- Tranh chấp gì? án hành chính — "Vương Văn H - Chủ tịch UBND tỉnh BG"
- Tòa quyết gì? [1]. Bác kháng cáo của người khởi kiện Ông Vương Văn H.
- Căn cứ chính? Luật Khiếu nại; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 116 Luật Tố tụng hành chính xác định
| TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số: 527 /2024/HC-PT Ngày: 21/9/2024 |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng ĐL
Các Thẩm phán:
Ông Ngô TH
Ông Nguyễn VĐ
- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị XT, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn VT, Kiểm sát viên.
Ngày 21 tháng 9 năm 2024, tại trụ sở, TANDCC tại HN mở phiên toà xét xử phúc thẩm, công khai, vụ án hành chính thụ lý số 343/2024/HC-PT ngày 31 tháng 7 năm 2024, về việc: “Khiếu kiện Quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”. Do có kháng cáo của người khởi kiện, đối với Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2024/HC-ST ngày 12 tháng 6 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 10099/2024/QĐ-PT ngày 04 tháng 9 năm 2024, giữa các đương sự:
1. Người khởi kiện: Ông Vương Văn H, sinh năm 1963; địa chỉ: Thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang; có mặt.
Người đại diện theo ủy quyền: Bà Phạm Thị M, sinh năm 1992; địa chỉ: 1705B Tòa nhà Sông Nhuệ, phường Kiến Hưng, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội; có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Luật sư Đỗ Ngọc T, Công ty Luật TNHH Kiến Hưng thuộc Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội; có mặt.
2. Người bị kiện:
2.1. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh BG; người đại diện theo pháp luật: Ông Lê Ánh Dương, chức vụ: Chủ tịch; người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Ô Pích, chức vu: Phó Chủ tịch, (theo Văn bản ủy quyền số 84/QĐ-UBND, ngày 12/01/2024); có đơn xin vắng mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Ông Ngô Văn Xuyên, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường; Ông Nguyễn Văn Tuyền, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; có đơn xin vắng mặt.
2.2. Chủ tịch UBND huyện YT, tỉnh BG; người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Ngọc Sơn, chức vu: Chủ tịch; người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Văn Tuyền, chức vụ: Phó Chủ tịch, (theo Văn bản ủy quyền số 5302/QĐ-UBND ngày 29/12/2024); có đơn xin vắng mặt.
3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân huyện YT, tỉnh BG; người đại diện theo theo pháp luật: Ông Nguyễn Ngọc Sơn, chức vụ: Chủ tịch; người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Văn Tuyền, chức vụ: Phó Chủ tịch; có đơn xin vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Căn cứ các tài liệu trong hồ sơ và bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
[1]. Người khởi kiện Ông Vương Văn H trình bày và yêu cầu:
Hộ gia đình gồm có Ông Vương Văn H, bà Nguyễn Thị Chinh, anh Vương Văn Nam và chị Vương Thị Trang là chủ sử dụng phần đất có diện tích 144m2, trong đó đất ở là 94m2, đất hành lang giao thông là 50m2 tại thửa số 57b, tờ bản đồ số 12 có địa chỉ tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Đất đã được Ủy ban nhân dân(UBND) huyện Yên Thế, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất(GCNQSDĐ) từ năm 2000. Nguồn gốc diện tích đất trên là do gia đình bố mẹ đẻ mua từ năm 1986 để lại cho gia đình ông Hải. Tháng 3/2022, UBND huyện Yên Thế thực hiện Dự án cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 292, (đoạn từ cầu Bố Hạ đến thị trấn Phồn Xương), huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Trong quá trình thực hiện Dự án, gia đình đã bị thu hồi 13,86m2 đất, nằm trong phần diện tích 144m2 đất mà gia đình đã được cấp GCNQSDĐ. Việc UBND huyện Yên Thế thu hồi phần đất có diện tích 13,86m2, nhưng không bồi thường tiền đất và tài sản trên đất là không đúng quy định, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của gia đình. Ông Hải khiếu nại hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế, trong việc thu hồi đất nhưng chưa bồi thường đất và các tài sản trên đất khi thu hồi. Ngày 26/10/2022, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế ban hành Quyết định số 4467/QĐ-UBND, về giải quyết khiếu nại (lần đầu) có nội dung: “Điều 1: Giữ nguyên hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế về việc chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, UBND xã Tân Sỏi thực hiện bảo vệ thi công làm đường vào 13,86m2 đất tại thửa đất số 57b, tờ bản đồ số 12 ở thôn Cầu, xã Tân Sỏi của gia đình Ông Vương Văn H đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2000 để mở rộng đường tỉnh lộ 292” và “Điều 2: Không bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích 13,86m2 đất theo khiếu nại của Ông Vương Văn H”. Không nhất trí, ông Hải tiếp tục có đơn khiếu nại. Ngày 05/4/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định số 503/QD-UBND giải quyết khiếu nại (lần hai), có nội dung: “Thống nhất với giải quyết của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế tại Quyết định số 4467/QĐ-UBND ngày 26/10/2022về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế (lần đầu)”. Không nhất trí, ông Hải khởi kiện đề nghị: Hủy Quyết định số 4467/QĐ-UBND, ngày 26/10/2022 về giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; Hủy Quyết định số 503/QĐ-UBND, ngày 05/4/2023 về giải quyết khiếu nại lần 2 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang; Hủy Kết luận thanh tra số 263/KL-UBND, ngày 14/12/2021 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; Buộc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế thực hiện việc thu hồi đất và bồi thường hỗ trợ về đất và tài sản trên đất theo đúng quy định của pháp luật về đất đai.
[2]. Người bị kiện:
[2.1]. Chủ tịch và UBND huyện Yên Thế trình bày:
- Về trình tự và thẩm quyền ban hành Quyết định hành chính: Ngày 26/10/2024, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế ban hành Quyết định số 4467/QĐ-UBND, về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế (lần đầu) là đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục theo quy định của Luật khiếu nại năm 2011; khoản 2, Điều 204 Luật đất đai năm 2013.
- Về nội dung vụ việc: Thực hiện Quyết định số 2458/QĐ-UBND, ngày 10/12/2020 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, về việc phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án: Cải tạo, nâng cấp ĐT.292 (đoạn từ cầu Bố Hạ đến thị trấn Phồn Xương), huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. UBND huyện Yên Thế xây dựng Kế hoạch số 36/KH-UBND ngày 30/8/2021 về việc thu hồi đất, bồi thường GPMB để thực hiện Dự án: Cải tạo, nâng cấp ĐT.292 (đoạn từ cầu Bố Hạ đến thị trấn Phồn Xương), huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang. Năm 2021, trong quá trình triển khai thực hiện Dự án trên địa bàn huyện Yên Thế có một số hộ dân có ý kiến, liên quan đến diện tích đất hành lang ghi trong GCNQSDĐ, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã thành lập Đoàn thanh tra tiến hành kiểm tra, xem xét việc cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân; trên cơ sở báo cáo kết quả thanh tra của Đoàn thanh tra. Ngày 14/12/2021, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã ban hành Kết luận số 263/KL-UBND, về công tác cấp GCNQSDĐ của các hộ gia đình, cá nhân kết luận: “Việc cấp 39 GCNQSDĐ có ghi phần diện tích đất hành lang giao thông tạm giao và lâu dài, hình thức sử dụng đất hành lang, (sử dụng riêng) cho các hộ gia đình là không đúng quy định của Luật đất đai qua các thời kỳ”, (trong đó có Giấy CNQSDĐ của hộ Ông Vương Văn H).
Như vậy, việc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế chỉ đạo thành lập Đoàn thanh tra, tiến hành thanh tra công tác cấp GCNQSDĐ của các hộ gia đình, cá nhân được thực hiện theo đúng trình tự, thủ tục của Luật thanh tra năm 2010, Nghị định số 86/NĐ-CP, ngày 22/9/2011 của Chính phủ và Thông tư số 05/2014/TT- TTCP, ngày 16/10/2014 của Thanh tra Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động, quan hệ công tác của Đoàn thanh tra và trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra.
Đối chiếu với GCNQSDĐ, hồ sơ cấp GCNQSDĐ năm 2000 của hộ Ông Vương Văn H, thể hiện: Tại đơn đăng ký QSDĐ ngày 30/10/2000, ghi thửa đất số 63b, tờ bản đồ số 12, diện tích 144m2 (trong đó có 94m2 đất thổ cư, 50m2 đất hành lang giao thông), thời hạn sử dụng lâu dài, có ký nhận người sử dụng đất tự kê khai là Ông Vương Văn H, tại phần xác nhận của UBND xã Tân Sỏi có nội dung đề nghị duyệt cấp 144m2 đất. Nhưng tại Biên bản xác định ranh giới, mốc giới của thửa đất, không thể hiện chỉ giới hành lang đường. Tại GCNQSDĐ đã được cấp có ghi thửa đất số 57b, tờ bản đồ số 12, diện tích 144m2, (trong đó có 94m2 đất ở, thời hạn sử dụng lâu dài, 50m2 đất hành lang tạm giao).
- Ngày 09/3/2022, UBND xã Tân Sỏi lập biên bản xác định diện tích thực tế thực hiện kế hoạch bảo vệ thi công đối với hộ ông Hải, trong đó xác định diện tích bảo vệ thi công làm đường là 13,86m2 đất hành lang giao thông.
Căn cứ khoản 1, Điều 75 và khoản 2, Điều 82 Luật đất đai 2013, diện tích 13,86m2 thuộc hành lang giao thông không đủ điều kiện được bồi thường tiền, UBND huyện Yên Thế không lập phương án thu hồi đất, không bồi thường tiền là đúng quy định của pháp luật.
Việc Ông Vương Văn H không nhất trí với phương án thu hồi đất của UBND huyện Yên Thế, khiếu nại hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế, về việc đã lấy đất của gia đình ông Hải để mở rộng đường tỉnh lộ 292 đi qua xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang nhưng không đền bù tiền là không có căn cứ.
Từ những căn cứ nêu trên, việc Ông Vương Văn H khởi kiện yêu cầu Chủ tịch UBND huyện Yên Thế thực hiện việc bồi thường tiền về đất HLGT 13,86m2 theo giá đất ở, bồi thường về tài sản trên đất là các cây trồng trên diện tích đất trên là không có cơ sở. Đề nghị bác đơn khởi kiện của Ông Vương Văn H.
[2.2]. Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang trình bày:
- Về trình tự, thẩm quyền giải quyết vụ việc: Ngày 26/10/2024, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế có Quyết định số 4467/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, (lần đầu). Không nhất trí với Quyết định giải quyết khiếu nại, (lần đầu), Ông Vương Văn H có đơn khiếu nại gửi tới Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang. Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã giao Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Giang xác minh, đối thoại với công dân theo quy định; kết luận và đề xuất biện pháp giải quyết. Ngày 05/4/2023, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã có Quyết định số 503/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang(lần hai). Việc Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã giải quyết khiếu nại (lần hai) thể hiện tại Quyết định số 503/QĐ-UBND, ngày 05/4/2023 là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 2, Điều 21 của Luật khiếu nại năm 2011; đúng trình tự, thủ tục theo quy định tại các Điều: 36, 37, 38, 39, 40 của Luật khiếu nại năm 2011; khoản 2 Điều 204 của Luật đất đai năm 2013.
- Diễn biến vụ việc: Thực hiện Quyết định số 2458/QĐ-UBND, ngày 10/12/2020 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang về việc phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án: Cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 292, (đoạn từ cầu Bố Hạ đến thị trấn Phồn Xương), huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang (sau đây gọi tắt là Dự án); UBND huyện Yên Thế xây dựng Kế hoạch số 36/KH-UBND, ngày 30/8/2021 về việc thu hồi đất, bồi thường GPMB để thực hiện Dự án. Trong quá trình thực hiện Dự án UBND huyện Yên Thế đã tiến hành thu hồi 13,86m2 đất HLGT nằm trong diện tích 144m2 đất mà gia đình Ông Vương Văn H đã được cấp Giấy CNQSDĐ nhưng không tiến hành bồi thường tiền.
Không nhất trí, ông Hải có đơn khiếu nại hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế. Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã thành lập Tổ xác minh, tham mưu, đề xuất biện pháp giải quyết khiếu nại của ông Hải. Trên cơ sở báo cáo xác minh, đề xuất của Tổ xác minh, ngày 26/10/2024, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã ban hành Quyết định số 4467/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại của ông Hải, trú tại thôn Sỏi, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, (lần đầu) trong đó có nội dung: “Giữ nguyên hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế chỉ đạo các các quan chuyên môn, UBND xã Tân Sỏi thực hiện, bảo vệ thi công làm đường vào 13,86m2 đất HLGT tại thửa đất số 57b, tờ bản đồ số 12 hộ ông Hải được cấp giấy CNQSDĐ năm 2000 để mở rộng đường tỉnh 292”. Không nhất trí, ông Hải có đơn khiếu nại gửi Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang. Quan điểm của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang về vụ việc:
- Thửa đất hộ ông Hải đang sử dụng có nguồn gốc do bố mẹ đẻ ông Hải mua của vợ chồng bà Lê Thị Hoa từ năm 1986- 1987, không có giấy tờ; sau đó cho ông sử dụng từ năm 1990. Năm 2000, gia đình ông Hải được UBND huyện Yên Thế cấp Giấy CNQSDĐ tại thửa đất số 57b, tờ bản đồ số 12, diện tích 144m2 (trong đó 94m2 đất ở, 50m2 đất HLGT).
- Diện tích đất 13,86m2 UBND huyện Yên Thế lấy làm đường thuộc đất HLGT, không đủ điều kiện được cấp Giấy CNQSDĐ, nên không đủ điều kiện để được bồi thường theo quy định tại khoản 4, Điều 82 Luật đất đai. Về tài sản trên đất được gia đình ông Hải tạo lập trên đất HLGT không đúng quy định, nên gia đình ông Hải cũng không được bồi thường tiền theo hướng dẫn quy định tại khoản 2, Điều 92 Luật đất đai.
- Việc Ông Vương Văn H đề nghị bồi thường đối với 13,86m2 đất HLGT theo giá đất ở và đề nghị bồi thường đối với tài sản là cây trồng trên đất HLGT là không có cơ sở giải quyết.
- Việc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế ban hành Quyết định số 4467/QĐ-UBND, ngày 26/10/2022về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H là đúng quy định của pháp luật. Mặc dù Quyết định giải quyết chưa viện dẫn đầy đủ điều khoản cụ thể theo quy định tại điểm e, khoản 2, Điều 31 Luật khiếu nại năm 2011. Tuy nhiên, không làm thay đổi bản chất nội dung giải quyết vụ việc.
Căn cứ hồ sơ tài liệu thu thập được, căn cứ các quy định tại khoản 4, Điều 82; khoản 2, Điều 92; Điều 204 Luật đất đai năm 2013; Điều 21, điểm e, khoản 2, Điều 31 của Luật khiếu nại năm 2011, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang đã ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 503/QĐ-UBND, ngày 05/4/2023 với nội dung: Thống nhất với giải quyết của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế tại Quyết định số 4467/QĐ-UBND, ngày 26/10/2022 về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, (lần đầu).
- Quyết định số 503/QĐ-UBND, ngày 05/4/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang về việc giải quyết khiếu nại của Ông Vương Văn H, trú tại thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế, (lần hai) là đúng quy định của pháp luật về khiếu nại, đất đai và các quy định khác có liên quan.
- Việc Ông Vương Văn H đề nghị Toà án tuyên huỷ Quyết định số 503/QĐ-UBND, ngày 05/4/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang là không có căn cứ pháp luật. Đề nghị Toà án nhân dân tỉnh Bắc Giang: Bác đơn yêu cầu khởi kiện của Ông Vương Văn H.
[3]. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
[3.1]. Bà Nguyễn Thị Chinh, (vợ ông Hải); anh Vương Văn Nam và chị Vương Thị Trang (đều là con ông Hải) đều thống nhất trình bày: Thống nhất với ý quan điểm của Ông Vương Văn H đã trình bày, đề nghị giải quyết theo pháp luật.
[3.2]. Tại Trang 4 của GCNQSDĐ mang tên Ông Vương Văn H thể hiện, ông Hải đã đăng ký thế chấp với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Bố Hạ, huyện Yên Thế ngày 26/9/2009. Ngày 05/4/2024, Tòa án có Quyết định số 04/2024/QĐ-CCTLCC yêu cầu Ngân hàng cung cấp thông tin, về việc ông Hải thế chấp để vay tiền. Ngày 05/4/2024, Ngân hàng có Công văn số 191/NHN0-BGII-BH nội dung: Về nội dung, không đầy đủ các yếu tố pháp lý của đối tượng cầm cung cấp; Về thời gian, khách hàng thế chấp vào năm 2009 (đã trả nợ và rút tài sản thế chấp) từ đó đến nay là khoảng thời gian đã lâu, nên khó khăn trong công tác tìm kiếm chứng từ để cung cấp cho Tòa án.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2024/HC-ST ngày 12 tháng 6 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang, đã quyết định: Căn cứ khoản 1, Điều 30; khoản 3, 4 Điều 32; Điều 191; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 204; Điều 206 và khoản 1 Điều 348 của Luật tố tụng hành chính. Điểm c khoản 2 Điều 62; điểm a khoản 2 Điều 66; các Điều 67, 69, 71; khoản 2 Điều 74 và Điều 75 Luật đất đai năm 2013; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Xử bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Ông Vương Văn H về việc đề nghị: Hủy Quyết định số 4467/QĐ-UBND ngày 26/10/2022, về giải quyết khiếu nại lần đầu của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; Hủy Quyết định số 503/QĐ-UBND ngày 05/4/2023, về giải quyết khiếu nại lần 2 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang; Hủy Kết luận thanh tra số 263/KL-UBND ngày 14/12/2021 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; Buộc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ về đất và tài sản trên đất theo đúng quy định của pháp luật về đất đai. Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, thông báo về quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Ngày 12/6/2024, Ông Vương Văn H kháng cáo đề nghị xét xử phúc thẩm theo hướng: Sửa bản án sơ thẩm và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện.
Tại phiên toà phúc thẩm:
Người khởi kiện giữ nguyên nội dung kháng cáo; người khởi kiện và Luật sư đề nghị: Sửa bản án sơ thẩm và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Ông Vương Văn H.
Người bị kiện, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp đều vắng mặt.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội có quan điểm: Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, bác kháng cáo của người khởi kiện Ông Vương Văn H, giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2024/HC-ST ngày 12/6/2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ sở các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
. Về tố tụng: Tòa án cấp sơ thẩm thực hiện đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính. Người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có đơn đề nghị xử vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ Điều 255 Luật Tố tụng hành chính xét xử vắng mặt theo quy định.
. Về đối tượng, thời hiệu, thẩm quyền khởi kiện: Ngày 06/10/2023, Ông Vương Văn H khởi kiện yêu cầu hủy Quyết định số 4467/QĐ-UBND ngày 26/10/2022 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế, về giải quyết khiếu nại lần đầu; Hủy Quyết định số 503/QĐ-UBND ngày 05/04/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, về giải quyết khiếu nại lần hai. Đây là quyết định hành chính quản lý nhà nước quy định tại khoản 6 Điều 22 Luật Đất đai, nên thuộc đối tượng khởi kiện theo khoản 2 Điều 3 Luật Tố tụng hành chính. Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116 Luật Tố tụng hành chính xác định đối tượng khởi kiện, thời hiệu, thẩm quyền thụ lý giải quyết là đúng quy định của pháp luật. Ngoài ra, ông Hải còn đề nghị xem xét hủy Kết luận thanh tra số 263/KL-UBND ngày 14/12/2021 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế.
. Xét yêu cầu khởi kiện và đơn kháng cáo:
. Đối với yêu cầu về việc hủy Kết luận thanh tra số 263/KL-UBND ngày 14/12/2021 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế:
. Xét nguồn gốc đất của Ông Vương Văn H đang sử dụng là của bố mẹ đẻ cho. Tại Đơn xin đề nghị cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất ngày 30/10/2000 của hộ ông Hải, ghi: Tờ bản đồ số 12, thừa số 576; Diện tích 144m² (94m² đất ở; 50m² đất HLGT); thời hạn sử dụng: Lâu dài; Đơn đề nghị cấp GCNQSDĐ của ông Hải, đã được UBND xã Tân Sỏi ký xác nhận ngày 10/11/2000 nội dung: “Đề nghị duyệt cấp 144m²". Ngày 18/12/2000, hộ ông Hải được cấp GCNQSDĐ số 01692, diện tích 144m² (trong đó có 94m² đất ở sử dụng lâu dài và 50m² đất hành lang giao thông tạm giao) tại thửa đất số 575, tờ bản đồ số 12 ở thôn Cầu, xã Tân Sỏi, huyện Yên Thế.
. Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành: Thực hiện Quyết định số 2458/QĐ-UBND ngày 10/12/2020 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, về việc phê duyệt Dự án ĐT.292. UBND huyện Yên Thế xây dựng Kế hoạch số 36/KH-UBND ngày 30/8/2021, về việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng. Trong quá trình triển khai thực hiện Dự án, một số hộ dân có ý kiến liên quan đến diện tích đất hành lang ghi trong GCNQSDĐ. Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã thành lập Đoàn thanh tra kiểm tra, xem xét việc cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân (trong đó có hộ ông Hải). Trên cơ sở kết quả thanh tra, ngày 14/12/2021, Chủ tịch UBND huyện Yên Thế đã ban hành Kết luận số 263/KL-UBND, có nội dung “Đối với xã Tân Sỏi: Việc cấp 39 GCNQSDĐ có ghi phần diện tích đất hành lang giao thông tạm giao và lâu dài, hình thức sử dụng đất hành lang là “sử dụng riêng” (trong đó có 28 GCNQSDĐ ghi thời hạn đất là tạm giao, 11 GCNQSDĐ ghi thời hạn là lâu dài) cho các hộ gia đình là không đúng theo quy định của Luật Đất đai năm 1993, 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai qua các thời kỳ", (trong danh sách kèm theo Báo cáo của Đoàn Thanh tra tại số thứ tự 30 có GCNQSDĐ của hộ ông Hải). Nguyên nhân của việc cấp GCNQSDĐ không đúng quy định của pháp luật: “Do nhận thức của UBND xã Tân Sỏi, một số cơ quan chuyên môn của huyện và các cá nhân có liên quan tại thời điểm cấp giấy, chưa nhận thức đầy đủ trong quá trình tham mưu, lập hồ sơ cấp GCNQSDĐ cho các hộ gia đình, cá nhân...dẫn đến việc cấp cả phần hành lang ATGT vào giấy chứng nhận của một số hộ gia đình, cá nhân". Xét thấy, Kết luận thanh tra là văn bản do UBND huyện Yên Thế ban hành, trong đó kết luận những nội dung liên quan đến quản lý nhà nước về đất đai trên địa bàn một số xã, thị trấn trong đó có xã Tân Sỏi. Tại kết luận có đề cập các biện pháp xử lý, trong đó giao Chủ tịch UBND xã Tân Sỏi phối hợp Giám đốc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai, cấp lại GCNQSDĐ cho các hộ gia đình, cá nhân theo đúng quy định của pháp luật đất đai. Như vậy, Kết luận của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế là văn bản hành chính có liên quan, cần xem xét trong quá trình giải quyết vụ án. Văn bản này không làm ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các hộ gia đình, cá nhân (trong đó có hộ ông Hải), nên đây không phải là quyết định hành chính bị kiện. Vì vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm đã thụ lý và bác nội dung yêu cầu này của ông Hải là chưa phù hợp quy định của pháp luật. Tuy nhiên, việc bác nội dung yêu cầu này của ông Hải không làm ảnh hưởng đến bản chất việc giải quyết vụ án, do vậy Tòa án cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm, khắc phục sai sót trong việc thụ lý giải quyết các vụ án hành chính.
. Yêu cầu hủy Quyết định số 4467/QĐ-UBND ngày 26/10/2022 của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế; Quyết định số 503/QĐ-UBND ngày 05/4/2023 của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang, xét thấy:
. Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền: Căn cứ Luật Khiếu nại năm 2011, việc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế và Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang ban hành các quyết định trên là đúng trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành văn bản.
. Về nội dung: Thực hiện dự án ĐT 292 (cải tạo, nâng cấp đường giao thông). Tại Biên bản làm việc ngày 09/3/2022 của UBND xã Tân Sỏi, xác định: Diện tích thi công làm đường vào diện tích đất hành lang giao thông đã giao cho hộ ông Hải là 13,86m²/50m² đất. Việc ghi phần diện tích đất hành lang giao thông tạm giao “sử dụng riêng”, trong một số GCNQSDĐ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho các hộ gia đình, trong đó có hộ ông Hải là không đúng theo quy định của Luật Đất đai năm 1993, 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Đất đai qua các thời kỳ. Nội dung này, đã được Chủ tịch UBND huyện Yên Thế khẳng định tại Kết luận thanh tra số 263/KL-UBND ngày 14/12/2021. Do vậy, hộ ông Hải không đủ điều kiện để được cấp GCNQSDĐ diện tích đất nêu trên, đồng nghĩa với việc không đủ điều kiện để được bồi thường về đất, tài sản được tạo lập trên đất hành lang giao thông theo quy định tại các Điều 75, Điều 82, Điều 92 Luật Đất đai 2013. Do đó, việc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế ban hành Quyết định số 4467/QĐ-UBND, về giải quyết khiếu nại của ông Hải với nội dung: “Điều 1: Giữ nguyên hành vi hành chính của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế...", “Điều 2: Không bồi thường, hỗ trợ đối với diện tích 13,86m² đất theo khiếu nại của ông Hải". Do vậy, tại Quyết định số 503/QĐ-UBND ngày 05/4/2023 giải quyết khiếu nại (lần hai) của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Giang có nội dung: “Thống nhất với giải quyết của Chủ tịch UBND huyện Yên Thế tại Quyết định số 4467/QĐ-UBND ngày 26/10/2022” là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
. Yêu cầu buộc Chủ tịch UBND huyện Yên Thế thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường hỗ trợ về đất và tài sản trên đất: Như đã phân tích nêu trên, việc UBND huyện Yên Thế giải tỏa hành lang giao thông để thực hiện dự án cải tạo nâng cấp tỉnh lộ 292, do phần đất của hộ ông Hải không đủ điều kiện được cấp đất, nên yêu cầu khởi kiện này của ông Hải không có căn cứ chấp nhận.
. Từ những nhận định nêu trên, việc Tòa án cấp sơ thẩm đã bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện là có căn cứ, đúng pháp luật. Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện không xuất trình thêm được tài liệu, chứng cứ mới để chứng minh cho nội dung kháng cáo. Do vậy, cần bác kháng cáo của Ông Vương Văn H và giữ nguyên quyết định của bản án hành chính sơ thẩm.
. Quan điểm đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Xét thấy, các căn cứ và lập luận của Kiểm sát viên tại phiên tòa là có căn cứ, được Hội đồng xét xử chấp nhận.
. Về án phí: Do kháng cáo không được chấp nhận nên Ông Vương Văn H phải nộp án phí hành chính phúc thẩm. Tuy nhiên, ông Hải thuộc trường hợp người cao tuổi, nên được miễn án phí theo quy định.
Vì các lẽ trên,
Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án.
QUYẾT ĐỊNH:
[1]. Bác kháng cáo của người khởi kiện Ông Vương Văn H.
[2]. Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2024/HC-ST ngày 12 tháng 6 năm 2024 của Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Giang.
[3]. Về án phí: Ông Vương Văn H không phải nộp án phí phúc thẩm.
[4]. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.