Bản án 503/2025/HNGĐ-ST — Tranh chấp về chia tài sản khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện ngày 24/03/2023; Đơn sửa đổi, bổ sung ngày 02/04/2023; Đơn sửa đổi, bổ sung (lần 2) ngày 29/09/2024 và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án của bà Nguyễn Thị T và đại diện ủy quyền là bà Nguyễn Thúy K trình bày như sau:

Bà Nguyễn Thị T và ông Lê Hoàng H trước đây là vợ chồng, đến ngày 14/03/2023 bà T và ông H được Tòa án nhân dân huyện B, Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết cho ly hôn bằng Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của của các đương sự số 186/2023/QĐST-HNGĐ ngày 14/03/2023, hai bên thỏa thuận tài sản chung tự thỏa thuận nên không yêu cầu Tòa án giải quyết. Tuy nhiên việc thỏa thuận tài sản chung vẫn không phân chia được nên bà T khởi kiện đòi chia khối tài sản chung tạo lập trong thời hôn nhân như sau:

1. Căn nhà tại địa chỉ số A1/40 tổ X, ấp Y, xã B (xã B, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh có diện tích nhà là 68,6m2 trên phần đất có diện tích 402,2m2 thuộc thửa đất 820, tờ bản đồ số 07 (BĐĐC). Phần nhà đất này đã được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH 003279 ngày 31/12/2015). Bà T yêu cầu được nhận toàn bộ căn nhà và đất và đồng ý hoàn trả ½ giá trị tài sản nhà đất cho ông Lê Hoàng H.

2. Buộc ông Lê Hoàng H chia ½ tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân mà ông H đang nắm giữ là 4.000.000.000 đồng (bốn tỷ đồng), bà T nhận 2.000.000.000 đồng (hai tỷ đồng).

Tại phiên tòa bà Nguyễn Thị T và đại diện ủy quyền của bà T là bà Nguyễn Thúy K vắng mặt.

Tại bản tự khai ngày 23/05/2023, các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa ông Lê Hoàng H và đại diện ủy quyền là ông Lê Minh T trình bày như sau:

Theo yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T về căn nhà và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số CC 615376 (vào sổ cấp GCN: 003279 do UBND huyện B cấp cho ông Lê Hoàng H ngày 31/12/2015), đây là tài sản có nguồn gốc đất của cha mẹ - ông Lê Văn S và bà Hồ Thị H sử dụng ổn định từ năm 1975 đến năm 1995 bà Phan Thị B có đăng kí chồng lên phần nhà đất của ông Lê Hoàng H mà cha mẹ đã cho, bà Phan Thị B đã làm thủ tục tách thửa cho ông H sử dụng đến nay phần đất này ông H không đồng ý theo đơn khởi kiện bà T. Riêng căn nhà và tài sản gắn liền trên đất là tài sản ông bán phần đất đầu tiên với ông Huỳnh Kiến D vào 27/10/2000 diện tích 5066m2 với giá 72 cây vàng, số vàng này ông để xây nhà sau khi kết hôn với bà T ngày 06/06/2001. Do đó ông H không đồng ý chia theo yêu cầu bà T. Đối với hợp đồng chuyển nhượng giữa ông H, bà T bán cho bà Huỳnh Thị Hồng T theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất 001203/HĐGD Quyển số 03/2020/HĐGD - CCAL ngày 02/03/2020 tại Văn phòng công chứng An Lạc, điạ chỉ số E6/12 Nguyễn Hữu T, thị trấn T, huyện B, TPHCM với giá 600.000.000 đồng, ông H đồng ý đưa cho bà T 300.000.000 đồng. Đối với yêu cầu phản tố của ông H về số tiền 500.000.000 đồng mà ông H đưa cho bà T tại ngân hàng ACB (Á Châu) ngày 01/09/2020 ông yêu cầu bà T trả lại 1/2 cho ông H 250.000.000 đồng. Nay ông H đồng ý rút yêu cầu phản tố, không yêu cầu bà T chia ½ số tiền này nữa.

Tại phiên tòa ông Lê Hoàng H và đại diện ủy quyền của ông H là ông Lê Minh T xác định theo bản trình bày ngày 10/09/2025 và đơn yêu cầu bổ sung phản tố ngày 24/09/2025 của ông Lê Hoàng H là không đồng ý giao nhà đất cho bà T và nhận số tiền bằng giá trị ½ căn nhà vì căn nhà và đất này là tài sản riêng của ông H có trước thời kỳ hôn nhân, ông H đồng ý chia số tiền xây dựng phát sinh thêm trong căn nhà trên cho bà Nguyễn Thị T là 96.642.419 đồng. Đối với hợp đồng chuyển nhượng giữa ông H, bà T bán cho bà Huỳnh Thị Hồng T theo hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 02/03/2020 thì ông H không đồng ý đưa tiền cho bà T như các biên bản hòa giải trước đây, ông H cho rằng số tiền chuyển nhượng 600.000.000 đồng (không phải là 4 tỷ đồng) đã tiêu xài hết trong thời gian chung sống. Đối với yêu cầu phản tố đòi bà T hoàn trả ½ số tiền 500.000.000 đồng, ông H đồng ý rút yêu cầu phản tố này. Ông H không đồng ý việc bà T và đại diện ủy quyền của bà T vắng mặt 2 lần tại phiên tòa, ông H đề nghị Tòa án giải quyết yêu cầu phản tố bổ sung nêu trên, giải quyết dứt điểm về tranh chấp chia tài sản chung đối với căn nhà A1/40 tổ X, ấp Y, xã B (xã B, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh và khối tài sản chung 4 tỷ đồng mà bà T cho rằng ông H đang nắm giữ như đơn khởi kiện của bà T.

Tại bản tự khai ngày 10/11/2023 và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – ông Lê Hoàng V trình bày như sau:

Ông V là con ruột của ông Lê Hoàng H và bà Nguyễn Thị T, hiện tại ông V đang sinh sống tại căn nhà số 166 đường Hoàng Phan T ấp Y, xã B (xã B, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn – bà Nguyễn Thị T thì ông V có ý kiến là không đồng ý, vì số tài sản đó là tài sản riêng của cha ông V (là ông Lê Hoàng H) có trước khi hôn nhân.

Tại phiên tòa ông Lê Hoàng V vắng mặt và có nộp đơn xin vắng mặt tại Tòa án.

Người làm chứng – bà Huỳnh Thị Hồng T đã được Tòa án nhân dân huyện B (nay là Tòa án nhân dân khu vực 10), Thành phố Hồ Chí Minh tống đạt tại nơi cư trú: 4/29H ấp 20, xã B (Ấp Z, xã T, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh gồm các văn bản tố tụng của Tòa án nhưng bà Hồng T vắng mặt tại Tòa và không cung cấp văn bản, ý kiến gì.

Tại phiên tòa bà Huỳnh Thị Hồng T vắng mặt không lý do.

Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 10, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm về việc tuân theo pháp luật tố tụng và quan điểm giải quyết vụ án như sau:

Về việc tuân theo pháp luật tố tụng của những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm nghị án đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Về việc giải quyết vụ án: Tại phiên tòa bà Nguyễn Thúy K đại diện ủy quyền cho bà Nguyễn Thị T, bà Huỳnh Thị Hồng T vắng lần thứ 02 không lý do chính đáng nên có cơ sở đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự. Tại phiên tòa bị đơn ông Lê Hoàng H và đại diện ủy quyền cho ông H là ông Lê Minh T có nộp đơn yêu cầu phản tố không đồng ý đình chỉ giải quyết vụ án trong trường hợp đại diện ủy quyền của nguyên đơn vắng mặt 02 lần không có lý do, bị đơn có yêu cầu phản tố đề nghị Tòa án giải quyết dứt điểm các yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân. Do đó, căn cứ điểm b khoản 2 Điều 217, Điều 235, Điều 245 thì có cơ sở thay đổi địa vị tố tụng của nguyên đơn và bị đơn. Như vậy trong vụ án này Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T trở thành bị đơn và bị đơn ông Lê Hoàng H trở thành nguyên đơn. Căn cứ Giấy chứng nhận kết hôn số 90, quyển số 01/2001 đăng ký kết hôn ngày 06/06/2001; Căn cứ Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số: 186/2023/QĐST-HNGĐ ngày 14/03/2023 của Tòa án nhân dân huyện B; Căn cứ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CC615376, số vào sổ cấp GCN CH 003279 ngày 31/12/2015 do UBND huyện B cấp cho ông Lê Hoàng H; Căn cứ Hồ sơ cấp giấy chứng nhận cho ông H có Tờ cam kết tài sản riêng đề ngày 26/02/2015 do bà Nguyễn Thị T ký tên xác nhận là tài sản riêng của ông Lê Hoàng H được cha mẹ ruột tặng cho, bà T không có đóng góp gì vào khối tài sản căn nhà và đất theo giấy chứng nhận cho ông H như nêu trên; Căn cứ Bản đồ hiện trạng vị trí áp ranh ngày 09/08/2023; Căn cứ chứng thư thẩm định giá ngày 10/09/2024 có cơ sở căn nhà có sửa chữa, cải tạo thêm. Đề nghị Hội đồng xét xử xác định khối tài sản cải tạo thêm để xác định khối tài sản phát sinh thêm so với tài sản có trong giấy chứng nhận cấp cho ông H (theo giấy chứng nhận nêu trên), từ đó chấp nhận chia nguyên đơn 50% giá trị tài sản chung phát sinh thêm. Cụ thể ông H có nghĩa vụ trả cho bà T số tiền 96.642.420 đồng.

Đối với yêu cầu chia tài sản chung là số tiền 4.000.000.000 đồng (bốn tỷ đồng), theo tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ bà T cho rằng bà T và ông H cùng ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất với bà Huỳnh Thị Hồng T là 4 tỷ đồng, nhưng trong hợp đồng công chứng số tiền chuyển nhượng là 600.000.000 đồng không như bà T trình bày. Trước khi đưa vụ án ra xét xử ông H đồng ý chia cho bà T 300.000.000 đồng, tại phiên tòa ông H cho rằng đã sử dụng hết số tiền trên, hiện tại không còn số tiền này, ông H lớn tuổi, bị bệnh nan y không có tiền, việc thay đổi không chia ½ số tiền chuyển nhượng đất 600.000.000 đồng cho bà T là không có căn cứ. Do đó, cần chia đôi số tiền chuyển nhượng 600.000.000 đồng là phù hợp Điều 33, Điều 59 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014.

Đối với yêu cầu phản tố của ông Lê Hoàng H đòi bà Nguyễn Thị T trả lại số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng) là tài sản riêng của ông H đã đưa cho bà T gửi Ngân hàng. Tại phiên tòa ông H rút yêu cầu phản tố buộc bà T trả 500.000.000 đồng. Do đó có cơ sở đình chỉ yêu cầu phản tố của ông H về việc đòi bà T trả số tiền 500.000.000 đồng theo quy định tại Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định:

Về áp dụng pháp luật tố tụng và pháp luật nội dung:

[4] Về thay đổi địa vị tố tụng: Đại diện ủy quyền của nguyên đơn (bà Nguyễn Thị T) là bà Nguyễn Thúy K đã được Tòa án triệu tập hợp lệ 2 lần đến phiên tòa xét xử nhưng bà Nguyễn Thúy K vắng mặt không lý do. Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 217 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định đình chỉ giải quyết vụ án dân sự và thay đổi địa vị tố tụng trong trường hợp bị đơn không rút hoặc chỉ rút một phần yêu cầu phản tố thì Tòa án ra quyết định đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn (bà Nguyễn Thị T); bị đơn (ông Lê Hoàng H) trở thành nguyên đơn, nguyên đơn trở thành bị đơn. Do đó, Hội đồng xét xử đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T.

Về các yêu cầu của các đương sự:

Căn cứ tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ, căn cứ vào lời trình bày của đương sự và ý kiến phát biểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử xét thấy:

Vì các lẽ nêu trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 85, Điều 91, 93, 94, 95, 96, 97, khoản 4 Điều 147, điểm b khoản 2 Điều 217, khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 26, Điều 28, Điều 33, khoản 2 Điều 34, Điều 38 và Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014;

Căn cứ Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Toà án nhân dân tối cao;

Căn cứ Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban Thường Vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

- Đình chỉ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T là được nhận căn nhà số A1/40 tổ X, ấp Y, xã B (xã B, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh trên phần đất có diện tích 402,2m2 thuộc thửa đất 820, tờ bản đồ số 07 (BĐĐC) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH 003279 ngày 31/12/2015). Bà T đồng ý hoàn trả ½ giá trị tài sản nhà đất thành tiền cho ông Lê Hoàng H theo chứng thư thẩm định giá do Công ty TNHH thẩm định giá và giám định Chân Trời Mới lập số 121/2024/01-CT ngày 10/09/2024 và yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T buộc ông Lê Hoàng H chia ½ khối tài sản chung là 4.000.000.000 đồng (Bốn tỷ đồng) mà ông Lê Hoàng H đang nắm giữ.

- Chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Lê Hoàng H đối với căn nhà tại địa chỉ số A1/40 tổ X, ấp Y, xã B (xã B, huyện B cũ), Thành phố Hồ Chí Minh trên phần đất có diện tích 402,2m2 thuộc thửa đất 820, tờ bản đồ số 07 (BĐĐC) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH 003279 ngày 31/12/2015 do ông Lê Hoàng H đứng tên) là tài sản riêng của ông Lê Hoàng H.

- Ông Lê Hoàng H có trách nhiệm hoàn trả ½ giá trị chênh lệch phần xây dựng phát sinh thêm công trình xây dựng trên phần đất thuộc thửa đất 820, tờ bản đồ số 07 (BĐĐC) theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất (số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH 003279 ngày 31/12/2015) do ông Lê Hoàng H đứng cho bà Nguyễn Thị T là (193.284.839 đồng : 2) = 96.642.419 đồng (Chín mươi sáu triệu, sáu trăm bốn mươi hai nghìn, bốn trăm mười chín đồng).

- Đình chỉ yêu cầu phản tố của ông Lê Hoàng H đối với yêu cầu buộc bà Nguyễn Thị T chia ½ số tiền 500.000.000 đồng (Năm trăm triệu đồng).

- Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Về án phí và chi phí, lệ phí tố tụng:

- Miễn tiền án phí dân sự sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị T, ông Lê Hoàng H.

- Bà Nguyễn Thị T chịu toàn bộ chi phí, lệ phí đo vẽ, thẩm định giá tài sản tranh chấp mà bà T đã tạm ứng, bà Nguyễn Thị T đã đóng đủ.

Về quyền kháng cáo, thời hạn kháng cáo:

Thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày tuyên án; đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định pháp luật.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014) thì người được thi án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 Luật thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014); thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự năm 2008 (được sửa đổi, bổ sung năm 2014). Nơi nhận: