Bản án 44/2026/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo bản án sơ thẩm, người khởi kiện đại diện Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ trình bày: Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (viết tắt: Công ty ô tô) được cổ phần hóa từ Xí nghiệp liên hợp vận tải ô tô Nam Định năm 2000, có 34% cổ phần thuộc sở hữu của Nhà nước, 66% cổ phần thuộc sở hữu của người lao động trong Công ty ô tô. Năm 2004, UBND tỉnh Nam Đ đồng ý cho Công ty ô tô gia nhập làm thành viên hạch toán độc lập của Tổng Công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam. Toàn bộ số vốn Nhà nước (34%) tại Công ty ô tô đã được Tổng Công ty Công nghiệp ô tô Việt Nam mua lại. Năm 2014, Tổng Công ty công nghiệp ô tô Việt Nam bán đấu giá công khai vốn nhà nước (34%), Công ty TNHH Phương Trang Hà Nội là đơn vị trúng đấu giá. Như vậy, theo quy định của pháp luật tính đến thời điểm tháng 5-2011 thì Công ty ô tô không còn là Doanh nghiệp Nhà nước.

Năm 2000 Công ty ô tô được UBND tỉnh Nam Đ giao quản lý, khai thác và sử dụng diện tích mặt bằng và cơ sở vật chất tại số 91 đường Điện Biên, thành phố Nam Định để triển khai hoạt động kinh doanh dịch vụ vận tải, dịch vụ bến bãi. Ngày 28-12-2000, giữa Công ty ô tô và Sở Địa chính Nam Định đã ký Hợp đồng thuê đất, diện tích cho thuê là 9.086,6m2, mục đích sử dụng làm bến xe khách để kinh doanh dịch vụ vận tải, bến bãi; thời hạn thuê đất là 30 năm kể từ ngày 01-01-2000; hình thức thuê đất: Thuê đất trả tiền hằng năm. Ngày 10-01-2001, Công ty ô tô được UBND tỉnh Nam Đ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Ngày 29-01-2011, đại diện Công ty ô tô đã ký Biên bản ghi nhớ “Về việc hợp tác kinh doanh đầu tư, kinh doanh khai thác mặt bằng và cơ sở vật chất khu bến xe ô tô Nam Định tại số 91 đường Điện Biên, thành phố Nam Định”. Ngày 23-4-2011, Công ty ô tô và Công ty CP Đầu tư và phát triển Thuận Thắng đã ký kết Biên bản thỏa thuận và thuê đơn vị thẩm định giá để định giá trị tài sản góp vốn của Công ty ô tô trong đó có định giá lợi thế thương mại của khu đất.

Ngày 14-4-2011 Công ty đã tổ chức Đại hội đồng cổ đông thường niên và ban hành Nghị quyết 113/NQ-ĐHCĐ thông qua nội dung: Thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định tại Bến xe cũ gồm hai thành viên trở lên, do Công ty ô tô và Công ty CP Đầu tư và phát triển Thuận Thắng là sáng lập viên. Công ty ô tô góp vốn bằng giá trị tài sản trên đất và lợi thế thương mại trên toàn bộ diện tích Bến xe cũ, Công ty CP Đầu tư và phát triển Thuận Thắng góp bằng tiền mặt. Ngày 04-5-2011, 08 (tám) thành viên HĐQT họp và thông qua nội dung: “Góp vốn, trong đó tài sản góp vốn của Công ty ô tô bao gồm giá trị lợi thế thương mại của khu đất và tài sản gắn liền với đất. Ngày 04-5-2011, Công ty CP ô tô Nam Định và Công ty CP Đầu tư và phát triển Thuận Thắng ký kết Hợp đồng liên doanh để thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định, đến ngày 16-5-2011 tiếp tục ký Biên bản bàn giao tài sản góp vốn trên thực địa. Ngày 17-5-2011, Phòng đăng ký kinh doanh thuộc Sở KHĐT tỉnh Nam Định đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp cho Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định với hai thành viên là Công ty Ô tô Nam Định có giá trị vốn góp là 24,5 tỷ đồng tương đương 49% vốn điều lệ và Công ty CP Thuận Thắng có giá trị vốn góp là 25,5 tỷ đồng tương đương 51%. Cụ thể phần Công ty ô tô góp vốn bao gồm: Lợi thế thương mại khu đất là 17.337.526.329 đồng; Công trình xây dựng tài sản trên đất là 1.605.574.800 đồng; Tiền mặt là 5.556.898.871 đồng. Tổng giá trị tài sản góp vốn là 24.500.000.000 đồng. Ngày 21-5-2012, Sở Tài chính tỉnh Nam Định xác nhận vào Công văn số 154/2012/NĐ ngày 14-5-2012 của Công ty Ô tô với nội dung: Tài sản trên đất tại Bến xe Nam Định cũ tại số 91 đường Điện Biên, thành phố Nam Định thuộc quyền sở hữu của Công ty CP Vận tải Ô tô Nam Định.

Đến ngày 12-7-2011, Công ty Ô tô đã chuyển nhượng 34% vốn điều lệ tại Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định cho Công ty CP Thuận Thắng với giá chuyển nhượng là 17.000.000.000 đồng. Ngày 20-7-2012, chuyển nhượng tương đương 6.875.000.000 đồng. Ngày 10-12-2015, tiếp tục chuyển nhượng phần vốn góp còn lại tương đương 625.000.000 đồng.

Thực hiện kế hoạch số 97/KH-UBND ngày 12-12-2019 của UBND tỉnh Nam Định, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ đã ban hành Quyết định số 151/QĐ-SKHĐT ngày 31-12-2019 về thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc ký hợp đồng góp vốn liên doanh và việc chuyển nhượng cổ phần của Ô tô Nam Định với Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Dịch vụ Bất động sản Thuận Thắng. Ngày 07-4-2022, Sở KH&ĐT tỉnh Nam Định đã ra Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr (viết tắt là: Kết luận thanh tra số 634) về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc ký hợp đồng góp vốn liên doanh và việc chuyển nhượng cổ phần của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ với Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển bất động sản Thuận Thắng. Phần kết luận với nội dung chính là: Xác định Công ty ô tô mang phần giá trị lợi thế thương mại của khu đất số 91 Điện Biên đi góp vốn liên doanh là đã vi phạm, sau đó chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp thì đã thu lợi số tiền 17.300.000.000 đồng của nhà nước. Trách nhiệm trong việc đem giá trị lợi thế thương mại 17.300.000.000 đồng đi góp vốn liên doanh thuộc các thành viên HĐQT Công ty ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011); Đối tượng chịu trách nhiệm là các thành viên HĐQT Công ty ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011); Xử lý thu hồi tiền: Thu hồi nộp ngân sách nhà nước số tiền 17.300.000.000 đồng (trong đó có bao gồm số tiền đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định) đối với các thành viên HĐQT Ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011); Việc chuyển nhượng vốn góp của Công ty ô tô Nam Định trong Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định cho Công ty Cổ phần Thuận Thắng là tuân thủ các quy định của pháp luật tại thời điểm chuyển nhượng. Ngày 13-5-2022, Sở KH&ĐT ra Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền từ 08 người là thành viên HĐQT của Công ty Ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011) bao gồm: Ông Nguyễn Văn Tư, ông Vũ Xuân Dương, ông Hoàng Ngọc Văn, ông Trần Xuân Tuấn, ông Phạm Mạnh Hùng, bà Nguyễn Thị Thu Hiền, ông Nguyễn Đức Cường, ông Vũ Đức Chiến.

Ngày 24-5-2022, 08 thành viên HĐQT đã có đơn khiếu nại Kết luận thanh tra số 634 và Quyết định số 28 nêu trên. Ngày 14-7-2022, Sở KH&ĐT ban hành Quyết định số 53/QĐ-SKH&ĐT về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011), với nội dung: Giữ nguyên mục 1.1 (Sai phạm) phần III (Kết luận) của Kết luận thanh tra số 634; Sửa đổi mục 1.3 (Xử lý thu hồi số tiền 17.300.000.000 đồng) phần III (Kết luận) của Kết luận thanh tra số 634; Sửa đổi thay thế Quyết định số 28; Ban hành Kết luận sửa đổi một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634; Ban hành Quyết định thu hồi tiền thay thế Quyết định số 28.

Căn cứ Quyết định số 53, Giám đốc Sở KH&ĐT đã ban hành 02 văn bản vào ngày 14-7-2022 là: Kết luận số 1416 sửa đổi một số nội dung của Kết luận số 634 (viết tắt là: Kết luận số 1416), theo đó sửa đổi mục 1.3 phần III thu hồi số tiền 17.300.000.000 đồng đối với Công ty ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011). Trách nhiệm phải thu hồi thuộc về các thành viên HĐQT của Công ty ô tô (thời điểm 2011) và ban hành Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền với nội dung như Kết luận số 1416.

Ngày 19-8-2022, ông Nguyễn Văn T đại diện cho 08 thành viên HĐQT Công ty ô tô Nam Định (thời điểm 2011) làm đơn khiếu nại lần 2 lên Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định. Ngày 29-01-2024, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ ban hành Quyết định số 253/QĐ-UBND (viết tắt là: Quyết định 253) về việc giải quyết khiếu nại lần hai, với nội dung: Yêu cầu Giám đốc Sở KH&ĐT ban hành Kết luận thanh tra về các nội dung: a) Sửa đổi, bổ sung mục 1, Phần III, Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr, cụ thể:Tiểu mục 1.1. Sai phạm: Khi cổ phần hóa năm 1999, lợi thế thương mại không được tính vào giá trị doanh nghiệp; nhưng năm 2011, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã góp vốn là lợi thế thương mại của khu đất số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định để thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án ngoài phạm vi quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003, sau đó chuyển nhượng phần vốn góp và thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng; Tiểu mục 1.2. Đối tượng chịu trách nhiệm về số tiền 17.330.000.000 đồng: Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp ngân sách Nhà nước theo quy định) do thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu Nhà nước khi mang tài sản là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định đi góp vốn thành lập liên doanh năm 2011; Tiểu mục 1.3. Xử lý thu hồi tiền: Thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp ngân sách Nhà nước theo quy định) của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ vào ngân sách nhà nước do Công ty thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu nhà nước; Thay thế Kết luận thanh tra số 1416/KL-TTr ngày 14-7-2022; Sau khi sửa đổi, bổ sung Kết luận số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và thay thế Kết luận số 1416/KL-TTr ngày 14-7-2022 thì ban hành Quyết định thu hồi tiền thay thế Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư. Yêu cầu phải xác định nghĩa vụ còn phải nộp về ngân sách nhà nước đối với khoản lợi ích của Nhà nước, sau khi trừ các khoản tiền đã nộp vào ngân sách Nhà nước mà khoản tiền này có nguồn gốc từ khoản tiền 17.330.000.000 đồng nêu trên...

Ngày 08-3-2024, Giám đốc Sở KH&ĐT ban hành Kết luận thanh tra số 563/KL-SKH&ĐT ngày 08-3-2024 (viết tắt là “Kết luận số 563) sửa đổi Kết luận thanh tra số 634 và thay thế Kết luận số 1416 và ngày 01-4-2024; ban hành Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền (viết tắt là Quyết định số 868), theo đó thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng nộp vào ngân sách nhà nước, sau khi trừ tiền thuế đã nộp cho nhà nước thì số tiền Ô tô Nam Định phải nộp vào ngân sách nhà nước là 13.973.000.000 đồng.

Đại diện Công ty ô tô cho rằng Quyết định số 253 giải quyết khiếu nại lần hai là trái pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của Ô tô Nam Định bởi những lý do sau đây:

Ngày 19-8-2022, ông Nguyễn Văn T đại diện theo ủy quyền của 08 thành viên HĐQT Ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011) khiếu nại lần 2 tới Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ nhưng đến ngày 29-1-2024 tức là sau 528 ngày kể từ ngày nộp đơn khiếu nại Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ mới ra Quyết định số 253 giải quyết khiếu nại lần hai là không thực hiện đúng thời hạn giải quyết khiếu nại lần hai theo quy định tại Điều 37 Luật Khiếu nại năm 2011.

Tại Biên bản làm việc ngày 19-9-2022 thể hiện người được giao nhiệm vụ xác minh gồm: Bà Lê Thị Loan, bà Vũ Thị Mai, bà Nguyễn Thị Giang, bà Nguyễn Hồng Trang tham gia. Tuy nhiên, tại phần chữ ký của người xác minh không có chữ ký của bà Nguyễn Hồng Trang, trong Biên bản làm việc cũng không nêu rõ bà Trang được giao nhiệm vụ xác minh có mặt hay vắng mặt tại buổi làm việc là không đúng quy định tại khoản 3 Điều 20 Nghị định 124/2020/NĐ-CP. Ngoài ra, Biên bản làm việc trên còn thiếu phần “Kết quả làm việc” và “Những nội dung khác có liên quan” so với mẫu số 06 ban hành kèm theo Nghị định 124/2020/NĐ-CP.

Biên bản đối thoại với người khiếu nại ngày 22-12-2023 không có đủ chữ ký, thành phần tham gia đối thoại theo quy định tại Điều 30 Luật khiếu nại năm 2011, Điều 16 và khoản 3 Điều 28 Nghị định 124/2020/NĐ-CP. Tại phần Đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan 10 ông bà có tên sau: Ông Bùi Minh Sáng, ông Đỗ Trung Kiên, bà Phạm Vân Anh, ông Đặng Ngọc Nghĩa, ông Trần Duy Tùng, ông Nguyễn Văn Cường, ông Lưu Đức Nam, ông Đỗ Văn Học, bà Lê Thị Loan, ông Đỗ Minh Xuân. Tuy nhiên, tại phần chữ ký của các bên không có chữ ký hoặc điểm chỉ của ông Trần Duy Tùng, ông Nguyễn Văn Cường, ông Lưu Đức Nam, ông Đỗ Văn Học, và Lê Thị Loan, ông Đỗ Minh Xuân và cũng không nêu rõ lý do.

Nội dung của Quyết định số 253 cho rằng Ô tô Nam Định vi phạm Điều 5 và Điều 111 Luật đất đai năm 2003 nhưng tại phần căn cứ của Quyết định lại không nêu căn cứ Luật đất đai năm 2003 là vi phạm quy định tại điểm g khoản 2 Điều 40 Luật khiếu nại 2011.

Bên cạnh đó, Quyết định 253 có trích dẫn căn cứ vào Luật doanh nghiệp năm 2020 (có hiệu lực từ ngày 01-01-2021) để giải quyết khiếu nại là không phù hợp, bởi vì thời điểm xảy ra sự việc là năm 2011 (thời điểm bắt đầu liên doanh) đến năm 2015 (thời điểm Ô tô Nam Định chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp cho chủ thể khác), nên pháp luật Doanh nghiệp được áp dụng phải là Luật Doanh nghiệp 2005 và Luật Doanh nghiệp 2014. Như vậy, Quyết định số 253 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ đã có những vi phạm nghiêm trọng về thời hạn, hình thức, nội dung giải quyết khiếu nại.

UBND tỉnh Nam Đ xác định lợi thế thương mại là tài sản của Nhà Nước là không đúng. Bởi lẽ Điều 17 Hiến pháp năm 1992; Nghị định 14/1998/NĐ-CP; Luật quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước 2008 và được hướng dẫn tại Nghị định số 52/2009/NĐ-CP; Luật đất đai 2003 đều không có quy định Lợi thế thương mại là tài sản của Nhà nước nhưng UBND tỉnh Nam Đ vẫn xác định lợi thế thương mại là tài sản của Nhà Nước là không có căn cứ pháp lý, làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của Công ty Ô tô Nam Định.

Căn cứ Mục Giải thích từ ngữ thuộc Chuẩn mực kế toán số 11 Ban hành và công bố theo Quyết định 100/2005/QĐ-BTC; Bộ luật dân sự 2005; Điều 30 Luật Doanh nghiệp 2005 thì lợi thế thương mại được Ô tô Nam Định định giá và tham gia góp vốn cùng Công ty Cổ phần Thuận Thắng là phù hợp với quy định của pháp luật. Căn cứ khoản 4 Điều 108 Luật Doanh nghiệp 2005; tiểu mục 1, mục II, Điều 28 của Điều lệ Ô tô Nam Định ngày 23-12-1999 UBND tỉnh Nam Đ xác định Ô tô Nam Định phải chịu trách nhiệm hoàn trả số tiền 17.330.000.000 đồng là không đúng đối tượng, đấy là trách nhiệm thuộc về cá nhân các thành viên Hội đồng quản trị Công ty ô tô Nam Định thời điẻm 2011.

Kết Luận thanh tra 563 và Quyết định 868 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ được ban hành theo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ trong Quyết định 253, trong khi Quyết định 253 được ban hành không đúng thời hạn giải quyết khiếu nại, xác định lợi thế thương mại là tài sản của Nhà nước là không đúng quy định, xác định đối tượng Công ty ô tô Nam Định phải hoàn trả tiền là giá trị lợi thế thương mại không đúng theo quy định của pháp luật, không đúng với nội quy, quy chế của Công ty ô tô Nam Định.

Nay Công ty Ô tô Nam Định đề nghị Tòa án tuyên hủy Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định; Kết luận thanh tra số 563/KL-TTr ngày 08-3-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ; Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT ngày 01-4-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ về việc thu hồi tiền.

Tại Bản tự khai và quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch tỉnh Nam Định trình bày: Ông Nguyễn Văn T và một số người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời kỳ năm 2011) có đơn khiếu nại Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ . Khiếu nại đã được Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư giải quyết (lần đầu) tại Quyết định số 53/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 và ban hành Kết luận số 1416/KL-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 sửa đổi một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022, ban hành Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 thay thế Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022 về thu hồi tiền. Người khiếu nại không nhất trí với các văn bản giải quyết này và cho rằng:

Việc SKH&ĐT đã thanh tra và quyết định thu hồi 17.330.000.000 đồng đối với Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ và yêu cầu trách nhiệm phải thu hồi thuộc về 08 người, nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011) là không đúng, do việc góp vốn là thực hiện theo đúng quy định, đúng Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông; toàn bộ số tiền 17.330.000.000 đồng đã được nộp, chuyển vào Tài khoản của Công ty và Công ty quản lý, sử dụng toàn bộ.

Việc quy trách nhiệm thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng đối với 08 thành viên, nguyên là Hội đồng quản trị Công ty là không đúng đối tượng có tiền, tài sản bị thu hồi; không khả thi, do 08 thành viên nay đã nghỉ hưu, nên không có trách nhiệm, không có thẩm quyền, không có quyền yêu cầu Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thực hiện nội dung Kết luận thanh tra cũng như thực hiện việc nộp số tiền có giá trị là 17.330.000.000 đồng.

Sau khi tiếp nhận nội dung khiếu nại, Chủ tịch UBND tỉnh thụ lý và giao cho Thanh tra tỉnh chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan thẩm tra, xác minh.

Trên cơ sở báo cáo kết quả thẩm tra xác minh, ngày 22-12-2023, tại Trụ sở tiếp công dân tỉnh Nam Định; Lãnh đạo UBND tỉnh đã chủ trì buổi đối thoại giữa người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền và nghĩa vụ liên quan; theo đó, người khiếu nại đã nhất trí với kết quả xác minh của Đoàn xác minh. Tuy nhiên, người có quyền và nghĩa vụ liên quan là Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ cho rằng, sự việc này xảy ra từ năm 2011, không liên quan đến người sở hữu của Công ty ở thời điểm hiện tại. Đồng thời, khi giao dịch mua, bán cổ phần cũng không có cảnh báo về việc này. Do đó, đại diện Công ty không nhất trí với kết quả xác minh về nội dung khiếu nại của 08 người nguyên là thành viên HĐQT của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011.

Tại buổi đối thoại, Lãnh đạo UBND tỉnh cũng đã đề nghị người có quyền và nghĩa vụ liên quan nếu có tài liệu chứng cứ mới, thì cung cấp cho UBND tỉnh trước ngày 29-12-2023.

Ngày 29-12-2023, UBND tỉnh nhận được đơn (đề ngày 26-12-2023) của Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định, theo đó Công ty không phải là đối tượng phải chịu trách nhiệm về khoản phải thu về giá trị lợi thế thương mại 17.330.000.000 đồng do các sai phạm của các thành viên HĐQT Công ty thời kỳ năm 2011. UBND tỉnh đã giao cho Thanh tra tỉnh nghiên cứu, tham mưu theo đúng quy định.

Ngày 05-01-2024, Thanh tra tỉnh có Văn bản số 06/TTr-P3 khẳng định các ý kiến trên đã được đánh giá, nhận xét trong Báo cáo kết quả xác minh, Công ty không cung cấp được tài liệu, chứng cứ mới làm thay đổi kết quả xác minh nội dung khiếu nại của đại diện 08 người nguyên là thành viên HĐQT Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011. Đồng thời đề nghị giữ nguyên Kết quả xác minh tại Báo cáo số 195/BC- TTr ngày 20-12-2023 của Thanh tra tỉnh. Như vậy, Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ là đúng về thẩm quyền, trình thự, thủ tục ban hành. Tuy nhiên việc ra quyết định giải quyết chưa đảm bảo thời hạn theo đúng quy định, do vụ việc khiếu nại nêu trên có nội dung phức tạp, việc chuyển nhượng, góp vốn diễn ra đã lâu, liên quan đến nhiều cơ quan, đơn vị, cần nhiều thời gian nghiên cứu, rà soát hồ sơ, tham vấn ý kiến của các cơ quan, tổ chức có liên quan, nên thời gian giải quyết khiếu nại chưa đảm bảo theo quy định.

Về nội dung: Khu đất liên quan đến nội dung khiếu nại có địa chỉ số 91 đường Điện Biên, thành phố Nam Định được Nhà nước cho Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thuê theo Hợp đồng thuê đất trả tiền hàng năm. Khi cổ phần hóa năm 1999, trong danh mục tài sản của Công ty khi xác định giá trị cổ phần hóa không có lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp nên không có giá trị lợi thế về đất thuê (lợi thế thương mại của khu đất).

Do vậy, giá trị lợi thế thương mại của khu đất này không phải là tài sản thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ mà thuộc lợi ích của Nhà nước, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ không tạo ra giá trị lợi thế thương mại cho khu đất này. Tuy vậy, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ vẫn dùng tài sản trên đất và giá trị lợi thế thương mại của khu đất này để góp vốn liên doanh với Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển dịch vụ Bất động sản Thuận Thắng, thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án. Việc làm này của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ là không đúng quy định tại điểm c khoản 1 Điều 111 Luật Đất đai năm 2003.

Văn bản số 2029/STC-QLG ngày 03-12-2014 của Sở Tài chính nhận định việc góp vốn trong đó có tài sản là lợi thế thương mại của khu đất do Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thuê của nhà nước vào Công ty TNHH Thuận Thắng không trái quy định của Luật Đất đai năm 2003, Luật Đất đai năm 2013, là chưa chính xác. Đồng thời, Văn bản này cũng chưa đề cập đến việc Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ chuyển nhượng phần vốn góp và sử dụng số tiền 17.330.000.000 đồng nhận được sau khi chuyển nhượng phần vốn góp.

Kết luận của Kiểm toán nhà nước đã khẳng định: “Khi cổ phần hóa Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ không tính lợi thế thương mại vào giá trị doanh nghiệp nhưng góp vốn là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định để thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án ngoài phạm vi quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003, sau đó chuyển nhượng cổ phần thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng”.

Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và Quyết định giải quyết khiếu nại (lần đầu) số 53/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư đã xác định sai phạm của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ sử dụng giá trị lợi thế thương mại của khu đất trên để góp vốn liên doanh, sau đó chuyển nhượng vốn góp thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng, không nộp ngân sách Nhà nước. Việc Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư xác định như trên là đúng.

Về đối tượng hưởng lợi đối với số tiền phải thu hồi: Người khiếu nại cho rằng, khi góp vốn thành lập liên doanh và chuyển nhượng phần vốn góp, đơn vị thụ hưởng đối với lợi thế thương mại của khu đất là Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011); số tiền 17.330.000.000 đồng đã được nộp, chuyển vào tài khoản của Công ty và Công ty quản lý, sử dụng toàn bộ số tiền này là có cơ sở.

Toàn bộ số tiền lợi thế thương mại của khu đất nhận được từ việc chuyển nhượng phần vốn góp năm 2011, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã dùng để trả nợ xây dựng, trả nợ vay sản xuất kinh doanh, hạch toán bù lỗ sản xuất kinh doanh, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp và trích lập các quỹ. Nếu không có khoản tiền 17.330.000.000 đồng cho hoạt động sản xuất kinh doanh nêu trên thì Công ty không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp do hoạt động kinh doanh lỗ. Số tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp năm 2011 vào ngân sách nhà nước. Do đó đối tượng đã hưởng lợi số tiền trên chính là Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định.

Về việc quy trách nhiệm phải nộp đối với số tiền phải thu hồi: Từ khi được thành lập đến nay, tư cách pháp nhân của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ không thay đổi; Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ không thay đổi mã số thuế; không bị sáp nhập, giải thể, phá sản trong suốt quá trình hoạt động. Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ có năng lực pháp luật dân sự kể từ khi đăng ký hoạt động và phải chịu trách nhiệm dân sự của pháp nhân theo quy định tại Điều 93 Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 87 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trên cơ sở ý kiến của Đại hội đồng cổ đông theo Nghị quyết số 113/NQ-ĐHCĐ ngày 14-4-2011, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ và người đại diện theo pháp luật của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã nhân danh Công ty ký văn bản mang tài sản là lợi thế thương mại của khu đất đi góp vốn liên doanh, sau đó chuyển nhượng vốn góp và thu lợi cho Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định. Do đó, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ là đối tượng phải chịu trách nhiệm đối với sai phạm của Công ty khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện và thu hồi.

Việc xem xét trách nhiệm cá nhân của các thành viên Hội đồng quản trị và các tổ chức, cá nhân có liên quan đối với những vi phạm làm thiệt hại đến lợi ích của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (nếu có), Công ty căn cứ Điều 153 Luật Doanh nghiệp, Điều lệ của Công ty để xem xét, quyết định.

Như vậy, trách nhiệm phải nộp số tiền hưởng lợi không đúng từ lợi thế thương mại của khu đất trên thuộc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định, với pháp nhân không thay đổi từ khi thành lập đến nay. Do đó, việc Sở Kế hoạch và Đầu tư quy trách nhiệm phải thu hồi thuộc về các thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011) là chưa chính xác.

Việc người khiếu nại cho rằng, 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị của Công ty (thời điểm năm 2011) thực hiện việc góp vốn là thực hiện theo Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông; 08 người đã nghỉ hưu, không có khả năng thực hiện việc đôn đốc thu hồi theo yêu cầu của Sở Kế hoạch và Đầu tư là có cơ sở.

Từ kết quả xác minh, đối thoại với các bên liên quan, ngày 29-11-2024, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ đã ký ban hành Quyết định số 253/QĐ-UBND giải quyết khiếu nại lần hai của 08 người là nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần vận tải ô tô Nam Định; theo đó đã yêu cầu Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ sửa đổi, bổ sung các văn bản liên quan đến nội dung khiếu nại theo hướng thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp theo quy định) của Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định, vào ngân sách nhà nước do Công ty thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu nhà nước.Thực hiện Quyết định giải quyết khiếu nại của Chủ tịch UBND tỉnh, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành các văn bản về việc xử lý số tiền nêu trên theo quy định.

Đối với ý kiến của người khởi kiện về buổi làm việc ngày 19-9-2022, Đoàn xác minh (có 04/5 thành viên) làm việc với đại diện theo ủy quyền của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Định, nhưng trong Biên bản làm việc chỉ có chữ ký của 3/4 người trong Đoàn xác minh. Qua rà soát cho thấy: Bà Nguyễn Hồng Trang là thành viên Đoàn xác minh khiếu nại có tham gia buổi làm việc của Đoàn xác minh vào thời gian trên. Song đến khi hoàn chỉnh và in Biên bản làm việc, bà Nguyễn Hồng Trang có công việc đột xuất phải về sớm; việc này đã được Trưởng đoàn xác minh nhất trí. Vì vậy, trong Biên bản làm việc trên không có chữ ký của bà Nguyễn Hồng Trang. Mặt khác, buổi làm việc trên có nội dung là ghi nhận các hồ sơ tài liệu mà Công ty Cổ phần Vận tải ôtô Nam Định cung cấp cho Đoàn xác minh, các ý kiến về việc cung cấp hồ sơ, tài liệu và được lập thành Biên bản làm việc. Biên bản làm việc đã ghi đúng, đầy đủ các nội dung và đã được đại diện của Công ty Cổ phần Vận tải ôtô Nam Định ký xác nhận. Theo Luật Khiếu nại năm 2011, Nghị định số 124/2020/NĐ-CP 19-10-2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại thì không bắt buộc tất cả các thành viên của Đoàn xác minh phải ký trong Biên bản xác minh. Do vậy, việc việc bà Nguyễn Hồng Trang không ký tên trong Biên bản làm việc nêu trên là không trái với các quy định pháp luật và không ảnh hưởng gì đến kết quả xác minh nội dung khiếu nại.

Đối với ý kiến của người khởi kiện về việc Biên bản đối thoại giải quyết khiếu nại lần hai ngày 22-12-2023 tại Trụ sở Tiếp công dân tỉnh Nam Định không có đầy đủ chữ ký của các thành phần tham gia đối thoại. Tuy nhiên, buổi đối thoại trên được tổ chức công khai, có sự tham gia của người khiếu nại, người bị khiếu nại và các cơ quan, tổ chức có liên quan; nội dung buổi đối thoại đúng quy định, người khiếu nại, người bị khiếu nại, người giải quyết khiếu nại đã ký xác nhận trong Biên bản và đại diện các cơ quan, tổ chức liên quan đã ký trong Biên bản này. Do vậy, quan điểm của UBND tỉnh Nam Đ đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Vận tải ô tô Nam Định.

Tại Bản tự khai và quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ (nay là Giám đốc Sở Tài chính tỉnh Nam Định) trình bày: Thực hiện nhiệm vụ UBND tỉnh giao tại Kế hoạch số 97/KH-UBND ngày 12-12-2019, Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Quyết định số 151/QĐ-SKHĐT ngày 31-12-2019 về thanh tra việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc ký hợp đồng góp vốn liên doanh và việc chuyển nhượng cổ phần của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ với Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển bất động sản Thuận Thắng. Đoàn thanh tra đã tiến hành thanh tra và có báo cáo kết quả thanh tra ngày 06-4-2022. Ngày 07-4-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc ký hợp đồng góp vốn liên doanh và việc chuyển nhượng cổ phần của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ với Công ty cổ phần đầu tư và phát triển bất động sản Thuận Thắng. Ngày 13-5-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền, số tiền 17.300.000.000 đồng của Các thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011). Không đồng ý với Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022, các thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011) có Đơn khiếu nại đề nghị bãi bỏ Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ . Ngày 25-5-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ nhận được Đơn khiếu nại của 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời kỳ năm 2011) đối với Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ . Ngày 03-6-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ có Văn bản số 1060/TB-SKH&ĐT về việc thụ lý giải quyết khiếu nại lần đầu. Ngày 08-6-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành quyết định số 38/TB-SKH&ĐT về việc xác minh nội dung khiếu nại, tổ xác minh đã làm việc với các bên có liên quan theo quy định. Ngày 11-7-2022, Tổ xác minh ban hành văn bản số 1383/BC-TXM về việc xác minh nội dung khiếu nại của của 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời kỳ năm 2011).

Ngày 14-7-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành Quyết định số 53/QĐ-SKH&ĐT về việc giải quyết khiếu nại lần đầu của 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời kỳ năm 2011), với nội dung: “Điều 1. Giữ nguyên mục 1.1 phần III, Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ; Sửa đổi mục 1.3 phần III, Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ; Sửa đổi thay thế Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 15-3-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ về việc thu hồi tiền.”

Ngày 14-7-2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành kết luận số 1416/KL-SKH&ĐT về việc sửa đổi một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 với nội dung: Sửa đổi nội dung tại Mục 1.3 Phần III của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 như sau:

“1.3. Xử lý thu hồi số tiền 17.300.000.000 đồng: Quyết định thu hồi nộp ngân sách nhà nước số tiền 17.300.000.000 đồng (trong đó có bao gồm số tiền đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo quy định) đối với Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011 và đã đổi tên thành Công ty cổ phần đầu tư - Liên hiệp vận tải ô tô Hà Nam Ninh từ ngày 11-7-2013). Trách nhiệm phải thu hồi thuộc về Các thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011).”

Các nội dung còn lại được giữ nguyên theo Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ .

Ngày 14-7-2022, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền (thay thế Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 15-3-2022), với nội dung: Thu hồi số tiền 17.300.000.000 đồng của Công ty cổ phần vận tải ô tô Nam Định. Trách nhiệm thu hồi thuộc về các thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011). Không đồng ý với Quyết định số 53/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 về việc giải quyết khiếu nại lần đầu; Kết luận thanh tra sửa đổi số 1416/KL-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 và Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 về việc thu hồi tiền của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ , 08 người nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ (thời điểm năm 2011) làm đơn khiếu nại lần hai đến UBND tỉnh Nam Định.

Sau khi thực hiện quy trình, giải quyết khiếu nại lần 2, ngày 29-01-2024 Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 253/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần hai của đại diện 08 người, nguyên là thành viên Hội đồng quản quản trị Công ty Cổ phần vận vận tải ô tô Nam Định (thời kỳ 2011).

Thực hiện Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh, ngày 08-3-2024, Giám đốc - Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Kết luận thanh tra số 563/KL-SKH&ĐT sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và thay thế Kết luận số 1416/KL-SKH&ĐT ngày 14-7-2022, với nội dung:

Sửa đổi, bổ sung mục 1 Phần III của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022:

“- Tiểu mục 1.1. Sai phạm: Khi cổ phần hóa năm 1999, lợi thế thương mại không được tính vào giá trị doanh nghiệp; nhưng năm 2011, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã góp vốn là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định để thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án ngoài phạm vi quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003, sau đó chuyển nhượng phần vốn góp và thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng.

- Tiểu mục 1.2. Đối tượng chịu trách nhiệm về số tiền 17.330.000.000 đồng: Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp ngân sách nhà nước theo quy định) do thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu Nhà nước khi mang tài sản là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định đi góp vốn thành lập liên doanh năm 2011, sau đó chuyển nhượng vốn góp thu lợi về Công ty, không nộp ngân sách nhà nước.

- Tiểu mục 1.3. Xử lý thu hồi tiền: Thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng (Trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp theo quy định) của Công ty cổ phần vận tải ô tô Nam Định, vào ngân sách nhà nước do Công ty thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu nhà nước”

Ngày 01-4-2024, Giám đốc - Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền theo Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của UBND tỉnh Nam Đ và Kết luận thanh tra sửa đổi, bổ sung số 563/KL-SKH&ĐT ngày 08-3-2024.

Như vậy, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư ban hành Kết luận thanh tra số 563/KL-SKH&ĐT và Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT là đúng quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty cổ phần vận tải ô tô Nam Định.

Tại Bản tự khai và quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án, 8 thành viên HĐQT của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời điểm năm 2011 gồm: Ông Nguyễn Văn Tư; ông Vũ Xuân Dương; bà Nguyễn Thị Thu Hiền; ông Hoàng Ngọc Văn; ông Phạm Mạnh Hùng; ông Nguyễn Đức Cường; ông Trần Xuân Tuấn; ông Vũ Đình Chiến thống nhất trình bày:

Sau khi cổ phần hóa năm 1999, Công ty đổi tên thành Công ty CP vận tải ô tô Nam Định, có trụ sở chính tại địa chỉ tại Km số 2 đường Điện Biên, TP Nam Định, bao gồm nhiều đơn vị thành viên trong trong đó có Bến xe khách Nam Định số 91 đường Điện Biên, phường Cửa Bắc, TP Nam Định. Năm 2011, Công ty CP vận tải ô tô Nam Định thực hiện góp vốn vào Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định. Cụ thể như sau:

Công ty tiến hành đại hội cổ đông thường niên 14-4-2011 và ra Nghị quyết đại hội, thống nhất thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng tại 91 đường Điện Biên, phường Cửa Bắc, TP Nam Định với 2 thành viên là Công ty CP Vận tải ô tô Nam Định và Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển Thuận Thắng. Ngày 29-01-2011 đại diện Công ty có bản ghi nhớ và hợp tác kinh doanh đầu tư khu bến xe 91 Điện Biên, TP Nam Định. Ngày 23-4-2011 Công ty ô tô Nam Định và Công ty CP Thuận Thắng ký biên bản thỏa thuận thẩm định giá trị để góp vốn liên doanh. Ngày 29-4-2011 hai bên thuê công ty thẩm định giá. Ngày 25-5-2011 Công ty ô tô Nam Định họp HĐQT thông qua nội dung góp vốn liên doanh. Ngày 16-5-2011 Công ty ô tô Nam Định và Công ty CP Thuận Thắng ký biên bản bàn giao tài sản vốn góp. Ngày 17-5-2011 phòng đăng ký kinh doanh cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp liên doanh cho Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định. Ngày 12-7-2011 Công ty ô tô Nam Định chuyển nhượng 34% vốn điều lệ trong Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định. Ngày 20-7-2012 Công ty ô tô Nam Định chuyển nhượng 11% vốn điều lệ cho Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định. Ngày 10-12-2015 ô tô Nam Định đã chuyển nhượng phần vốn góp còn lại tại Thuận Thắng Nam Định. Năm 2004 Tổng công ty công nghiệp ô tô Việt Nam sở hữu 34% vốn nhà nước tại Công ty cổ phần vận tải ô tô Nam Định. Tháng 01-2014 Tổng công ty công nghiệp ô tô Việt Nam bán đấu giá công khai vốn Nhà nước 34% tại Hà Nội và Công ty TNHH Phương Trang là hội trưởng đấu giá. Năm 2019 thì Công ty ô tô Nam Định nhận được quyết định thanh tra của Trung ương về việc góp vốn khu đất 91 đường Điện Biên. Năm 2022, Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành Kết luận thanh tra số 634/KLTTr ngày 07-4-2022 và Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022. 8 thành viên HĐQT thời kỳ năm 2011 đã có đơn khiếu nại lần 1. Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ đã thụ lý, giải quyết tại Quyết định số 53/QĐ- SKH&ĐT ngày 14-7-2022 và ban hành Kết luận số 1416/KL-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 sửa đổi bổ sung một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634/KLTTr ngày 07-4-2022. Quyết định số 54/QĐ-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 thay thế Quyết định số 28/QĐ-SKH&ĐT ngày 13-5-2022. HĐQT năm 2011 tiếp tục có đơn khiếu nại lần hai. Năm 2023 một số thành viên đại diện HĐQT thời kỳ năm 2011 đã dự buổi đối thoại tại trụ sở tiếp công dân tỉnh Nam Định ngày 22-12-2023. Việc góp vốn giữa Công ty ô tô và Công ty CP Thuận Thắng đã được các cơ quan có thẩm quyền xem xét chấp thuận là đúng quy định, không vi phạm pháp luật.

Toàn bộ giá trị lợi thế thương mại của khu đất (giá trị lợi thế của tài sản gắn liền với khu đất, lợi thế thương mại của việc được tiếp tục thuê, được sử dụng khu đất và lợi thế thương mại của khu đất mang lại cho người sử dụng đất và các khoản doanh thu mà Công ty ô tô bị giảm, bị mất do không được tiếp tục sử dụng khu đất...) đã được Công ty ô tô góp vốn để thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định và sau đó chuyển nhượng phần vốn góp này có giá trị là 17.300.000.000 đồng đã được sử dụng vào các mục đích đầu tư xây dựng hoàn thiện bến xe ô tô mới và phát triển các dịch vụ công ích, hoạt động xã hội của tỉnh Nam Định là hợp pháp, theo đúng quy định của pháp luật. Vì vậy, không có căn cứ để khẳng định Công ty ô tô sử dụng sai mục đích số tiền có giá trị 17.300.000.000 đồng.

Toàn bộ việc góp vốn, chuyển nhượng phần vốn góp và việc sử dụng số tiền thu được từ việc chuyển nhượng phần vốn góp của Công ty ô tô trong Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định là do Công ty ô tô thực hiện. Chúng tôi là các thành viên Hội đồng Quản trị Công ty ô tô chỉ là người đại diện, thay mặt Công ty ô tô thực hiện chứ không phải do 8 thành viên chúng tôi tự thực hiện. Hội đồng Quản trị Công ty ô tô năm 2011 không có lỗi, không vi phạm pháp luật cũng như không vi phạm Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông Công ty ô tô nên không có căn cứ để kết luận Hội đồng Quản trị Công ty ô tô phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc đem giá trị lợi thế thương mại 17.300.000.000 đồng đi góp vốn liên doanh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về số tiền 17.300.000.000 đồng.

Tám thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ năm 2011 thực hiện việc góp vốn bằng tài sản gắn liền với khu đất và giá trị lợi thế thương mại của tài sản gắn liền với Khu đất, lợi thế thương mại của Khu đất là thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, theo đúng Nghị quyết của Đại hội đồng cổ đông. Toàn bộ số tiền có giá trị là 17.300.000.000 đồng này đã được nộp, chuyển vào tài khoản của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ và đã được Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ quản lý, sử dụng toàn bộ. Tám thành viên Hội đồng quản trị chúng tôi không có lỗi. Đặc biệt, tám thành viên chúng tôi không được hưởng bất kỳ lợi lợi ích nào, liên quan đến số tiền có giá trị là 17.300.000.000 đồng này. Quan điểm của tám thành viên là đồng ý với Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai và đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa:

* Đại diện Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và đề nghị HĐXX tuyên hủy Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định; Kết luận thanh tra số 563/KL-TTr ngày 08-3-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ; Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT ngày 01-4-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ về việc thu hồi tiền. Bởi lẽ:

Về tính hợp pháp trong giao dịch góp vốn đầu tư và chuyển nhượng vốn của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ và Công ty Cổ phần đầu tư và phát triển dịch vụ bất động sản Thuận Thắng là tại thời điểm (tháng 5-2011) góp vốn đầu tư với Công ty Thuận Thắng thì Ô tô Nam Định không phải Doanh nghiệp Nhà nước theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2005; Khu đất tại số 91 Điện Biên được Nhà nước cho Ô tô Nam Định thuê hợp pháp, và giá trị lợi thế thương mại phát sinh từ khu đất là kết quả của quá trình đầu tư, vận hành, và xây dựng thương hiệu của Ô tô Nam Định, không phải do Nhà nước tạo ra; ngoài ra thỏa thuận góp vốn thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định giữa Ô tô Nam Định và Công ty Thuận Thắng hoàn toàn minh bạch, tuân thủ quy định của pháp luật vơi sự đồng thuận của Đại hội đồng cổ đông, HĐQT, và các cơ quan chức năng liên quan; Các giao dịch chuyển nhượng phần vốn góp tại Công ty Thuận Thắng Nam Định được thực hiện bằng hợp đồng chuyển nhượng có sự đồng thuận của Thuận Thắng, và được đăng ký thay đổi tại Phòng Đăng ký kinh doanh – Sở KH&ĐT tỉnh Nam Định, phù hợp với quy định trên. Do vậy việc sử dụng số tiền chuyển nhượng vốn góp của Ô tô Nam Định hoản toàn phù hợp với quy định của pháp luật, không vi phạm điều cấm.

Về quan điểm đối với các quyết định hành chính trong vụ án: Quyết định số 253/QĐ-UBND, Kết luận thanh tra số 563/KL-SKH&ĐT, và Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT có nhiều vi phạm về thời hạn, hình thức, nội dung và căn cứ pháp lý, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của Ô tô Nam Định. Cụ thể như sau:

1. Đối với Quyết định số 253/QĐ-UBND bị vi phạm về thời hạn giải quyết khiếu nại: Ngày 19-8-2022, ông Nguyễn Văn T đại diện theo ủy quyền của 08 thành viên Hội đồng quản trị ô tô Nam Định (thời điểm năm 2011) khiếu nại lần hai tới Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ nhưng đến ngày 29-1-2024 tức là sau 528 ngày kể từ ngày nộp đơn khiếu nại Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ mới ra Quyết định số 253 giải quyết khiếu nại lần hai. Căn cứ quy định nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ đã không thực hiện đúng thời hạn giải quyết đơn khiếu nại lần hai theo quy định của pháp luật. Điều này xâm phạm tới quyền và lợi ích hợp pháp của Ô tô Nam Định.

- Về nội dung các văn bản trong quy trình giải quyết khiếu nại lần hai chưa phù hợp với quy định của pháp luật. Cụ thể: Tại Biên bản làm việc ngày 19-9-2022 thể hiện người được giao nhiệm vụ xác minh gồm: Bà Lê Thị Loan, bà Vũ Thị Mai, bà Nguyễn Thị Giang, bà Nguyễn Hồng Trang tham gia. Tuy nhiên, tại phần chữ ký của người xác minh không có chữ ký của bà Nguyễn Hồng Trang, trong Biên bản làm việc cũng không nêu rõ bà Trang được giao nhiệm vụ xác minh có mặt hay vắng mặt tại buổi làm việc. Ngoài ra, Biên bản làm việc trên còn thiếu phần “Kết quả làm việc” và “Những nội dung khác có liên quan” so với mẫu số 06 ban hành kèm theo Nghị định 124/2020/NĐ-CP.

+ Biên bản đối thoại với người khiếu nại ngày 22-12-2023 không có đủ chữ ký, thành phần tham gia đối thoại. Căn cứ các quy định tại Điều 30 Luật khiếu nại năm 2011, Điều 16 và khoản 3 Điều 28 Nghị định 124/2020/NĐ-CP, Biên bản đối thoại với người khiếu nại ngày 22-12-2023 không thực hiện đúng quy định.

+ Nội dung của Quyết định số 253 ngày 29-01-2024 chưa tuân thủ quy định của pháp luật vì vi phạm Điều 5 và Điều 111 Luật đất đai năm 2003 nhưng tại phần căn cứ của Quyết định lại không nêu căn cứ Luật đất đai năm 2003 – là vi phạm quy định tại điểm g khoản 2 Điều 40 Luật khiếu nại 2011. Bên cạnh đó, Quyết định 253 có trích dẫn căn cứ vào Luật doanh nghiệp năm 2020 (có hiệu lực từ ngày 01-01-2021) để giải quyết khiếu nại là không phù hợp, bởi vì thời điểm xảy ra sự việc là năm 2011 (thời điểm bắt đầu liên doanh) đến năm 2015 (thời điểm Ô tô Nam Định chuyển nhượng toàn bộ phần vốn góp cho chủ thể khác), nên pháp luật Doanh nghiệp được áp dụng phải là Luật Doanh nghiệp 2005 và Luật Doanh nghiệp 2014.

Như vậy: căn cứ những quy định của pháp luật được trích dẫn và những phân tích nêu trên, Chúng tôi cho rằng Quyết định số 253 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ đã có những vi phạm nghiêm trọng về thời hạn, hình thức, nội dung giải quyết khiếu nại làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của Ô tô Nam Định.

- UBND tỉnh Nam Đ xác định lợi thế thương mại là tài sản của Nhà Nước là không có căn cứ: Vì Hiến pháp 1992 không quy định Lợi thế thương mại là tài sản của Nhà nước, tại thời điểm Ô Tô Nam Định dùng lợi thế thương mại hợp tác liên doanh với Công ty Cổ phần Thuận Thắng vào năm 2011. Theo quy định theo pháp luật chỉ liệt kê các tài sản như đất đai, tài nguyên, công trình do Nhà nước đầu tư, không đề cập đến lợi thế thương mại. Do vậy, Ô tô Nam Định được quyền mang “Lợi thế thương mại” đi góp vốn liên doanh, liên kết là có căn cứ. Vì lợi thế thương mại không phải tài sản Nhà nước và được Ô tô Nam Định định giá, tham gia góp vốn cùng Công ty Cổ phần Thuận Thắng là phù hợp với quy định của pháp luật

- UBND tỉnh Nam Đ xác định Ô tô Nam Định là đối tương phải chịu trách nhiệm hoàn trả số tiền 17.330.000.000 đồng là không có căn cứ: Bởi lẽ khoản 4 Điều 108 Luật Doanh nghiệp 2005 quy định về trách nhiệm của các cá nhân thuộc thành viên Hội đồng quản trị; Tại tiểu mục 1, mục II, Điều 28 của Điều lệ Ô tô Nam Định ngày 23-12-1999 quy định về trách nhiệm của Hội đồng quản trị; Quyết định góp vốn bằng lợi thế thương mại được thông qua tại cuộc họp HĐQT ngày 04-5-2011, với sự đồng thuận của 8 thành viên; Tại thời điểm thực hiện góp vốn bằng lợi thế thương mại khu đất (năm 2011) thì Điều lệ năm 1999 của Ô tô Nam Định đang có hiệu lực.

Như vậy: UBND tỉnh Nam Đ xác định Ô tô Nam Định phải chịu trách nhiệm hoàn trả số tiền 17.330.000.000 đồng là không đúng đối tượng, vi phạm quy định pháp luật và Điều lệ Công ty.

2. Đối với Kết luận thanh tra số 563 của Sở KHĐT tỉnh Nam Định và Quyết định số 868 của Giám đốc Sở KHĐT tỉnh Nam Định: Kết Luận thanh tra 563 và Quyết định 868 nêu trên được ban hành theo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ trong Quyết định 253, trong khi Quyết định 253 được ban hành không đúng thời hạn giải quyết khiếu nại, xác định lợi thế thương mại là tài sản của Nhà nước là không đúng quy định (như đã được trích dẫn tại Văn bản này), xác định đối tượng (Ô tô Nam Định) phải hoàn trả tiền là giá trị lợi thế thương mại không đúng theo quy định của pháp luật, không đúng với nội quy, quy chế của Công ty nên cần phải tuyên hủy Quyết định 253, Kết luận thanh tra số 563 và Quyết định 868.

* Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 07/2025/HC-ST ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình) đã quyết định:

Căn cứ Điều 3; khoản 1 Điều 30; khoản 3 Điều 32; điểm a khoản 2 Điều 116; điểm a khoản 2 Điều 193; Điều 348; Điều 351 Luật Tố tụng hành chính;

Căn cứ khoản 3 Điều 5; điểm c khoản 1 Điều 111 Luật Đất đai năm 2003;

Căn cứ Điều 51; Điều 55 Luật Thanh tra năm 2010;

Căn cứ Điều 96; Điều 108 Luật Doanh nghiệp 2005;

Căn cứ Điều 93 Bộ Luật dân sự 2005;

Căn cứ Điều 87 Bộ Luật dân sự 2015;

Căn cứ Điều 19; Điều 21; Điều 27; Điều 28; Điều 29; Điều 30; Điều 31; Điều 36; Điều 37; Điều 38; Điều 39; Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011;

Căn cứ Điều 5 Nghị định 33/2015/NĐ-CP;

Căn cứ Điều 27 Nghị định 07/2012/NĐ-CP;

Căn cứ khoản 1 Điều 32 Nghị quyết số 326/2006/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ về việc yêu cầu Tòa án hủy các Quyết định hành chính gồm:

1.1. Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ về việc giải quyết khiếu nại của đại diện 8 người nguyên là thành viên HĐQT Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011;

1.2. Kết luận thanh tra số 563/KL- SKH&ĐT ngày 08-3-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ (nay là Giám đốc Sở Tài Chính tỉnh Nam Định) về việc sửa đổi bổ sung một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634KL-TTr ngày 07-4-2022 và thay thế Kết luận số 1416/KL- SKH&ĐT ngày 14-7-2022 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong việc ký hợp đồng góp vốn liên doanh và việc chuyển nhượng cổ phần của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ với Công ty Cổ phần Đầu tư và phát triển bất động sản Thuận Thắng:

1.3. Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT ngày 01-4-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ (nay là Giám đốc Sở Tài Chính tỉnh Nam Định) về việc thu hồi tiền.

2. Ngoài ra, Tòa án sơ thẩm còn quyết định về án phí, thông báo quyền kháng cáo, kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Ngày 09/6/2025, người khởi kiện Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên toà phúc thẩm:

Người khởi kiện giữ nguyên nội dung kháng cáo và nêu các căn cứ sau: Đối với các quyết định cũng như các quyết định giải quyết khiếu nại đang bị khởi kiện đều vi phạm nghiêm trọng thời hạn giải quyết khiếu nại nhưng tại bản án sơ thẩm nhận định rằng không ảnh hưởng đến quyền lợi của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ là không đúng. Về nội dung quyết định thu hồi số tiền tại quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT ngày 01-4-2024 của Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ (nay là Giám đốc Sở Tài Chính tỉnh Nam Định) về việc thu hồi tiền 17.330.000.000 đồng là thu hồi không đúng đối tượng. Do đó nội dung giải quyết khiếu nại giữ nguyên nội dung quyết định này của UBND tỉnh Nam Đ là không đúng. Tại thời điểm Công ty cổ phần ô tô Nam Định tiến hành cổ phần hóa theo đúng quy định; không có văn bản nào của các cơ quan nhà nước cảnh báo vấn đề gì khi tiến hành cổ phần hoá; tại thời điểm cổ phần hóa của doanh nghiệp thì chưa có quy định về “lợi thế kinh doanh thương mại” và đây không phải là tài sản nhà nước vì pháp luật chưa có quy định này. Công ty cổ phần ô tô Nam Định mới là người tạo ra giá trị lợi thế thương mại, công ty thuê và đưa diện tích đất đó vào kinh doanh thì mới có. Khi tiến hành cổ phần hóa thì việc đấu giá chuyển nhượng công ty được sự đồng ý của nhà nước và đúng theo Luật doanh nghiệp; Nhưng tại kết luận của Sở Tài chính năm 2014 việc góp vốn của doanh nghiệp là không vi phạm Luật Đất đai, nay lại xác định phải nộp lại số tiền đó là không đúng vì thuộc trách nhiệm của Hội đồng quản trị công ty năm 2011 chứ không phải của công ty năm 2014 vì Công ty Phương Trang đã mua lại 34% vốn nhà nước từ Tập đoàn ô tô Việt Nam. Đến năm 2022 mới có kết luận thanh tra đối với việc cổ phần hóa và chuyển nhượng vồn góp xảy ra từ năm 2011 là không đúng. Do vậy đại diện Công ty cổ phần ô tô Nam Định và các luật sư đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện để hủy các quyết định đang bị khởi kiện.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội phát biểu quan điểm giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến phiên tòa, Thẩm phán Chủ tọa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa thực hiện đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính; những người tham gia tố tụng thực hiện đúng, đầy đủ quyền và nghĩa vụ tố tụng của mình.

Về hướng giải quyết vụ án, sau khi phân tích nội dung vụ án, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, Tòa án cấp sơ thẩm bác các yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ là đúng quy định. Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện không xuất trình được tài liệu mới bảo vệ cho quan điểm của mình nên không có căn cứ để chấp nhận nội dung kháng cáo. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, bác kháng cáo của người khởi kiện, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- Đơn kháng cáo của người khởi kiện trong thời hạn quy định của pháp luật nên đủ điều kiện để xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

- Về đối tượng khởi kiện, thời hiệu và thẩm quyền giải quyết vụ án đã được xác định đúng và đầy đủ nay không có kháng cáo nên không xét.

- Về việc vắng mặt của các đương sự: Tại phiên tòa phúc thẩm, người bị kiện, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đã được Tòa án triệu tập hợp lệ lần thứ hai; người bị kiện vắng mặt nhưng có văn bản trình bày ý kiến gửi Tòa án. Do đó, việc vắng mặt của những người này không ảnh hưởng đến quá trình giải quyết vụ án. Căn cứ Điều 157, 158 Luật Tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử theo quy định.

Về hình thức: Căn cứ quy định của pháp luật, kết quả xác minh nội dung khiếu nại, kết quả đối thoại, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ đã ban hành Quyết định về việc giải quyết khiếu nại lần hai đúng theo quy định tại Điều 40 Luật Khiếu nại năm 2011 và thực hiện đầy đủ các nội dung trong Quyết định theo mẫu số 16 được ban hành kèm theo Nghị định 124/2020/NĐ-CP.

Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền: UBND tỉnh nhận được đơn Đơn khiếu nại của đại diện 08 người, nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011, đề ngày 07-8-2022; Ngày 05-9-2022 UBND tỉnh ban hành Thông báo số 204/TB-UBND về việc thụ lý giải quyết khiếu nại lần hai; Ngày 05-9-2022 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 1647/QĐ-UBND về việc giao nhiệm vụ xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 08-9-2022 UBND tỉnh ban hành Quyết định số 113/QĐ-T.Tr về việc xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 13-9-2022 UBND tỉnh Quyết định số 116/QĐ-T.Tr về việc thay đổi thành viên đoàn xác minh; Ngày 13-9-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản công bố Quyết định xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 14-9-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản làm việc về việc xác minh nội dung khiếu nại đối với ông Nguyễn Văn T là đại diện 08 người, nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011; Ngày 19-9-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản làm việc về xác minh nội dung khiếu nại với đại diện Công ty Cổ phần vận tải ô tô Nam Định; Ngày 03-10-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản làm việc về xác minh nội dung khiếu nại với đại diện Công ty Cổ phần vận tải ô tô Nam Định; Ngày 05-10-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản làm việc về xác minh nội dung khiếu nại với đại diện Sở Kế hoạch và Đầu tư; Ngày 28-10-2022 Đoàn xác minh lập Biên bản thông qua kết quả xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 10-10-2023 Văn phòng UBND tỉnh ban hành Văn bản số 650/VPUBND-VP8 v/v hoàn chỉnh báo cáo kết quả xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 12-10-2023 Thanh tra tỉnh ban hành Báo cáo số 126/BC-T.Tr về việc Báo cáo kết quả xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 16-10-2023 Văn phòng UBND tỉnh ban hành Công văn số 666/VP-UBND-VP8 v/v nghiên cứu, cho ý kiến đối với hồ sơ, Báo cáo kết quả xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 31-10-2023 Thanh tra tỉnh ban hành Báo cáo số 138/BC-T.Tr Báo cáo tổng hợp, giải trình kết quả xác minh nội dung khiếu nại; Ngày 20-12-2023 Thanh tra tỉnh ban hành Báo cáo số 195/BC-T.Tr về việc Báo cáo kết quả xác minh nội dung khiếu nại (thay thế Báo cáo kết quả xác minh số 126/BC-T.Tr ngày 12-10-2023); Ngày 22-12-2023 UBND tỉnh lập Biên bản đối thoại với người khiếu nại, người bị khiếu nại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Ngày 29-01-2024 Chủ tịch UBND tỉnh ban hành Quyết định số 253/QĐ-UBND về việc giải quyết khiếu nại lần hai của đại diện 08 người, nguyên là thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Vận tải tô tô Nam Định, thời kỳ năm 2011 là đúng về trình tự, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Về thời hạn giải quyết: Ông Nguyễn Văn T đại diện theo ủy quyền của 08 thành viên HĐQT Công ty CP ô tô Nam Định thời điểm năm 2011 có Đơn khiếu nại lần 2 ngày 19-8-2022 gửi đến Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định, đến ngày 29-01-2024 Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ mới ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai là vượt quá thời hạn quy định tại Điều 37 Luật Khiếu nại năm 2011, vì vậy đại diện Công ty CP Vận tải ô tô Nam Định cho rằng việc giải quyết khiếu nại lần hai là quá thời hạn là có cơ sở. Tuy nhiên, nguyên nhân chính dẫn đến việc giải quyết quá thời hạn là do vụ việc xảy ra đã lâu, nội dung có tính chất phức tạp, quá trình giải quyết khiếu nại phải tiến hành rà soát, thu thập tài liệu, xác minh nhiều vấn đề có liên quan đến nhiều cơ quan, tổ chức và lĩnh vực khác nhau. Do đó đã xác định: “Mặc dù việc giải quyết khiếu nại là quá hạn nhưng chưa ảnh hưởng đến quyền khiếu nại của người khiếu nại”.. và đã kiến nghị “ nghiêm túc rút kinh nghiệm đối với người có thẩm quyền trong việc giải quyết khiếu nại lần hai” là phù hợp.

Đối với nội dung của quyết định này, tại bản án sơ thẩm đã xét “…Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ là Doanh nghiệp Nhà nước được cổ phần hóa từ năm 1999, có vốn Điều lệ là 15.000.000.000 đồng, gồm 34% số cổ phần thuộc sở hữu Nhà nước do UBND tỉnh Nam Đ quản lý (Năm 2014 Công ty TNHH Phương Trang Hà Nội đã mua lại toàn bộ cổ phần; 66% số cổ phần thuộc sở hữu của người lao động trong Công ty. Thời điểm cổ phần hóa theo danh mục thẩm tra tài sản của Công ty khi xác định giá trị cổ phần hóa không có lợi thế kinh doanh của doanh nghiệp nên không có giá trị về lợi thế thương mại của khu đất. Năm 2000 Công ty được UBND tỉnh Nam Đ cho thuê 9.086,6m² đất tại 91 đường Điện Biên, phường Lộc Hòa, thành phố Nam Định theo Quyết định số 2915/2000/QĐ-UB. Tại Hợp đồng thuê đất số 21/2000/HĐ-TĐ đã xác định rõ là hợp đồng thuê đất trả tiền hàng năm, thời hạn cho thuê đất 30 năm và việc cho thuê đất không làm mất quyền sở hữu của nhà nước đối với khu đất. Do vậy, giá trị lợi thế thương mại của khu đất này không phải là tài sản thuộc sở hữu của Công ty mà thuộc sở hữu của Nhà nước, Công ty không tạo ra giá trị lợi thế thương mại cho khu đất nhưng vẫn dùng giá trị lợi thế thương mại của khu đất để góp vốn liên doanh với Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển dịch vụ Bất động sản Thuận Thắng, thành lập Công ty TNHH Thuận Thắng Nam Định để thực hiện dự án liên doanh, sau đó chuyển nhượng lại phần góp vốn cho Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển dịch vụ Bất động sản Thuận Thắng thu về số tiền 17.330.000.000 đồng lợi thế thương mại của khu đất, toàn bộ số tiền này đã được nộp và chuyền vào tài khoản của Công ty để dùng vào việc trả nợ chi phí đầu tư xây dựng, nộp thuế TNDN, trả nợ khoản vay ngân hàng của Công ty là trái với quy định tại điểm c khoản 1 Điều 111 Luật Đất đai năm 2003. Đối với HĐQT của Công ty thời điểm năm 2011 đại diện cho Công ty để họp bàn thống nhất, Chủ tịch HĐQT đại diện ký Hợp đồng góp vốn, sau đó chuyển nhượng phần vốn góp trong đó có lợi thế thương mại là thực hiện theo Luật Doanh nghiệp 2005, Điều lệ Công ty và Nghị quyết số 113/NQ-ĐHCĐ ngày 14-4-2011 của Đại hội đồng cổ đông nên trách nhiệm dân sự của pháp nhân là Công ty là phù hợp với Điều 93 Bộ Luật dân sự 2005 và không thuộc trường hợp HĐQT phải liên đới đền bù thiệt hại theo khoản 4 Điều 108 Luật Doanh nghiệp năm 2005. Mặt khác, đối với 8 thành viên HĐQT Công ty năm 2011 không tự ý chi tiêu, sử dụng, quản lý bất cứ khoản tiền nào trong số tiền 17.330.000.000 đồng cho cá nhân. Do vậy, Quyết định giải quyết khiếu nại lần hai đã quyết định với nội dung: Đối tượng chịu trách nhiệm là Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ và xử lý thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp) đối với Công ty để nộp vào ngân sách nhà nước là đúng pháp luật. Công ty khởi kiện cho rằng: UBND tỉnh Nam Đ đã xác định lợi thế thương mại là tài sản của nhà nước là không đúng theo quy định tại Điều 17 Hiến pháp năm 1992; Nghị định 14/1998/NĐ-CP; Căn cứ quy định của Luật Doanh nghiệp 2005; Quyết định 100/2005/QĐ-BTC thì Công ty được quyền mang lợi thế thương mại đi góp vốn liên doanh liên kết; UBND tỉnh xác định Công ty phải chịu trách nghiệm hoàn trả số tiền 17.330.000.000 đồng là không đúng đối tượng nên yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ về việc giải quyết khiếu nại lần hai là không có cơ sở…” Do vậy đã quyết định bác yêu cầu này là có căn cứ, đúng quy định.

Với nhận định về tính có căn cứ của quyết định tại phần trên, do vậy để thực hiện nội dung của Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ về việc giải quyết khiếu nại lần hai của đại diện 8 người nguyên là thành viên HĐQT Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011. Ngày 08-3-2024 Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành Kết luận thanh tra số 563/KL-SKH&ĐT sửa đổi bổ sung một số nội dung của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022 và thay thế Kết luận số 1416/KL-SKH&ĐT ngày 14-7-2022 với nội dung: Sửa đổi, bổ sung mục 1 Phần III của Kết luận thanh tra số 634/KL-TTr ngày 07-4-2022: “Tiểu mục 1.1. Sai phạm: Khi cổ phần hóa năm 1999, lợi thế thương mại không được tính vào giá trị doanh nghiệp; nhưng năm 2011, Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã góp vốn là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định để thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án ngoài phạm vi quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003, sau đó chuyển nhượng phần vốn góp và thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng; Tiểu mục 1.2. Đối tượng chịu trách nhiệm về số tiền 17.330.000.000 đồng: Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ chịu trách nhiệm trước pháp luật đối với số tiền 17.330.000.000 đồng (trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp ngân sách nhà nước theo quy định) do thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu Nhà nước khi mang tài sản là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 Điện Biên, thành phố Nam Định đi góp vốn thành lập liên doanh năm 2011, sau đó chuyển nhượng vốn góp thu lợi về Công ty, không nộp ngân sách nhà nước; Tiểu mục 1.3. Xử lý thu hồi tiền: Thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng (Trong đó đã bao gồm tiền thuế thu nhập doanh nghiệp Công ty đã nộp theo quy định) của Công ty cổ phần vận tải ô tô Nam Định, vào ngân sách nhà nước do Công ty thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu nhà nước” là đúng về hình thức, trình tự, thủ tục, thẩm quyền, nội dung theo quy định của pháp luật. Do đó kháng cáo đối với nội dung này không có căn cứ để chấp nhận.

Như đã phân tích cụ thể tại mục [2]. Căn cứ Luật Thanh tra năm 2010; Nghị định số 86/2011/NĐ-CP; Quyết định số 253/QĐ-UBND ngày 29-01-2024 của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ về việc giải quyết khiếu nại lần hai của đại diện 8 người nguyên là thành viên HĐQT Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thời kỳ năm 2011. Ngày 01-4-2024 Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Nam Đ ban hành Kết luận thanh tra số 868/QĐ-SKH&ĐT về việc thu hồi tiền với nội dung: Thu hồi số tiền 17.330.000.000 đồng của Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ nộp vào ngân sách Nhà nước. Trong đó: Số tiền Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã nộp thuế TNDN của năm 2011 là 3.357.000.000 đồng (Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã hạch toán số tiền từ lợi thế thương mại 17.337.526.329 đồng vào thu nhập khác và hòa vào kết quả sản xuất kinh doanh, kê khai nộp thế theo quy định...). Số tiền Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ còn phải nộp là 13.973.000.000 đồng. Do Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ thụ hưởng không đúng số tiền thuộc về sở hữu Nhà nước (khi cổ phần hóa năm 1999, lợi thế thương mại không được tính vào giá trị của doanh nghiệp nhưng năm 2011 Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ đã góp vốn là lợi thế thương mại của khu đất tại số 91 đường Điện Biên, phường Lộc Hòa, TP Nam Định để thành lập pháp nhân mới thực hiện dự án ngoài phạm vi quy định tại Điều 111 Luật Đất đai năm 2003, sau đó chuyển nhượng phần góp vốn và thu lợi số tiền 17.330.000.000 đồng) là đúng về trình tự, thủ tục, thẩm quyền, nội dung quy định của pháp luật. Đại diện Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ cho rằng Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT được ban hành theo ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Đ trong Quyết định số 253/QĐ-UBND là không đúng quy định của pháp luật, không đúng với nội quy, quy chế của Công ty. Yêu cầu Tòa án hủy Quyết định số 868/QĐ-SKH&ĐT nhưng không đưa ra được chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình nên không được HĐXX cấp sơ thẩm chấp nhận là đúng quy định.

Tại phiên tòa, người khởi kiện không xuất trình thêm tài liệu, chứng cứ gì mới nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của người bị kiện. Do vậy cần giữ nguyên các quyết định của bản án sơ thẩm.

Quan điểm của đại diện Viện Công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Hà Nội tại phiên tòa là có cơ sở, được chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

Căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu án phí, lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

1. Bác kháng cáo của người khởi kiện; Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 07/2025/HC-ST ngày 09 tháng 6 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Nam Định (nay là Tòa án nhân dân tỉnh Ninh Bình).

2. Về án phí: Công ty Cổ phần Vận tải Ô tô Nam Đ phải chịu 300.000 đồng tiền án phí hành chính phúc thẩm. Được đối trừ số tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Biên lai số 0002667 ngày 16/6/2025 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Nam Định (nay là Thi hành án dân sự tỉnh Ninh Bình).

3. Các quyết định khác của Bản án hành chính sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

CÁC THẨM PHÁN

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Ngô Tự H

Phạm Việt H

Nguyễn Vũ Đ