Bản án 49/2021/KDTM-PT — Tranh chấp hợp đồng tín dụng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, biên bản tự khai và các biên bản ghi lời khai, tại phiên tòa đại diện theo ủy quyền của Nguyên đơn trình bày:

Ngày13/06/2011, Eximbank Đống Đa đã ký Hợp đồng tín dụng số 1703-LAV-201102139 ngày 17/6/2011 với nội dung Eximbank cho Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo vay số tiền 3.600.000.000 đồng; Mục đích vay để thanh toán tiền nhập vàng cho doanh nghiệp tư nhân Long Xuân theo hợp đồng mua bán số 12/2011/HĐMB ký ngày 15/06/2011; Thời hạn vay 08 tháng kể từ ngày 17/06/2011 đến ngày 17/02/2012. Tiền gốc được trả một lần khi đáo hạn khoản vay; 02 tháng trả lãi một lần với lãi suất vay là 24%/năm; lãi suất quá hạn là 150% lãi suất vay. Sau khi ký kết hợp đồng Eximbank đã giải ngân cho Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo số tiền 3.600.000.000 đồng.

Quá trình thực hiện Hợp đồng công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo đã trả được: Nợ gốc: 191.384.110 đồng; Nợ lãi: 434.155.648 đồng. Công ty Hương Thảo đã nhiều lần vi phạm nghĩa vụ trả nợ lãi và nợ gốc. Eximbank cũng đã nhiều lần làm việc với Công ty Hương Thảo yêu cầu trả nợ và cũng hỗ trợ Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo gia hạn thời hạn trả nợ trong thời gian kinh doanh gặp khó khăn. Tuy nhiên, Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo vẫn không trả nợ, kể từ ngày 01/07/2013 Eximbank đã chuyển toàn bộ khoản vay của Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo sang nợ quá hạn.

Ngày 21/07/2014, Eximbank đã bán toàn bộ khoản nợ của Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo cho Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) theo Hợp đồng mua, bán nợ số 822/2014/MBN.VAMC2-EXIMBANK, bao gồm toàn bộ các khoản nợ gốc, nợ lãi, lãi quá hạn, tiền phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại và nghĩa vụ tài chính khác (nếu có) phát sinh theo Hợp đồng tín dụng số 1703-LAV-201102139

Tính đến ngày 06/5/2020 Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo còn nợ Công ty TNHH một thành viên quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam Tổng số tiền là: 8.970.171.901 đồng, trong đó gồm: Nợ gốc: 3.408.615.890 đồng; Nợ lãi trong hạn: 4.037.999.392 đồng; Nợ lãi quá hạn: 1.523.556.619 đồng.

Để đảm bảo nghĩa vụ trả nợ của công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo, các bên đã ký kết:Hợp đồng thế chấp công chứng số 3764.2011/HĐTC, quyển số 02.2011.TP/CC-SCC/HĐGD được công chứng tại Văn phòng Công chứng số 7 Thành phố Hà Nội ngày 15/06/2011; Đăng ký giao dịch bảo đảm tại Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất huyện Chương Mỹ số 1247 quyển số 02 ngày 16/06/2011. Theo đó tài sản đảm bảo cho khoản vay của Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo là Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất tại thửa số 10, địa chỉ tại thị trấn Xuân Mai, Huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây (nay là TP. Hà Nội) theo giấy chứng nhận số B325824, số cấp GCN 10QSDĐ do UBND Huyện Chương Mỹ cấp ngày 20/07/1993 cho ông Bùi Thanh Diện. Tài sản thế chấp đã được đăng ký giao dịch đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Nay Công ty TNHH một thành viên quản lý tài sản của các tổ chức tín Việt Nam yêu cầu Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo phải thanh toán trả cho Công ty TNHH một thành viên quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam tổng số tiền là: 8.970.171.901 đồng, trong đó gồm: Nợ gốc: 3.408.615.890 đồng; Nợ lãi trong hạn: 4.037.999.392 đồng; Nợ lãi quá hạn: 1.523.556.619 đồng và lãi phát sinh tiếp tục tính kể từ ngày 07/5/2020 trên số nợ gốc Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo còn nợ theo như thỏa thuận trong Hợp đồng đã ký.

Trong trường hợp cổ phần vàng bạc đá quý Công ty Hương Thảo không trả được nợ, Nguyên đơn có quyền yêu cầu cơ quan Thi hành án có thẩm quyền kê biên, phát mại tài sản bảo đảm trên để thu hồi nợ.

Tại biên bản tự khai và các biên bản ghi lời khai Bị đơn do bà Nguyễn Thị Thanh Hương là đại diện pháp luật trình bày: Về thời gian, nội dung ký kết hợp đồng tín dụng và hợp đồng thế chấp bị đơn nhất trí như nguyên đơn trình bày không có ý kiến gì bổ sung thêm. Việc ký kết các hợp đồng là do các bên hoàn toàn tự nguyện, không ai ép buộc.

Quá trình thực hiện hợp đồng do công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo kinh doanh thua lỗ nên không có khả năng trả nợ. Bà Hương xác nhận tính đến ngày 06/5/2020 công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo còn nợ nguyên đơn tổng số tiền là: 8.970.171.901 đồng, trong đó gồm: Nợ gốc: 3.408.615.890 đồng; Nợ lãi trong hạn: 4.037.999.392 đồng; Nợ lãi quá hạn: 1.523.556.619 đồng.

Nay Công ty đề nghị nguyên đơn xem xét chính sách miễn giảm nợ cho Công ty và đề nghị xem xét theo quy định pháp luật.

Theo bản tự khai ngày 18/3/2020 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - ông Bùi Thanh Diện, bà Kiều Thị Bình tại bản tự khai trình bày:

Do ông bà có quen biết bà Nguyễn Thị Thanh Hương là người cùng địa phương. Năm 2011, bà Hương có đặt vấn đề mượn Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông bà để làm thủ tục vay vốn ngân hàng. Do đó, ông bà đã đồng ý đưa Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B325824 do UBND huyện Chương Mỹ cấp ngày 20/7/1993 cho bà Hương. Sau đó ông bà có ký các văn bản để làm thủ tục thế chấp cho bà Hương vay tiền của ngân hàng. Thời điểm đó ông bà không biết đây là hợp đồng vay vốn tại ngân hàng. Không biết quá trình ngân hàng giải ngân khoản vay cho công ty cổ phần cổ phần Vàng bạc đá quý Hương Thảo, không biết quá trình công ty trả nợ ngân hàng như thế nào. Năm 2017 ông bà có lập giấy tặng cho toàn bộ phần đất và tài sản gắn liền trên đất cho con gái là chị Bùi Thị Kiều Ly. Ông bà có nhiều lần yêu cầu bà Hương trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng bà Hương không thực hiện.

Nay ông bà đề nghị Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo phải có nghĩa vụ trả nợ cho nguyên đơn. Ông bà đề nghị Tòa án tuyên hợp đồng thế chấp tài sản trên là vô hiệu, buộc nguyên đơn phải trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông bà, vì Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo lừa dối ông bà ký hợp đồng thế chấp. Mặt khác, quá trình sử dụng thì ông, bà đã đầu tư xây dựng lại ngôi nhà trên đất, tài sản thế chấp đã thay đổi nhiều so với ban đầu.

Tại bản án sơ thẩm số 11/2020/ KDTM-ST ngày 06/5/2020 của Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ đã xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty TNHH MTV quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.

2. Về trách nhiệm trả nợ: Buộc Công ty cổ phần vàng đá quý Hương Thảo– Đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Thanh Hương phải có nghĩa vụ trả cho Công ty TNHH MTV quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam số tiền còn nợ theo Hợp đồng tín dụng số 1703-LAV-201102139 ngày 17/6/2011 và giải ngân bằng khế ước nhận nợ số cho 1703-LDS-201102356 ngày 17/06/2011đã ký, tạm tính đến ngày 06/5/2020là:8.970.171.901đồng trong đó gồm: Nợ gốc:3.408.615.890đồng;Nợ lãi trong hạn: 4.037.999.392đồng;Nợ lãi quá hạn:1.523.556.619đồng.

Kể từ ngày 07/5/2020 công ty cổ phần vàng đá quý Hương Hương Thảo phải tiếp tục chịu lãi đối với số tiền gốc còn nợ theo mức lãi suất đã thỏa thuận trong Hợp đồng tín dụng.

3. Về xử lý tài sản thế chấp:

3.1. Trường hợp Công ty cổ phần vàng đá quý Hương Thảo không thực hiện nghĩa vụ trả nợ hoặc không thanh toán xong khoản nợ thì Công ty TNHH MTV quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam có quyền đề nghị cơ quan Thi hành án có thẩm quyền kê biên, phát mại khối tài sản đã thế chấp để thu hồi nợ là: Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền trên đất tại thửa số 10, địa chỉ tại thị trấn Xuân Mai, Huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây (nay là TP. Hà Nội) theo giấy chứng nhận số B325824, số cấp GCN 10QSDĐ do UBND Huyện Chương Mỹ cấp ngày 20/07/1993 cho ông Bùi Thanh Diện.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự

Không đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm ngày 19/6/2020 ông Bùi Thanh Diện, bà Kiều Thị Bình có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm do Tòa án cấp sơ thẩm xâm phạm nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Diện, bà Bình vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự xác nhận ngoài các tài liệu chứng cứ đã xuất trình cho Tòa án thì không còn tài liệu chứng cứ nào khác để xuất trình cho Tòa án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án như sau:

+Về tố tụng: Việc chấp hành pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa đã đảm bảo các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã được thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

+ Về nội dung: xét thấy quá trình giải quyết vụ án Tòa án cấp sơ thẩm đã không tống đạt các văn bản tố tụng cho ông Diện, bà Bình theo đúng quy định của Điều 177 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, những vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm cấp phúc thẩm không thể khắc phục được, do vậy đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Diện, bà Bình hủy toàn bộ bản án sơ thẩm giao hồ sơ về cho Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ thụ lý giải quyết lại sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

1. Về thủ tục tố tụng:

Đơn kháng cáo của ông Bùi Thanh Diện và bà Kiều Thị Bình làm trong thời hạn luật định và nộp tạm ứng án phí phúc thẩm là hợp lệ.

Về người tham gia tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng của Tòa án cho các đương sự trong vụ án. Tại phiên tòa hôm nay Bị đơn Công ty cổ phần vàng bạc đá quý Hương Thảo do bà Nguyễn Thị Thanh Hương đại diện theo pháp luật vắng mặt không có lý do; Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Bùi Thanh Diện, bà Kiều Thị Bình do ông Lê Trọng Huỳnh đại diện theo ủy quyền vắng mặt, ông Huỳnh có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 227,228 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt các đương sự trên.

Xét yêu cầu kháng cáo của ông Diện, bà Bình cho rằng tòa án cấp sơ thẩm vi phạm thủ tục tố tụng và đề nghị hủy án sơ thẩm. Xét thấy, các tài liệu có trong hồ sơ thể hiện: Quá trình giải quyết vụ án ngày 18/12/2019 Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ thụ lý giải quyết vụ án xác định ông Bùi Thanh Diện, bà Kiều Thị Bình là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan.

Ngày 18/02/2020, Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ ra quyết định xem xét thẩm định tại chỗ số 04/2020/QĐ-TĐTC đối với tài sản thế chấp vào hồi 08h00’ ngày 26/02/2020.

Ngày 07/2/2020 Tòa án cấp sơ thẩm ban hành thông báo số 09/2020/TBHG-KDTM về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải vào hồi 14h00’ ngày 25/02/2020.

Ngày 25/02/2020 Tòa án cấp sơ thẩm lại ban hành Thông báo số 10/2020/TBHG-KDTM về phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải vào hồi 14h00’ ngày 04/3/2020.

Ngày 04/3/2020, Tòa án cấp sơ thẩm ra quyết định số 07/2020/QĐST-KDTM đưa vụ án ra xét xử vào hồi 08h00’ ngày 17/3/2020.

Ngày 17/3/2020, Tòa án cấp sơ thẩm ban hành Quyết định hoãn phiên tòa số 05/2020/QĐHPT-KDTM ấn định thời gian mở phiên tòa váo hồi 08h00 ngày 26/3/2020; Ngày 20/3/2020, ban hành thông báo về thời gian mở phiên tòa số 43/2020/TBTGMPT ấn định thời gian mở phiên tòa vào 08h00’ ngày 17/4/2020.

Tuy nhiên, tòa án cấp sơ thẩm tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng trên cho ông Bùi Thanh Diện và bà Kiều Thị Bình không đúng theo quy định của Điều 177 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Các tài liệu có trong hồ sơ thể hiện Tòa án cấp sơ thẩm chỉ tiến hành niêm yết đối với Thông báo thụ lý vụ án và Thông báo về thời gian mở phiên tòa là không đúng với quy định của pháp luật. Còn các văn bản tố tụng khác như quyết định xem xét thẩm định tại chỗ; Thông báo phiên họp tiếp cận công khai chứng cứ; Quyết định xét xử vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không tống đạt cho ông Diện, bà Bình theo quy định của pháp luật. Tuy nhiên, khi Tòa án cấp sơ thẩm tiến hành niêm yết các văn bản này, thì Tòa án cấp sơ thẩm cũng không tiến hành điều tra xác minh tại thời điểm giải quyết vụ án ông Diện, bà Bình ở đâu và lý do vì sao không tiến hành được việc tống đạt các văn bản tố tụng của Tòa án cho ông Diện, bà Bình.

Từ những phân tích trên xét thấy những vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm, cấp phúc thẩm không thể khắc phục được, để đảm bảo quyền nghĩa vụ tố tụng của các đương sự, do vậy căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Bùi Thành Diện, bà Kiều Thị Bình hủy toàn bộ bản án sơ thẩm số 11/2020/KDTM-ST ngày 06/5/2020 của Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ giải quyết lại sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Do hủy án sơ thẩm nên Hội đồng xét xử không xem xét về nội dung vụ án.

Đề nghị của Viện kiểm sát phù hợp với các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ và phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

Về án phí: Do yêu cầu kháng cáo của ông Diện, bà Bình được chấp nhận nên ông Diện, bà Bình không phải chịu án phí phúc thẩm.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng: Khoản 1 Điều 30; Khoản 4 Điều 147; khoản 1 Điều 148; khoản 3 Điều 308; Điều 313 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/ NQ – QH ngày 30/12/2016, của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý sử dụng án phí và lệ phí.

Xử:

1. Hủy bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 11/2020/KDTM-ST ngày 06/5/2020 của Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội về việc tranh chấp hợp đồng tín dụng.

Giao hồ sơ vụ án về Tòa án nhân dân huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội để giải quyết lại sơ thẩm theo quy định của pháp luật .

2. Về án phí: Ông Bùi Thanh Diện, bà Kiều Thị Bình không phải chịu án phí phúc thẩm. Hoàn trả ông Diện, bà Bình mỗi người 2.000.000 đồng tiền tạm ứng án phí ông bà đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0004889 và 0004888 ngày 03/7/2020 của Chi cục thi hành án dân sự huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội.