Bản án 458/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về tố tụng, bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần để tham gia phiên họp công khai chứng cứ, hòa giải và tham gia phiên tòa sơ thẩm nhưng đều vắng mặt không rõ lý do. Riêng nguyên đơn đã có ý kiến và xin vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án. Căn cứ vào các Điều 228, 238 của Bộ luật tố tụng Dân sự, Hội đồng xét xử chấp nhận việc xin vắng mặt của nguyên đơn và tiến hành đưa vụ án ra xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Tranh chấp giữa các đương sự được xác định là tranh chấp hợp đồng vay tài sản, cụ thể tranh chấp hợp đồng vay có kỳ hạn và có lãi. Quá trình thực hiện hợp đồng, nguyên đơn cho rằng bị đơn không thực hiện đúng nghĩa vụ thanh toán đã thỏa thuận theo hợp đồng nên xảy ra tranh chấp.

[3] Xét nội dung tranh chấp, Hội đồng xét xử thấy rằng bị đơn tuy đã được triệu tập hợp lệ song vắng mặt không có lý do và không gửi ý kiến bằng văn bản để phản bác hoặc phản tố đối với yêu cầu của nguyên đơn nhưng căn cứ hợp đồng vay tài sản được lập ngày 07/5/2025 có bị đơn ký, viết họ tên và được Văn phòng Công chứng Hồng Hà chứng thực đã đủ cơ sở xác định việc bị đơn có vay và hiện còn nợ nguyên đơn số tiền vốn vay là 200.000.000 đồng đến nay chưa trả là sự thật nên không phải chứng minh theo quy định tại Điều 92 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Đối với yêu cầu tính lãi, tuy bị đơn vắng mặt và không cung cấp tài liệu, chứng cứ để chứng minh có hay không việc thỏa thuận mức lãi suất phải trả, việc trả tiền vốn, tiền lãi cho nguyên đơn cũng như thỏa thuận thời hạn trả tiền nhưng căn cứ Điều 3 của hợp đồng vay tài sản quy định: “Lãi suất vay là: Do hai bên tự thỏa thuận nhưng không vượt quá quy định của pháp luật”. Đối chiếu quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự thì mức lãi suất tại thời điểm ký kết hợp đồng vay là 20%/năm nên thỏa thuận về lãi suất khi vay giữa các đương sự là không trái với quy định của pháp luật. Do đó, lời trình bày của nguyên đơn về việc bị đơn không trả lãi từ khi vay cho đến nay và yêu cầu tính lãi theo mức lãi suất 20%/năm là có cở sở. Như vậy, tính từ ngày vay đến ngày khởi kiện là 01 năm 01 tháng 08 ngày nên số tiền lãi được tính là 44.045.333 đồng. Tuy nhiên, nguyên đơn chỉ yêu cầu bị đơn trả số tiền lãi là 44.000.000 đồng và không yêu cầu tính lãi chậm trả, không yêu cầu tính lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả do vi phạm thời hạn thỏa thuận trả nợ theo hợp đồng, không yêu cầu tính lãi từ ngày khởi kiện đến ngày xét xử – Đây là ý chí, quyền tự định đoạt của nguyên đơn và phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận.

[5] Từ phân tích tại [3] và [4], tổng số tiền lãi và vốn nguyên đơn được chấp nhận là 244.000.000 đồng (hai trăm bốn mươi bốn triệu đồng).

[6] Về án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch, bị đơn phải chịu. Nguyên đơn không phải chịu, do nguyên đơn là người cao tuổi đã được miễn nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án nên không phải hoàn trả lại cho nguyên đơn.