miễn tiền thuê đất và đã được Cục Thuế tỉnh Lạng Sơn (cũ) ban hành Quyết định số 140/QĐ-CT ngày 26-02-2019 về việc miễn tiền thuê đất; trong đó, miễn toàn bộ thời gian thuê đất (40 năm 03 tháng) đối với tổng diện tích đất thuê tại Quyết định số 392/QĐ-UBND. Như vậy, từ các quy định nêu trên, đơn vị sẽ không thực hiện điều chỉnh Hợp đồng thuê đất đã ký với Công ty. Đơn vị đã tiến hành xác định ranh giới, mốc giới, chỉnh lý Bản đồ địa chính đối với phần diện tích Công ty được thuê đất, tuy nhiên chưa thực hiện việc cấp giấy chứng nhận cho Công ty theo quy định. Về việc này, trên cơ sở kết quả giải quyết tranh chấp của Toà án, đơn vị sẽ chỉ đạo hoàn thiện việc cấp giấy theo đúng quy định.

Tại văn bản cung cấp ý kiến của Ủy ban nhân dân xã Đ, tỉnh Lạng Sơn có nội dung: Căn cứ Biên bản hòa giải vụ việc số 04/BB-HĐHGTC ngày 20-8-2025 của Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai về việc tranh chấp đất đai và tài sản trên đất giữa gia đình nguyên đơn với Công ty; Báo cáo kết quả thẩm tra xác minh đơn thư; Sơ đồ khu đất tranh chấp và các biên bản làm việc tại thực địa; do sơ suất trong quá trình soạn thảo Biên bản hòa giải vụ việc và báo cáo kết quả thẩm tra xác minh đơn thư, nội dung về tài sản trên đất trong phạm vi tranh chấp chưa được thể hiện đầy đủ. Tài sản trên đất trong phạm vi tranh chấp bao gồm: Diện tích 0,7 ha cây keo do gia đình nguyên đơn trồng vào các tháng 2 và 4 năm 2025; tổng diện tích 1,06 ha, trong đó có cây thông do gia đình nguyên đơn trồng từ năm 2014 và diện tích có cây bạch đàn do bị đơn trồng từ năm 2018 (khoảng 120 cây nằm ở khu vực phía trên đỉnh đồi). UBND xã đã tiến hành hòa giải phần khu đất tranh chấp có tài sản là cây bạch đàn do bị đơn trồng.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 25-5-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn, đã quyết định:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng diện tích đất tranh chấp, yêu cầu sở hữu tài sản trên đất.

2. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn về yêu cầu nguyên đơn bà Vy Thị B trả lại diện tích đất tranh chấp, yêu cầu quản lý sử dụng đất, sở hữu tài sản và thanh toán giá trị tài sản.

2.1. Buộc nguyên đơn trả lại diện tích đất tranh chấp và bị đơn được quyền quản lý, sử dụng: Diện tích 15.210,1m2 đất (thửa tạm 123.1), thuộc một phần thửa đất số 123, tờ bản đồ số 05 bản đồ địa chính đất lâm nghiệp xã Đ cũ, tỉnh Lạng Sơn. Diện tích 1.622,4m2 đất (thửa tạm 123.2) thuộc một phần thửa đất số 123, tờ bản đồ số 05 bản đồ địa chính đất lâm nghiệp xã Đ cũ, tỉnh Lạng Sơn.

2.2. Bị đơn được quyền sở hữu tài sản gồm 1.685 cây keo, 237 cây thông trên diện tích đất nêu tại mục 2.1.

2.3. Bị đơn có quyền liên hệ cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện thủ tục đăng ký, kê khai cấp GCNQSDĐ đối với diện tích đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định của pháp luật đất đai.

3. Bị đơn có nghĩa vụ thanh toán giá trị cây trồng cho nguyên đơn tổng số tiền: 36.861.000đồng.

4. Đình chỉ giải quyết yêu cầu của nguyên đơn: Đối với diện tích đất 260,4m2 (thửa tạm 406.1), thuộc một phần thửa đất số 406, tờ bản đồ số 07 bản đồ địa chính đất lâm nghiệp xã B cũ, tỉnh Lạng Sơn. Tài sản trên đất: Không có và yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản số tiền 12.000.000đồng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chậm trả, về chi phí tố tụng, về án phí, quyền kháng cáo và quyền yêu cầu thi hành án theo quy định.

Trong thời hạn luật định nguyên đơn kháng cáo đề nghị cấp phúc thẩm sửa Bản án sơ thẩm theo hướng: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn phải chịu chi phí tố tụng và án phí dân sự sơ thẩm.

Tại cấp phúc thẩm:

Công ty cổ phần trắc địa bản đồ và môi trường S, Chi nhánh Lạng Sơn đã cung cấp tài liệu thể hiện chồng ghép lô 337 Bản đồ giao đất lâm nghiệp với Bản đồ địa chính đất lâm nghiệp.

Tại Kiến nghị khắc phục vi phạm trong giải quyết vụ án dân sự số 42/KN-VKS-DS ngày 26-8-2026 của Viện kiểm sát nhân tỉnh Lạng Sơn đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 25-5-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn giữa nguyên đơn bà Vy Thị B và bị đơn Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Đ, các vi phạm bao gồm: Phần quyết định của bản án tuyên còn mâu thuẫn, gây khó khăn cho công tác thi hành án; tuyên chưa đầy đủ cụ thể điều luật, diện tích đất là bao nhiêu, thuộc thửa đất nào, tài sản trên đất gồm những gì.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, giữ nguyên nội dung kháng cáo.

Bị đơn giữ nguyên yêu cầu phản tố, không chấp nhận nội dung kháng cáo của nguyên đơn.

Anh Bế Văn T nhất trí với nội dung kháng cáo của nguyên đơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án cụ thể như sau:

1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; người tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

2. Về việc giải quyết kháng cáo: Căn cứ lời khai của các đương sự; căn cứ vào nguồn gốc đất, vào quá trình sử dụng đất, vào tài sản trên đất và các tài liệu, chứng cứ khác đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án thấy rằng: Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn là có căn cứ. Tại cấp phúc thẩm, người kháng cáo không xuất trình được thêm tài liệu, chứng cứ gì mới nên không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo. Tuy nhiên qua nghiên cứu thấy rằng Bản án tuyên còn có thiếu sót, chưa phù hợp. Cụ thể: Phần Quyết định của bản án tuyên còn có mâu thuẫn, gây khó khăn cho công tác thi hành bản án: Tại mục 1 và mục 4 phần Quyết định đã tuyên không chính xác, vừa tuyên không chấp nhận toàn bộ yêu cầu được quản lý sử dụng đất tranh chấp vừa tuyên đình chỉ yêu cầu đối với một phần đất tranh chấp. Đồng thời tại mục 1 và mục 3 phần Quyết định về sở hữu tài sản trên đất có mâu thuẫn, không chính xác. Tại mục 1 phần Quyết định tuyên không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng không nêu cụ thể diện tích đất là bao nhiêu, thuộc thửa nào, tài sản trên đất gồm những gì . . . là chưa đầy đủ. Bản án không áp dụng Điều 235 Luật Đất đai năm 2024 về hòa giải tranh chấp đất đai là chưa đầy đủ. Các nội dung trên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã có Kiến nghị khắc phục. Do bản án sơ thẩm còn có nội dung thiếu sót, chưa phù hợp, nên cần sửa lại để đảm bảo bản án được phù hợp, đầy đủ và thống nhất. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự; không chấp nhận kháng cáo của bà Vy Thị B; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 25 tháng 5 năm 2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn về những nội dung thiếu sót đã nêu trên. Do sửa án nên người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự; không chấp nhận kháng cáo của bà Vy Thị B; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 05/2026/DS-ST ngày 25-5-2026 của Tòa án nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn, cụ thể như sau:

Căn cứ vào các Điều 1, Điều 3, Điều 20, Điều 24, Điều 36, Điều 43, Điều 73, Điều 79 của Luật Đất đai năm 1993;

Căn cứ vào các Điều 4, Điều 9, Điều 13, Điều 46, Điều 105, Điều 107 của Luật Đất đai năm 2003;

Căn cứ vào các Điều 3, Điều 4, Điều 5, Điều 17, Điều 20, Điều 26, Điều 31, Điều 135, Điều 166, Điều 170, Điều 203 của Luật Đất đai năm 2013;

Căn cứ vào các Điều 3, Điều 4, Điều 12, Điều 15, Điều 17, Điều 26, Điều 31, Điều 34, Điều 131, Điều 133, Điều 135, Điều 184, Điều 235 Luật Đất đai năm 2024;

Căn cứ vào các Điều 158, Điều 160, Điều 161, Điều 163, Điều 164, Điều 189, Điều 192, Điều 221, Điều 235, Điều 237, Điều 274, Điều 275, Điều 280, Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào khoản 1 Điều 147, khoản 2 Điều 148, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 161, khoản 1 Điều 165, Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ Điều 24, khoản 3, 5 Điều 26, khoản 2 Điều 27, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30-12-2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

I. Đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Vy Thị B đối với diện tích đất 260,4m2 đất rừng sản xuất (không có tài sản trên đất) thuộc một phần thửa đất số 406 (số thửa tạm 406.1), tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 07 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm A5, A6, A7 thể hiện tại Trích đo xác minh khu đất tranh chấp ghi ngày 15-3-2026 kèm theo Bản án do nguyên đơn bà Vy Thị B rút yêu cầu khởi kiện.

Đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Vy Thị B đối với yêu cầu bồi thường thiệt hại về tài sản số tiền 12.000.000đồng (mười hai triệu đồng) do nguyên đơn bà Vy Thị B rút yêu cầu khởi kiện.

Đương sự có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết lại nội dung đình chỉ xét xử yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn do rút yêu cầu khởi kiện theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

II. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Vy Thị B yêu cầu được quyền quản lý, sử dụng tổng diện tích 16.832,5m2 đất rừng sản xuất thuộc một phần thửa đất số 123, tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn. Diện tích 16.832,5m2 đất trên bao gồm:

1. Diện tích 15.210,1m2 đất thuộc một phần thửa đất số 123 (số thửa tạm 123.1), tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm A1, A2, A3, A4, A5, A7, A8, A9, A10, A16, A13, A14, A15 thể hiện tại Trích đo xác minh khu đất tranh chấp ghi ngày 15-3-2026 kèm theo Bản án.

2. Diện tích 1.622,4m2 đất thuộc một phần thửa đất số 123 (số thửa tạm 123.2), tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm A10, A11, A12, A13, A16 thể hiện tại Trích đo xác minh khu đất tranh chấp ghi ngày 15-3-2026 kèm theo Bản án.

III. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Vy Thị B; chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ, cụ thể như sau:

1. Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ được quyền quản lý, sử dụng tổng diện tích 16.832,5m2 đất rừng sản xuất thuộc một phần thửa đất số 123, tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn và được quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất gồm có 1.685 cây keo đường kính gốc dưới 2cm; 237 cây thông, trong đó có 62 cây đường kính gốc dưới 5cm, 103 cây đường kính gốc từ 5-10cm, 60 cây đường kính gốc trên 10 -20cm, 05 cây đường kính gốc trên 20-30cm và 07 cây đường kính gốc trên 30cm. Diện tích 16.832,5m2 đất rừng sản xuất, bao gồm:

1.1. Diện tích 15.210,1m2 đất thuộc một phần thửa đất số 123 (số thửa tạm 123.1), tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm A1, A2, A3, A4, A5, A7, A8, A9, A10, A16, A13, A14, A15 thể hiện tại Trích đo xác minh khu đất tranh chấp ghi ngày 15-3-2026 kèm theo Bản án.

1.2. Diện tích 1.622,4m2 đất thuộc một phần thửa đất số 123 (số thửa tạm 123.2), tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 05 xã B cũ, nay là xã Đ, tỉnh Lạng Sơn, được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm A10, A11, A12, A13, A16 thể hiện tại Trích đo xác minh khu đất tranh chấp ghi ngày 15-3-2026 kèm theo Bản án.

2. Buộc bà Vy Thị B, ông Bế Văn H, anh Bế Văn T phải trả lại tổng diện tích 16.832,5m2 đất nêu trên cho Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ.

3. Buộc bà Vy Thị B, ông Bế Văn H, anh Bế Văn T chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất nêu trên với Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ.

4. Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ có quyền, nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để đăng ký kê khai biến động quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (nếu có) theo quy định của pháp luật đất đai.

5. Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ phải thanh toán giá trị tài sản cây trồng trên đất (cây thông, cây keo) với tổng số tiền là 36.861.000đồng (ba mươi sáu triệu tám trăm sáu mươi mốt nghìn đồng) cho bà Vy Thị B.

Kể từ ngày Bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

IV. Về chi phí tố tụng: Bà Vy Thị B phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản và giám định với tổng số tiền là 27.171.000đồng. Xác nhận bà Vy Thị B đã nộp đủ số tiền 27.171.000đồng (hai mươi bẩy triệu một trăm bẩy mươi mốt nghìn đồng).

V. Về án phí

1. Về án phí dân sự sơ thẩm

1.1. Bà Vy Thị B phải chịu tổng cộng 600.000đồng tiền án phí sơ thẩm không có giá ngạch để sung vào ngân sách Nhà nước. Xác nhận bà Vy Thị B đã nộp 300.000đồng tiền tạm ứng án phí sơ thẩm theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000472 ngày 10-10-2025 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Sau khi khấu trừ, bà Vy Thị B còn phải nộp tiếp số tiền 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng).

1.2. Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ phải chịu 1.843.000đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch để sung vào ngân sách Nhà nước. Xác nhận Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ đã nộp 300.000đồng tiền tạm ứng án phí sơ thẩm theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000291 ngày 04-02-2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn. Sau khi khấu trừ, Công ty TNHH MTV lâm nghiệp Đ còn phải nộp tiếp số tiền 1.543.000 đồng (một triệu năm trăm bốn mươi ba nghìn đồng).

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Vy Thị B không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà Vy Thị B số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0001393 ngày 18-6-2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn.

Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 34, 36 và 72 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.