Bản án 43/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:

Bà Lê Hồng Hạnh

Các Thẩm phán:

Bà Đinh Thị Quý Chi

Ông Bùi Thanh Thảo

- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Thị Ái Vi - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên tòa: Ông Bùi Văn Thi - Kiểm sát viên.

Trong ngày 20 tháng 4 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 43/2020/TLPT-DS ngày 17/02/2020 về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu bồi thường thiệt hại tài sản, yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số 32/2019/DS-ST ngày 01 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước bị kháng cáo, kháng nghị.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 60/2020/QĐXXPT-DS ngày 09 tháng 3 năm 2020, giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Kim A. Sinh năm 1974; Trú tại: Ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước (có mặt)

Bị đơn: Ông Nguyễn Văn M, sinh năm 1979;

Trú tại: Ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước (có mặt)

Người đại diện theo ủy quyền của ông M: Ông Trần Thiết H, sinh năm 1960; Cư trú tại: Số 82, đường L, khu phố N, thị trấn L, huyện L, tỉnh Bình Phước (Theo Văn bản ủy quyền ngày 13/8/2018) (có mặt)

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:

- Bà Nguyễn Thị Y, sinh năm 1951 (vắng mặt);

- Ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1986 (vắng mặt);

Cùng cư trú tại: Ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Y, ông H:

Ông Trần Thiết H, sinh năm 1960; Cư trú tại: Số 82, đường L, khu phố Ninh Phú, thị trấn L, huyện L, tỉnh Bình Phước (Theo văn bản ủy quyền ngày 15/10/2019) (có mặt)

- Bà Phạm Thị T, sinh năm 1986 (vắng mặt);

- Ông Nguyễn Đăng P, sinh năm 1972 (có mặt);

Cùng cư trú: Ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước.

- Văn phòng công chứng L.

Địa chỉ: Số 567A, Quốc lộ 13, khu phố Ninh Thành, trị trấn L, huyện L, tỉnh Bình Phước.

Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị D - Trường Văn phòng.

- Người đại diện theo ủy quyền: Ông Đinh Văn H – Chức vụ: Phó trưởng văn phòng (vắng mặt);

- UBND huyện L, tỉnh Bình Phước

Địa chỉ: Thị trấn L, huyện L, tỉnh Bình Phước.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Hoàng Nhật T – chức vụ: Chủ tịch.

- Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê T – chức vụ: Phòng Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường (vắng mặt);

- Người làm chứng: Ông Lê Cảnh Q, sinh năm 1969 (có mặt);

Cùng cư trú: Ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước.

+ Người kháng cáo: Bị đơn ông Nguyễn Văn M.

+ Viện kiểm sát kháng nghị: Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện L, tỉnh Bình Phước.

NỘI DUNG CỦA VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Kim A trình bày:

Năm 2002, bà Nguyễn Thị Y (là mẹ của bà Kim A) tặng cho bà Kim A thửa đất diện tích 3.555m2 tọa lạc tại ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước. Khi cho bà Y không đo đạc nhưng có chỉ ranh. Năm 2002, bà Kim A đã nhận đất, quản lý, sử dụng và trồng điều. Năm 2007 trồng xen cao su vào trong điều, sau đó cao su lớn thì chặt bỏ hết điều. Năm 2009 vợ chồng bà Kim A, ông Nguyễn Đăng P làm nhà trên đất. Năm 2014 chặt cây cao su để trồng tiêu, khi chặt cây cao su, bà Kim A để lại 23 cây (trên phần đất hiện nay ông M lấn chiếm). Cũng trong năm 2014 bà Y làm thủ tục tặng cho đất và được Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00774 ngày 12/9/2014, diện tích 3.555m2 đứng tên bà Kim A. Diện tích đất được cấp thể hiện cụ thể trong thủ tục tặng cho và căn cứ ranh giới thực tế sử dụng. Tháng 5/2017, ông Nguyễn Văn M (em ruột bà Kim A) không đồng ý với diện tích đất của bà Kim A được cấp vì cho rằng bà Y chỉ cho bà Kim A 3.000m2 đất nên đã rào khoảng 500m2, không cho bà Kim A sử dụng. Trước đây, khi khởi kiện bà Kim A yêu cầu ông M trả lại đất diện tích 500m2. Tuy nhiên, qua đo đạc phần đất ông M lấn chiếm là 487,1m2. Vì vậy, bà Kim A yêu cầu ông M trả lại 487,1m2 đất theo Mảnh trích đo địa chính số 00-2018 ngày 03/12/2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ý đất đai huyện L.

Trên phần đất ông M lấn chiếm có 23 cây cao su 10 năm tuổi do bà Kim A trồng năm 2007. Năm 2017 ông M chặt cao su nên bà Kim A yêu cầu ông M bồi thường giá trị là 6.900.000 đồng. Tuy nhiên, qua kết quả định giá thì giá trị của 23 cây cao su 10 năm tuổi là 8.050.000 đồng. Vì vậy, bà Kim A yêu cầu ông M bồi thường số tiền 8.050.000đ (Tám triệu không trăm năm mươi ngàn đồng).

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa bị đơn ông Nguyễn Văn M và người đại diện theo ủy quyền của ông M là ông Trần Thiết H trình bày:

Phần đất bà Nguyễn Thị Y cho bà Nguyễn Thị Kim A nằm trong thửa đất diện tích 22.005m2 tọa lạc tại ấp 10, xã L, huyện L được Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 283/QSDĐ/BP ngày 30/11/1999 đứng tên hộ ông Nguyễn Văn V, là cha của ông M, bà Kim A. Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hộ ông V gồm có 05 thành viên: Ông Nguyễn Văn V, bà Nguyễn Thị Y, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn M và ông Nguyễn Văn H. Năm 2002, ông V chết không để lại di chúc nên những thành viên trong hộ gia đình đã bàn bạc thống nhất không phân chia phần di sản của ông V mà giao cho bà Nguyễn Thị Y là chủ hộ đứng tên và được Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 71/QSDĐ/638/2003/QĐ-UB ngày 21/8/2003 đứng tên hộ bà Nguyễn Thị Y. Năm 2003, ông T chết. Năm 2007, trong ngày giỗ của ông V, các anh chị em trong gia đình (có ông M, ông H, bà Kim A) bà Y phân chia đất cho các anh chị em: Cho bà Kim A phần đất diện tích 3.000m2. Chuyển nhượng cho ông M 10.000m2, có viết giấy tay, (năm 2015, bà Y tặng cho ông M 9.303m2 nên hợp thức hóa bằng thủ tục tặng cho, ông M cũng đã được tách thửa năm 2015 với tổng diện tích là 19.303m2). Năm 2009 vợ chồng bà Kim A, ông Phúc đến làm nhà ở và trồng cây trên đất bà Y cho nhưng chưa làm thủ tục tách thửa. Năm 2014, bà Y kê khai thêm phần đất diện tích 16.662m2 giáp thửa đất 22.005m2 và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 00602 ngày 23/01/2014 đứng tên hộ bà Nguyễn Thị Y tổng diện tích 38.667m2. Ngày 28/7/2014, bà Y làm hợp đồng tặng cho bà Kim A thửa đất diện tích 3.555m2 (thửa số 953). Khi bà Y làm hợp đồng tặng cho bà Kim A, ông M không biết, không có mặt và không ký tên nên không đồng ý. Nay ông M có đơn phản tố yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 giữa bà Nguyễn Thi Yến, ông Nguyễn Văn H, bà Phạm Thị T với bà Nguyễn Thị Kim A và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00774 ngày 12/9/2014 cấp cho bà Kim A. Ông M không đồng ý yêu cầu trả lại diện tích đất 487,1m2 và bồi thường số tiền 8.050.000 đồng của bà Kim A vì cây cao su trên đất là do ông M trồng từ năm 2007.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Y, ông Nguyễn Văn H, bà Phạm Thị T và người đại diện theo ủy quyền của bà Y, ông H là ông Trần Thiết H trình bày:

Phần đất bà Y cho bà Nguyễn Thị Kim A nằm trong thửa đất diện tích 22.005m2 tọa lạc tại ấp 10, xã L, huyện L được Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 283/QSDĐ/BP ngày 30/11/1999 đứng tên hộ ông Nguyễn Văn V. Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hộ ông V gồm có 05 thành viên: Ông Nguyễn Văn V, bà Nguyễn Thị Y, ông Nguyễn Văn T, ông Nguyễn Văn M và ông Nguyễn Văn H. Năm 2002, ông V chết không để lại di chúc nên những thành viên trong hộ gia đình thống nhất không phân chia phần di sản của ông V mà giao cho bà Y là chủ hộ đứng tên và được Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 71/QSDĐ/638/2003/QĐ-UB ngày 21/8/2003 đứng tên hộ bà Nguyễn Thị Y. Năm 2007 bà Y viết giấy tay cho bà Kim A 3.000m2 đất, chuyển nhượng cho ông M 10.000m2. Năm 2014, bà Y kê khai thêm phần đất diện tích 16.662m2 giáp đất 22.005m2 và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 00602 ngày 23/01/2014 đứng tên hộ bà Nguyễn Thị Y, tổng diện tích 38.667m2. Ngày 28/7/2014, bà Y làm hợp đồng tặng cho bà Kim A thửa đất đã cho (thửa số 953). Khi bà Y làm hợp đồng tặng, ông M không biết, không có mặt và không ký tên. Bà Y, ông H, bà T xác định chỉ cho bà Kim A 3.000m2 đất. Nay bà Y và ông H, bà T cũng đồng ý với yêu cầu phản tố của ông M: Hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 giữa bà Nguyễn Thi Yến, ông Nguyễn Văn H, bà Phạm Thị T với bà Nguyễn Thị Kim A và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00774 ngày 12/9/2014 cấp cho bà Kim A.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Đăng P trình bày:

Thống nhất lời trình bày của bà Kim A. Thửa đất bà Y cho bà Kim A, là tài sản riêng của bà Kim A nên ông Phúc không có ý kiến, yêu cầu gì. Đối với cây cao su trên đất do ông Phúc, bà Kim A trồng là tài sản chung nên đồng ý như yêu cầu của bà Kim A.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan Văn phòng công chứng Nguyễn Thị Dụ do ông Đinh Văn Hào là đại diện theo ủy quyền trình bày:

Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn Thị Y với bà Nguyễn Thị Kim A được công chứng là đúng trình tự thủ tục pháp luật quy định. Tuy nhiên, do khi đến công chứng, các bên yêu cầu công chứng không cung cấp đầy đủ các thông tin, hiện trạng đất đang sử dụng như trên đất có nhà và cây trồng nên Văn phòng công chứng đồng ý với yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00774 ngày 12/9/2014 đứng tên bà Nguyễn Thị Kim A đồng ý hủy hợp đồng tặng, cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 giữa bà Nguyễn Thị Y, ông Nguyễn Văn H và bà Phạm Thị T với bà Nguyễn Thị Kim A theo yêu cầu của ông M, bà Y, ông H

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân huyện L trình bày:

Việc Ủy ban nhân dân huyện L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH00774 ngày 12/9/2014 cho bà Nguyễn Thị Kim A là đúng trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật. Nay ông M tranh chấp quyền sử dụng đất với bà Nguyễn Thị Kim A thì yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 32/2019/DSST ngày 01/11/2019 của Tòa án nhân dân huyện L đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim A;

Buộc ông Nguyễn Văn M có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị Kim A phần đất diện tích 487,1m2 theo Mảnh trích đo địa chính số 00-2018 ngày 03/12/2018 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện L. Phần đất thuộc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 636631 số vào sổ cấp GCN: CH00774 ngày 12/9/2014 do Ủy ban nhân dân huyện L cấp đứng tên bà Nguyễn Thị Kim A, đất tọa lạc tại ấp 10, xã L, huyện L, tỉnh Bình Phước

Buộc ông Nguyễn Văn M có nghĩa vụ bồi thường giá trị cây cao su cho bà Nguyễn Thị Kim A và ông Nguyễn Đăng P số tiền 8.050.000 đồng (Tám triệu không trăm năm mươi ngàn đồng).

Không chấp nhận yêu cầu phản tố của ông Nguyễn Văn M về việc yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 636631 số vào sổ cấp GCN: CH00774 ngày 12/9/2014 do Ủy ban nhân dân huyện L cấp đứng tên bà Nguyễn Thị Kim A

Ngoài ra, Bản án còn quyết định về án phí, quyền kháng cáo, nghĩa vụ thi hành án của đương sự theo luật định.

Ngày 14/11/2019, bị đơn ông Nguyễn Văn M có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim A về việc buộc ông M trả lại diện tích 487,1m2 và bồi thường số tiền 8.050.000 đồng; yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 giữa bà Y, ông H, bà T và bà Kim A; yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 636631 ngày 12/9/2014 cấp cho bà Kim A.

Ngày 13/11/2019, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện L kháng nghị một phần bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Kim A, chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của ông M, hủy một phần hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất ngày 28/7/2014 giữa bà Y, ông H, bà T và bà Kim A; Kiến nghị UBND huyện L hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 636631 ngày 12/9/2014 cấp cho bà Kim A. .

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Bị đơn ông Nguyễn Văn M vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước giữ nguyên quyết định kháng nghị số 07/QĐKNPT-VKS-DS ngày 13/11/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện L.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước:

- Về việc tuân thủ pháp luật tố tụng: Quá trình giải quyết vụ án của Tòa án từ khi thụ lý đến khi xét xử phúc thẩm của Thẩm phán, Thư ký Tòa án, Hội đồng xét xử và các đương sự đã tuân thủ đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông M, chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện L, căn cứ khoản 2 Điều 308, 309 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 sửa một phần bản án dân sự sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Kim A về việc yêu cầu ông M trả lại diện tích 487,1m2 và bồi thường số tiền 8.050.000 đồng. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của ông M, hủy một phần hợp đồng tặng cho QSDĐ ngày 28/7/2014 đối với phần diện tích 550m2 (đo đạc thực tế là 487,1m2). Không chấp nhận yêu cầu hủy một phần Giấy CNQSDĐ cấp cho bà Kim A, kiến nghị UBND huyện L điều chỉnh lại Giấy CNQSDĐ cho bà Kim A đúng phần đất bà Y tặng cho là 3.000m2.