Bản án 47/2024/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và Bản án dân sự sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ông Lê Ngọc M tên gọi khác Phạm Ngọc M (sinh năm 9 9 chết năm 2008) là chồng bà Bùi Thị T (sinh năm 9 chết ngày 16-5-2014). Họ có 05 người con đó là: Bà Lê Thị Hồng Y, bà Lê Thị Thanh B, ông Phạm Minh T, bà Lê Thị Lan H, ông Lê Minh T. Ông Phạm Ngọc M và bà Bùi Thị T đã l hôn ngày 07-10-1989 theo Quyết định số 21 của Tòa án nhân dân thị xã Lạng Sơn nay là thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Khi chết bà Bùi Thị T không có di chúc để lại.

Ông Lê Minh T sinh năm 972 chết ngày 18-02-2019. Khi chết ông Lê Minh T không có vợ con; không có di chúc để lại.

Ông Phạm Minh T, sinh năm 968, chết ngày 13-7-2022 chung sống vợ chồng với bà Vũ Thị T vào năm 992 nhưng đến năm 2010 mới đi đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền. Họ sinh được một người con là anh Phạm Anh T. Khi chết ông Phạm Minh T không có di chúc để lại.

Ngày 03-7-2002, hộ bà Bùi Thị T được Ủy ban nhân dân thị xã L (nay là thành phố L) tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND thành phố) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ) số V 106931 đối với thửa đất số 41 có diện tích 81,8m2 đất ở, tờ bản đồ địa chính số 8 phường H, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là thửa đất số 41).

Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 12-6-202 xác định: Đất tranh chấp có tổng diện tích 80,71m2; trong đó có 79 5m2 thuộc thửa đất số 41; diện tích 0,05 m2 thuộc thửa đất số 39; diện tích 0,54m2 thuộc thửa đất số 28; diện tích 0,09m2 thuộc thửa đất số 36; diện tích 0,44m2 thuộc thửa đất số 43; diện tích 0,09m2 thuộc thửa đất số 134. Giá đất theo giá thị trường là 7.000.000đồng/m2. Tài sản trên thửa đất số 41 gồm có 01 nhà loại 3C, 01 gác xép, cổng sắt, hàng rào, sân gạch đỏ, mái tôn. Tổng giá trị công trình trên đất là 93.111.799đồng.

Tại cấp sơ thẩm

Nguyên đơn bà Lê Thị Thanh B khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của mẹ ngu ên đơn là bà Bùi Thị T để lại là nhà đất tại thửa đất số 41 có diện tích 81,8m2 ngu ên đơn đề nghị được nhận nhà đất trên và có trách nhiệm trả lại kỷ phần thừa kế cho các hàng thừa kế khác. Nhà đất này có nguồn gốc như sau: Trước khi bố mẹ ngu ên đơn l hôn thì đã phân chia tài sản chung của vợ chồng là nhà đất tại đường T. Sau khi ly hôn, khoảng năm 99 bà Bùi Thị T đã mua mảnh đất khoảng 150,0m2 đất trong đó có một phần đất tranh chấp hiện nay. Sau đó bà Bùi Thị T xây nhà cấp 4 và cùng với ông Lê Minh T ở tại nhà đất này, còn ông Phạm Minh T thì đi chấp hành án phạt tù. Do bà Lê Thị Hồng Y lúc đó chưa lấy chồng nhưng có 2 người con, không có chỗ ăn ở nên bà Bùi Thị T đã chia cho bà Lê Thị Hồng Y một phần đất liền kề với thửa đất số 41. Vì làm ăn thua lỗ nên sau này bà Lê Thị Hồng Y đã bán phần đất đó đi. Năm 992 ông Phạm Minh T chấp hành xong án phạt tù trở về địa phương thì kết hôn với bà Vũ Thị T và cùng chung sống với bà Bùi Thị T tại nhà đất này, còn ông Lê Minh T phải đi chấp hành án phạt tù.

Khoảng năm 20 0, vợ chồng ông Phạm Minh T đã bỏ tiền ra sửa nhà, nâng tường cao lên, làm thêm gác xép, xây lại bếp và xin được 18,0m2 đất ở đằng sau của ông Hoàng Minh Đ để mở rộng khu bếp. Diện tích đất tăng thêm ông Phạm Minh T chỉ trả cho ông Hoàng Minh Đ một chai bia và 500.000đồng. Từ đó đến nay tài sản trên đất không có tu sửa gì thêm. Năm 20 bà Bùi Thị T chết không để lại di chúc không để lại nghĩa vụ về tài sản gì, tiền mai táng phí lúc đầu ông Phạm Minh T bỏ ra nhưng đã được khấu trừ vào tiền phúng viếng. Sau đó gia đình ông Phạm Minh T tiếp tục ở tại nhà đất này. Năm 2016 thì ông Phạm Minh T đuổi ông Lê Minh T ra khỏi nhà, nên ông Lê Minh T phải thuê nhà trọ sinh sống đến năm 20 9 thì chết. Khi ông Lê Minh T chết thì không có vợ con không có nghĩa vụ về tài sản với ai và không có di chúc. Năm 2022 ông Phạm Minh T chết không để lại di chúc. Đến tháng 11-2023 thì mẹ con bà Vũ Thị T ra ngoài thuê trọ và muốn bán nhà đất cho người khác. Các chị, em trong nhà không nhất trí cho bị đơn bán nhà đất, vì đâ là nơi thờ cúng bố mẹ và hai người con trai trong gia đình đã chết. Vì vậy, bị đơn đã hạn chế quyền của ngu ên đơn đến nhà đất nà để thắp hương vào ngà tết và ngày giỗ của bố mẹ. Nên ngu ên đơn phải khởi kiện vụ án ra Tòa.

Sau khi có kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ ngu ên đơn rút êu cầu chia di sản thừa kế đối với các phần diện tích không thuộc thửa đất số 41. Ngu ên đơn êu cầu chia di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại gồm 50% giá trị công trình trên đất và diện tích 79,5m2 đất tại thửa đất số . Ngu ên đơn đề nghị được quản lý, sử dụng toàn bộ khối tài sản này và sẽ có trách nhiệm trả tiền cho các hàng thừa kế. Ngu ên đơn đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng với tổng số tiền .762.000đồng và đề nghị giải quyết cho phí này theo luật định.

Bị đơn có yêu cầu độc lập bà Vũ Thị T trình bày: Bà về làm vợ ông Phạm Minh T từ năm 992 và cùng chung sống với mẹ chồng là bà Bùi Thị T tại nhà đất đang có tranh chấp. Đất tranh chấp có nguồn gốc phần lớn là do bà Bùi Thị T mua sau khi ly hôn. Mảnh đất bà Bùi Thị T mua khi đó được chia làm 03 phần, hai bên chia cho bà Lê Thị Hồng Y, bà Lê Thị Thanh B. Phần còn lại ở giữa là để cho ông Phạm Minh T. Sau khi được chia đất một thời gian thì bà Lê Thị Hồng Y, bà Lê Thị Thanh B đã bán cho người khác. Khi bị đơn đến ở tại nhà đất nà thì trên đất có 01 ngôi nhà cấp 4 do bà Bùi Thị T xây dựng trước đó. Đến 1997 do ông Phạm Minh T phải đi chấp hành án phạt tù nên mẹ con bị đơn về bên ngoại ở, còn nhà đất này bà Bùi Thị T cho người khác thuê và chuyển đi Hà Nội trông con cho con cháu trong nhà. Sau khi mãn hạn tù, vợ chồng bị đơn tiếp tục ở tại nhà đất này và có mua thêm một phần đất phía sau của ông Hoàng Minh Đ, mua một phần đất phía trước của bà Lành Thị Đ nên diện tích từ 50,0m2 ban đầu đã thành 80,0m2. Do chồng bị đơn cờ bạc rượu chè hay mang tài sản đi cầm cố nên bà Bùi Thị T đã đứng tên kê khai và đứng tên cả thửa đất số 41 tại GCNQSDĐ. Vào năm 20 0 vợ chồng bị đơn đã bỏ ra 240.000.000đồng để xây dựng lại công trình như hiện trạng. Bà Bùi Thị T chết năm 20 không để lại di chúc, không ai phải chi trả tiền mai táng phí. Năm 2019 thì ông Lê Minh T chết không có vợ con, không để lại di chúc, không ai phải chi trả tiền mai táng phí. Năm 2022 ông Phạm Minh T chết không để lại di chúc. Do con trai của bị đơn bị bệnh đã nhiều năm, cần thường xuyên phải có người bên cạnh chăm sóc và để thuận lợi cho việc làm thuê nên tháng 11-2023 mẹ con bị đơn đã không ở tại nhà đất đang có tranh chấp mà ở nhờ nhà người khác gần nơi làm thuê. Bị đơn không hề có ý định bán nhà đất nà như ngu ên đơn trình bà . Bị đơn vẫn thường xu ên đi lại thắp hương cho bố mẹ, chồng và em chồng tại nhà đất đó.

Sau khi có kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ bị đơn cũng nhất trí không đề nghị Tòa án xem xét các thửa đất khác ngoài thửa đất số . Đất tại thửa đất số 41 là tài sản của ông Phạm Minh T trong đó có 8,0m2 ông Phạm Minh T mua của ông Hoàng Minh Đ, phần còn lại là của bà Bùi Thị T cho ông Phạm Minh T. Nhà trên đất là do vợ chồng bị đơn tạo lập nên không phải là di sản bà Bùi Thị T để lại. Do đó bị đơn không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Bị đơn có êu cầu phản tố đề nghị được quyền quản lý, sử dụng đối với 18,0m2 đất mà chồng bị đơn trước đâ đã mua của ông Hoàng Minh Đ ở phía sau. Tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn đã rút êu cầu phản tố. Về chi phí tố tụng ngu ên đơn đã nộp tạm ứng, bị đơn đề nghị giải quyết theo qu định của pháp luật.

Với tƣ cách là ngƣời đƣợc anh Phạm Anh T ủy quyền, bà Vũ Thị T không bổ sung ý kiến gì thêm.

Ngƣời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Hồng Y trình bày: Bà nhất trí với ý kiến bị đơn đã đưa ra. Bản thân bà và ngu ên đơn đã được bà Bùi Thị T chia cho phần đất liền kề đất tranh chấp và đã bán đi cho người khác. Khi còn sống bà Bùi Thị T có nói là nhà đất sẽ cho anh Phạm Anh T nên bà không nhất trí yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn. Nếu yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn được chấp nhận thì bà cũng nhận kỷ phần thừa kế mình được hưởng theo luật định và đề nghị giải quyết chi phí tố tụng mà ngu ên đơn đã nộp tạm ứng theo qu định của pháp luật.

Ngƣời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Lan H trình bày: Phần đất ngu ên đơn khởi kiện yêu cầu chia thừa kế hiện bà Bùi Thị T đứng tên trên GCNQSDĐ. Khi còn sống do ông Phạm Minh T không tốt với bà Bùi Thị T nên bà Bùi Thị T không sang tên GCNQSDĐ cho ông Phạm Minh T. Bà Lê Thị Lan H nhất trí với ý kiến ngu ên đơn về việc phân chia di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại. Về chi phí tố tụng ngu ên đơn đã nộp tạm ứng, bà Lê Thị Lan H đề nghị giải quyết theo qu định của pháp luật.

Ngƣời đại diện hợp pháp của Ủy ban nhân dân phƣờng H, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn (viết tắt là UBND phƣờng) cho biết: Phần diện tích đất đương sự xác định chỉ dẫn khi xem xét, thẩm định tại chỗ thuộc một phần thửa đất số 134 là đất giao thông do UBND phường quản lý. Hiện các đương sự cũng không yêu cầu về phần diện tích đất nà và UBND phường cũng không êu cầu giải quyết trong vụ án này.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 3 202 DS-ST ngà 22-8-202 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn tỉnh ạng Sơn đã qu ết định:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn về việc yêu cầu chia di sản thừa kế. Di sản thừa kế được phân chia cụ thể như sau: Bà Vũ Thị T và anh Phạm Anh T được quyền quản lý, sử dụng một phần thửa đất số 41, diện tích là 79,5m2 và được sở hữu các công trình trên đất. Bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T có nghĩa vụ thờ cúng tổ tiên và bà Bùi Thị T, ông Phạm Minh N, ông Phạm Minh T, ông Lê Minh T. Bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T có nghĩa vụ liên đới trả số tiền chênh lệch giá trị di sản cho bà Lê Thị Thanh B, bà Lê Thị Hồng Y, bà Lê Thị Lan H mỗi người là 127.158.367đồng.

2. Đình chỉ giải quyết đối với các diện tích đất 0,05m2 tại thửa tạm số 39.1; diện tích đất 0,54m2 tại thửa tạm số 28.1; diện tích đất 0,09m2 tại thửa tạm số 36.1; diện tích đất 0,44m2 tại thửa tạm số 43.1 và 43.2 và diện tích đất 0,09m2 tại thửa tạm số 134.1. Đương sự có quyền khởi kiện lại diện tích đất này theo qu định của pháp luật.

. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu phản tố về tranh chấp tài sản riêng của bà Vũ Thị T về việc yêu cầu được quản lý sử dụng 18,0m2 đất thuộc thửa đất số 41. Bà Vũ Thị T có quyền khởi kiện lại theo qu định của pháp luật.

4. Bà Vũ Thị T và anh Phạm Anh T có quyền nghĩa vụ điều chỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đăng ký biến động đất theo qu định của pháp luật.

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí, nghĩa vụ chậm trả, quyền yêu cầu thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định.

Trong thời hạn luật định:

Bà Lê Thị Thanh B kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm: Định giá lại giá đất để sát với giá thị trường bởi giá đất tranh chấp phải là 2.000.000đồng/m2; đề nghị được quản lý, sử dụng nhà đất làm nơi thờ cúng và sẽ chi trả phần chênh lệch tài sản cho những người thừa kế khác.

Bà Vũ Thị T kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm: Tiến hành định giá lại giá đất bởi mức giá 7.000.000đồng/m2 là quá cao, triệu tập người làm chứng là ông Đặng Văn , thu thập tài liệu về thửa đất mà bà Bùi Thị T đã cho ngu ên đơn; xét xử lại vụ án theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn nhà đất là của vợ chồng bị đơn; bị đơn không chịu án phí và chi phí tố tụng.

Bà Lê Thị Hồng Y kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm: Xét xử lại vụ án, không chia di sản thừa kế theo yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn nhà đất đang có tranh chấp thuộc về bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T.

Tại cấp phúc thẩm: Đã tiến hành lấ lời khai bổ sung của các đương sự êu cầu các đương sự cung cấp các tài liệu chứng cứ như Giấ khai sinh của bà ê Thị Thanh B, anh hạm Anh T Giấ chứng nhận kết hôn của vợ chồng bà Vũ Thị T và Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất đối với thửa đất số .

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bà Lê Thị Thanh B giữ nguyên yêu cầu khởi kiện về việc chia di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại. Di sản thừa kế có diện tích đất là 67,7m2, phần diện tích còn lại 11,8m2 tại thửa đất số 41 là của vợ chồng bị đơn. Tài sản trênn đất có phần đóng góp của bà Bùi Thị T. Ngu ên đơn xác định giá đất tranh chấp hiện na là 0.000.000đồng/m2 nhưng do đề nghị được quyền quản lý, sử dụng toàn bộ nhà đất nên ngu ên đơn sẽ có trách nhiệm trả cho mẹ con bị đơn 8m2 đất với giá 2.000.000đồng/m2 và 80.000.000đồng giá trị công trình trên đất; di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại mà mỗi kỷ phần được hưởng là: 67,7m2 x 2.000.000đồng/m2 = 8 2. 00.000đồng : = 20 . 00.000đồng (không xem xét về giá trị công trình trên đất mà bà Bùi Thị T để lại và công quản lý di sản của bị đơn). Chi phí tố tụng ngu ên đơn đã nộp tạm ứng đề nghị phân chia theo luật định. Ngu ên đơn không nhất trí với kháng cáo của bị đơn và của bà Lê Thị Hồng Y.

Bà Vũ Thị T tha đổi nội dung kháng cáo, bị đơn không yêu cầu định giá lại đất đang tranh chấp bởi vị trí thửa đất đường vào thửa đất không thuận lợi và mức giá mà Hội đồng định giá cấp sơ thẩm xác định 7.000.000đồng/m2 là phù hợp với thực tế. Bị đơn nhất trí 11,8m2 đất tại thửa đất số 41 là tài sản chung của vợ chồng bị đơn phần diện tích đất còn lại 67,7m2 là di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại để phân chia. Toàn bộ giá trị công trình trên đất là do vợ chồng bị đơn tạo lập. Khi phân chia di sản thừa kế 67,7m2 đất phải xem xét về công quản lý, bảo quản di sản của vợ chồng bị đơn. Bị đơn không yêu cầu giải quyết việc bị đơn đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính tiền sử dụng đất của thửa đất vào năm 2022. Bị đơn không yêu cầu phân chia di sản thừa kế của ông Phạm Minh T, không yêu cầu phân chia tài sản chung vợ chồng; không yêu cầu phân chia tài sản bà Lê Thị Hồng Y để lại cho mẹ con bị đơn mà đề nghị để bà Vũ Thị T, anh Phạm Tuấn Tú đồng sở hữu khối tài sản chung đó. Để thuận lợi cho việc thi hành án, bị đơn sẽ có trách nhiệm trả kỷ phần thừa kế cho các hàng thừa kế khác cũng như đứng ra nộp toàn bộ chi phí tố tụng, án phí thay cho anh Phạm Anh T. Nếu sau này có tranh chấp thì bị đơn và anh Phạm Anh T sẽ khởi kiện bằng một vụ án khác. Chi phí tố tụng ngu ên đơn đã nộp tạm ứng đề nghị phân chia theo luật định. Bị đơn không nhất trí với kháng cáo của ngu ên đơn bị đơn nhất trí với kháng cáo của bà Lê Thị Hồng Y.

Bà Lê Thị Hồng Y tha đổi nội dung kháng cáo, bà nhất trí 11,8m2 đất tại thửa đất số 41 là tài sản chung của vợ chồng bị đơn phần diện tích đất còn lại 67,7m2 là di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại. Toàn bộ giá trị công trình trên đất là do vợ chồng bị đơn tạo lập. Khi phân chia di sản thừa kế 67,7m2 đất phải xem xét về công quản lý, bảo quản di sản của vợ chồng bị đơn. Bà Lê Thị Hồng Y không nhất trí với kháng cáo của ngu ên đơn mà nhất trí với kháng cáo của bị đơn nhà đất đang có tranh chấp mẹ con bị đơn được quyền quản lý, sử dụng là phù hợp. Kỷ phần thừa kế bà Lê Thị Hồng Y được hưởng bà đề nghị chuyển sang cho mẹ con bị đơn được hưởng để họ có tiền chữa trị bệnh cho anh Phạm Anh T. Chi phí tố tụng ngu ên đơn đã nộp tạm ứng đề nghị phân chia theo luật định.

Bà Lê Thị Lan H nhất trí với nội dung kháng cáo của ngu ên đơn không nhất trí với nội dung kháng cáo của bà Vũ Thị T và của bà Lê Thị Hồng Y.

Người đại diện hợp pháp của UBND phường đề nghị giải quyết kháng cáo theo luật định.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ngu ên đơn trình bà : Đâ là tranh chấp trong gia đình nên đề nghị các bên hòa giải với nhau về việc giải quyết vụ án. Nếu bị đơn muốn bán nhà đất nà sau khi được phân chia thì nên để cho ngu ên đơn được quản lý, sử dụng nhà đất. Di sản thừa kế bà Bùi Thị T để lại có 67,7m2 đất, còn 11,8m2 đất tại thửa đất số 41 là tài sản chung của vợ chồng bị đơn. Công trình trên đất có giá trị 80.000.000đồng là của vợ chồng bị đơn phần còn lại là di sản của bà Bùi Thị T. Đề nghị Hội đồng xét xử cân nhắc, xem xét kháng cáo của ngu ên đơn theo qu định của pháp luật.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh ạng Sơn phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật tố tụng và giải qu ết vụ án cụ thể như sau:

1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, Thẩm phán, Hội đồng xét xử Thư ký phiên tòa chấp hành đúng qu định của Bộ luật Tố tụng dân sự; người tham gia tố tụng đã được thực hiện đầ đủ các quyền và nghĩa vụ của mình.

2. Về việc giải quyết kháng cáo: Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn không yêu cầu định giá lại đất; ngu ên đơn có êu cầu định giá lại đất nhưng không đưa ra được tài liệu, chứng cứ chứng minh để có căn cứ định giá lại. Xét thấy, khi tiến hành định giá tài sản ngu ên đơn có mặt và sau đó không có khiếu nại về kết quả định giá. Mặt khác, xét vị trí thửa đất tranh chấp thuộc vị trí 3 theo giá Nhà nước là .080.000đồng/m2 nên mức giá đất theo giá trị thường của Hội đồng định giá là có căn cứ. Do đó, không chấp nhận kháng cáo của ngu ên đơn về vấn đề này.

Căn cứ vào nguồn gốc đất, vào quá trình sử dụng đất, xây dựng công trình trên đất; căn cứ vào hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; căn cứ vào lời khai của các đương sự người làm chứng, có đủ có căn cứ xác định 67,7m2 đất thuộc thửa đất số 41 là của bà Bùi Thị T; diện tích 11,8m2 là của vợ chồng bị đơn. Tại cấp phúc thẩm các bên đương sự đều thừa nhận diện tích 67,7m2 là di sản thừa kế của bà Bùi Thị T. Do đó cấp sơ thẩm xác định toàn bộ diện tích đất tranh chấp 79,5m2 là di sản của bà Bùi Thị T và chia di sản là không chính xác. Đối với tài sản là công trình xây dựng trên đất cấp sơ thẩm tính một phần đóng góp của bà Bùi Thị T là phù hợp. Do bà Bùi Thị T, anh Lê Minh T chết không để lại di chúc nên tài sản của ông Phạm Minh T do bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được hưởng. Bị đơn có công gìn giữ quản lý di sản nên cần tính áng trích công sức một phần giá trị tài sản. Đối với diện tích 11,8m2 không phải là di sản thừa kế của bà Bùi Thị T đâ là tài sản chung vợ chồng bị đơn, nay ông Phạm Minh T đã chết bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T sẽ được hưởng. Xét điều kiện hoàn cảnh của các bên, thấy rằng việc cho bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được quản lý, sử dụng 79,5m2 đất và sở hữu tài sản trên đất là có cơ sở, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu này của ngu ên đơn. Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Vũ Thị T yêu cầu là người trực tiếp thanh toán cho các đồng thừa kế khác; bà Lê Thị Hồng Y đề nghị tuyên kỷ phần của bà được hưởng cho bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được hưởng nên ghi nhận sự tự nguyện. Do có vi phạm trong việc xác định di sản của bà Bùi Thị T để lại nên nghĩa vụ chịu án phí, chi phí tố tụng phải được xác định lại theo luật định.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn có một số thiếu sót: Tuyên bà Vũ Thị T và anh Phạm Anh T có nghĩa vụ thờ cúng tổ tiên bà Bùi Thị T, ông Phạm Ngọc M, ông Phạm Minh T, ông Lê Minh T là tu ên vượt quá yêu cầu của đương sự. Tu ên liên đới thanh toán cho những người thừa kế khác nhưng không nêu cụ thể số tiền là gâ khó khăn việc thi hành án.

Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 20 5; không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị Thanh B; chấp nhận kháng cáo của bà Vũ Thị T, bà Lê Thị Hồng Y; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 31/2024/DS-ST ngày 22-8-2024 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn với các nội dung trên. Do sửa án sơ thẩm nên người kháng cáo không phải chịu tiền án phí phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[ ] Xét kháng cáo của các đương sự thấ rằng:

.000.000đồng : = 0 .500.000đồng. Tại phiên tòa phúc thẩm bà ê Thị Hồng Y đề nghị kỷ phần thừa kế bà được hưởng sẽ được chu ển cho bà Vũ Thị T, anh hạm Anh T để mẹ con bị đơn có điều kiện kinh tế nhanh chóng chữa khỏi bệnh cho anh hạm Anh T. Bà Vũ Thị T cũng nhất trí với ý kiến bà ê Thị Hồng Y đã đưa ra.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; không chấp nhận kháng cáo của ngu ên đơn bà Lê Thị Thanh B; chấp nhận kháng cáo của bị đơn có êu cầu phản tố bà Vũ Thị T; chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Hồng Y; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 202 DS-ST ngà 22-8-2024 của Tòa án nhân dân thành phố Lạng Sơn tỉnh ạng Sơn, cụ thể như sau:

Căn cứ vào các Điều Điều 2 Điều Điều 20, Điều 36, Điều 7 Điều 79 của Luật Đất đai năm 99 ;

Căn cứ vào các Điều 2 Điều 17, Điều 23 Điều 24 Điều 26 Điều 31 Điều 131, Điều 133, Điều 135, Điều 148, Điều 149 của Luật Đất đai năm 202 ;

Căn cứ vào các Điều 638, Điều 639, Điều 640, Điều 645, Điều 674, Điều 675, Điều 676, Điều 683, Điều 685 của Bộ luật Dân sự năm 2005;

Căn cứ vào các Điều 58 Điều 60 Điều 6 Điều 6 Điều 6 Điều 169, Điều 208, Điều 213, Điều 217, Điều 218, Điều 219, Điều 220, Điều 221, Điều 234, Điều 2 5 Điều 237, Điều 274, Điều 275, Điều 357, Điều 468, Điều 609 Điều 6 0 Điều 6 Điều 6 2 Điều 6 Điều 616 Điều 62 Điều 649, Điều 650 Điều 65 Điều 658 Điều 660 Điều 688 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào Điều 5, khoản Điều 147, khoản 2 Điều 148, khoản 2 Điều 157, khoản 2 Điều 65 Điều 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 20 5;

Căn cứ vào khoản 7 Điều 27, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30-12-2016 của Ủ ban Thường vụ Quốc hội khoá

qu định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

I. Về yêu cầu khởi kiện

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ngu ên đơn bà Lê Thị Thanh B về việc yêu cầu chia di sản thừa kế của bà Bùi Thị T.

1. Xác định tài sản chung của hộ gia đình di sản thừa kế, phân chia di sản thừa kế theo pháp luật, cụ thể như sau: Xác định tổng diện tích 79 5m2 đất ở thuộc thửa đất số tờ bản đồ địa chính số 8 phường H thành phố tỉnh ạng Sơn là tài sản chung của bà Bùi Thị T ông hạm Minh T bà Vũ Thị T; trong đó:

- Xác định tổng diện tích 67,7m2 đất có trị giá 7 .900.000đồng (bốn trăm bẩ mươi ba triệu chín trăm nghìn đồng) là di sản thừa kế của bà Bùi Thị T.

- Xác định tổng diện tích 11,8m2 đất có trị giá 82.600.000đồng (tám mươi hai triệu sáu trăm nghìn đồng) là tài sản chung của ông hạm Minh T (đã chết) và bà Vũ Thị T.

- Xác định giá trị tài sản gắn liền với đất có tổng trị giá 9 . .799đồng (chín mươi ba triệu một trăm mười một nghìn bẩ trăm chín mươi chín đồng) là tài sản chung của ông hạm Minh T (đã chết) và bà Vũ Thị T.

- Xác định chi phí cho việc bảo quản di sản thừa kế của bà Bùi Thị T mà ông Phạm Minh T (đã chết), bà Vũ Thị T được hưởng là 59.900.000đồng (năm mươi chín triệu chín trăm nghìn đồng).

2. Về hàng thừa kế

- Xác định những người được hưởng thừa kế theo pháp luật của bà Bùi Thị T gồm có 05 người: Bà ê Thị Hồng Y bà ê Thị Thanh B ông hạm Minh T (đã chết) bà ê Thị an H ông ê Minh T (đã chết).

- Xác định những người được hưởng thừa kế theo pháp luật của ông ê Minh T gồm có 0 người: Bà ê Thị Hồng Y bà ê Thị Thanh B ông hạm Minh T (đã chết) bà ê Thị an H.

- Xác định những người được hưởng thừa kế theo pháp luật của ông hạm Minh T gồm có 02 người: Bà Vũ Thị T anh hạm Anh T.

3. Bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được quyền quản lý, sử dụng tổng diện tích 79,5m2 đất ở và được quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất gồm có 01 nhà loại 3C, 01 gác xép, cổng sắt, hàng rào, sân gạch đỏ, mái tôn, thuộc thửa đất số 41, tờ bản đồ địa chính số 8 phường H, thành phố L, tỉnh Lạng Sơn theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số V 106931, do Ủy ban nhân dân thị xã L (nay là thành phố L) tỉnh Lạng Sơn cấp ngày 03-7-2002 cho hộ bà Bùi Thị T. Diện tích 79,5m2 đất được xác định bởi các đỉnh thửa nối các điểm (đỉnh thửa): A1, A2, A3, A4, N13, A6, A7, A10, B4, A12, A13, A14, B5, B6, A18, B7 thể hiện tại Trích đo khu đất tranh chấp di sản thừa kế (TĐ 22-2024) kèm theo Bản án.

Giá trị tài sản mà bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được chia được hưởng là 2.6 .799đồng.

Buộc bà Lê Thị Thanh B, bà Lê Thị Lan H chấm dứt hành vi cản trở trái pháp luật việc thực hiện quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất nêu trên với bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T.

Bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T có quyền, nghĩa vụ kê khai đăng ký biến động quyền sử dụng đất đối với diện tích đất nêu trên và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (nếu có) theo qu định của pháp luật đất đai.

4. Bà Vũ Thị T có trách nhiệm thanh toán giá trị phần tài sản bà Lê Thị Thanh B, bà Lê Thị Lan H được hưởng trong khối di sản thừa kế, cụ thể như sau:

- Bà Vũ Thị T có trách nhiệm thanh toán giá trị phần tài sản bà Lê Thị Thanh B được hưởng số tiền là 103.500.000 đồng (một trăm linh ba triệu năm trăm nghìn đồng).

- Bà Vũ Thị T có trách nhiệm thanh toán giá trị phần tài sản bà Lê Thị Lan H được hưởng số tiền là 103.500.000 đồng (một trăm linh ba triệu năm trăm nghìn đồng).

II. Về chi phí tố tụng

1. Bà Lê Thị Thanh B phải chịu tổng số tiền 2.022.000đồng về việc chi phí xem xét thẩm định tại chỗ định giá tài sản. Xác nhận bà Lê Thị Thanh B đã nộp đủ số tiền 2.022.000đồng (hai triệu không trăm hai mươi hai nghìn đồng).

2. Bà Lê Thị Lan H phải chịu tổng số tiền 1.846.000đồng về việc chi phí xem xét thẩm định tại chỗ định giá tài sản. Bà Lê Thị Lan H phải có trách nhiệm hoàn trả lại cho bà Lê Thị Thanh B số tiền .8 6.000đồng (một triệu tám trăm bốn mươi sáu nghìn đồng).

3. Bà Vũ Thị T phải chịu tổng số tiền 7.894.000đồng về việc chi phí xem xét thẩm định tại chỗ định giá tài sản. Bà Vũ Thị T phải có trách nhiệm hoàn trả lại cho bà Lê Thị Thanh B số tiền 7.89 .000đồng (bẩy triệu tám trăm chín mươi tư nghìn đồng).

III. Về nghĩa vụ chịu lãi chậm trả: Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có qu ền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngà có đơn êu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất qu định tại Điều 57 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 20 5 trừ trường hợp pháp luật có qu định khác.

IV. Về án phí dân sự sơ thẩm

1. Bà Lê Thị Thanh B phải chịu 5.175.000đồng án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với giá trị phần tài sản được chia để sung vào ngân sách Nhà nước. Ngày 25-01-2024, bà Lê Thị Thanh B đã nộp tạm ứng số tiền 21.000.000đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000129 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lạng Sơn. Sau khi khấu trừ, bà Lê Thị Thanh B được hoàn trả lại số tiền 15.825.000đồng (mười năm triệu tám trăm hai mươi năm nghìn đồng).

2. Bà Lê Thị Lan H phải chịu 5. 75.000đồng án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với giá trị phần tài sản được chia để sung vào ngân sách Nhà nước (năm triệu một trăm bẩ mươi năm nghìn đồng).

3. Bà Vũ Thị T phải chịu 21.704.400đồng án phí dân sự sơ thẩm tương ứng với giá trị phần tài sản bà Vũ Thị T, anh Phạm Anh T được chia được hưởng để sung vào ngân sách Nhà nước. Ngày 11-7-2024, bà Vũ Thị T đã nộp tạm ứng số tiền 300.000 đồng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000342 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lạng Sơn. Sau khi khấu trừ, bà Vũ Thị T còn phải nộp tiếp số tiền 2 . 0 . 00đồng (hai mươi mốt triệu bốn trăm linh bốn nghìn đồng).

V. Về án phí dân sự phúc thẩm

1. Bà Lê Thị Thanh B không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà Lê Thị Thanh B 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000380 ngày 26 tháng 9 năm 202 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

2. Bà Vũ Thị T không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà Vũ Thị T 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000381 ngày 26 tháng 9 năm 202 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

3. Bà Lê Thị Hồng Y không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho bà Lê Thị Hồng Y 300.000đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 0000383 ngà 27 tháng 9 năm 202 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lạng Sơn.

VI. Các vấn đề khác

Các phần qu ết định khác của Bản án sơ thẩm không có kháng cáo kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật từ ngà hết thời hạn kháng cáo kháng nghị.

Trường hợp Bản án được thi hành theo qu định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qu định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qu định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.