Bản án 54/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Bị cáo Mạ Ló C sử dụng và nghiện ma túy từ năm 2012. Ngày 19/7/2015, C đăng ký điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại Phòng khám Đ, xã M, tỉnh Lai Châu (Nay là trạm y tế xã M, tỉnh Lai Châu) và được đưa vào chương trình điều trị từ ngày 19/7/2015. Thời điểm bị bắt, C duy trì tham gia điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone tại điểm trạm y tế số 1 xã T, tỉnh Lai Châu.

Trong thời gian tham gia chương trình điều trị Methadone, C không chấp hành nghiêm việc cai nghiện, vẫn tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, cụ thể:

Ngày 06/10/2025, sau khi đi uống Methadone tại điểm trạm y tế số 1, xã T, tỉnh Lai Châu xong, C một mình đi bộ lên nương xả của gia đình C thuộc địa phận bản Coòng Khà, xã T, tỉnh Lai Châu để phun thuốc. Tại đây, C gặp và mua được của một người đàn ông dân tộc L, lạ mặt 01 gói Heroine, bên ngoài được gói bằng mảnh nilon màu trắng với giá 50.000 đồng để sử dụng, do không có giấy bạc để sử dụng ma tuý, nên C đã xin được của người đàn ông này 01 mảnh giấy bạc, sau đó C cho toàn bộ Heroine vào mảnh giấy bạc, dùng bật lửa đốt sử dụng hết. Sau khi sử dụng xong, C cất chiếc bật lửa ga trong túi quần đang mặc rồi đi phun thuốc, quá trình phun thuốc không biết rơi tại vị trí nào, còn mảnh giấy bạc đã bị đốt cháy nên không thu giữ được.

Ngày 08/10/2025, Công an xã T phối hợp Trạm y tế số 1, xã T kiểm tra, test nhanh ma túy đối với C. Kết quả: Cà dương tính với chất ma túy thuộc nhóm (Heroine, M).

Trước sự việc trên, Công an xã T, tỉnh Lai Châu lập biên bản ghi nhận, tiến hành thu mẫu nước tiểu của C, niêm phong và gửi giám định chất ma tuý cùng các chất chuyển hoá.

Tại Kết luận giám định số 2536 ngày 12/10/2025 của Phòng K Công an tỉnh P kết luận đối với mẫu nước tiểu thu giữ của Mạ Ló C:

“Trong chất lỏng màu vàng của mẫu ghi Mẫu nước tiểu Mạ Ló C, sinh năm: 1992 trú tại bản Coòng Khà, xã T, tỉnh Lai Châu thu ngày 08/10/2025 gửi đến giám định tìm thấy chất ma túy, loại: Morphine.

* Morphine là sản phẩm chuyển hóa của H (H) trong cơ thể con người.

* Morphine: số thứ tự 55, Danh mục IIA, Nghị định 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ.

* Heroine (H1): Số thứ tự 9, Danh mục IA, Nghị định 57/2022/NĐ-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ.”

Tại bản Cáo trạng số: 64/CT-VKS-KV4 ngày 29 tháng 12 năm 2025 của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 - Lai Châu đã truy tố bị cáo Mạ Ló C về tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 256a Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Điều luật quy định như sau:

“Điều 256a. Tội sử dụng trái phép chất ma túy

1. Người nào sử dụng trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 03 năm:

a) Đang trong thời hạn cai nghiện ma túy hoặc điều trị nghiện các chất ma túy bằng thuốc thay thế theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy;”

Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo không có ý kiến hay khiếu nại về Bản kết luận điều tra số A23/BKL-CSMT, ngày 10/12/2025 của Cơ quan CSĐT Công an tỉnh L và bản Cáo trạng nêu trên.

Tại phiên tòa hôm nay vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lai Châu, vẫn giữ nguyên quan điểm truy tố đối với bị cáo theo bản cáo trạng và đưa ra các căn cứ, chứng minh hành vi phạm tội của bị cáo, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ cùng các lời khai nhận tội của bị cáo tại Cơ quan điều tra và tại phiên tòa hôm nay, vị đại diện VKS khẳng định bị cáo đã phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” và đề nghị HĐXX áp dụng điểm a, khoản 1, Điều 256a; các điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38, Điều 50 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Khoản 2 Điều 135; khoản 2 Điều 136; điểm đ, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội. Tuyên bố bị cáo Mạ Ló C phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” xử phạt bị cáo Mạ Ló C mức án từ 02 năm đến 02 năm 06 tháng tù. Miễn án phí Hình sự sơ thẩm cho bị cáo theo quy định của pháp luật.

Vật chứng của vụ án: Mẫu nước tiểu thu của Mạ L đã được sử dụng toàn bộ làm mẫu vật giám định, không hoàn lại. Đối với chất ma túy loại Heroine và dụng cụ sử dụng ma túy, không thu giữ được do không xác định được người bán cho C và không xác định được vị trí C sử dụng ma túy, do đó không đề cập xử lý.

Tại phiên tòa ngày hôm nay, bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội như nội dung bản cáo trạng, không có ý kiến tranh luận đối với quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lai Châu.

Tại lời nói sau cùng bị cáo biết hành vi của bị cáo là vi phạm pháp luật, tỏ rõ sự ăn năn, hối lỗi và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Xét lời khai nhận của bị cáo Mạ Ló C trong quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa ngày hôm nay, bị cáo khai trong quá trình khai nhận tại Cơ quan điều tra, bị cáo không bị bức cung, nhục hình; các biên bản lấy lời khai, biên bản hỏi cung của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát, bị cáo được đọc lại và tự nguyện ký xác nhận và bị cáo thừa nhận đã sử dụng trái phép chất ma túy vào ngày 06/10/2025. Hội đồng xét xử thấy rằng lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra là tự nguyện, khách quan; biên bản, tài liệu điều tra được thu thập đúng quy định của Bộ luật tố tụng Hình sự. Như vậy, lời khai nhận của bị cáo hoàn toàn phù hợp với các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án cũng như nội dung bản Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân Khu vực 4 - Lai Châu đã truy tố.

Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Tại phiên tòa hôm nay, Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lai Châu tham gia phiên tòa đã đưa ra các căn cứ chứng minh về hành vi phạm tội của bị cáo, căn cứ vào các tài liệu chứng cứ đã thu thập có trong hồ sơ, căn cứ Kết luận giám định số 2536 /KL-KTHS, ngày 12/10/2025 của Phòng K Công an tỉnh P kết luận: Trong chất lỏng màu vàng của mẫu ghi nước tiểu của Mạ Ló C, sinh năm 1992 trú tại bản Coòng Khà, xã T, tỉnh Lai Châu thu ngày 08/10/2025 gửi đến giám định tìm thấy chất ma túy, loại: Morphine (là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể người). Do đó Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận: Bị cáo Mạ Ló C là đối tượng đang trong thời gian điều trị nghiện bằng thuốc thay thế Methadone theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy. Ngày 06/10/2025, C có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bản C, xã T, tỉnh Lai Châu, C bị Công an xã T triệu tập và lấy mẫu giám định chất ma túy trong cơ thể. Kết quả giám định xác định trong mẫu nước tiểu của C có chất ma túy loại Morphine (là sản phẩm chuyển hóa của Heroine trong cơ thể người).

Bị cáo Mạ Ló C có đủ năng lực trách nhiệm hình sự. Hành vi nêu trên của bị cáo tuy thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, nhưng vẫn gây nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chính sách quản lý đặc biệt về các chất ma tuý của Nhà nước, làm ảnh hưởng xấu tới trật tự trị an, an toàn xã hội tại địa phương. Bị cáo biết rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện. Hành vi Sử dụng trái phép chất ma túy khi đang trong thời gian điều trị nghiện bằng thuốc thay thế Methadone theo quy định của Luật Phòng, chống ma túy đã đủ yếu tố cấu thành tội “Sử dụng trái phép chất ma túy” theo quy định tại điểm a, khoản 1, Điều 256a Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025). Vì vậy, quan điểm của vị đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa về tội danh, mức hình phạt và các vấn đề khác liên quan là hoàn toàn có cơ sở, phù hợp với tính chất, mức độ cũng như hành vi phạm tội của bị cáo nên cần chấp nhận.

Về nhân thân: Bị cáo Mạ Ló C chưa có tiền án, bị cáo sinh ra tại xã T, tỉnh Lai Châu; bị cáo là người nghiện chất ma tuý.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Trong quá trình điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội của mình; bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng; bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế đặc biệt khó khăn. Vì vậy, bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự được quy định tại điểm i, s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Hình sự

Căn cứ vào những tình tiết, yếu tố như đã phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy cần xử phạt bị cáo bằng hình phạt tù trong khung hình phạt tại khoản 1 Điều 256a của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 - Lai Châu là đủ tác dụng răn đe, cải tạo, giáo dục, phòng ngừa chung.

Về nguồn gốc chất ma túy Mạ Ló C sử dụng: Theo lời khai của C, số Heroine mua được của một người đàn ông dân tộc La Hủ, lạ mặt tại khu vực bản C, xã T, tỉnh Lai Châu. Do C không biết tên, tuổi, địa chỉ của người này. Ngoài lời khai của Cà, không có tài liệu, chứng cứ nào khác để xác minh, làm rõ, do đó không có căn cứ để xem xét, xử lý. Vậy HĐXX không đặt vấn đề giải quyết vấn đề nêu trên.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 256a; điểm i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 38; Điều 50 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025); khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136, Điều 331; Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Mạ Ló C phạm tội “Sử dụng trái phép chất ma túy”.

2. Về hình phạt: Xử phạt bị cáo Mạ Ló C 02 (hai) năm tù. Thời hạn tù được tính từ ngày bị cáo bị bắt tạm giam, ngày 13/10/2025.

3. Về án phí: Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

4. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án lên Tòa án nhân dân cấp trên.