Bản án 57/2025/DS-PT — Tranh chấp đất đai

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện, bản tự khai, trong quá trình tố tụng và tại phiên toà sơ thẩm nguyên đơn bà Phạm Thị H trình bày:

Năm 2008, gia đình bà Phạm Thị H, ông Trần Tuấn D2 có mua diện tích đất của ông Phạm Văn Q với giá 40.000.000 đồng. Nguồn gốc của mảnh đất này là do ông Q mua của gia đình ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B. Do ông Q với vợ chồng ông T và bà B chưa làm thủ tục sang tên nên giữa vợ chồng bà H với ông Q và vợ chồng ông T bà B thống nhất vợ chồng bà H ký hợp đồng trực tiếp với vợ chồng ông T bà B. Ngày 18-4-2008 vợ chồng bà H và vợ chồng ông T đã ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Theo đó, gia đình ông D2, bà H đồng ý nhận chuyển nhượng một phần thửa đất số 321 tờ bản đồ số 02 (nay là thửa 184 tờ bản đồ số 28, bản đồ xã N năm 2010 chỉnh lý năm 2020); tại địa chỉ: Xóm F, xã N, huyện N, tỉnh Nam Định từ ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B. Diện tích nhận chuyển nhượng là 85 m2 (trong đó đất ở là 60 m2, đất vườn là 25 m2). Thửa đất có tứ cận như sau: Phía Bắc giáp nhà ông T còn lại đang sử dụng có số đo 17m; phía Nam giáp phần đất nhà ông C2 có số đo 17m; phía Tây giáp đường W có số đo 5m; phía Đông giáp sông Đ có số đo 5m; tại địa chỉ: Xóm F, xã N, huyện N, tỉnh Nam Định. Hai bên thống nhất giá trị chuyển nhượng theo giá ông Q bán cho bà H là 40.000.000 đồng (bốn mươi triệu đồng). Hợp đồng chuyển nhượng này đã được chứng thực bởi chủ tịch UBND xã N ngày 18-4-2008 và cũng đã được chính quyền địa phương đo giao đất. Trong hợp đồng cũng đã nêu rõ rằng bên chuyển nhượng là gia đình ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B phải giao đủ diện tích thửa đất đúng hiện trạng cho gia đình bà Phạm Thị H, ông Trần Tuấn D2 cùng giấy tờ có liên quan về quyền sử dụng đất khi hợp đồng có hiệu lực. Sau khi kí hợp đồng gia đình bà H đã quản lý và trồng cấy trên diện tích đất nhận chuyển nhượng do ông Q xây hàng gạch xác định mốc giới với đất ông T còn lại. Khi đó ông T cũng đã ký tờ khai lệ phí trước bạ nhà đất để làm thủ tục tách thổ nhưng do lúc đó gia đình ông T bà B chưa được cấp giấy chứng nhận nên không làm được. Tuy nhiên đến năm 2020 khi gia đình ông T bà B được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì gia đình ông T bà B vẫn không làm thủ tục tách đất cho gia đình bà. Từ đó đến nay bà Phạm Thị H đã yêu cầu nhiều lần với gia đình ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B làm thủ tục tách đất theo hợp đồng hai bên đã kí kết nhưng gia đình ông T vẫn không cho bà Phạm Thị H được tách sổ nên bà Phạm Thị H không làm được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với mảnh đất trên; làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của gia đình bà H. Ngày 24-5-2021 ông Trần Tuấn D2 là chồng bà H đã chết. Vì vậy, nay bà Phạm Thị H làm đơn đề nghị Tòa án nhân dân huyện Nghĩa Hưng xem xét giải quyết công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa bà Phạm Thị H, ông Trần Tuấn D2 và ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B và công nhận quyền sử dụng hợp pháp của bà Phạm Thị H với diện tích đất đã mua nói trên.

* Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa hôm nay bị đơn ông Lê Văn T trình bày: Ông xác nhận có chuyển nhượng một phần quyền sử dụng đất dài 5m mặt đường cho ông Phạm Văn Q, sinh năm 1950 ở thành phố N, tỉnh Ninh Bình với giá là 17.000.000 đồng (Mười bảy triệu đồng), hai bên đã viết tay với nhau và có chính quyền địa phương chứng kiến, đo đạc. Sau đó ông và ông Q làm hợp đồng với nhau là 40.000.000 đồng nên ông Q còn thiếu của gia đình ông là 23.000.000 đồng. Diện tích đất này đang do gia đình bà H quản lý sử dụng. Quan điểm của phía bị đơn là không bán nữa mà sẽ có trách nhiệm hoàn trả lại số tiền 17 triệu đồng cho ông Q. Vợ chồng ông không liên quan gì đến bà H, ông D2 nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H. Về hợp đồng bà H cung cấp ông không ký vào hợp đồng nhưng ông không yêu cầu giám định chữ ký. Hiện nay ông không có giấy tờ gì cung cấp cho tòa án.

* Tại phiên tòa bị đơn bà Đồng Thị B là vợ ông Lê Văn T không có mặt theo giấy triệu tập của Toà án nhưng quan điểm của bà B trong bản tự khai nộp cho Toà án xác nhận chồng bà là ông Lê Văn T bán mảnh đất cho ông Q nhưng không bàn bạc với bà, còn bà không biết và không liên quan gì tới gia đình bà Phạm Thị H. Nay bà không bán phần đất này nữa.

* Tại phiên tòa người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Phạm Văn Q vắng mặt (có đơn xin xét xử vắng mặt) nhưng trong quá trình giải quyết vụ án ông Q trình bày: Ông mua diện tích đất trên của vợ chồng ông T bà B với giá 17.000.000 đồng (mười bảy triệu đồng) vào năm 2004 và ông đã thanh toán đủ số tiền này cho ông T bà B. Đến ngày 21-3-2004 thì đại diện Ủy ban nhân dân xã N có đến thực địa để đo đạc và bàn giao đất cho ông Q do đó ông là chủ sở hữu hợp pháp của mảnh đất. Sau đó bốn năm vào năm 2008 thì mảnh đất tăng giá theo giá thị trường nên ông bán mảnh đất đó cho bà H, ông D2 với giá là 40.000.000 đồng (bốn mươi triệu đồng), ông D2 bà H đã thanh toán đủ tiền 40.000.000 đồng (bốn mươi triệu đồng) cho ông Q. Do ông T, bà B chưa làm thủ tục sang tên cho ông Q tại chính quyền nên các bên thống nhất để vợ chồng ông T, bà B và bà H, ông D2 làm hợp đồng trực tiếp với nhau tại Ủy ban nhân dân xã N. Nay ông nhất trí đề nghị Toà án công nhận hợp đồng chuyển nhượng giữa ông T, bà B và bà H, ông D2 đã ký kết và được Ủy ban nhân dân xã N xác nhận. Ông không còn liên quan gì nữa.

* Tại phiên tòa những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là bà Trần Thị T1, bà Trần Thị C, ông Trần Ánh D, bà Trần Thị D1, chị Trần Thị H1, bà Nguyễn Thị C1, anh Trần Văn T3, chị Trần Thị Kim N, anh Trần Tuấn A, chị Trần Thị Hà G và anh Trần Mạnh T2 vắng mặt (Có đơn xin xét xử vắng mặt) nhưng trong quá trình giải quyết vụ án đều có quan điểm: Do ông Trần Tuấn D2 chết ngày 24-5-2021, bố đẻ của ông D2 là ông Trần Văn V chết ngày 04-12-2001 (chết trước ông D2) và mẹ đẻ của ông D2 là bà Lưu Thị Kim C3 ngày 09-01-2022 (Chết sau ông D2) nên phát sinh quyền thừa kế đối với hàng thừa kế của ông D2 tuy nhiên những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan này đều có quan điểm là từ chối nhận di sản và chuyển phần quyền mà mình được hưởng cho bà Phạm Thị H.

* Kết quả xem xét thẩm định của Toà án thể hiện: Hiện nay trên khu vực đất tranh chấp không có tài sản gì của cả hai bên và kể từ khi chuyển nhượng làm hợp đồng không có thay đổi gì về hiện trạng, tuy nhiên diện tích được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu vực bà H nhận chuyển nhượng chỉ còn 68,3m2 do trừ diện tích vào hành lang sông và hành lang đường giao thông. Kết quả định giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo giá thị trường là 120.000.000 đồng (một trăm hai mươi triệu đồng) trên một mét dài mặt đường tương đương 7.060.000 đồng/m2 đất ở, đối với đất vườn là 6.660.000 đồng/m2.

Tại phiên tòa sơ thẩm nguyên đơn có quan điểm: Trong hợp đồng chuyển nhượng tổng diện tích đất là 85m2 nhưng khi ông T bà B được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu vực bà H nhận chuyển nhượng chiều Đ bị hụt đi, do vậy tổng diện tích chỉ còn 68,3 m2. Nay bà H có quan điểm đề nghị Tòa án công nhận hợp đồng với diện tích hợp pháp thực tế còn lại là 68,3m2 trong đó đất ở là 60m2, đất vườn là 8,3m2. Đối với phần diện tích đất bị thiếu theo hợp đồng mà hai bên đã ký kết bà không yêu cầu vợ chồng ông T bà B phải bồi thường gì thêm.

Ông Lê Văn T có quan điểm: Ông bán đất cho ông Q không liên quan gì đến vợ chồng ông D2 bà H nên ông không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H. Ông không yêu cầu giám định chữ ký trong hợp đồng do bà H cung cấp. Về hợp đồng giữa ông và ông Q ký với giá là 40.000.000 đồng ông không có cung cấp cho Tòa án.

* Từ nội dung trên, Bản án dân sự sơ thẩm số 04/2025/DS-ST ngày 21 tháng 01 năm 2025 của Tòa án nhân dân huyện Nghĩa Hưng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11, tỉnh Ninh Bình) đã quyết định: Căn cứ vào Điều 500, Điều 501, Điều 502 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 127 Luật Đất đai năm 2003; Điều 6; Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội;

Xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị H, cụ thể: Công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Trần Tuấn D2, bà Phạm Thị H với ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B đối với một phần diện tích đất phía Nam thổ đất gia đình ông T bà B với tổng diện tích đất chuyển nhượng là 68,3m2 (Trong đó đất ở là 60m2, đất vườn là 8,3m2) thuộc thửa đất số 231 tờ bản đồ số 02 (Nay là thửa số 184, tờ bản đồ số 28); tại địa chỉ: Xóm F, xã N, huyện N, tỉnh Nam Định.

Bà Phạm Thị H được trọn quyền sử dụng phần đất có diện tích 68,3 m² thuộc thửa đất số 231 tờ bản đồ số 02 (Nay là thửa số 184, tờ bản đồ số 28); tại địa chỉ: Xóm F, xã N, huyện N, tỉnh Nam Định.

Phần đất thuộc thửa đất số 231 tờ bản đồ số 02 (Nay là thửa số 184, tờ bản đồ số 28) có tứ cận như sau: Phía Bắc giáp đất nhà ông T bà B còn lại đang sử dụng có số đo 14,22m; phía Nam giáp phần đất nhà ông C2 có số đo 13,45m; phía Tây giáp đường WB2 có số đo 5m; phía Đông giáp sông Đ có số đo 5m. (Có sơ đồ kèm theo).

Bà Phạm Thị H có nghĩa vụ liên hệ cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật và phải nộp các nghĩa vụ đối với Nhà nước khi làm thủ tục sang tên theo quy định của pháp luật.

Kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất từ tên ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B sang tên bà Phạm Thị H với diện tích, vị trí, thửa đất, tờ bản đồ và tứ cận nêu trên.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và biện pháp đảm bảo thi hành án của các đương sự.

* Ngày 26 tháng 01 năm 2025 vợ chồng ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B là bị đơn trong vụ án có đơn kháng cáo với nội dung: Đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình xét xử phúc thẩm tuyên hủy Bản án sơ thẩm nêu trên do Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất nêu trong Bản án là giả mạo chữ ký của vợ chồng ông T, bà B. Đối tượng giao dịch cũng không đúng do Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được ghi trong hợp đồng đó cũng không phải Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của mảnh đất hiện ông T, bà B đang sử dụng và đang cầm Giấy chứng nhận. Ông T, bà B đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh cho thực hiện giám định chữ ký của vợ chồng ông T, bà B trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà Tòa án nhân dân huyện đã lấy làm căn cứ xét xử. Việc bà Phạm Thị H khởi kiện là không đúng người và không đúng đối tượng tranh chấp.

* ngày 27 tháng 6 năm 2025 ông Lê Văn T đề nghị Tòa án trưng cầu giám định chữ ký, chữ viết trong hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đề ngày 18-4-2008 của ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B.

* Tại phiên toà phúc thẩm: Vợ chồng ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại Toà án cấp sơ thẩm, giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị H. Bà Phạm Thị H vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày tại phiên tòa sơ thẩm, không chấp nhận lý do kháng cáo của vợ chồng ông T, bà B đề nghị cấp phúc thẩm giải quyết giữ nguyên như bản án sơ thẩm, các đương sự không thoả thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Bình phát biểu quan điểm: Về tố tụng: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử và thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thẩm, những người tham gia tố tụng chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, quyền lợi của các đương sự được bảo đảm.

Về nội dung: Căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án thì thấy rằng Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 18-4-2008 giữa vợ chồng ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B với vợ chồng ông Trần Tuấn D2, bà Phạm Thị H với diện tích 85 m2 (trong đó đất ở là 60 m2, đất vườn là 25 m2) theo kết quả đo đạc hiện trạng sử dụng đất là 68,3m2 tại thửa đất số 321 tờ bản đồ số 02 (nay là thửa 184 tờ bản đồ số 28, bản đồ xã N năm 2010 chỉnh lý năm 2020); ở xóm F, xã N, huyện N, tỉnh Nam Định (nay là xã N, tỉnh Ninh Bình) là có hiệu lực pháp luật. Căn cứ vảo kết quả giám định của phòng K Công an tỉnh N kết luận chữ ký và chữ viết trong Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 18-4-2008 là của vợ chồng ông Lê Văn T. Do đó, yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị H đề nghị Tòa án công nhận hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 18-4-2008 là có cơ sở chấp nhận. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm. Về án phí đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự. Không chấp nhận kháng cáo của vợ chồng ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B. Giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm.

Căn cứ các Điều 500, Điều 501, Điều 502 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 124 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 127 Luật Đất đai năm 2003; khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 147, Điều 148; khoản 2 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Án lệ số 04/2016/AL của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 06 tháng 4 năm 2016; Điều 26, Điều 27, Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Giữ nguyên Quyết định bản án sơ thẩm số 04/2025/DS-ST ngày 21-01-2025 của Tòa án nhân dân huyện Nghĩa Hưng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 11

- Ninh Bình).

2. Buộc ông Lê Văn T phải nộp số tiền 4.100.000đ (bốn triệu một trăm nghìn đồng) lệ phí trưng cầu giám định. Số tiền này ông T đã thi hành xong.

3. Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc vợ chồng ông Lê Văn T và bà Đồng Thị B phải nộp số tiền 300.000đ, nhưng được đối trừ vào số tiền ông T đã nộp tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm 300.000đ theo biên lai số 0001592 ngày 03-02-2025 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định (nay là Phòng thi hành án dân sự khu vực 11 - Ninh Bình). Vợ chồng ông Lê Văn T, bà Đồng Thị B đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự nguyên đơn, người phải thi hành án dân sự bị đơn có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.