Bản án 48/2023/HS-ST — Hình sự

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN QUỐC OAI, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

- Với thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Ngọc Long

Các Hội thẩm nhân dân: 1. Bà Nguyễn Thị Hoa

2. Ông Nguyễn Văn Viên

- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Thu – Thẩm tra viên chính.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Quốc Oai tham gia phiên tòa:

Bà Lương Thị Hương – Kiểm sát viên.

Ngày 20 tháng 7 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội đưa ra xét xử công khai vụ án hình sự sơ thẩm thụ lý số: 43/2023/TL-HSST ngày 20 tháng 6 năm 2023; Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 45/2023/QĐXXST-HS ngày 11 tháng 7 năm 2023 đối với:

Bị cáo Vương Duy T, sinh năm 1987; Đăng ký hộ khẩu và cư trú: thôn Đ, xã Đ, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội; Nghề nghiệp: Lao động tự do; Trình độ học vấn: 9/12; Quốc tịch: Việt Nam; Dân tộc: Kinh; Tôn giáo: không; Con ông: Vương Duy Sở (đã chết); Con bà: Nguyễn Thị Mỹ, sinh năm 1950; Gia đình có 4 anh chị em, bị cáo là con thứ tư; Vợ: Quách Thị Thân, sinh năm 1991; Con: có 02 con, con lớn sinh năm 2010, con nhỏ sinh năm 2012; Tiền án, tiền sự: Không; Nhân thân: Ngày 21/02/2015, Tòa án nhân dân huyện Hoài Đức xử phạt 42 tháng tù về tội “Cướp giật tài sản”, ra trại ngày 21/7/2018, đã được xóa án tích; Bị cáo tại ngoại có mặt tại phiên tòa.

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Vương Duy T ở xóm 3, thôn Đ, xã Đ, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội làm lao động tự do, nuôi chim, mua bán các loại chim cảnh tại nhà. Tuyên tải hình ảnh chim cảnh trên internet rồi sử dụng tài khoản Zalo “Duy Tuyên” đăng bán chim, để lại địa chỉ và số điện thoại liên lạc 0389.860.987 nên khoảng tối ngày 03/4/2023, có 01 nam giới không quen biết liên hệ bán cho Tuyên 03 cá thể chim Khiếu Ngọc Linh với giá 200.000 đồng/1 cá thể, tổng là 600.000 đồng, Tuyên đồng ý mua, hẹn giao nhận chim tại bến xe khách Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Khoảng 06 giờ ngày 04/4/2023, Tuyên ra bến xe Mỹ Đình nhận từ một người nam giới không quen biết 03 cá thể Khiếu Ngọc Linh được nhốt trong 01 vỏ hộp thùng mỳ tôm Omachi đục lỗ, Tuyên trả cho anh ta 600.000 đồng tiền mua chim và 50.000 đồng cước vận chuyển. Sau khi mua được chim Khiếu, Tuyên mang về nhà tại xóm 3, thôn Đ, huyện Quốc Oai nuôi nhốt trong lồng, đồng thời đăng tải bài viết bán chim thì có một người đàn ông không quen biết liên lạc qua zalo hỏi mua chim, hẹn 1 tuần sau đến giao dịch. Tuyên thỏa thuận bán chim Khiếu Ngọc Linh với giá 700.000 đồng/1 cá thể, bán lồng chim giá 400.000 đồng, tổng cộng là 2.500.000 đồng, người mua chim đồng ý.

Khoảng 10 giờ 50 phút ngày 11/4/2023, người mua chim sử dụng số điện thoại 0879.489.432 liên lạc với số 0389.860.987 của Tuyên hẹn giao dịch mua bán chim tại khu vực đường gom đại lộ Thăng Long. Tuyên điều khiển xe mô tô biển số 29V7-326.90 mang theo 03 cá thể chim Khiếu Ngọc Linh. Đến khoảng 11 giờ cùng ngày, khi Tuyên đi đến khu vực lối rẽ đường đê 421 ra đường Đại lộ Thăng Long thuộc địa phận thôn Quảng Yên, xã Yên Sơn, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội thì bị tổ công tác thuộc đội 2 Phòng Cảnh sát Môi trường – Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Công an huyện Quốc Oai, Công an xã Yên Sơn kiểm tra, phát hiện thu giữ: 01 chiếc lồng chim bằng gỗ hình chữ nhật, kích thước (44,5 x36 x36)cm, bên trong có 03 cá thể chim Khiếu Ngọc Linh; 01 điện thoại di động OPPO Reno 8 Z 5G màu đen đã qua sử dụng, bên trong có sim điện thoại số 0389.860.987; 01 xe mô tô Honda Wave màu xanh đen bạc, biển số 29V7-326.90, số khung 3901HY053308, số máy JA39E0053376 đã qua sử dụng và số tiền 4.700.000 đồng.

Cơ quan điều tra đã khám xét nơi ở của Tuyên không thu giữ gì; kiểm tra điện thoại của Tuyên, xác định ngày 11/4/2023 số điện thoại 0879.489.432 gọi đến số của Tuyên 3 lần vào hồi 8 giờ 48 phút, thời lượng 59 giây; hồi 10 giờ 40 phút, thời lượng 01 phút 37 giây; hồi 11 giờ 51 phút, thời lượng 23 giây, Tuyên khai nội dung đàm thoại trao đổi liên quan đến việc mua bán chim; tài khoản Zalo “Duy Tuyên” có một số hình ảnh, clip liên quan đến mua bán chim cảnh.

Ngày 12/4/2023, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam có Kết luận giám định số 507/STTNSV kết luận: 03 cá thể động vật sống có mặt trong trong 03 bản ảnh là loài động vật thuộc lớp Chim (Aves), Bộ Sẻ (Passeriformes), Họ Khướu (Leiothrichidae) có tên gọi là Khướu Ngọc Linh, tên khoa học là Trochalopteron ngoclinhense. Khướu Ngọc Linh là loài chim hiện được ghi nhận trong phụ lục I của Nghị định 64/2019/NĐ-CP về Sửa đổi Nghị định số 160/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo vệ và Phụ lục IB, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Ngày 11/4/2023, Cơ quan CSĐT Công an huyện Quốc Oai đã bàn giao 03 cá thể Khiếu Ngọc Linh cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội, địa chỉ tại xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội nuôi dưỡng, chăm sóc.

Bị cáo khai số tiền 4.700.000 đồng bị thu giữ do lao động mà có không liên quan đến hành vi phạm tội. Chiếc điện thoại OPPO bị thu giữ, bị cáo sử dụng liên lạc mua bán chim Khiếu Ngọc Linh.

Chủ thuê bao số điện thoại 0389.860.987 là của chị Quách Thị Thân, sinh năm 1991 - vợ của Tuyên; chị Thân khai năm 2019, Tuyên đi chấp hành án về địa phương chưa làm được căn cước công dân, nên chị Thân đăng ký hộ sim điện thoại nêu trên và đưa cho Tuyên sử dụng; chủ sở hữu chiếc xe mô tô Honda Wave màu xanh đen bạc, biển số 29V7-326.90, số khung 3901HY053308, số máy JA39E0053376, là chị Quách Thị Thân. Chị Thân khai mua chiếc xe nói trên năm 2017 khi Tuyên đang chấp hành án tại trại giam về tội “Cướp giật tài sản”, Tuyên không đóng góp gì để mua xe; sáng 11/4/2023, chiếc xe bị hỏng nên chị Thân nhờ Tuyên đi sửa xe, chị Thân không biết, không liên quan đến hành vi phạm tội của Tuyên và có đơn xin lại tài sản, nên ngày 31/5/2023, Cơ quan điều tra đã trả lại chiếc xe nói trên cho chị Thân là có căn cứ và đúng pháp luật.

Cáo trạng số 42/CT-VKSQO ngày 20 tháng 6 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Quốc Oai, truy tố bị cáo Vương Duy T về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" quy định tại a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Kiểm sát viên - Đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa phát biểu quan điểm vụ án và đưa ra những chứng cứ, lý lẽ luận tội: Giữ nguyên quan điểm truy tố đối với bị cáo Vương Duy T về tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" quy định tại a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Hình phạt: Áp dụng điểm a, khoản 1, Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51, khoản 2 Điều 51; Điều 38, 65 Bộ luật Hình sự năm 2015, xử phạt bị cáo từ 18 - 24 tháng tù, nhưng cho hưởng án treo, thời hạn thử thách từ 36 đến 48 tháng, kể từ ngày tuyên án.

Hình phạt bổ sung: không đề nghị áp dụng hình phạt bổ sung với bị cáo.

Vật chứng: Áp dụng Điều 47 Bộ luật Hình sự năm 2015, Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, đề nghị Hội đồng xét xử:

Tiếp tục giao cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội, địa chỉ tại xã Tiên Dược, huyện Sóc Sơn, thành phố Hà Nội nuôi dưỡng, chăm sóc và thả về tự nhiên theo quy định pháp luật đối với 3 cá thể chim Khiếu Ngọc Linh. Tịch thu tiêu hủy 01 chiếc lồng chim bằng gỗ; Tịch thu xung công quỹ 01 chiếc điện thoại di động bị cáo dùng liên lạc mua bán chim Khiếu Ngọc Linh; Trả lại cho bị cáo số tiền 4.700.000 đồng không liên quan đến hành vi phạm tội, nhưng tạm giữ để bảo đảm thi hành án.

Án phí: Bị cáo chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.

Sau khi nghe đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa luận tội, bị cáo đồng ý với tội danh mà Viện kiểm sát đã truy tố không có tranh luận, bào chữa gì. Nội dung lời nói sau cùng, bị cáo xin Hội đồng xét xử xem xét, giảm nhẹ hình phạt vì bị cáo đã nhận thức được hành vi phạm tội của mình, cho bị cáo được cải tạo tại địa phương.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên tòa. Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, lời khai của bị cáo.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận thấy như sau:

[1] Về tố tụng: Quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về nội dung: Tại phiên toà, bị cáo đã khai nhận hành vi phạm tội như nội dung bản cáo trạng đã truy tố. Xét lời khai của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra và phù hợp, vật chứng, kết luận giám định cũng như các tài liệu, chứng cứ khác của vụ án. Từ đó có đủ cơ sở kết luận:

Khoảng 11 giờ 00, ngày 11/4/2023, Vương Duy T có hành vi điều khiển xe mô tô biển số 29V7-326.90, mang theo 03 cá thể chim Khiếu Ngọc Linh đi bán cho khách tại khu vực đường gom đại lộ Thăng Long, khi Tuyên đi đến khu vực lối rẽ đường đê 421 ra đường Đại lộ Thăng Long thuộc địa phận thôn Quảng Yên, xã Yên Sơn, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội thì bị tổ công tác thuộc đội 2 Phòng Cảnh sát Môi trường – Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Công an huyện Quốc Oai, Công an xã Yên Sơn, huyện Quốc Oai kiểm tra, phát hiện bắt giữ cùng toàn bộ vật chứng.

Ngày 12/4/2023, Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn Lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam có Kết luận giám định số 507/STTNSV kết luận: 03 cá thể động vật sống có mặt trong trong 03 bản ảnh là loài động vật thuộc lớp Chim (Aves), Bộ Sẻ (Passeriformes), Họ Khướu (Leiothrichidae) có tên gọi là Khướu Ngọc Linh, tên khoa học là Trochalopteron ngoclinhense. Khướu Ngọc Linh là loài chim hiện được ghi nhận trong phụ lục I của Nghị định 64/2019/NĐ-CP về Sửa đổi Nghị định số 160/2013/NĐ-CP của Chính phủ về tiêu chí xác định loài và chế độ quản lý loài thuộc Danh mục loài nguy cấp quý hiếm được ưu tiên bảo vệ và Phụ lục IB, Nghị định số 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ: Sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 của Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Đối với người bán chim cho Vương Duy T: Bị cáo khai không quen biết người bán chim, chỉ biết anh ta là người tỉnh Lai Châu, không biết thông tin gì khác, quá trình liên lạc đều thông qua mạng xã hội zalo, hẹn giao dịch tại bến xe Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. Tuyên cũng không nhớ đặc điểm của người giao chim tại bến xe, không biết người bán chim và người giao chim có phải một người không. Sau khi mua chim, Tuyên đã xóa bỏ thông tin giao dịch, tài khoản zalo người bán nên Cơ quan điều tra không có căn cứ tiếp tục điều tra làm rõ.

Đối với đối tượng mua chim: Tuyên khai người mua chim là một nam giới sử dụng số điện thoại 0879.489.432, Tuyên chưa gặp lần nào nên không biết họ tên, địa chỉ, đặc điểm nhận dạng. Kiểm tra điện thoại nhãn hiệu OPPO màu đen của Tuyên, có 03 cuộc hội thoại giữa số điện thoại của Tuyên với số 0879.489.432. Xác minh chủ thuê bao số điện thoại 0879.489.432, chủ đăng ký sử dụng tên Cao Thị Tuyết (sinh năm 1985, địa chỉ tập thể 708, Liên Ninh, Thanh Trì, Hà Nội). Chị Tuyết khai không đăng ký, sử dụng số điện thoại nói trên, không quen biết Vương Duy T, không biết, không liên quan đến hoạt động mua bán trái phép động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm của Tuyên, nên Cơ quan điều tra không có căn cứ tiếp tục điều tra làm rõ.

Về nhân thân: Ngày 21/02/2015, Tòa án nhân dân huyện Hoài Đức xử phạt 42 tháng tù về tội “Cướp giật tài sản”, ra trại ngày 21/7/2018, đã được xóa án tích. Kể từ khi ra trại 7/2018, luôn chấp hành tốt chính sách pháp luật của Nhà nước, không có hành vi vi phạm pháp luật, bản thân bị cáo là người lao động tự do, mua bán các loại chim cảnh, khi mua bán biết rõ là chim Khiếu Ngọc Linh nhưng không hiểu biết về tình trạng bảo tồn của loài chim này, dẫn đến vi phạm pháp luật hình sự, tính chất tội phạm đơn giản, bị cáo có đơn trình bày hoàn cảnh gia đình khó khăn có xác nhận của chính quyền địa phương nên không cần thiết cách ly bị cáo khỏi môi trường xã hội cũng có thể cải tạo, giáo dục bị cáo trở thành người có ích cho xã hội.

[3] Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Không.

[4] Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Xét thấy, tại cơ quan điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã có thái độ thành khẩn khai báo, tỏ ra ăn năn hối cải; hoàn cảnh gia đình khó khăn có xác nhận của chính quyền địa phương là tình tiết được quy định điểm s khoản 1, 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015.

Hành vị của bị cáo phạm tội "Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm" được quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 Bộ luật Hình sự năm 2015. Cáo trạng truy tố bị cáo về tội danh và điều luật như trên là có căn cứ.

Xét hành vi của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm các quy định của Nhà nước về bảo vệ động vật hoang dã, nguy cấp, quý, hiếm; hành vi của bị cáo còn là nguyên nhân dẫn đến sự tuyệt chủng của các loài động vật hoang dã, gây ảnh hưởng không nhỏ đến hệ cân bằng sinh thái, đến môi trường sống.

Xét bị cáo đều không có nghề nghiệp, thu nhập ổn định; gia đình có hoàn cảnh khó khăn nên không áp dụng hinh phạt bổ sung.

Sau khi đánh giá tính chất, mức độ hành vi phạm tội, các tình tiết giảm nhẹ của bị cáo, Hội đồng xét xử thấy có căn cứ để cho bị cáo được hưởng án treo cũng đủ tác dụng răn đe, giáo dục bị cáo, đáp ứng yêu cầu phòng ngừa chung, thể hiện tính nhân đạo của pháp luật và đúng quy định pháp luật.

[5] Về các biện pháp tư pháp: Tiếp tục giao 03 cá thể Khiếu Ngọc Linh cho Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Hà Nội, để bảo quản, xử lý tang vật theo thẩm quyền.

Đối với chiếc xe mô tô Honda Wave màu xanh đen bạc, biển số 29V7-326.90, xác định chủ sở hữu là của chị Quách Thị Thân; Cơ quan điều tra đã trả lại cho chị Thân là có căn cứ và đúng pháp luật.

Chiếc điện thoại Oppo bị cáo dùng vào việc liên lạc mua bán chim cần tịch thu sung quỹ Nhà nước.

Đối với số tiền 4.700.000 đồng thu giữ của bị cáo không liên quan đến hành vi phạm tội, nên trả lại cho bị cáo là phù hợp với quy định của pháp luật.

[6] Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa về Điều luật áp dụng, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và về xử lý vật chứng phù hợp các quy định của pháp luật nên được chấp nhận.

[7] Về án phí, quyền kháng cáo: Bị cáo phải nộp án phí hình sự sơ thẩm và có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Vì các căn cứ, nhận định của Hội đồng xét xử;