Bản án 45/2021/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Trong đơn khởi kiện đề ngày 17/12/2019, lời khai phía nguyên đơn trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A cùng trình bày:

Vào khoảng 15 giờ 05 phút ngày 09/9/2019, do giữa tôi với gia đình ông C chưa thỏa thuận được với nhau về ranh đất nên có lời qua tiếng lại với nhau. Lúc đó, ông C và bà D đã có những lời lẽ xúc phạm tôi và mẹ tôi như nội dung đã được ghi âm trong USB mà tôi đã cung cấp cho Tòa án. Do bị xúc phạm nên tôi và mẹ tôi mới khởi kiện yêu cầu gia đình ông C phải bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho tôi và mẹ tôi. Nay tôi yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D, cô Nguyễn Thị Đ bồi thường thiệt hại về

- 3 -

danh dự, nhân phẩm, uy tín cho tôi và mẹ tôi. Bồi thường cho bà Sơn Thị B gồm: thiệt hại cho danh dự bằng số tiền 1.490.000 (một triệu bốn trăm chín mươi nghìn) đồng; thiệt hại cho nhân phẩm bằng số tiền 1.490.000 (một triệu bốn trăm chín mươi nghìn) đồng; thiệt hại cho uy tín bằng số tiền 1.490.000 (một triệu bốn trăm chín mươi nghìn) đồng. Bồi thường cho bà Diệp Thị A gồm: thiệt hại cho danh dự bằng số tiền 2.980.000 (hai triệu chín trăm tám mươi nghìn) đồng; thiệt hại cho nhân phẩm bằng số tiền 2.980.000 (hai triệu chín trăm tám mươi nghìn) đồng; thiệt hại cho uy tín bằng số tiền 2.980.000 (hai triệu chín trăm tám mươi nghìn) đồng và công khai xin lỗi mẹ con tôi tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh và công khai xin lỗi trên báo Trà Vinh 03 (ba) số liên tiếp.

- Bị đơn ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị D, bà Hoàng cũng là người đại diện hợp pháp cho bị đơn Nguyễn Thị Đ trình bày: Vào ngày 04/8/2019 (âm lịch), chúng tôi có lợp mái tol phòng hớt tóc cho con thì bà B ra xem và nói tôi làm lấn ranh qua bà. Tôi nói tôi làm y như cũ. Cô A đi dạy về, tôi nói chuyện với cô nhưng cô không nghe cư cự cãi, cô kể lễ nói cô có cho tôi qua tô vách tường. Tôi nói lại là mả má tôi nằm đó cô hỏi đào ống nước, tôi cũng cho chòm cóm có qua có lại nêu không thì chắc vô rừng sống với khỉ với chó. Bên tôi, tôi làm đâu có đụng chạm với bà đâu, bà ra bà kiếm chuyện vu khống tôi lấn ranh mà trong khi đó bà đã làm hàng rào cách đây 10 năm rồi, bây giờ bà kiếm chuyện chửi bới đòi tôi bồi thường danh dự, nhân phẩm, uy tín cho bà B 4.470.000 đồng, cho bà A 8.940.000 đồng và công khai xin lỗi, tôi thấy những yêu cầu trên không hợp lý. Tôi không chấp nhận. Chúng tôi yêu cầu Tòa án cử người khảo sát đo đạc ranh rấp đất, nếu tôi không lấn ranh như những gì cô A nói thì cô A phạm tội vu khống gia đình tôi thì cô sẽ bị xử phạt theo pháp luật và yêu cầu cô xin lỗi chúng tôi. Yêu cầu Tòa án xét xử theo pháp luật.

Tại phiên tòa sơ thẩm hôm nay, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện là yêu cầu các bị đơn bồi thường thiệt hại tổn thất tinh thần do bị xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín cho bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A mỗi người bằng 06 tháng lương tối thiểu. Ngoài ra các bị đơn phải công khai xin lỗi các nguyên đơn tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh và công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh 03 (ba) số liên tiếp.

Phía bị đơn cho rằng phía nguyên đơn cũng có một phần lỗi khi đã có những lời lẽ to tiếng với phía bị đơn. Phía bị đơn tự nguyện đồng ý công khai xin lỗi phía nguyên đơn tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh mà không đồng ý bồi thường thiệt hại cũng như không đồng ý công khai xin lỗi trên 03 (ba) số báo liên tiếp.

- 4 -

Các đương sự cũng không thỏa thuận được gì với nhau về việc giải quyết vụ án và cũng không đương sự nào cung cấp bổ sung tài liệu, chứng cứ gì để chứng minh cho yêu cầu của mình.

Quan điểm của vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Trà Vinh đối với việc tuân theo pháp luật tố tụng:

- Thẩm phán được phân công thụ lý giải quyết vụ án đã thực hiện đúng, đầy đủ quy định của Bộ luật tố tụng dân sự về: thẩm quyền thụ lý, quan hệ pháp luật tranh chấp, xác định tư cách pháp lý và mối quan hệ những người tham gia tố tụng, thu thập chứng cứ, thời hạn xét xử vụ án kéo dài quá thời hạn theo quy định của pháp luật, quyết định đưa vụ án ra xét xử, thời hạn gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu, cấp, tống đạt các văn bản tố tụng cho Viện kiểm sát và những người tham gia tố tụng.

- Hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa hôm nay đã tuân thủ đúng theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

- Đối với đương sự trong vụ án: Từ khi thụ lý đến thời điểm này, nguyên đơn đã chấp hành đúng theo quy định tại các Điều 70, 71 Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn chấp hành đúng theo quy định tại các Điều 70, 72 Bộ luật tố tụng dân sự.

- Đối với việc giải quyết vụ án: Qua nghiên cứu hồ sơ, các tài liệu, chứng cứ đã được Hội đồng xét xử xem xét và kết quả tranh luận của những người tham gia tố tụng tại phiên tòa, xét thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có cơ sở để chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 6 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự. Điều 34, 584, 585, 586 và 592 Bộ luật dân sự. Điểm d khoản 1 Điều 12, khoản 4 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 “Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án”.

Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Sơn Thị B, buộc các bị đơn bồi thường số tiền 1.490.000 đồng. Chấp nhận một phần khởi kiện của bà Diệp Thị A, buộc các bị đơn bồi thường số tiền 1.490.000 đồng.

Chấp nhận một phần yêu cầu của các nguyên đơn buộc các bị đơn là ông C, bà D và chị Đ xin lỗi các nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A tại nơi cư trú.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Sơn Thị B buộc các bị đơn bồi thường số tiền 2.980.000 đồng.

- 5 -

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Diệp Thị A buộc các bị đơn bồi thường số tiền 7.450.000 đồng.

Không chấp nhận đối với yêu cầu của bà Sơn Thi B và bà Diệp Thị A công khai xin lỗi trên báo Trà Vinh.

Về án phí dân sự sơ thẩm: Miễn án phí sơ thẩm cho bà B, bà A, ông C và bà D. Buộc chị Đ phải nộp án phí sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

[1] Về quan hệ pháp luật của vụ án: “Yêu cầu bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín và công khai xin lỗi”, căn cứ vào khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh.

- Nguyên đơn bà Sơn Thị B và Diệp Thị A cho rằng do hai bên chưa thỏa thuận được với nhau về ranh đất nên vào khoảng 15 giờ ngày 09/9/2019 giữa hai bên đã có lời qua tiếng lại với nhau. Trong lúc to tiếng, phía bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D và bà Nguyễn Thị Đ đã có lời lẽ thô tục xúc phạm nguyên đơn đã làm ảnh hưởng đến danh sự, uy tín, nhân phẩm của nguyên đơn, khiến cho nguyên đơn bị trầm cảm phải khám và điều trị bệnh tại bệnh viện, phải xấu hổ với lối xóng, láng giềng, đồng nghiệp trong một thời gian dài nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu các bị đơn phải bồi thường thiệt hại do việc xúc phạm này, đồng thời các bị đơn phải công khai xin lỗi tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh và công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh 03 số liên tiếp.

- 6 -

- Bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D thừa nhận đã có xảy ra sự việc lời qua tiếng lại như lời trình bày của phía nguyên đơn nhưng sự việc không nghiêm trọng như phía nguyên đơn đã nêu. Bị đơn cho rằng đôi bên chỉ có cự cãi qua lại chứ không có thái độ hay hành vi gì quá đáng dẫn đến nguyên đơn phải bị ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín như phía nguyên đơn đã nêu. Sự việc xảy ra bên nào cũng có lỗi. Về đoạn ghi âm do nguyên đơn cung cấp là chứng cứ đã được nguyên đơn chuẩn bị và có lời lẽ dẫn dắt để bị đơn nói theo chứ không thật sự khách quan thể hiện chỉ có phía bị đơn chửi mắng nguyên đơn. Tuy nhiên, phía bị đơn muốn giữ tình làng nghĩa xóm nên phía bị đơn đồng ý công khai xin lỗi tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh như yêu cầu của phía nguyên đơn. Đối với yêu cầu công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh phía bị đơn cho rằng sự việc chỉ là cãi nhau qua lại giữa lối xóm nên bị đơn xin lỗi tại địa phương đã đủ để giữ danh dự, nhân phẩm, uy tín cho nguyên đơn nên phía bị đơn không đồng ý. Đối với số tiền bồi thường thiệt hại phía bị đơn cho rằng khi cãi nhau to tiếng qua lại thì bên bị đơn cũng có phần thiệt hại của mình nên phía bị đơn không đồng ý theo yêu cầu nguyên đơn.

Xét yêu cầu của nguyên đơn: Vào khoảng 15 giờ ngày 09/9/2019, khi xảy ra cãi nhau giữa các nguyên đơn và các bị đơn, phía bị đơn đã có những lời lẽ xúc phạm bị đơn là có thật, sự việc được chứng minh tại nội dung đoạn ghi âm do nguyên đơn cung cấp và được phía bị đơn thừa nhận nộ dung trong đoạn ghi âm là đúng. Nguyên đơn là những người công tác trong ngành giáo dục nên việc bị người khác có lời lẽ xúc phạm sẽ có tác dụng ảnh hưởng đến uy tín, danh dự, nhân phẩm của nghề nghiệp này. Do đó, nguyên đơn cho rằng nguyên đơn đã bị thiệt hại danh dự, nhân phẩm, uy tín là có căn cứ.

Đối với yêu cầu bồi thường tiền do bị thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín phía nguyên đơn không đưa ra được bất cứ chứng từ nào để chứng minh cho việc đã chi phí cho việc khắc phục thiệt hại này nên không có căn cứ để chấp nhận yêu cầu bồi thường tiền thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín của nguyên đơn. Tuy nhiên, nguyên đơn có đưa ra yêu cầu bồi thường thiệt hại về tổn thất tinh thần đối với thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín của nguyên đơn, những thiệt hại này là không thể xác định nên pháp luật đã quy ra thành một mức bồi thường tiền để phần nào bù đắp những tổn thất về tinh thần. Đây là yêu cầu có căn cứ của nguyên đơn nên cần được chấp nhận.

Xét việc nguyên đơn yêu cầu các bị đơn công khai xin lỗi tại trụ sở ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh đã được phía bị đơn tự

- 7 -

nguyện thống nhất. Đây là sự tự nguyện của các đương sự, không trái với đạo đức xã hội, không trái với quy định của pháp luật nên được Hội đồng xét xử ghi nhận.

Xét yêu cầu bị đơn công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh lên tiếp 03 (ba) số của nguyên đơn. Hội đồng xét xử nhận thấy, qua đoạn ghi âm do nguyên đơn cung cấp cũng đã thể hiện rõ phía nguyên đơn cũng có lời lẽ to tiếng với phía bị đơn nên cũng xem như nguyên đơn có một phần lỗi nhỏ trong sự việc cãi nhau. Hơn nữa, các nguyên đơn với vai trò là giáo viên, là người có sự hiểu biết nhất định về pháp luật, lẽ ra nguyên đơn nên đến chính quyền địa phương trình báo sự việc vi phạm về sử dụng đất của bị đơn để nhờ địa phương can thiệp, nhưng nguyên đơn không làm được điều đó mà lại trực tiếp có lời qua tiếng lại với bị đơn nên đã dẫn đến sự việc cãi. Việc cự cãi giữa nguyên đơn và bị đơn chỉ diễn ra nhanh chóng tại địa phương, những người trực tiếp chứng kiến sự việc cũng chỉ ở một phạm vi nhỏ nên chỉ cần phía bị đơn công khai xin lỗi phía nguyên đơn tại địa phương nơi nguyên đơn cư trú mà không cần thiết phải công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh cũng đã đủ để giải tỏa những thiệt hại về tinh thần do bị xâm phạm về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho các nguyên đơn như lời trình bày của phía bị đơn là có cơ sở. Do đó, yêu cầu công khai xin lỗi của nguyên đơn trên Báo Trà Vinh là không có căn cứ để chấp nhận.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử thấy có đủ căn cứ để chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D và bà Nguyễn Thị Đ bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín. Việc bồi thường thiệt hại của các nguyên đơn được xem xét cụ thể như sau:

- Về mức bồi thường tổn thất về tinh thần do thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín các bị đơn phải trả cho nguyên đơn Sơn Thị B và Diệp Thị A mỗi người 1.490.000 đồng.

- Về vấn đề công khai xin lỗi các bị đơn phải công khai xin lỗi các nguyên đơn tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh.

- Về vấn đề công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh 03 (ba) số liên tiếp là không có căn cứ nên Hội đồng xé xử không chấp nhận.

Bị đơn ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị D là người trên 60 tuổi, có đơn xin miễn án phí nên được miễn toàn bộ án phí.

- 8 -

Bị đơn bà Nguyễn Thị Đ phải nộp án phí sơ thẩm theo Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XIV Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 6 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 147, Điều 207 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Căn cứ các Điều 34, 584, 585, 586, 857, 592 của Bộ luật dân sự.

Căn cứ Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa XIV Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án

Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A.

Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D và bà Nguyễn Thị Đ phải công khai xin lỗi nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A về việc đã có lời lẽ xúc phạm gây thiệt hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A, tại trụ sở Ban nhân dân khóm H, phường L, thành phố Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh.

Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D và bà Nguyễn Thị Đ phải bồi thường thiệt hại về tổn thất và tinh thần do bị thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho bà Sơn Thị B với số tiền 1.490.000 (một triệu bốn trăm chín mươi nghìn đồng).

Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn C, bà Nguyễn Thị D và bà Nguyễn Thị Đ phải bồi thường thiệt hại về tổn thất và tinh thần do bị thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho bà Diệp Thị A với số tiền 1.490.000 (một triệu bốn trăm chín mươi nghìn) đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án, cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn

- 9 -

phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

Không chấp nhận yêu cầu bị đơn công khai xin lỗi trên Báo Trà Vinh 03 (ba) số liên tiếp của phía nguyên đơn bà Sơn Thị B và bà Diệp Thị A.

Về án phí Dân sự sơ thẩm: Buộc bà Nguyễn Thị Đ phải nộp 300.000 (ba trăm nghìn) đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Miễn án phí dân sự sơ thẩm cho bà Sơn Thị B, bà Diệp Thị A, ông Nguyễn Văn C và bà Nguyễn Thị D.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Án xử sơ thẩm công khai báo đương sự có mặt tại phiên tòa biết được quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, riêng đương sự vắng mặt tại phiên tòa kể từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết bản án tại trụ sở Ủy ban nhân dân xã, phường nơi đương sự cư trú để Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh xét xử lại theo thủ tục phúc thẩm.