Bản án 47/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn anh Trần Thanh L trình bày:

Ông Trần K và bà Hồ Thị M là ông bà nội của anh, ông nội có hai đời vợ, bà nội lớn sinh ra ông Trần Văn A, ông Trần Văn B. Bà nội anh là bà nội nhỏ sinh ra ba anh là ông Trần Văn H, ông Trần Văn C, bà Trần Thị Nh. Quá trình sinh sống ông bà nội anh giao nhà đất cho bác anh là ông Trần Văn A, ông Trần Văn B liền kề với thửa đất ông bà nội anh đang ở. Phần đất ông bà nội xây nhà ở đã được nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc thửa đất 174, tờ bản đồ số 5, diện tích 260,3m2 tọa lạc tại thôn L, xã Ph, ngày 13/3/2012. Đến ngày 28/7/2015 ông bà nội anh tặng cho vợ chồng chú anh là ông Trần Văn C và bà Huỳnh Thị Minh Nh. Ngày 04/3/2020 ông C bà Nh chuyển nhượng toàn bộ thửa đất này cho anh đã được công chứng và đã đăng ký biến động thửa đất mang tên anh. Tuy nhiên, quá trình ông bà nội sử dụng thì vợ chồng bác là ông Trần Văn B, bà Nguyễn Th và anh Trần Quốc T đã xây nhà hiên, nhà vệ sinh, nhà tắm lấn chiếm phần đất của ông bà nội, nay là của anh. Do đó, anh yêu cầu vợ chồng ông Bê và vợ chồng anh T phải tháo dỡ nhà trả lại toàn bộ phần đất lấn chiếm khoản 35m2. Ngoài ra, anh L không có yêu cầu gì khác.

Bị đơn ông Trần Văn B trình bày:

Cha ông là ông Trần K, bà Hồ Thị M là mẹ kế. Thửa đất ông đang ở là của ông bà nội ông Trần D và Phan Thị N tạo dựng từ trước năm 1975, đến năm 1980, sau khi ông nội mất thì bà nội đã kêu cho vợ chồng ông để xây nhà ở, chỉ nói miệng không có giấy tờ gì. Đất này theo bản đồ năm 1993 có thửa đất 88, tờ bản đồ 02, diện tích 720m2, nay là thửa đất 154, tờ bản đồ 05 toạ lạc tại thôn L, xã Ph, hiện vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Từ năm 1980 vợ chồng ông xây dựng nhà tranh vách đất, đến năm 1994 thì xây lại nhà ở ổn định. Năm 2016 vợ chồng ông và vợ chồng con trai đã xây dựng nhà hiên trên nền đất cũ và xây nhà vệ sinh nhà tắm, lúc ông xây dựng cha của ông là ông Trần K không nói gì. Nay anh L khởi kiện cho rằng ông lấn đất, nhưng thực tế ông không lấn đất, mà ông xây nhà vệ sinh, nhà hiên, nhà tắm trên phần đất của ông, ông xây dựng năm 2016, trước khi ông K chuyển nhượng cho vợ chồng ông Trần Văn C, sau đó ông C mới chuyển nhượng cho anh L. Gia đình ông có sửa sang lại nhà nhưng là xây dựng trên nền đất cũ. Việc ông có lấn thì ông K, ông C mới có quyền yêu cầu ông chứ anh L không có quyền, vì khi ông xây dựng ông K vẫn minh mẫn không nói gì, sau đó ông C còn xây dựng tường rào giáp nhà của ông, vì vậy ông không đồng ý theo yêu cầu của anh L.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị B trình bày: Bà là vợ ông Trần Văn B, bà thống nhất ý kiến ông B, không bổ sung gì thêm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Lê Thị Tr trình bày: Chị là vợ anh Trần Quốc T thống nhất ý kiến của ông B, không bổ sung gì thêm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Trần Quốc T trình bày: Anh là con ông Trần Văn B, cha mẹ anh đang ở là phần đất của ông bà cố để lại cho cha mẹ anh ở từ năm 1980 cho đến nay. Quá trình ở cha mẹ anh xây dựng nhà ở từ năm 1994 đến năm 2016 thì sửa nhà trên nền đất cũ, xây nhà hiên, còn nhà vệ sinh và nhà tắm thì xây dựng trên phần đất của cha mẹ anh chứ không xây dựng lấn đất của ai. Vì đất của cha mẹ anh có diện tích 720m2, mà thực tế đo đạt còn lại 592m2, nên gia đình anh còn thiếu đất. Vì vậy anh không đồng ý theo yêu cầu của anh Trần Thanh L.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Hồ Thị M trình bày: Bà là vợ thứ 2 của ông Trần K, nhà và đất vợ chồng bà đang ở đã chuyển nhượng cho con trai là Trần Văn C, sau đó Trần Văn C đã chuyển nhượng cho cháu nội là anh Trần Thanh L. Khi bà về làm dâu thì ông K có 02 người con trai đời vợ trước là ông Trần A và ông Trần Văn B, bà với ông K có 03 người con là ông Trần Văn C, ông Trần Văn H và bà Trần Thị Nh. Giữa vợ chồng bà với 02 người con riêng ông K không ở chung nên chồng bà đã cho đất cho 02 người con trai và chỉ giữ 01 phần làm nhà ở từ năm 1987 đến nay, với diện tích là 260,3m2 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngoài ra bà không có gì khai thêm.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn C và bà Huỳnh Thị Minh Nh: Vắng mặt tại phiên tòa, không có bản trình bày ý kiến.

Bản án dân sự sơ thẩm số 133/2022/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2022 của Toà án nhân dân huyện T, tỉnh Bình Định, tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Trần Thanh L.

Xác định vợ chồng ông Trần Văn B và bà Nguyễn Th và vợ chồng anh Trần Quốc T, chị Lê Thị Tr có xây nhà hiên và nhà tắm, nhà vệ sinh lấn sang thửa đất 174, tờ bản đồ 05 của anh Trần Thanh L (theo sơ đồ bản vẽ ngày 01/02/2021).

- Buộc vợ chồng ông Trần Văn B và bà Nguyễn Th và vợ chồng anh Trần Quốc T, chị Lê Thị Tr cùng có nghĩa vụ trả cho anh Trần Thanh L giá trị của 14,6m2 đất đã lấn để xây nhà hiên với số tiền 51.000.000đ (năm mươi mốt triệu một trăm đồng).

- Buộc vợ chồng ông Trần Văn B và bà Nguyễn Th và vợ chồng anh Trần Quốc T, chị Lê Thị Tr tháo dỡ nhà vệ sinh, nhà tắm theo sơ đồ có cạnh 2,77m, phần cạnh giáp đường là 2,56m chiều rộng là 3,4m để trả lại toàn bộ phần đất lấn chiếm cho anh L (theo bản vẽ ngày 01/02/2021).

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

- Ngày 12/10/2022 bị đơn ông Trần Văn B, kháng cáo toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét bác đơn khởi kiện của nguyên đơn. Vì đất ông sử dụng từ trước năm 1993 có hồ sơ địa chính, nhà và đất của ông có ranh giới từ xưa đến nay không có ai tranh chấp, ông không biết ông K làm giấy chứng nhận lúc nào và ông không có ký giáp ranh nên không thể nói ông lấn đất.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu: Trong quá trình tố tụng, người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng; đồng thời đề nghị HĐXX áp dụng Điều 310 Bộ luật Tố tụng Dân sự hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ cho tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm vì: Theo đơn đề nghị cấp đổi giấy chứng nhận thì ông K kê khai thửa đất số 174, diện tích 260,3m2. Tuy nhiên, theo hồ sơ kỹ thuật thửa đất năm 2010 do Tòa phúc thẩm thu thập được thì thửa đất số 174 có diện tích 223m2, như vậy có sự chênh lệch về diện tích và các cạnh của thửa đất nên chưa đủ cơ sở xác định việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Trần K năm 2012 có đúng quy định hay không. Do đó, tòa cấp sơ thẩm chưa thu thập đầy đủ tài liệu chứng cứ để giải quyết vụ án mà chỉ dựa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông K để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là chưa đủ cơ sở, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của bị đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Khi giải quyết lại vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm cần làm rõ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do UBND huyện T cấp cho ông Trần K và bà Hồ Thị M ngày 13/3/2012 có thuộc trường hợp trái pháp luật xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự và cần phải hủy hay không, nếu cần phải hủy giấy chứng nhận dẫn đến thay đổi thẩm quyền giải quyết vụ án thì phải chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định giải quyết và xem xét hủy giấy chứng nhận theo hướng dẫn tại Phần II Giải đáp số 02/GĐ-TANDTC ngày 19/9/2016 của Tòa án nhân dân Tối cao về việc giải đáp một số vấn đề về Tố tụng Hành chính, Tố tụng Dân sự.

[3.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Theo quy định khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội thì ông Trần Văn B không phải chịu. Hoàn lại cho bà Liễu số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000đồng theo biên lai thu số 0006010 ngày 11/01/2022 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện T.

- Chi phí định giá tài sản tại cấp sơ thẩm 9.000.000 đồng do anh L tạm ứng và chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, định giá tài sản tại cấp phúc thẩm 10.000.000đ do ông B tạm ứng sẽ được giải quyết khi giải quyết lại vụ án.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015.

Căn cứ vào khoản 3 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban thường vụ Quốc hội khóa 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí lệ phí Tòa án;

Tuyên xử:

1. Hủy Bản án dân sự sơ thẩm số: 133/2022/DS-ST ngày 30/9/2022 của Toà án nhân dân huyện T, tỉnh Bình Định.

2. Về án phí:

2.1. Án phí dân sự sơ thẩm: Sẽ được giải quyết khi giải quyết lại vụ án.

2.2. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Trần Văn B không phải chịu.

3. Về chi phí tố tụng:

- Chi phí định giá tài sản tại cấp sơ thẩm và chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản tại cấp phúc thẩm sẽ được giải quyết khi giải quyết lại vụ án.

4. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện T giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.