Bản án 49/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ, người đại diện hợp pháp của Ngân hàng TMCP Q (viết tắt là V1) trình bày:

Ngân hàng TMCP Q và ông Lương Minh C có ký kết các hợp đồng gồm:

Hợp đồng tín dụng số 1700720.22 ngày 09/5/2022 với nội dung: VIB cho ông Lương Minh C vay số tiền 3.000.000.000 đồng; Mục đích vay vốn: Vay bù đắp nhận chuyển nhượng bất động sản, tại thửa đất số 156, tờ bản đồ số 238 địa chỉ: C đường số B, khu phố B, phuờng B, quận B, Thành phố Hồ Chí Minh; Thời hạn vay: 300 tháng. Lãi suất tại thời điểm giải ngân: 9,90%/nǎm. Ngày trả lãi: Hàng tháng vào ngày 30. Kỳ trả nợ đầu tiên ngày 15/06/2022. Ngày 13/5/2022, V1 đã giải ngân cho ông Lương Minh C theo Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 3099333.22 với số tiền 3.000.000.000 đồng theo đúng yêu cầu của khách hàng và phù hợp với Hợp đồng tín dụng.

Hợp đồng tín dụng số 5865813.24 ngày 09/7/2024 với nội dung: VIB cho ông Lương Minh C vay số tiền 261.000.000 đồng; Mục đích vay vốn: Tiêu dùng; Thời hạn vay: 60 tháng. Lãi suất tại thời điểm giải ngân: 10%/nǎm. Ngày trả lãi: Hàng tháng vào ngày 15. Kỳ trả nợ đầu tiên ngày 15/8/2025. Ngày 09/7/2024, V1 đã giải ngân cho ông Lương Minh C theo Đơn đề nghị giải ngân kiêm khế ước nhận nợ số 7044448.24 với số tiền 261.000.000 đồng theo đúng yêu cầu của khách hàng và phù hợp với Hợp đồng tín dụng.

Biện pháp bảo đảm tiền vay: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số: 274, tờ bản đồ số: 51, địa chỉ: Xã A, huyện P, tỉnh Bình Dương (nay là xã P, Thành phố Hồ Chí Minh), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành DA859460, số vào sổ cấp GCN: CS09000, do Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh B cấp ngày 23/3/2021, cập nhật đăng ký biến động ngày 30/3/2022 và cập nhật thay đổi chủ sở hữu mới nhất ngày 25/4/2022, đứng tên ông Lương Văn C1. Tài sản này được thế chấp tại VIB theo Hợp đồng thế chấp số công chứng: 06202, Quyển số: 05/2022TP/CC-SCC/HDGD do Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương công chứng ngày 10/5/2022 và toàn bộ vật phụ, trang thiết bị kèm theo và phần giá trị công trình, diện tích cải tạo, đầu tư xây dựng thêm gắn liền với diện tích nhà đất đã thế chấp để thu hồi nợ vay cho V1. Việc thế chấp và đăng ký giao dịch bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật.

Quá trình thực hiện hợp đồng: Quá trình thực hiện Hợp đồng, ông Lương Minh C đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán nợ gốc và lãi phát sinh, không thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi đúng cam kết. Trong quá trình giải quyết VIB đã đôn đốc, tạo điều kiện nhiều lần để ông Lương Minh C trả nợ nhưng khách hàng vẫn cố tình vi phạm, không thực hiện theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp và các quy định của pháp luật. Đến thời điểm 06/02/2026, ông Lương Minh C đã trả tổng cộng số tiền 1.002.321.363 đồng, trong đó tiền gốc là 250.000.000 đồng và tiền lãi là 752.321.363 đồng. Tạm tính đến ngày 06/02/2026, ông Lương Minh C còn nợ V1 với tổng số tiền là 3.887.753.579 đồng. Vì vậy, Ngân hàng TMCP Q nộp đơn khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết: Buộc ông Lương Minh C phải thanh toán cho Ngân hàng TMCP Q số tiền tạm tính đến ngày 15/4/2026 là 4.006.902.886 đồng (Bốn tỷ không trăm lẻ sáu triệu, chín trăm linh hai nghìn, tám trăm tám mươi sáu đồng), bao gồm: Nợ gốc là 3.010.999.000 đồng, nợ lãi trong hạn là 301.327.678 đồng, nợ lãi quá hạn 694.576.208 đồng. VIB được tiếp tục tính lãi, lãi quá hạn kể từ ngày 16/4/2026 cho đến khi ông Lương Minh C thanh toán xong toàn bộ khoản nợ theo quy định tại Hợp đồng tín dụng, Khế ước nhận nợ đã ký (Chi tiết tại Hợp đồng tín dụng số 1700720.22 ngày 09/5/2022 và Hợp đồng tín dụng số 5865813.24 ngày 09/7/2024).

Trong trường hợp ông Lương Minh C không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ trả nợ cho V1, yêu cầu Tòa án tuyên Ngân hàng TMCP Q có quyền được phát mại tài sản bảo đảm hoặc yêu cầu Cơ quan có thẩm quyền làm thủ tục kê biên, phát mại tài sản bảo đảm là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số: 274, tờ bản đồ số: 51, địa chỉ: xã A, huyện P, tỉnh Bình Dương (nay là xã P, Thành phố Hồ Chí Minh), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành DA859460, số vào sổ cấp GCN: CS09000, do Sở Tài Nguyên và Môi Trường tỉnh B cấp ngày 23/3/2021, cập nhật đăng ký biến động ngày 30/3/2022 và cập nhật thay đổi chủ sở hữu mới nhất ngày 25/4/2022, đứng tên ông Lương Văn C1. Tài sản này được thế chấp tại VIB theo Hợp đồng thế chấp số công chứng: 06202, Quyển số: 05/2022TP/CC-SCC/HDGD do Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) công chứng ngày 10/5/2022 và toàn bộ vật phụ, trang thiết bị kèm theo và phần giá trị công trình, diện tích cải tạo, đầu tư xây dựng thêm gắn liền với diện tích nhà đất đã thế chấp để thu hồi nợ vay cho V1. Toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý tài sản đảm bảo được dùng để thanh toán nghĩa vụ trả nợ cho bên vay vốn với V1. Trường hợp nếu số tiền thu được từ xử lý tài sản đảm bảo không đủ để thanh toán hết nợ thì bên vay vốn vẫn phải có nghĩa vụ trả hết khoản nợ còn lại cho V1.

Theo bản tự khai của ông Lương Minh C trình bày: Ông có vay tiền tại Ngân hàng TMCP Q tổng số tiền là 3.261.000.000 đồng (ba tỷ hai trăm sáu mươi mốt triệu đồng), trong đó: Số tiền vay vào ngày 09/5/2022 là 3.000.000.000 đồng và số tiền vay vào ngày 09/7/2024 là 261.000.000 đồng. Để đảm bảo cho các khoản vay, ông có thế chấp quyền sử dụng đất để đảm bảo cho khoản vay là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số: 274, tờ bản đồ số: 51, địa chỉ: Xã A, huyện P, tỉnh Bình Dương (nay là xã P, Thành phố Hồ Chí Minh), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành DA859460, số vào sổ cấp GCN: CS09000, do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 23/3/2021, cập nhật đăng ký biến động ngày 30/3/2022 và cập nhật thay đổi chủ sở hữu mới nhất ngày 25/4/2022, đứng tên ông Lương Văn C1. Tài sản này được thế chấp tại VIB theo Hợp đồng thế chấp số công chứng: 06202, Quyển số: 05/2022TP/CC-SCC/HDGD do Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) công chứng ngày 10/5/2022 và toàn bộ vật phụ, trang thiết bị kèm theo và phần giá trị công trình, diện tích cải tạo, đầu tư xây dựng thêm gắn liền với diện tích nhà đất đã thế chấp. Nay ngân hàng khởi kiện yêu cầu thanh toán cho Ngân hàng TMCP Q tổng số tiền nợ tạm tính đến ngày 15/4/2026 là 4.006.902.886 đồng, trong đó: Tổng nợ gốc: 3.010.999.000 đồng, tổng nợ lãi trong hạn: 301.327.678 đồng, tổng nợ lãi quá hạn: 694.576.208 đồng, và còn phải tiếp tục trả lãi trên số tiền nợ gốc, nợ lãi chậm trả theo mức lãi suất quy định tại hợp đồng tín dụng, đề nghị phát hành thẻ kể từ ngày 16/4/2026 cho đến khi thanh toán xong toàn bộ các khoản tiền phải trả cho Ngân hàng TMCP Q theo quy định tại các hợp đồng tín dụng, các hợp đồng thế chấp ngày 09/5/2022 và đề nghị kiêm hợp đồng mở, sử dụng tài khoản thanh toán dịch vụ ngày 09/7/2024. Với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, ông Lương Minh C hoàn toàn đồng ý và thống nhất. Ông C sẽ sắp xếp thanh toán sớm nhất cho nguyên đơn có thể để nhận lại tài sản đảm bảo để tiếp tục quản lý sử dụng và khai thác. Ông C mong muốn được bên nguyên đơn là Ngân hàng TMCP Q hỗ trợ, cũng như tạo điều kiện giúp đỡ giảm thấp nhất mức lãi quá hạn, tiếp tục cho ông đóng gốc và lãi theo thoả thuận trước đây do công việc làm ăn gặp nhiều khó khăn.

Bị đơn ông Lương Minh C, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của cháu Lương Gia H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lương Văn C1, bà Lương Thị Thanh T1 và bà Lương Thị Thanh G không tham gia tố tụng tại Tòa án, quá trình tố tụng, bị đơn ông Lương Minh C, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của cháu Lương Gia H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lương Văn C1, bà Lương Thị Thanh T1 và bà Lương Thị Thanh G đã được Tòa án tống đạt trực tiếp các văn bản tố tụng theo quy định của Bộ Luật Tố tụng dân sự năm 2015. Tuy nhiên, bị đơn ông Lương Minh C, đồng thời là người đại diện theo pháp luật của cháu Lương Gia H và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lương Văn C1, bà Lương Thị Thanh T1 và bà Lương Thị Thanh G không chấp hành theo giấy triệu tập và văn bản tố tụng của Tòa án, vắng mặt không có lý do; không có văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không cung cấp tài liệu, chứng cứ nào cho Tòa án cũng như không ủy quyền cho ai tham gia tố tụng.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 19 - Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án đến khi kết thúc phần tranh luận và đối đáp, Thẩm phán, Hội đồng xét xử (viết tắt là HĐXX), Thư ký đã tiến hành đúng, đầy đủ các thủ tục tố tụng theo quy định. Tại phiên tòa sơ thẩm, những người tiến hành tố tụng như Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân, Thư ký Tòa án và những người tham gia tố tụng chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán số tiền tính đến ngày 15/4/2026 là 4.006.902.886 đồng (bốn tỷ không trăm lẻ sáu triệu chín trăm linh hai nghìn tám trăm tám mươi sáu đồng). Bị đơn, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng vắng mặt không có lý do và không có ý kiến. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát, Hội đồng xét xử nhận định.

[4.2] Đối với yêu cầu thanh toán tiền lãi: Mức lãi suất trong hạn của Hợp đồng tín dụng số 1700720.22 ngày 09/5/2022 là: Lãi suất vay tại thời điểm giải ngân 9,90%/năm. Căn cứ khoản 2 Điều 91 của Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010, Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng pháp luật về lãi, lãi suất và phạt vi phạm; khoản 4 Điều 13 của Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Ngân hàng N1 thì sự thỏa thuận về mức lãi suất vay trong hạn, lãi suất quá hạn của các bên là phù hợp với quy định của pháp luật, nên Hội đồng xét xử chấp nhận mức lãi suất mà các bên đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng mà không cần phải điều chỉnh.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào:

Điều 5, Điều 6, khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 91 và các Điều 147, 184, 227, 266, 271 và 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Các Điều 288, Điều 463, Điều 466 và Điều 470 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Điều 91 và Điều 95 của Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010;

Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 tháng 01 năm 2019 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm.

Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 ngày 27 tháng 6 năm 2025 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực;

Điều 5 của Nghị quyết 01/2025/NQ-HĐTP ngày 27 tháng 6 năm 2025 hướng dẫn áp dụng một số quy định về tiếp nhận nhiệm vụ, thực hiện thẩm quyền của Tòa án nhân dân;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ngân hàng TMCP Q đối với bị đơn ông Lương Minh C về việc “Tranh chấp về hợp đồng tín dụng và xử lý tài sản đảm bảo”.

2. Buộc bị đơn ông Lương Minh C phải có trách nhiệm trả cho nguyên đơn Ngân hàng TMCP Q tổng số tiền tính đến ngày 15/4/2026 là 4.006.902.886 đồng (Bốn tỷ không trăm lẻ sáu triệu, chín trăm linh hai nghìn, tám trăm tám mươi sáu đồng), trong đó tiền nợ gốc là 3.010.999.000 đồng, tiền lãi trong hạn là 301.327.678 đồng, tiền lãi quá hạn là 694.576.208 đồng.

Kể từ ngày tiếp theo của ngày 15/4/2026, bị đơn ông Lương Minh C còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi theo mức lãi suất hai bên thỏa thuận tại các tại Hợp đồng tín dụng số 1700720.22 ngày 09/5/2022 và Khế ước nhận nợ của Hợp đồng tín dụng số 5865813.24 ngày 09/7/2024 đã ký kết giữa Ngân hàng TMCP Q và ông Lương Minh C cho đến khi thanh toán xong. Trường hợp Hợp đồng tín dụng, các bên có thỏa thuận về việc điều chỉnh lãi suất cho vay theo từng thời kỳ của Ngân hàng TMCP Q cho vay thì lãi suất mà khách hàng vay phải tiếp tục thanh toán cho Ngân hàng TMCP Q cho vay theo quyết định của Tòa án cũng sẽ được điều chỉnh cho phù hợp với lãi suất của Ngân hàng TMCP Q cho vay.

Trường hợp bị đơn đã tất toán hết số tiền nợ gốc, các loại lãi phát sinh đến ngày thanh toán thì nguyên đơn có nghĩa vụ hoàn trả toàn bộ bản chính các giấy tờ tài sản thế chấp cho bị đơn.

Trong trường hợp bị đơn ông Lương Minh C không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ thì Ngân hàng TMCP Q có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án dân sự có thẩm quyền phát mại tài sản thế chấp để thu hồi nợ bao gồm: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại thửa đất số: 274, tờ bản đồ số: 51, địa chỉ: Xã A, huyện P, tỉnh Bình Dương (nay là xã P, Thành phố Hồ Chí Minh), theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số phát hành DA859460, số vào sổ cấp GCN: CS09000, do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 23/3/2021, cập nhật đăng ký biến động ngày 30/3/2022 và cập nhật thay đổi chủ sở hữu mới nhất ngày 25/04/2022, đứng tên ông Lương Văn C1. Tài sản này được thế chấp tại VIB theo Hợp đồng thế chấp số công chứng: 06202, Quyển số: 05/2022TP/CC-SCC/HDGD do Văn phòng C2, tỉnh Bình Dương (nay là Thành phố Hồ Chí Minh) công chứng ngày 10/5/2022 và toàn bộ vật phụ, trang thiết bị kèm theo và phần giá trị công trình, diện tích cải tạo, đầu tư xây dựng thêm gắn liền với diện tích nhà đất đã thế chấp để thu hồi nợ vay cho V1.

Trường hợp số tiền thu được từ việc phát mại tài sản thế chấp đã thực hiện xong nghĩa vụ trả nợ của bị đơn mà vẫn còn dư thì bị đơn ông Lương Minh C được nhận lại số tiền này. Trường hợp sau khi phát mại tài sản đảm bảo mà không đủ trả tiền nợ gốc, tiền nợ lãi có liên quan thì bị đơn ông Lương Minh C có nghĩa vụ tiếp tục trả nợ cho Ngân hàng TMCP Q cho đến khi trả xong.

3. Về chi phí tố tụng: Ông Lương Minh C phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 10.000.000 đồng (mười triệu đồng). Do Ngân hàng TMCP Q đã nộp tạm ứng chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, ông Lương Minh C có trách nhiệm hoàn trả lại cho Ngân hàng TMCP Q số tiền 10.000.000 đồng (mười triệu đồng).

4. Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn ông Lương Minh C phải nộp số tiền 112.006.900 đồng (Một trăm mười hai triệu không trăm linh sáu nghìn chín trăm đồng). Hoàn trả cho nguyên đơn Ngân hàng TMCP Q số tiền 47.987.616 đồng (Bốn mươi bảy triệu chín trăm tám mươi bảy nghìn sáu trăm mười sáu đồng) do Ngân hàng TMCP Q đã nộp tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0044023 ngày 28 tháng 11 năm 2025 của Thi hành án dân sự Thành phố H.

5. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn có mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa tuyên án. Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.