Bản án 57/2025/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và Bản án dân sự sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ông Lăng Viết M (sinh năm 1942, chết ngày 20-3-2020, không để lại di chúc) có 02 người vợ. Người vợ thứ nhất là bà Lâm Thị S (tên khác: Lâm Thị L, sinh năm 1942, chết ngày 29-3-2022) đã ly hôn ngày 25-6-1991; họ có 04 người con chung là ông Lăng Quang T (tên khác: Lăng Văn T, sinh năm 1964, chết ngày 19-4-2024), bà Lăng Thị H1, ông Lăng Văn T1 (sinh năm 1972, chết ngày 20-5-2017) và ông Lăng Văn Đại (đã chết, không có vợ con). Người vợ thứ hai là bà Hoàng Thị B (chung sống từ năm 1993, đăng ký kết hôn năm 2002), họ có 02 con chung là bà Lăng Thị X (chồng là ông Hoàng Duy H) và ông Lăng Văn D.

Ông Lăng Quang T có vợ là bà Hoàng Thị C; họ có 02 người con là bà Lăng Thị D và ông Lăng Quang D. Ông Lăng Văn T1 có vợ là bà Nông Thị H; họ có 04 người con là bà Lăng Thị H, bà Lăng Thị H2, bà Lăng Thị Quỳnh M và bà Lăng Thị Thu T.

Bà Mai Thị C có chồng là ông Nguyễn Văn H. Ông Phạm Đức Q có vợ là bà Nguyễn Bích N (là con gái của bà Mai Thị C và ông Nguyễn Văn H).

Tháng 01-1995 (không có ngày) ông Lăng Viết M được Ủy ban nhân dân huyện B, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND huyện) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCN) đối với thửa đất số 184 có diện tích 1.025.0m2 đất lúa (viết tắt là thửa đất số 184) và thửa đất số 187 có diện tích 1.375.0m2 đất lúa (viết tắt là thửa đất số 187), cùng thuộc tờ bản đồ số 17 xã H, huyện B, tỉnh Lạng Sơn. Thời hạn sử dụng của cả 02 thửa đất trên là tháng 01-2015.

Ngày 17-12-2009, UBND huyện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (viết tắt là GCNQSDĐ) cho hộ ông Lăng Viết M đối với 05 thửa đất, bao gồm: Thửa đất số 308 có diện tích 316,3m2 đất chuyên trồng lúa nước, tờ bản đồ địa chính số 62 xã H, huyện B, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là thửa đất số 308). Thửa đất số 35 diện tích 1.312,6m2 đất chuyên trồng lúa nước (viết tắt là thửa đất số 35). Thửa đất số 36 diện tích 832,5m2 đất chuyên trồng lúa nước (viết tắt là thửa đất số 36). Thửa đất số 51 diện tích 159,9m2 đất chuyên trồng lúa nước (viết tắt là thửa đất số 51). Thửa đất số 52 diện tích 165,9m2 đất chuyên trồng lúa nước, (viết tắt là thửa đất số 52), đều cùng tờ bản đồ địa chính số 75 xã H, huyện B, tỉnh Lạng Sơn. Thời hạn sử dụng của cả 05 thửa đất trên là tháng 01-2015.

Tại Giấy bán đất đề ngày 06-4-2016 có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã H, huyện B, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND xã) ngày 09-02-2017 có nội dung: Ông Lăng Văn T1 bán cho bà Mai Thị C 20,0m2 đất với giá 20.000.000đồng.

Tại Giấy mua đất ngày 06-4-2016 có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã H, huyện B, tỉnh Lạng Sơn ngày 09-02-2017 có nội dung: Ông Phạm Đức Q mua của ông Lăng Văn T1 110,0m2 đất với giá 241.000.000đồng, đã đưa trước 30.000.000đồng.

Tại Giấy chuyển nhượng đất ruộng đề ngày 11-5-2016 có xác nhận của UBND xã có nội dung: Ông Lăng Viết M chuyển nhượng 110,0m2 đất tại thửa đất số 36 cho ông Phạm Đức Q.

Tại Giấy mua đất ruộng và trả tiền đề ngày 24-6-2021 có nội dung: Ông Phạm Đức Q mua khoảnh ruộng có diện tích 391,0m2 thuộc thửa đất số 36 của bà Hoàng Thị B, bà Lăng Thị X với số tiền 100.000.000đồng, đặt cọc trước 50.000.000đồng.

Tại Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đề ngày 02-6-2022 có nội dung: Bà Hoàng Thị B và ông Lăng Văn D chuyển nhượng cho ông Lâm Văn Đ và bà Dương Thị Đ diện tích 405,9m2 tại thửa đất số 36, giá chuyển nhượng tự thỏa thuận.

Tại Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đề ngày 26-9-2023 có nội dung: Ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ chuyển nhượng cho ông Nguyễn Văn T 405,9m2 đất thuộc thửa đất số 36 với giá 250.000.000đồng; ông Lâm Văn Đ nhận 125.000.000đồng chuyển khoản, bà Dương Thị Đ nhận 125.000.000đồng tiền mặt.

Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 29-01-2024 và ngày 11-6-2024 thể hiện:

Mảnh trích đo số 10A đo đạc thửa đất số 36 có tổng diện tích 833,0m2, phân thành nhiều vị trí: Vị trí S1 có một phần đã được ông Phạm Đức Q xây nhà nghỉ 2 tầng năm 2016, phía trước là mái hiên được xây, lợp mái tôn có cửa ra vào và sân bê tông; diện tích S1 là 28,9m2. Vị trí S2 là nhà ở ông Phạm Đức Q xây năm 2016, sân bê tông; lối đi bên trong; diện tích S2 là 64,6m2. Vị trí S3 là kè tôn đất láng nền bê tông lợp mái tôn có cửa sắt làm lối đi do bà Mai Thị C xây dựng (diện tích này được ông Phạm Đức Q đổi năm 2015); diện tích S3 là 88,3m2. Vị trí S4 do ông Phạm Đức Q xây năm 2021 kè làm nhà tôn để làm bếp và bán hàng; sân bê tông; diện tích S4 là 324,5m2. Vị trí S5 là do ông Nguyễn Văn T xây dựng kè và tôn đất làm mặt bằng; diện tích S5 là 326,7m2. Ngoài ra, còn đo đạc vào thửa đất số 314 có diện tích là 121,3m2, thửa đất số 62 có diện tích là 14,9m2. Giá đất tại thửa đất số 36 có trị giá là 617.284đồng/m2. Tổng giá trị tài sản trên đất là 1.169.556.804đồng.

Mảnh trích đo số 10B thể hiện đo đạc thửa đất số 35 có diện tích 1.221,0m2; năm 2024 bà Nông Thị H đã cho ông Nông Ngọc H thuê để trồng mía trên diện tích 983,3m2, diện tích còn lại 237,7m2 ngăn cách bởi hàng gạch bị đơn trồng ngô vụ hè thu năm 2024. Thửa đất số 51 có diện tích 159,9m2, bị đơn trồng ngô. Thửa đất số 52 có diện tích 165,9m2, không có tài sản trên đất. Thửa đất số 59 có diện tích 140,5m2, không có tài sản trên đất. Giá trị đất chung tại đây là 617.284đồng/m2. Trị giá cây mía trên đất là 27.532.400đồng, cây ngô là 2.584.400đồng.

Tại cấp sơ thẩm

Tại các đơn khởi kiện nguyên đơn bà Lăng Thị H yêu cầu chia di sản thừa kế bằng hiện vật của ông Lăng Viết M để lại đối với 05 thửa đất bao gồm thửa đất số 308, 35, 36, 51, 52; yêu cầu ông Phạm Đức Q, bà Mai Thị C di dời, tháo dỡ toàn bộ công trình trên diện tích thửa đất số 36; yêu cầu tuyên bố hợp đồng vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu đối với Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất (viết tắt là HĐCNQSDĐ) giữa ông Lăng Văn T1 với bà Mai Thị C ngày 06-4-2016; HĐCNQSDĐ giữa ông Lăng Văn T1 với ông Phạm Đức Q ngày 06-4-2016; HĐCNQSDĐ giữa bà Hoàng Thị B, bà Lăng Thị X với ông Phạm Đức Q ngày 24-6-2021; HĐCNQSDĐ giữa bà Hoàng Thị B, ông Lăng Văn D với ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ ngày 02-6-2022; HĐCNQSDĐ giữa ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ với ông Nguyễn Văn T ngày 26-9-2023 .

Các thửa đất nguyên đơn yêu cầu chia di sản thừa kế là tài sản của ông cha để lại cho ông Lăng Viết M. Tháng 01-1995, ông Lăng Viết M được cấp GCN đối với thửa đất số 184, 187; năm 2009 được cấp đổi GCNQSDĐ thành các thửa đất số 35, 36, 51, 51 và được cấp mới thửa 308 mang tên hộ ông Lăng Viết M. Các thửa đất trên không phải là tài sản được tạo lập trong thời kỳ hôn nhân giữa ông Lăng Viết M với bà Hoàng Thị B. Trước đây GCNQSDĐ trên được bố nguyên đơn giữ; năm 2017 giao lại cho ông Lăng Quang T giữ; sau khi ông Lăng Quang T chết thì bà Hoàng Thị C giữ.

Đối với thửa đất số 36 có việc chuyển nhượng như sau: Ngày 06-4-2016, bố nguyên đơn đã bán 110,0m2 cho ông Phạm Đức Q với giá 365.000.000đồng, đến nay bên mua vẫn chưa trả tiền cho gia đình nguyên đơn và ngang nhiên xây dựng các công trình trên đất. Cùng ngày 06-4-2016, bố nguyên đơn cũng chuyển nhượng 20,0m2 cho bà Mai Thị C để làm lối đi đã được sự đồng ý của ông Lăng Viết M. Ngày 24-6-2021, bà Hoàng Thị B, bà Lăng Thị X đã tự ý chuyển nhượng 391,0m2 cho ông Phạm Đức Q khi chưa được sự đồng ý của những người thừa kế. Ngày 02-6-2022, bà Hoàng Thị B, ông Lăng Văn D tiếp tục tự ý chuyển nhượng 405,9m2 cho ông Lâm Văn Đ và bà Dương Thị Đ mà không được sự đồng ý của những người thừa kế; sau đó, ông Lâm Văn Đ và bà Dương Thị Đ đã chuyển nhượng lại diện tích đất trên cho ông Nguyễn Văn T.

Sau khi có kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ nguyên đơn rút yêu cầu chia di sản thừa kế đối với thửa đất số 308 (chưa tiến hành đo đạc); thửa đất số 59; không yêu cầu tuyên bố các hợp đồng vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu. Nguyên đơn yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật đối với diện tích thực tế của thửa đất số 36 là 883,0m2; diện tích thực tế của thửa đất số 35 là 1.221,0m2; diện tích thửa đất số 51 là 159,9m2; diện tích thửa đất số 52 là 165,9m2; yêu cầu ông Phạm Đức Q, bà Mai Thị C di dời tài sản trên thửa đất số 36. Nguyên đơn đã nộp chi phí tố tụng là 24.436.000đồng, nguyên đơn đề nghị giải quyết số tiền này theo quy định.

Bị đơn bà Hoàng Thị B và người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là ông Hoàng Công R trình bày: Năm 1993 bị đơn và ông Lăng Viết M tổ chức đám cưới theo phong tục tập quán nhưng đến năm 2002 mới đăng ký kết hôn theo luật định. Khi ông Lăng Viết M còn sống, bị đơn được trồng lúa tại các thửa đất số 35, 36, 51, 52 không có tranh chấp với ai. Đây là tài sản chung của vợ chồng bị đơn cùng 02 con là ông Lăng Văn D và bà Lăng Thị X đã được cấp GCNQSDĐ cho hộ gia đình vào năm 2009. Sau đó, thửa đất số 36 vợ chồng bị đơn nói miệng cho vợ chồng ông Lăng Văn T1 trồng lúa. Năm 2016, ông Lăng Văn T1 bán cho ông Phạm Đức Q 110,0m2, bị đơn không được nhận tiền. Sau đó, ông Lăng Quang T tiếp tục bán một phần thửa đất số 36 cho bà Mai Thị C để làm đường vào nhà, bị đơn không được nhận tiền. Năm 2017 con gái bị đơn là bà Lăng Thị X lấy chồng, ông Lăng Viết M đã tặng cho vợ chồng con gái 160,0m2 để làm nhà ở nhưng chưa làm thủ tục. Ngày 24-6-2021, bị đơn bán 391,0m2 tại thửa đất số 36 cho ông Phạm Đức Q với giá 100.000.000đồng, bên mua mới trả được 50.000.000đồng. Ngày 02-6-2022, bị đơn chuyển nhượng 405,9m2 của thửa đất số 36 cho ông Lâm Văn Đ và bà Dương Thị Đ với giá 100.000.000đồng và đã nhận đủ tiền, có lập hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhưng không có xác nhận của chính quyền địa phương. Phần đất bị đơn đã chuyển nhượng, bị đơn không yêu cầu đòi lại đất mà chỉ yêu cầu nhận đủ tiền chuyển nhượng theo giá thị trường. Ngoài ra, ông Lăng Viết M còn để lại thửa đất số 59, thửa đất này có trước khi bị đơn về chung sống, đất này là do có người gán nợ cho chồng bị đơn với giá 10.000.000đồng. Đối với chi phí mai táng của ông Lăng Viết M do ông Lăng Quang T và bà Nông Thị H chi trả, bị đơn không rõ tổng chi phí. Ông Lăng Viết M được hưởng chế độ tiền mai táng phí là 14.900.000đồng hiện do bà Nông Thị H giữ.

Đối với yêu cầu chia di sản thừa kế của nguyên đơn thì bị đơn không đồng ý. Bị đơn có yêu cầu phản tố yêu cầu nguyên đơn chấm dứt hành vi tranh chấp đối với các thửa đất số 35, 36, 51, 52 để bị đơn và các con tiếp tục quản lý, sử dụng; yêu cầu bà Nông Thị H trả lại số tiền mai táng phí được hưởng của ông Lăng Viết M là 14.900.000đồng. Sau đó, bị đơn rút yêu cầu phản tố liên quan đến thửa đất số 308. Bị đơn tự nguyện chịu 3.000.000đồng chi phí tố tụng đã nộp; chi phí tố tụng nguyên đơn đã nộp đề nghị giải quyết chi phí này theo quy định. Bị đơn là người cao tuổi nên có đơn xin miễn tiền án phí.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Hoàng Thị C trình bày: Bà là vợ của ông Lăng Quang T. Năm 2020, ông Lăng Viết M chết, gia đình thống nhất 03 người con trai sẽ lo liệu chi phí mai táng là 30.000.000đồng, mỗi người đóng góp 10.000.000đồng. Gia đình bà và bà Nông Thị H đã góp đủ, riêng ông Lăng Văn D không có khả năng đóng góp nên đã thống nhất để vợ chồng bà trả thay, bà Hoàng Thị B và ông Lăng Văn D phải cắt 01 phần đất tại thửa đất số 36 để sang tên cho vợ chồng bà. Bà không đồng ý cho bị đơn chuyển nhượng thửa đất số 36 cho người khác do đã thỏa thuận như trên. Bà nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Bà có yêu cầu độc lập đề nghị bị đơn trả lại cho bà số tiền 10.000.000đồng hoặc khấu trừ bằng hiện trạng đất khi chia di sản thừa kế. Bà Hoàng Thị C đề nghị giải quyết tiền tạm ứng chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật. Do là người cao tuổi nên bà Hoàng Thị C có đề nghị được miễn tiền án phí.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập ông Phạm Đức Q trình bày: Năm 2016 do có nhu cầu nên ông đã thỏa thuận với ông Lăng Văn T1 mua 110,0m2 của thửa đất số 36 với giá 241.000.000đồng và đã đặt cọc 30.000.000đồng. Việc mua bán có lập Giấy mua đất đề ngày 06-4-2016, ông Lăng Văn T1 phải làm thủ tục để cấp bìa đỏ cho bên mua. Sau khi mua đất, ông đã đổi một phần diện tích đất cho bà Mai Thị C để làm lối đi cũng tại thửa đất số 36. Ngày 24-6-2021, ông tiếp tục mua với mẹ con bị đơn diện tích 391,0m2 đất tại thửa đất số 36 với giá 100.000.000đồng, ông đã thanh toán 50.000.000đồng và sẽ thanh toán nốt số tiền còn lại khi bị đơn làm xong sổ đỏ. Đất và các tài sản trên đất đều là tài sản chung của ông với vợ là bà Nguyễn Bích N. Ông không đồng ý với yêu cầu của nguyên đơn về vệc tuyên bố các HĐCNQSDĐ ông đã nhận chuyển nhượng vô hiệu. Ông có yêu cầu độc lập là được quyền quản lý sử dụng đối với tổng diện tích 418,0m2 đất tại vị trí S1, S2, S4 thuộc thửa đất số 36.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Mai Thị C trình bày: Tháng 02-2015 do có nhu cầu mở rộng lối đi vào nhà nên bà đã mua 20,0m2 đất tại thửa đất số 36 với vợ chồng ông Lăng Văn T1. Do con gái và con rể có nhu cầu xây nhà và làm quán, ông Phạm Đức Q đã đổi đất cho bà làm lối đi như hiện nay. Nay nguyên đơn yêu cầu trả lại đất để chia di sản thừa kế, bà không đồng ý. Bà có yêu cầu độc lập yêu cầu là được quyền quản lý, sử dụng diện tích 88,3m2 tại vị trí S3 thuộc thửa đất số 36.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập ông Nguyễn Văn T trình bày: Ngày 26-9-2023, ông đã nhận chuyển nhượng diện tích 405,9m2 tại thửa đất số 36 của bà Dương Thị Đ và ông Lâm Văn Đ với giá 250.000.000đồng, có lập HĐCNQSDĐ. Tuy nhiên do hiện trạng đất thay đổi nên chưa làm được giấy tờ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận. Nay nguyên đơn yêu cầu tuyên bố HĐCNQSDĐ vô hiệu ông không đồng ý. Ông có yêu cầu độc lập là được quản lý sử dụng diện tích 336,7m2 tại vị trí S5 thuộc thửa đất số 36.

Ông Lăng Quang T trình bày: Sau khi bố mẹ ông ly hôn, bố ông đã kết hôn với bị đơn. Năm 2020 bố ông chết không để lại di chúc, tài sản bố ông để lại gồm 05 thửa đất đã được cấp GCNQSDĐ cho hộ ông Lăng Viết M và ông đang giữ giấy tờ này. Hiện trạng các thửa đất như nguyên đơn đã trình bày và ông nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Tuy nhiên, ngày 19-4-2024, ông Lăng Quang T chết.

Bà Lăng Thị D và ông Lăng Quang D trình bày: Họ là con của ông Lăng Quang T và bà Hoàng Thị C, họ đều có yêu cầu được hưởng phần tài sản của ông Lăng Quang T được hưởng từ ông Lăng Viết M.

Bà Nông Thị H trình bày: Bà là vợ của ông Lăng Văn T1. Khi bố chồng bà là ông Lăng Viết M còn sống đã chia thửa đất số 36 cho vợ chồng bà canh tác từ năm 1998 nhưng chưa làm thủ tục tặng cho; còn các thửa 35, 51, 52 do ông Lăng Viết M và bị đơn canh tác. Tất cả các thửa đất trên đều do ông cha để lại cho ông Lăng Viết M không phải là tài sản chung với bị đơn. Bà nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Bà Lăng Thị H2, bà Lăng Thị Quỳnh M và bà Lăng Thị Thu T trình bày: Họ là con của ông Lăng Văn T1 và bà Nông Thị H, họ nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Bà Lăng Thị H1 trình bày: Bà là con gái của ông Lăng Viết M và bà Lâm Thị L. Các thửa đất tranh chấp là tài sản riêng của ông Lăng Viết M. Bà nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, kỷ phần thừa kế bà được hưởng bà để cho nguyên đơn được hưởng, được quản lý, sử dụng.

Bà Lăng Thị X trình bày: Bà là con gái của ông Lăng Viết M và bà Hoàng Thị B. Bà được ông Lăng Viết M tặng cho 160,0m2 đất ruộng nhưng chưa làm thủ tục tặng cho đầy đủ theo quy định của pháp luật. Bà không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn mà nhất trí với yêu cầu phản tố của bị đơn. Nếu yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận thì toàn bộ tài sản bà được chia bà để cho bị đơn được hưởng, được quản lý, sử dụng.

Ông Hoàng Duy H trình bày: Ông là chồng của bà Lăng Thị X, sau khi kết hôn vợ chồng ông có được ông Lăng Viết M tặng cho đất để làm nhà nhưng chưa làm thủ tục theo luật định nên ông không yêu cầu gì trong vụ án.

Bà Nguyễn Bích N trình bày: Bà là vợ của ông Phạm Đức Q, bà nhất trí với yêu cầu độc lập của ông Phạm Đức Q và không có bổ sung ý kiến gì khác.

Ông Nguyễn Văn H trình bày: Ông là chồng bà Mai Thị C, ông nhất trí với yêu cầu độc lập của bà Mai Thị C và không có bổ sung ý kiến gì khác.

Ông Hoàng Văn T trình bày: Năm 2003, ông xây tường rào đúng ranh giới đất và không có tranh chấp với ông Lăng Viết M. Các điểm vẽ sai vị trí thửa đất không phải đất của ông nên ông không đòi hỏi quyền lợi gì trong vụ án.

Ông Nông Ngọc H trình bày: Năm 2022, ông đã thỏa thuận với vợ chồng ông Lăng Quang T về việc mượn đất tại thửa đất số 35 trồng cây hoa màu. Khi ông canh tác thì bị đơn không có ý kiến gì và cũng không ngăn cản. Nay ông canh tác đến hết năm 2024 sẽ trả lại nguyên trạng đất và không có yêu cầu gì trong vụ án.

Ông Lâm Văn Đ, bà Trần Thị X trình bày: Năm 2022, ông Lâm Văn Đ và bà Dương Thị Đ đã chung nhau mua với bà Hoàng Thị B diện tích 405,9m2 tại thửa đất số 36 với giá 100.000.000đồng. Số tiền 50.000.000đồng ông phải trả ông đã nhờ mẹ của mình là bà Trần Thị X giao dịch thanh toán hộ. Sau đó, ông và bà Dương Thị Đ đã chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Văn T vào ngày 26-9-2023 được 250.000.000đồng, ông đã nhận đủ 125.000.000đồng. Nay ông, bà không có quyền lợi, nghĩa vụ gì với phần đất đó nữa.

Bà Dương Thị Đ trình bày: Bà nhất trí như ý kiến của mẹ con ông Lâm Văn Đ, bà đã nhận đủ 125.000.000đồng từ ông Nguyễn Văn T. Nay bà không có quyền lợi, nghĩa vụ gì với phần đất đó nữa.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 06-5-2025 và Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 01/2025/QĐ-SCBSBA ngày 20-5-2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn, trước đây là Tòa án nhân dân huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn đã quyết định:

1. Đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của bà Lăng Thị H về việc: Yêu cầu chia di sản thừa kế đối với thửa đất số 308, bà Lăng Thị H được quyền khởi kiện lại vụ án đối với thửa đất số 308.

2. Đình chỉ việc giải quyết yêu cầu tuyên bố các HĐCNQSDĐ vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu do nguyên đơn rút yêu cầu.

3. Tuyên bố vô hiệu một phần đối với các HĐCNQSDĐ, cụ thể sau: Tuyên bố HĐCNQSDĐ giữa bà Hoàng Thị B, ông Lăng Văn D với ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ ngày 02-6-2022 vô hiệu phần diện tích của thửa đất số 314, 62 với tổng diện tích là 136,2m². Tuyên bố HĐCNQSDĐ giữa ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ với ông Nguyễn Văn T ngày 26-9-2023 vô hiệu phần diện tích của thửa đất số 314, 62 tổng diện tích là 136,2m².

4. Về yêu cầu độc lập của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Mai Thị C: Tuyên bố Giấy mua đất giữa ông Lăng Văn T1 với bà Mai Thị C ngày 06-4-2016 có hiệu lực. Bà Mai Thị C được sử dụng 88,3m² thuộc thửa đất số 36 tại vị trí S3. Giá trị diện tích 88,3m² là 54.506.177đồng.

Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Phạm Đức Q: Tuyên bố Giấy mua đất giữa ông Lăng Văn T1 với ông Phạm Đức Q ngày 06-4-2016 và Giấy chuyển nhượng đất ruộng giữa ông Lăng Viết M với ông Phạm Đức Q ngày 11-5-2016 có hiệu lực. Tuyên bố nội dung Giấy mua đất ruộng và trả tiền giữa bà Hoàng Thị B với ông Phạm Đức Q ngày 24-6-2021 có hiệu lực. Ông Phạm Đức Q được sử dụng tổng diện tích đất là 418,0m² tại thửa đất số 36 có giá trị 258.024.712đồng.

Chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Văn T: Tuyên bố HĐCNQSDĐ giữa bà Hoàng Thị B, ông Lăng Văn D với ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ ngày 02-6-2022 có hiệu lực. Tuyên bố HĐCNQSDĐ giữa ông Lâm Văn Đ, bà Dương Thị Đ với ông Nguyễn Văn T ngày 26-9-2023 có hiệu lực. Ông Nguyễn Văn T được sử dụng 326,7m² thuộc thửa đất số 36 có trị giá là 201.666.682đồng.

Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Hoàng Thị C về việc đòi bà Hoàng Thị B phải trả lại tiền chi phí mai táng phí.

5. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc chia di sản thừa kế, cụ thể:

Bà Lăng Thị H được chia 68,85m² tại thửa đất số 35 và được nhận 68,85m² tại thửa đất số 35 là phần của bà Lăng Thị H1, tổng cộng được hưởng là 137,7m² đất giá trị là 85.000.000đồng.

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 06-4-2016: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho bà Lăng Thị H số tiền là 40.495.885 đồng + thêm xuất của bà Lăng Thị H1 là 40.495.885đồng = 80.991.770đồng.

Về khoản tiền mai táng phí: Buộc bà Nông Thị H phải thanh toán cho bà Lăng Thị H số tiền là 2.483.333đồng + thêm xuất của bà Lăng Thị H1 là 2.483.333đồng = 4.966.666đồng.

6. Bà Hoàng Thị C được chia 68,85m² tại thửa đất số 35 và chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Hoàng Thị C và giải quyết cho bà được nhận thêm 16,19m² tại thửa đất số 35 thuộc một phần diện tích phần của ông Lăng Văn D do khấu trừ nợ tiền mai táng phí, tổng cộng bà Hoàng Thị C được hưởng là 85,04 m² giá trị là 52.493.831đồng.

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 06-4-2016: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho bà Hoàng Thị C số tiền là 40.495.885đồng.

Về khoản tiền mai táng phí: Buộc bà Nông Thị H phải thanh toán cho bà Hoàng Thị C số tiền là 2.483.333đồng.

Xác nhận bà Hoàng Thị C đã trả lại GCNQSDĐ ngày 17-12-2009 mang tên hộ ông Lăng Viết M cho bà Hoàng Thị B.

7. Bà Hoàng Thị B, bà Lăng Thị X và ông Lăng Văn D được quản lý sử dụng tổng diện tích 1.324,05m², trong đó: Diện tích 998,25m² thuộc thửa đất số 35; thửa đất số 51 diện tích 159,9m²; thửa đất số 52 diện tích 165,9m². Giá trị quyền sử dụng đất là 817.314.880đồng.

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 06-4-2016: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho bà Hoàng Thị B số tiền là 40.495.885đồng.

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 24-6-2021: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho bà Hoàng Thị B số tiền còn thiếu là 50.000.000đồng.

Về khoản tiền mai táng phí: Chấp nhận một phần yêu cầu của bà Hoàng Thị B: Buộc bà Nông Thị H phải thanh toán cho bà Hoàng Thị B số tiền là 2.483.333đồng.

8. Bà Lăng Thị X được thanh toán các khoản tiền sau:

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 06-4-2016: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho bà Lăng Thị X số tiền là 40.495.885đồng.

Về khoản tiền mai táng phí: Buộc bà Nông Thị H phải thanh toán cho bà Lăng Thị X số tiền là 2.483.333 đồng.

9. Ông Lăng Văn D được thanh toán các khoản tiền sau:

Về khoản tiền ông Phạm Đức Q thanh toán còn thiếu theo hợp đồng chuyển nhượng ngày 06-4-2016: Buộc ông Phạm Đức Q phải thanh toán cho ông Lăng Văn D số tiền là 40.495.885đồng.

Về khoản tiền mai táng phí: Buộc bà Nông Thị H phải thanh toán cho ông Lăng Văn D số tiền là 2.483.333đồng.

Ngoài ra, Bản án còn quyết định nghĩa vụ kê khai, gia hạn quyền sử dụng đất; về nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí, nghĩa vụ chậm trả, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định.

Trong thời hạn luật định, Bản án sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị như sau:

1. Nguyên đơn bà Lăng Thị H kháng cáo đề nghị sửa bản án sơ thẩm. Xác định lại nguồn gốc đất để làm rõ phần di sản thừa kế của ông Lăng Viết M. Trường hợp cấp phúc thẩm không tuyên hợp đồng chuyển nhượng của bị đơn vô hiệu, đề nghị xác định số tiền thu được từ các giao dịch là phần thay thế giá trị tài sản thuộc khối di sản và yêu cầu chia số tiền này cho các đồng thừa kế theo kỷ phần tương ứng. Xác định lại giá trị đối với phần diện tích 51,8m2 mà ông Phạm Đức Q đã lấn chiếm vì mức giá cấp sơ thẩm xác định là quá thấp. Xác định lại bản chất khoản tiền mai táng phí và tuyên hủy các quyết định liên quan đến nghĩa vụ hoàn trả khoản tiền mai táng phí của bản án sơ thẩm.

2. Bị đơn có yêu cầu phản tố bà Hoàng Thị B kháng cáo đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Phạm Đức Q, ông Nguyễn Văn T. Không tuyên các HĐCNQSDĐ có hiệu lực bởi các hợp đồng này đều vi phạm hình thức, nội dung, không đảm bảo quyền lợi cho mẹ con bị đơn. Bị đơn không có nghĩa vụ phải chi trả tiền mai táng phí cho bà Hoàng Thị C, trường hợp phải chi trả thay mai táng phí cho ông Lăng Văn D, đề nghị trả bằng tiền mặt, không chấp nhận cắt đất trong kỷ phần thừa kế của bà Hoàng Thị B hoặc ông Lăng Văn D.

3. Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn có Quyết định kháng nghị phúc thẩm số 28/QĐ-VKS-DS ngày 04-6-2025 đề nghị hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 06-5-2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn, trước đây là Tòa án nhân dân huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn do vi phạm trong tố tụng và nội dung.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, thay đổi nội dung kháng cáo từ sửa bản án sơ thẩm thành hủy bản án sơ thẩm. Nguyên đơn nhất trí với kháng nghị của Viện kiểm sát.

Người đại diện hợp pháp của bị đơn giữ nguyên yêu cầu phản tố, thay đổi nội dung kháng cáo từ sửa bản án sơ thẩm thành hủy bản án sơ thẩm và nhất trí với kháng nghị của Viện kiểm sát.

Bà Hoàng Thị C giữ nguyên yêu cầu độc lập và đề nghị giải quyết kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Bà Nông Thị H, bà Lăng Thị H1, bà Lăng Thị D đề nghị giải quyết kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Ông Nguyễn Giang T là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày: Do cấp sơ thẩm có nhiều vi phạm nghiêm trọng cả về tố tụng và nội dung ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự nên đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo quy định.

Bà Nông Thị T là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Hoàng Thị B, ông Lăng Văn D trình bày: Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thấy rằng cấp sơ thẩm có nhiều vi phạm nghiêm trọng ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đương sự nên đề nghị hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo quy định của pháp luật.

Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn vẫn giữ nguyên nội dung kháng nghị đề nghị hủy bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải quyết vụ án cụ thể như sau:

1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; người tham gia tố tụng đã được thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình.

2. Về việc giải quyết kháng cáo, kháng nghị: Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được làm rõ tại phiên tòa xác định bản án sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, về đánh giá chứng cứ và nhiều vi phạm khác đã chỉ ra mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể bổ sung được. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, bị đơn, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn; hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 06-5-2025 của Toà án nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm. Người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm; nghĩa vụ chịu án phí được xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 148, khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS-ST ngày 06-5-2025 và Quyết định sửa chữa, bổ sung bản án sơ thẩm số 01/2025/QĐ-SCBSBA ngày 20-5-2025 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn trước đây là Tòa án nhân dân huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 3 - Lạng Sơn giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Số tiền tạm ứng chi phí tố tụng các đương sự đã nộp và số tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm được quyết định khi Tòa án nhân dân khu vực 3 - tỉnh Lạng Sơn giải quyết lại vụ án.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Lăng Thị H, bà Hoàng Thị B không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà Lăng Thị H số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp là 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0003595 ngày 02-6-2025 của Phòng Thi hành án dân sự khu vực 3 - Lạng Sơn (trước đây là Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn).

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.