Bản án 51/2024/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 14/6/2023, văn bản sửa đổi bổ sung đơn khởi kiện, bản tự khai, lời trình bày của nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án cho thấy:

Bố mẹ bà là cụ Bùi Văn T5, sinh năm 1918 và chết năm 2007 và cụ Phạm Thị T6, sinh năm 1923 và chết năm 2006. Bố mẹ bà sinh được 6 người con gồm: Bùi Thị Đ (chết năm 1979), Bùi Thị T7 (chết năm 2004), Bùi Thị T, Bùi Văn G, Bùi Văn D, Bùi Thị H. Khi còn sống cụ T5 và cụ T6 có tài sản chung là diện tích 864m2 tại thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02, địa chỉ thửa đất: Thôn A, xã H, huyện T, thành phố Hải Phòng. Sau khi các cụ chết thì không để lại di chúc. Ông Bùi Văn G và bà Bùi Thị H2 đã sinh sống trên thửa đất từ khi các cụ chết cho đến nay, ông bà đã dỡ căn nhà cũ của các cụ và xây lại nhà mái bằng 2 tầng ở cùng các con của ông bà. Trên diện tích đất của các cụ còn có 1 ngôi nhà thờ với diện tích hơn 70m2. Thửa đất được UBND huyện T cấp giấy CNQSDĐ ngày 27/6/2007, số vào số 01884 mang tên Bùi Văn T5.

Bà đề nghị chia di sản thừa kế là diện tích 864m2 tại thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02, địa chỉ: Thôn A, xã H, huyện T, thành phố Hải Phòng theo quy định của pháp luật, cụ thể để lại 100m2 đất làm lối đi chung, 100m2 diện tích nhà thờ cúng, số diện tích đất còn là 664m2 thì chia đều cho các hàng thừa kế. Phần đất mà vợ chồng ông G đã xây dựng nhà thì đề nghị giữ nguyên cho vợ chồng ông G ở.

Bị đơn là ông Bùi Văn G và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Bùi Thị H2 trình bày: Thống nhất với ý kiến của nguyên đơn về quan hệ huyết thống gia đình và nguồn gốc diện tích 864m2 tại thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02, địa chỉ: Thôn A, xã H, huyện T, thành phố Hải Phòng là cụ Phạm Thị T6 và cụ Bùi Văn T5. Ông bà đã sống cùng cụ T5 và cụ T6 trên thửa đất và đã chăm sóc các cụ thời gian các cụ còn sống. Năm 2000, ông bà có sửa sang lại nhà thờ bằng tiền ông D gửi về khoảng 300.000.000 đồng. Đến năm 2013, ông bà có xây dựng nhà 2 tầng với diện tích khoảng 80m2. Vì vậy, hiện trạng thửa đất có 2 ngôi nhà gồm 1 ngôi nhà 2 tầng và 1 nhà thờ, 1 bếp, 1 bếp diện tích 14m2, sân và công trình phụ, toàn bộ các tài sản này là tiền của ông bà và 1 phần tiền của ông D gửi về. Bà H khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế thì ông bà cũng đồng ý, ông bà đề nghị được lấy phần diện tích đất có ngôi nhà 2 tầng ông bà đã xây dựng, yêu cầu các hàng thừa kế phải có trách nhiệm bồi thường cho ông bà công tôn tạo, trông coi thửa đất.

Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trình bày: Đều thống nhất với quan điểm và ý kiến của bà H đưa ra, đề nghị Tòa án chia thừa kế theo quy định của pháp luật, toàn bộ phần di sản thừa kế của bà Bùi Thị T, Bùi Văn D và các thừa kế thế vị của bà Đ, bà T7 sẽ giao cho bà Bùi Thị H quản lý, bà H có trách nhiệm giải quyết với những đồng thừa kế này.

Các tài liệu Tòa án thu thập được như sau: Hồ sơ cấp giấy chứng nhận QSDĐ số AI 629399 ngày 27/6/2007 cho hộ ông Bùi Văn T5 thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02 tại thôn A, H, T, Hải Phòng do Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện T cung cấp.

Tài liệu xem xét, thẩm định tại chỗ: Thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02 tại thôn A, H, T, Hải Phòng với diện tích theo giấy CNQSDĐ là 864m2, diện tích thực tế là 829,5m2, với giá đất ở nhà nước quy định là 1.800.000 đồng/m2, giá thị trường khoảng 10.000.000 đồng/m2 .Vật kiến trúc trên đất là 02 ngôi nhà, tài sản trên đất và cây cối, hoa màu có giá trị 1.567.083.000 đồng.

Tại phiên tòa: Bà H giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, tuy nhiên bà H thay đổi yêu cầu khởi kiện, đề nghị chia hết diện tích 864m2 của các cụ để lại, không để lại 100m2 làm nhà thờ và 100m2 để lối đi chung. Đề nghị phần có nhà thờ thì chia cho ông D, phần diện tích đất có nhà 2 tầng thì chia cho ông G và bà H2. Bà H và bà Tam c các hàng thừa kế của bà Đ, bà T7 sẽ cùng lấy vào 1 phần diện tích đất. Bà T cũng thống nhất quan điểm với bà H.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án đã tuân thủ đúng các quy định của pháp luật.

Đề nghị Hội đồng xét xử:

Căn cứ khoản 5 Điều 26, khoản 4 Điều 34, Điều 147, Điều 157, Điều 165 BLTTDS;

Căn cứ Điều 609, 611, 612, 613 BLDS năm 2015;

Căn cứ Nghị quyết 326 của UBTVQH quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Bùi Thị H về việc: Chia di sản đối với diện tích đất 829,5 m2 thuộc thửa 224, tờ bản đồ số 02, thôn A, H, T, Hải Phòng. Cụ thể:

Giao phần đất 118,5 m2 trên đất có nhà thờ và sân cho ông D.

Giao phần đất 237 m2 cho ông G quản lý sử dụng.

Giao phần đất còn lại, sau khi đã trừ đi phần diện tích nhà 3 tầng của ông D lấn sang cho bà H quản lý sử dụng. Bà H có trách nhiệm thanh toán giá trị suất thừa kế cho các con bà T7, các con bà Đ và bà T.

Về án phí sơ thẩm: Các đương sự phải chịu án phí sơ thẩm tương ứng với kỉ phần được hưởng. Đương sự là người cao tuổi được miễn án phí.

Quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- Về tố tụng:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 5 Điều 26, Điều 34, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 227, Điều 244, Điều 266, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 623, Điều 649, Điều 650, Điều 651, Điều 652, Điều 653, Điều 659, Điều 660, Điều 688 Bộ luật Dân sựnăm 2015;

Căn cứ Điều 12, Điều 25, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án,

1. Xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, chia di sản thừa kế theo quy định pháp luật. Xác định khối di sản của cụ Bùi Văn T5 và cụ Phạm Thị T6 là diện tích đất 829,5m2 theo giấy chứng nhận QSDĐ số AI 629399 ngày 27/6/2007 cấp cho hộ ông Bùi Văn T5, thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02 tại thôn A, H, T, Hải Phòng nằm ở các mốc giới A,B,C,D,E,G,H,I,K,L,M,T,Q,N,O,A trên sơ đồ. Chia cụ thể như sau:

1.1. Giao cho ông G và bà H2 quản lý, sử dụng chung diện tích đất 237 m2 trên có nhà 02 tầng và công trình phụ khép kín do ông G bà H2 xây dựng có tứ cận phía Tây giáp đường ngõ xóm; phía Đông giáp với nhà thờ giao cho ông D; phía Bắc giáp diện tích đất giao cho bà H quản lý chung; phía Nam giáp đất ông D gồm các mốc O,P,R,Q,N,O (có sơ đồ kèm theo);

1.2. Giao cho ông D quản lý sử dụng diện tích 123,5m2 đất trên có nhà thờ và sân của nhà thờ, có tứ cận phía Tây giáp đất giao cho ông G, bà H2; phía Nam giáp đất ông D; phía Đông giáp đất ông D; phía Bắc giáp diện tích đất giao cho bà H quản lý chung có các mốc giới R,S,T,Q. Hiện nay, ông D đang ở nước ngoài nên tạm thời giao diện tích đất này cho bà H quản lý thay cho ông D (có sơ đồ kèm theo).

1.3. Giao cho bà H quản lý sử dụng diện tích đất 439m2 trên có 01 bếp, bể nước, chuồng gà có tứ cận phía Tây giáp ngõ xóm và diện tích đất giao cho ông G và H2, phía Đông giáp đất ông D, hộ ông L; phía Bắc giáp hộ ông Phạm Văn H4, bà Nguyễn Thị X và hộ bà Vũ Thị C1, phía Nam giáp diện tích đất giao cho ông G, bà H2 và giáp đất nhà thờ, có các mốc giới A,B,C,D,E,G,H,I,K,L,M,T,S,R,P,O,A (có sơ đồ kèm theo).

1.4. Bà H, bà T, những người thừa kế thế vị của bà Đ (gồm: Chị N, chị T1, chị U, anh T2, anh P và chị H3), những thừa kế thế vị của bà T7 (gồm: Anh Dũng, anh C, anh T3 và anh T4) có trách nhiệm trả tiền chi phí xây dựng bể, chuồng gà, bếp là: 34.260.000 đồng cho ông G và bà H2.

1.5. Ông D có trách nhiệm trả bà H, bà T, những người thừa kế thế vị của bà Đ (Chị N, chị T1, chị U, anh T2, anh P và chị H3), những thừa kế thế vị của bà T7 (A, anh C, anh T3 và anh T4) 300.000.000 đồng.

1.6. Bà H có trách nhiệm trả tiền cho các hàng thừa kế của bà Đ (Chị N, chị T1, chị U, anh T2, anh P và chị H3), các hàng thừa kế của bà T7 (A, anh C, anh T3 và anh T4) và bà T theo sự thống nhất, thoả thuận của các bên sau (mỗi suất thừa kế là 1.180.000 đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về nghĩa vụ đối với các bên đương sự:

Bà H, ông D, ông G và bà H2 có nghĩa vụ đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện đăng ký biến động và đăng ký cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

Ông G và bà H2 phải có trách nhiệm phối hợp tạo điều kiện (giao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên cụ T5) để các bên làm thủ tục cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đăng ký biến động đối với thửa đất số 224, tờ bản đồ số 02, địa chỉ: Thôn A, xã H, huyện T, thành phố Hải Phòng theo quy định của pháp luật.

3. Về án phí sơ thẩm: Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà H, bà T, ông D, ông G và bà H2.

Các hàng thừa kế của bà Đ gồm: Phạm Thị N, Phạm Thị T1, Phạm Thị U, Phạm Hữu T2, Phạm Hữu P và Phạm Thị H3 mỗi người phải chịu 9.875.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm và các hàng thừa kế của bà T7 gồm: Phạm Bá D1, Phạm Bá C, Phạm Bá T3 và Phạm Bá T4 mỗi người phải chịu 14.812.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

4. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Các đương sự vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự./.