Bản án 53/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Theo đơn khởi kiện, trong quá trình giải quyết bà Trương Thị P trình bày:

Vào ngày 07/11/2002, bà và chồng bà là ông Võ Văn Đ (chết năm 2008) có chuyển nhượng cho bà Cao Thị D 01 công 02 gốc 03 tầm cấy, thửa đất số 21, tờ bản đồ số 08, tọa lạc khóm T, Phường H, thị xã N với giá 31 chỉ vàng 24k, hai bên có lập giấy tay có xác nhận của Ban nhân dân ấp là ông Quách Hoàng U và bà có chừa lại một phần đất khoảng 351m2, cùng thửa đất mà bà và chồng bà đã chuyển nhượng cho bà D để làm đường đi ra vào vận chuyển lúa. Sau khi chuyển nhượng có giao giấy cho bà D để đi tách bằng khoán đất theo diện tích đất mà bà đã chuyển nhượng, nhưng bà D cắt luôn phần đất bà chừa lại. Sau đó, bà có yêu cầu địa phương giải quyết bên bà D nói là sang hết đất, nếu như sang hết đất thì bà đi đường nào vì phần đất của gia đình bà còn lại phía sau.

Nay bà yêu cầu buộc bà D, ông H trả lại diện tích đất theo đo đạc thực tế tại thửa đất số 382, tờ bản đồ số 09 (39) tọa lạc khóm T, Phường H, thị xã N do bà D đứng tên bao trùm qua phần đất của bà và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận do bà D đứng tên bao trùm qua phần đất của bà.

Đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là bà Võ Thị Ă cũng trình bày nội dung và yêu cầu như đơn khởi kiện, đơn thay đổi, bổ sung đơn khởi kiện của bà P.

- Trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa bị đơn ông Nguyễn Văn H trình bày:

Trước đây vợ chồng ông có sang đất của bà P diện tích là 01 công 02 gốc 03 theo như bên bà P trình bày là đúng, việc sang đất có làm giấy tay, có ông Ê, ông Ơ ký chứng kiến. Sau khi sang ông đã đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ) do vợ ông là bà D đứng tên và khi làm lộ thì tiền bồi hoàn vợ ông cũng là người nhận tiền. Việc bằng khoán cấp diện tích lớn hơn so với diện tích ông nhận chuyển nhượng là ông không biết do cơ quan chuyên môn cấp. Ông sang bao nhiêu thì sử dụng đủ bấy nhiêu dư ông cũng không nhận. Việc bà P cho rằng có chừa lại phần đường đi ra lộ là không có, vì lúc sang là sang hết mặt tiền, giấy tay cũng có thể hiện. Nay ông yêu cầu lấy đủ diện tích đất 01 công 02 gốc 03 cho ông theo đo đạc thực tế ngày 01/4/2021 mà vợ chồng ông đã chỉ đo đạc thực tế, ông đồng ý trả chi phí đo đạc thẩm định mà ông đã yêu cầu đo lại.

Bị đơn bà Cao Thị D thống nhất ý kiến trình bày và yêu cầu của ông Nguyễn Văn H cũng như đồng ý chịu chi phí đo đạc lại mà vợ chồng bà có yêu cầu.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Hoàng T ý kiến trình bày:

Thống nhất với nội dung trình bày và yêu cầu khởi kiện của bà P và bà Ă. Yêu cầu vợ chồng ông H trả đất lại cho gia đình ông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Ngọc G ý kiến trình bày:

Thống nhất với nội dung trình bày và yêu cầu khởi kiện của bà P và bà Ă. Yêu cầu vợ chồng ông H trả đất lại cho gia đình ông.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn N trình bày:

Ông và bà P, ông H, bà D không có bà con hay mâu thuẫn gì hết. Ông có phần đất cặp ngay sau phần đất đang tranh chấp. Phần đất tranh chấp ông H đang sử dụng. Trước đây ông sử dụng phần đất này để đưa đò, việc ông sử dụng được phần đất tranh chấp này là do ông sang đất lại từ bà P có làm giấy tay. Trước đó, ông cũng có sang đất của bà P làm bằng khoán rồi phần này ngay sau phần đất các bên đang tranh chấp, từ mí ranh đất ông trở qua là phần đất còn lại của gia đình bà P. Phần đất ông sang sau (cũng là phần đang tranh chấp) ông chưa làm bằng khoán, do lúc sang nghe nói là thế chấp ngân hàng khi lấy bằng khoán ra cắt thì nghe nói bên ông H đã cắt hết phần đất này nên bà P đi thưa. Phần đất tranh chấp khi làm lộ thì ông không sử dụng nữa mà bên ông H, bà D sử dụng. Nay ông không có yêu cầu gì trong vụ án này, ông và bà P sẽ tính toán sau khi Tòa án giải quyết tranh chấp xong.

- Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Võ Hoàng M là bà Giang Thị B trình bày:

Bà và ông Võ Hoàng M sống chung có 02 người con là Võ Hoàng I và Võ Thị A. Bà không có ý kiến yêu cầu gì trong vụ án này.

Sự việc đã được Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng thụ lý, giải quyết tại Bản án dân sự sơ thẩm số 96/2022/DS-ST ngày 24 tháng 10 năm 2022 đã quyết định:

Căn cứ khoản 2 Điều 26, Điều 35; Điều 91, Điều 157, Điều 228, Điều 229, Điều 266, Điều 271, Điều 273 và Điều 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; căn cứ Điều 203 của Luật Đất đai năm 2013; căn cứ Điều 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015; căn cứ khoản 2 Điều 26, điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí. Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện về việc đòi lại quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất 382 (3+4), tờ bản đồ số 09 (39), tọa lạc Khóm T, Phường H, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng của bà Trương Thị P đối với ông Nguyễn Văn H, bà Cao Thị D.

Ngoài ra, bản án dân sự sơ thẩm còn tuyên về án phí dân sự sơ thẩm, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 07/11/2022, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và cũng là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị Ă; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Hoàng T và ông Võ Ngọc G có đơn kháng cáo Bản án dân sự sơ thẩm số 96/2022/DS-ST ngày 24 tháng 10 năm 2022 của Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng và được Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm nhận ngày 07 và ngày 08 tháng 11 năm 2022. Yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Sóc Trăng xét xử phúc thẩm sửa bản án dân sự sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà P.

Đến thời điểm mở phiên tòa phúc thẩm, bà P không có văn bản rút đơn khởi kiện; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Ă, ông T và ông G không thay đổi, bổ sung hoặc rút đơn kháng cáo và cho rằng giấy sang đất vĩnh viễn lập ngày 07/11/2002 là do cha các ông, bà là ông Võ Văn Đ viết, ghi cạnh giáp với “anh X” là cạnh hướng nam nằm cuối phần đất tranh chấp, lúc sang nhượng có chừa lại đường đi ra lộ nhưng không ghi trong giấy sang nhượng, sau này anh X đã chuyển nhượng đất cho người khác và đến khi đo đạc thì giáp với ông Huỳnh Văn Lệ đang quản lý, sử dụng. Thẩm định lần đầu thì có cây trồng do bà P trồng, nhưng không có tranh chấp, lúc đó các bên thống nhất sau này khi Tòa án giải quyết giao đất cho ai thì người đó được hưởng cây trồng trên đất, đến khi thẩm định lần 2 thì cây trồng không còn nữa vì ông H đã đốn bỏ hết để san lắp mặt bằng; các ông, bà không có tranh chấp cây trồng trên đất, chỉ yêu cầu vợ chồng ông H trả lại phần đất tranh chấp theo 02 lần đo đạc thực tế có diện tích 320,7m2, để có đường ra ruộng phía sau canh tác và chăm sóc mồ mả ông bà. Bị đơn ông H và bà D cho rằng khi sang nhượng thì ông Đ không có chừa lại phần đất giáp lộ nào hết và trong giấy sang nhượng do ông Đ viết là giáp với anh X (sau này anh X đã chuyển nhượng cho người khác); ông, bà đang sử dụng đủ diện tích sang nhượng là 01 công 02 gốc 03 tầm cấy, không thừa diện tích, nên không đồng ý trả đất cho phía nguyên đơn. Các đương sự không tự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ nội dung vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sóc Trăng về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng, những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm. Về nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và các quy định pháp luật có liên quan thấy rằng Tòa án cấp sơ thẩm chưa thực hiện đầy đủ thủ tục tố tụng như: Bà P có đơn thay đổi, bổ sung yêu cầu khởi kiện là yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận QSDĐ, nhưng Tòa án không có thụ lý bổ sung. Chưa làm rõ cây trồng trên đất là của ai và trong phần tuyên án của bản án sơ thẩm không đề cập đến các cây trồng trên đất thuộc về ai. Qua hai lần thẩm định vẫn chưa xác định diện tích và giá trị toàn bộ phần đất tranh chấp là bao nhiêu. Các bên thống nhất ông Đ chuyển nhượng cho bà D 01 công 02 gốc 03 tầm cấy, nhưng nguyên đơn cho rằng 01 công 02 gốc 03 tầm cấy là 2.166m2, còn bị đơn thì cho rằng 2.115m2, nên đề nghị HĐXX tạm ngừng phiên tòa thu thập thêm tài liệu, chứng cứ, nếu không thu thập thêm tài liệu, chứng cứ thì đề nghị căn cứ khoản 3 Điều 308 và khoản 1 Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, HĐXX nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 296, khoản 1, 5 Điều 308, khoản 2 Điều 312, Điều 313, khoản 2 Điều 92, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với yêu cầu kháng cáo của bà Trương Thị P.

2. Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Võ Thị Ă, ông Võ Hoàng T và ông Võ Ngọc G.

3. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 96/2022/DS-ST ngày 24 tháng 10 năm 2022, về việc tranh chấp đòi lại quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Tòa án nhân dân thị xã Ngã Năm, tỉnh Sóc Trăng. Án tuyên như sau:

- Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trương Thị P về việc yêu cầu Tòa án giải quyết buộc ông Nguyễn Văn H và bà Cao Thị D trả lại phần đất theo đo đạc thực tế có diện tích 320,7m2 và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ bà Cao Thị D đối với diện tích đất này, thuộc thửa đất thửa đất 382 (3+4), tờ bản đồ số 09 (39), tọa lạc Khóm T, Phường H, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng. Phần đất không Đ chấp nhận có số đo tứ cận như sau: Hướng Đông giáp lộ 91B, có số đo 14,30m. Hướng Tây giáp bà Trương Thị P, có số đo 13m. Hướng Nam giáp bà Trương Thị P, có số đo 16,39m. Hướng Bắc giáp phần đất ông Nguyễn Văn H, có số đo 22,95m.

- Kiến nghị đến Ủy ban nhân dân thị xã Ngã Năm xem xét thu hồi đối với diện tích đất cấp thừa trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ bà Cao Thị D khi có yêu cầu hoặc điều chỉnh biến động, cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ bà Cao Thị D cho phù hợp với diện tích đất thực tế đang quản lý, sử dụng diện tích là 1.818,3m2 khi có yêu cầu.

(Đính kèm Phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 01/4/2021 (BL số 176a).

- Về án phí dân sự sơ thẩm: Bà Trương Thị P được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm.

- Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản: Bà Trương Thị P phải chịu số tiền là 4.758.300 đồng (Bốn triệu bảy trăm năm mươi tám nghìn ba trăm đồng) và đã nộp xong. Ông Nguyễn Văn H và bà Cao Thị D đồng ý chịu số tiền là 2.986.311 đồng (Hai triệu chín trăm tám mươi sáu nghìn ba trăm mười một đồng) và đã nộp xong.

4. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Võ Hoàng T được miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm. Bà Võ Thị Ă và ông Võ Ngọc G mỗi người phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí mỗi người đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu số 0006351 và số 0006352 cùng ngày 10/11/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Ngã Năm. Như vậy, bà Võ Thị Ă và ông Võ Ngọc G đã nộp đủ tiền án phí dân sự phúc thẩm.

5. Bản án phúc thẩm này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014), thì những người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự. Thời hiệu yêu cầu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.