Bản án 442/2024/DS-PT — Tranh chấp đất đai

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Trong đơn khởi kiện ngày 30/11/2022 và các bản tự khai, Biên bản ghi lời khai, nguyên đơn là ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H và người đại diện theo uỷ quyền cho nguyên đơn là bà Hà Minh T trình bày: Năm 2011, gia đình ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H nhận chuyển nhượng lại từ ông Hà Ngọc Đ (Tên gọi khác là Hà Minh Đ) một thửa đất có diện tích là 60m2, địa chỉ tại tổ 4 (Thuộc tổ 6 cũ), thị trấn Y, huyện Y, tỉnh Yên Bái. Diện tích đất này đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (Sau đây viết tắt là GCNQSDĐ) số: X 757010, do UBND huyện Y cấp ngày 04/02/2004 cho gia đình ông Hà Ngọc Đ. Sau khi nhận chuyển nhượng, gia đình ông đã làm thủ tục và được UBND huyện Y cấp GCNQSDĐ số: BC 056855 ngày 28/9/2011. Cấp cho ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H sử dụng 60m2 đất ở đô thị, tại thửa số 01 tờ đo trích số 123.

Ngày 10/5/2021, ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H đã làm thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng diện tích đất này cho bà Hà Minh T tại Văn phòng Công chứng N. Mọi thủ tục chuyển nhượng đã xong nên khoảng ngày 20/5/2021, bà Hà Minh T đã kê khai biến động đất đai và đề nghị Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện Y cấp lại GCNQSDĐ sang tên bà Hà Minh T. Khi đo đạc để làm thủ tục cấp lại GCNQSDĐ, gia đình ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L ngăn cản không cho đo đạc. Khi UBND thị trấn Y đi xác minh lại thì phát hiện gia đình ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L đã lấn chiếm một phần diện tích đất nên thửa đất của gia đình ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H chuyển nhượng cho bà Hà Minh T chỉ còn chiều rộng theo mặt đường là 3,3m, chiều rộng phía sau chỉ còn 1,5m, diện tích còn 36m2 và đã dẫn đến tranh chấp giữa gia đình ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L với gia đình ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H và bà Hà Minh T. Do có tranh chấp nên bà Hà Minh T không thể làm được GCNQSDĐ và hoàn thiện việc chuyển nhượng giữa hai gia đình theo Hợp đồng đã ký kết.

Ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H khởi kiện đề nghị Toà án buộc gia đình ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L phải trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 24m2, có chiều rộng theo mặt đường quốc lộ 70 (Đường Đại Đồng) là 0,7m, chiều rộng phía sau của thửa đất là 2,5m, chiều sâu là 15m.

Tại Đơn yêu cầu độc lập ngày 01/8/2023 và bản tự khai ngày 07/8/2023, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Hà Minh T trình bày: Ngày 10/5/2021 bà có nhận chuyển nhượng từ ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H một thửa đất đã có GCNQSDĐ số: BC056855, tờ trích đo số: 123, thửa đất số: 01 do UBND huyện Y cấp cho hộ ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H ngày 28/9/2011. Địa chỉ thửa đất ở tại tổ 6 (Nay là tổ 4) thị trấn Y, huyện Y, tỉnh Yên Bái. Thửa đất có diện tích là 60m2 và có tứ cận như sau: Phía Bắc giáp với đất của ông Võ Tá H1, có chiều dài 15m; phía Đông giáp với đường quốc lộ 70, dài 04m; phía Nam giáp với đất của gia đình bà Hà Hồng Ng, dài 15m; phía Tây giáp đất chủ hộ là 04m. Sau khi nhận chuyển nhượng diện tích đất nêu trên, bà Hà Minh T đã trả hết tiền cho ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H và nhận bàn giao ranh giới, mốc giới thửa đất. Khi đó hiện trạng thửa đất theo đúng như sơ đồ thửa đất. Khi bà Hà Minh T nhận chuyển nhượng đất từ ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H thì trên đất không có cây cối, công trình gì, phía giáp nhà bà Hà Hồng Ng được phân định bởi bức tường nhà bà Hà Hồng Ng đã xây từ trước còn phía giáp đất nhà ông Võ Tá H1 không có ranh giới cụ thể mà là đất trống. Sau khi nhận chuyển nhượng, bà Hà Minh T đã làm các thủ tục để được cấp GCNQSDĐ sang tên bà thì xảy ra tranh chấp với ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L. Ông Võ Tá H1 cho rằng diện tích đất bà Hà Minh T nhận chuyển nhượng đã lấn sang đất nhà ông nên đã ngăn cản bà Hà Minh T sử dụng đất. Theo như bà Hà Minh T được biết thì trước đây ông Hà Ngọc Đ có xây chuồng bò để chăn nuôi. Sau khi nhận chuyển nhượng đất, ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H đã đập bỏ. Việc ông Võ Tá H1 căn cứ vào một đoạn móng của chuồng bò để cho rằng là ranh giới đất giữa nhà ông Võ Tá H1 với đất bà Hà Minh T đã nhận chuyển nhượng là không có căn cứ. Đến khoảng ngày 20/5/2021, bà Hà Minh T đề nghị Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện Y đo đạc để cấp GCNQSDĐ sang tên mình thì ông Võ Tá H1 cản trở, không cho đo đạc và tranh chấp. Qua xem xét, thẩm định tại chỗ đã xác định được là ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L đã lấn chiếm sang diện tích đất bà Hà Minh T nhận chuyển nhượng là 27,8m2 đồng thời ngăn cản không cho bà Hà Minh T sử dụng đất. Bà Hà Minh T đề nghị Toà án:

(1) Công nhận hiệu lực của Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H với bà Hà Minh T;

(2) Buộc ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L phải trả lại diện tích đất đã lấn chiếm và không được cản trở việc cấp GCNQSDĐ và việc sử dụng đất của bà Hà Minh T đối với toàn bộ diện tích đất đã nhận chuyển nhượng từ ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H.

Ngày 14/9/2023, bà Hà Minh T có đơn xin rút toàn bộ nội dung yêu cầu độc lập.

Tại các bản tự khai, biên bản lấy lời khai và đơn yêu cầu ngày 26/6/2023, bị đơn là ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L trình bày: Năm 1979, gia đình bố mẹ ông có bán cho gia đình bà Nguyễn Thị T2 một thửa đất dọc theo mặt đường, có chiều sâu vào phía trong khoảng 10m, còn phía sau vẫn là đất của nhà ông. Đến năm 2003, gia đình ông và gia đình bà Nguyễn Thị T2 có thoả thuận hoán đổi đất, với nội dung: Gia đình bà Nguyễn Thị T2 đổi 8m chiều dài mặt đường, sâu khoảng 10m, tính từ nhà Phương D gạt sang nhà Hải Đ cho nhà ông Võ Tá H1 sử dụng. Còn nhà ông Võ Tá H1 đổi lại cho nhà bà Nguyễn Thị T2 khu đất đồi phía sau. Sau khi đổi, gia đình ông Võ Tá H1 có mảnh đất vuông vắn có chiều mặt đường là 08m, sâu khoảng 25m. Hai gia đình đã sử dụng đất ổn định, bà Nguyễn Thị T2 đã chia đất cho các con làm sổ đỏ (GCNQSDĐ) còn gia đình ông Võ Tá H1 do chưa có điều kiện nên chưa làm sổ đỏ. Khi hoán đổi đất có ông Võ Tá H1, ông Võ Tá H3 (Em trai) và có sự chứng kiến của nhiều người, trong đó có ông Trần Đình Th (Nguyên là tổ trưởng tổ 6) chứng kiến. Khi chia đất cho các con thì bà Nguyễn Thị T2 đã chia cho anh Hà Ngọc Đ có phần đất giáp với đất của gia đình ông Võ Tá H1. Để làm GCNQSDĐ, ông Võ Tá H1 và anh Hà Ngọc Đ đã cùng cán bộ Địa chính đo đạc, lấy mốc từ phía nhà anh D về phía nhà anh Hải Đ là 4m, sâu 15m tính từ chân taluy trở ra và ông Võ Tá H1 có ký giáp ranh vào giấy tờ. Anh Hà Ngọc Đ sau đó đã cho xây dựng chuồng trại nuôi nhốt trâu bò và lò mổ trên mảnh đất này. Hai gia đình sử dụng đất không có tranh chấp gì. Ranh giới đất giữa gia đình ông Võ Tá H1 với anh Hà Ngọc Đ khi đó là hàng gạch xây, do anh Hà Ngọc Đ xây năm 2003. Sau này anh Hà Ngọc Đ đã bán lại diện tích đất này cho ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H. Thời điểm bán đất, trên đất vẫn còn các công trình gồm chuồng nuôi nhốt gia súc và lò mổ, có mặt bằng sử dụng và trên cơ sở bức tường xây, nên ông Võ Tá H1 đã ký vào Hợp đồng chuyển nhượng giữa anh Hà Ngọc Đ với ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H. Trong quá trình bà Lê Thị H sử dụng đất, bà Hà Hồng Ng (Có đất liền kề với đất của bà Lê Thị H về phía nhà anh Hải Đ) đã cho phá chuồng bò đi và làm nhà trên đó, để lại một mảnh đất không còn đúng với GCNQSDĐ của bà Lê Thị H nữa. Do không sử dụng được nên bà Lê Thị H mới phải bán lại cho bà Hà Minh T. Vì vậy nên khi bà Hà Minh T đề nghị ký giáp ranh để làm GCNQSDĐ, ông Võ Tá H1 không ký vì đất của gia đình ông Võ Tá H1 vẫn giữ nguyên hiện trạng. Việc bà Hà Minh T cho rằng ông Võ Tá H1 lấn chiếm đất là vô lý, không có cơ sở. Sau khi Toà án xem xét, thẩm định tại chỗ đã xác định đất của gia đình ông Võ Tá H1 bị thiếu theo chiều dài mặt đường quốc lộ 70 là 0,8m, chiều phía sau thiếu 2,9m, tổng diện tích bị thiếu là 27,8m2. Diện tích đất bị thiếu này nằm trong GCNQSDĐ đã cấp cho ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H. Vì vậy ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L không nhất trí với các nội dung yêu cầu do đại diện của nguyên đơn đồng thời là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, bà Hà Minh T đưa ra. Đồng thời yêu cầu Toà án giải quyết huỷ GCNQSDĐ số: BC056855, tờ trích đo số: 123, thửa đất số: 01 do UBND huyện Y cấp cho hộ ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H ngày 28/9/2011.

Tại bản tự khai ngày 29/5/2022, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Võ Tá H3 trình bày: Năm 1979, gia đình bà Nguyễn Thị T2 có mua lại mảnh đất của gia đình bố mẹ ông, có chiều dài theo mặt đường từ nhà ông Hải Đ đến nhà ông Phương D. Chiều sâu khoảng 10m, còn phía sau vẫn thuộc về đất của gia đình ông. Năm 2003, bà Nguyễn Thị T2 có đổi đất với gia đình ông (Khi đó bố mẹ ông đã chết, gia đình có ông và ông Võ Tá H1). Với nội dung gia đình bà Nguyễn Thị T2 được sử dụng đất của nhà ông ở phía sau, còn nhà ông được sử dụng 08m mặt đường phía ngoài thẳng vào phía trong khoảng 25m. Sau khi đổi xong thì hai bên vẫn sử dụng ổn định và bà Nguyễn Thị T2 có chia đất cho các con và làm sổ đỏ, còn gia đình ông chưa có điều kiện nên vẫn để nguyên. Khi hai gia đình hoán đổi đất, có ông và ông Trần Đình Th là người làm chứng. Ông Võ Tá H3 không nêu yêu cầu gì về việc giải quyết tranh chấp đất đai giữa gia đình ông Võ Tá H1 với gia đình ông Trần Văn Tr.

Tại Biên bản lấy lời khai của đương sự ngày 10/5/2023, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị T2 trình bày: Khoảng năm 1978, gia đình bà có khai phá diện tích đất để sinh sống. Đến năm 2003, để đất được vuông vắn nên gia đình bà đã thoả thuận với ông Võ Tá H1 để đổi đất, có nội dung như sau: Gia đình tôi cắt cho anh Võ Tá H1 08m đất theo chiều dài mặt đường, vị trí tính từ ranh giới giữa nhà bà Nguyễn Thị T2 với nhà chị Phương D trở lại, chiều sâu cắt thẳng vào phía đồi, đến phần ranh giới giữa vườn nhà anh Võ Tá H1 và Trường tiểu học số 01, thị trấn Y có chiều sâu khoảng 25m. Anh Võ Tá H1 đổi lại cho gia đình bà Nguyễn Thị T2 toàn bộ số đất vườn còn lại phía sau nhà bà Nguyễn Thị T2. Diện tích đổi hai bên cũng không đo đạc, chỉ thoả thuận miệng và có viết một giấy hoán đổi đất đai. Sau khi đổi đất, bà Nguyễn Thị T2 đã chia đất cho các con và làm GCNQSDĐ. Đối với diện tích đất của anh Hà Ngọc Đ sau đó đã bán cho anh Trần Văn Tr, chị Lê Thị H. Tháng 9/2011 gia đình anh Trần Văn Tr đã làm GCNQSDĐ và ông Võ Tá H1 đã ký giáp ranh, đồng ý với sơ đồ đất của gia đình anh Trần Văn Tr để cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ. Đến tháng 5/2021 thì anh Trần Văn Tr, chị Lê Thị H chuyển nhượng lại cho chị Hà Minh T. Khi chị Hà Minh T làm thủ tục sang tên thì ông Võ Tá H1 cản trở không cho đo đạc vì cho rằng lấn chiếm đất của gia đình nhà ông. Bà Nguyễn Thị T2 nêu quan điểm: Sau khi đổi đất, hai bên đã đo đạc lại đầy đủ, việc bên nào lấn chiếm đất của gia đình ông Võ Tá H1 thì bà không biết và không liên quan. Trước đó ông Võ Tá H1 đã đồng ý về ranh giới thửa đất thì cơ quan có thẩm quyền mới cấp sổ đỏ cho nhà anh Trần Văn Tr, chị Lê Thị H. Bà Nguyễn Thị T2 đề nghị Toà án giải quyết vụ án đúng quy định của pháp luật và đề nghị giải quyết vắng mặt.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là vợ chồng ông Hà Ngọc Đ, bà Trần Thị Thuý D đã được Toà án triệu tập hợp lệ nhiều lần, nhưng đều vắng mặt. Toà án cũng đã phối hợp với chính quyền địa phương đến làm việc trực tiếp nhưng gia đình ông Hà Ngọc Đ không hợp tác, nên không có lời khai.

Tại Công văn số: 122/TNMT ngày 31/7/2023, ông Nguyễn Xuân T, trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Y, là đại diện theo uỷ quyền của UBND huyện Y trình bày: Qua kiểm tra hồ sơ cấp GCNQSDĐ của ông Trần Văn Tr và bà Lê Thị H tại tổ 6 (Nay là tổ 4) thị trấn Y, huyện Y cơ bản đảm bảo đúng quy định. Đề nghị Toà án nhân dân tỉnh Yên Bái xem xét giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 29/5/2023, người làm chứng là ông Trần Đình Th trình bày: Năm 2003, ông đang làm tổ trưởng tổ dân phố số 6 (Nay là tổ dân phố số 4) thị trấn Y. Gia đình nhà bà Nguyễn Thị T2 có đất theo chiều dài mặt đường nhưng không có chiều sâu phía sau. Phía sau hẹp, còn nhà ông Võ Tá H1 có đất đồi phía sau nhà bà Nguyễn Thị T2. Ông được biết hai bên gia đình có thoả thuận đổi đất cho nhau, ông Võ Tá H1 lấy 8m mặt đường, phía sau cũng 8m, chiều sâu ông không biết, còn gia đình bà Nguyễn Thị T2 đổi lấy đất đồi nhà ông Võ Tá H1 phía sau nhà bà Nguyễn Thị T2. Việc hoán đổi đất cụ thể thế nào thì ông không được chứng kiến. Ông thừa nhận có ký xác nhận người làm chứng vào văn bản đổi đất giữa hai gia đình, còn cụ thể diện tích, vị trí thì ông không rõ và không biết hai bên sử dụng đất như thế nào.

Ngày 30/3/2023, Toà án đã tiến hành xem xét, thẩm định tại chỗ và lồng ghép sơ đồ cấp GCNQSDĐ với sơ đồ thẩm định. Kết quả thể hiện: Diện tích đất tranh chấp là 27,8m2, có chiều theo mặt đường quốc lộ 70 là 0,8m, chiều rộng phía sau là 2,9m, cạnh giáp đất nhà ông Võ Tá H1 là 15m cạnh giáp đất nhà ông Trần Văn Tr (Không có tranh chấp) là 15,1m. Toàn bộ diện tích đất có tranh chấp nằm trong sơ đồ cấp GCNQSDĐ đã cấp cho gia đình ông Trần Văn Tr bà Lê Thị H năm 2011. Theo kết quả định giá tài sản của Hội đồng định giá ngày 14-5-2023, trị giá diện tích đất tranh chấp là 83.400.000 đồng.

Tại Bản án Dân sự sơ thẩm số 15/2023/DS-ST ngày 21/9/2023, Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái đã quyết định:

Căn cứ vào các Điều 34, 157, 158, 165, 166, 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 166, 185, 357, 468 Bộ luật Dân sự; các Điều 166 và 203 Luật Đất đai năm 2013; khoản 2 Điều 26, điểm b khoản 3 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, ông Trần Văn Tr và bà Lê Thị H, buộc ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L phải trả lại cho gia đình ông Trần Văn Tr và bà Lê Thị H: 27,8 m2 đất đã lấn chiếm, có giáp ranh như sau:

Phía Đông bắc giáp với phần đất không có tranh chấp của gia đình ông Trần Văn Tr và bà Lê Thị H, có chiều dài là 2,9 m (Từ điểm 1 đến cách điểm 2 là 1,1m); Phía Tây nam giáp đường quốc lộ 70, có chiều dài 0,8 m (Từ điểm 4 đến cách điểm 3 là 3,2m); Phía Tây bắc giáp phần diện tích đất không có tranh chấp của gia đình ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L đang sử dụng, có chiều dài 15 m (Từ điểm 4 đến điểm 1); Phía Đông nam giáp phần diện tích đất không có tranh chấp hiện đang do bà Hà Minh T trực tiếp quản lý có chiều dài là 15,1 m (Từ điểm cách điểm 2 là 1,1m đến điểm cách điểm 3 là 3,2m). (Toàn bộ diện tích đất này nằm trong tổng diện tích 60m2 đã được cấp GCNQSDĐ số: BC 056855, số vào sổ cấp GCN: CH 00392 ngày 28/9/2011 của UBND huyện Y cấp cho gia đình ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H sử dụng, thuộc thửa đất số: 01, tờ bản đồ số: 123, vị trí thửa đất tại tổ 6 (Nay là tổ 4), thị trấn Y, huyện Y, tỉnh Yên Bái. Có sơ đồ thẩm định kèm theo).

2. Đình chỉ xét xử đối với các yêu cầu của của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, bà Hà Minh T về việc công nhận Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất được ký kết giữa ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H với bà Hà Minh T ngày 10/5/2021 có hiệu lực. Và yêu cầu buộc gia đình ông Võ Tá H1 phải chấm dứt các hành vi cản trở gia đình ông Trần Văn Tr1, bà Lê Ngọc H4 và bà Hà Minh T thực hiện quyền sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai.

3. Không chấp nhận yêu cầu của bị đơn, ông Võ Tá H1, bà Nguyễn Ngọc L về việc huỷ GCNQSDĐ số: BC 056855, số vào sổ cấp GCN: CH 00392 do UBND huyện Y cấp ngày 28/9/2011, cấp cho gia đình ông Trần Văn Tr, bà Lê Thị H sử dụng 60m2 đất thổ cư thuộc thửa đất số: 01 tờ bản đố số: 123. Địa chỉ: Tổ 6 (Nay là tổ 4) thị trấn Y, huyện Y, tỉnh Yên Bái.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn quyết định về án phí, chi phí tố tụng và thông báo về nghĩa vụ thi hành án, quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 02/10/2023, ông Võ Tá H1 và bà Nguyễn Ngọc L có đơn kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm bác yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BC 056855 do UBND huyện Y cấp ngày 28/9/2011 mang tên ông Trần Văn Tr và bà Lê Thị H. Trong đơn kháng cáo, ông H1, bà L trình bày, quá trình giải quyết vụ án ở cấp sơ thẩm, ông bà đã đề nghị Tòa án cấp sơ thẩm thu thập thêm tài liệu chứng cứ liên quan đến hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với bà Hà Hồng Ng, ông Hà Ngọc Đ và các phần đất mà bà Nguyễn Thị T2 đã chia cho các con sau khi hoán đổi đất với gia đình ông bà; thu thập bản đồ địa chính năm 1999, bản đồ địa chính ngày 30/11/2003, bản đồ theo dự án tổng thể đã được nghiệm thu năm 2018; thu thập sổ mục kê đối với phần đất của nhà bà Nguyễn Thị T2 sau khi hoán đổi đất, sổ mục kê đối với các phần đất mà bà T2 đã chia cho các con và một số tài liệu, chứng cứ khác; thẩm định tại chỗ diện tích thửa đất của ông bà để xác định có đúng như mô tả tại biên bản hoán đổi đất và lời khai xác nhận của bà T2 không. Tuy nhiên, các yêu cầu của ông bà không được Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận. Bên cạnh đó, một số nhân chứng, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (như ông Trần Đình Th, bà Nguyễn Thị T2, ông Hà Ngọc Đ, bà Trần Thị Thúy D, chị Hà Hồng Ng …v.v) không được Tòa án triệu tập để làm rõ vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, phía nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; bị đơn giữ nguyên kháng cáo; phía bị đơn giao nộp cho Tòa án 3 bản đồ (bản phô tô), 2 hình ảnh mà theo trình bày của phía bị đơn là hàng gạch xây làm ranh giới giữa diện tích đất gia đình ông Võ Tá H1 đang sử dụng và diện tích đất của gia đình ông Trần Văn Tr. Theo xác nhận của phía bị đơn thì các tài liệu này đã được xem xét ở cấp sơ thẩm, không phải tài liệu, chứng cứ mới.

Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị đơn có kháng cáo trình bày: Năm 2003, gia đình ông H1 hoán đổi đất với bà T2, có lập biên bản, có người làm chứng và sử dụng ổn định từ đó đến nay; việc chưa là thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất để được cấp giấy chứng nhận là do chưa có điều kiện để làm. Ở giai đoạn sơ thẩm, phía bị đơn mong muốn triệu tập bà T2, ông Đ, bà Ng và một số người khác ra Tòa để làm rõ việc hoán đổi đất, ranh giới thửa đất sau khi hoán đổi nhưng không được chấp nhận và cho đến nay, những người này cũng không có lời khai tại tòa. Phía bị đơn cũng đã yêu cầu Tòa sơ thẩm thu thập các bản đồ 1999, 2003 và 2018 vì phía bị đơn chỉ thu thập được bản phô tô, không có con dấu; yêu cầu thu thập thêm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho các con bà T2, sổ mục kê đối với phần đất của bà T2 sau khi hoán đổi, thẩm định tại chỗ để xác định diện tích thửa đất của gia đình ông H1, bà L có đúng như mô tả tại biên bản hoán đổi. Tuy nhiên, các yêu cầu về thu thập chứng cứ, thẩm định tại chỗ chưa được thực hiện. Bên cạnh đó, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Tr, bà H không thực hiện đúng Thông tư 21/2011/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm để giải quyết sơ thẩm lại.

Người bảo về quyền, lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày: Năm 2003, có việc hoán đổi đất giữa bà T2 và ông H1; tuy nhiên, biên bản hoán đổi không có chứng thực của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; trong biên bản chỉ nói hoán đổi, không thể hiện cụ thể hoán đổi diện tích bao nhiêu, mốc giới thể nào. Sau khi hoán đổi đất, bà T2 chia đất cho các con (trong đó có ông Hà Ngọc Đ). Khi ông Đ làm thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất thì ông H1, bà L đã cùng tham gia đo đạc và ký xác nhận giáp ranh. Năm 2011, khi ông Đ chuyển nhượng cho gia đình ông Tr, bà H, ông H1 cũng ký biên bản giáp ranh; gia đình ông Tr, bà H nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất hợp pháp từ ông Đ, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và kể từ sau khi gia nhận chuyển nhượng cho đến khi gia đình ông Tr chuyển nhượng cho bà T, gia đình ông H1, bà L không có tranh chấp gì với gia đình ông Tr, bà H. Kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ thể hiện diện tích đất tranh chấp là 27,8 m2 nằm trong diện tích đất mà gia đình ông Tr, bà H đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tòa án cấp sơ thẩm xác định gia đình ông H1, bà L đã lấn chiếm của gia đình ông Tr, bà H 27,8 m2 và buộc phía bị đơn phải trả cho nguyên đơn là hoàn toàn chính xác, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Nguồn gốc diện tích đất ông Võ Tá H1 đang sử dụng là từ việc hoán đổi đất với bà Nguyễn Thị T2; tuy nhiên, khi hoán đổi không xác định mốc giới, biên bản hoán đổi không có sơ đồ, không xác định được diện tích hoán đổi là bao nhiêu. Năm 2003, ông Hà Ngọc Đ (là hộ liền kề với gia đình ông H1) được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và khi làm thủ tục thì ông H1 đã ký xác nhận giáp ranh. Khi ông Đ chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho ông Tr, bà H, ông H1 cũng đã ký giáp ranh. Ranh giới quyền sử dụng đất giữa gia đình ông H1 và gia đình ông Đ từ năm 2003 không thay đổi; không có căn cứ xác định bà Ng lấn chiếm đất của ông Tr. Tòa án cấp sơ thẩm xác định phía bị đơn đã lấn chiểm 27,8 m2 của nguyên đơn là có cơ sở. Bên cạnh đó, việc ông Tr, bà H được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phù hợp với quy định của pháp luật. Vì vậy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của phía bị đơn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào kết quả tranh tụng, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, bác kháng cáo của ông Võ Tá H1 và bà Nguyễn Ngọc L, giữ nguyên quyết định của Bản án sơ thẩm số 15/2023/DS-ST ngày 21/9/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Yên Bái.

2. Ông Võ Tá H1 và bà Nguyễn Ngọc L mỗi người phải nộp 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số 0002457 ngày 9/10/2023 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh Yên Bái.

3. Các quyết định khác của bản án dân sự sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.