Bản án 43/2020/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Vũ Thị Thu Hà;

Các Thẩm phán:

Ông Nguyễn Hải Thanh;

Bà Nguyễn Phương Hạnh.

- Thư ký phiên tòa: Bà Hoàng Thị Nhật Phương - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa: Ông Phạm Ngọc Vỹ, Kiểm sát viên cao cấp.

Ngày 10 tháng 03 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 245/TL-DSPT ngày 04 tháng 10 năm 2019 về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất” do có kháng cáo của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Kim A đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2019/DS-ST ngày 17 tháng 07 năm 2019 của Toà án nhân dân tỉnh Hà Giang.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 1429/2020/QĐXX-PT ngày 26/02/2020 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội, giữa các đương sự:

Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Kim A (Tên gọi khác Nguyễn Thị A); sinh năm: 1939; địa chỉ: Tổ 15, phường TP, Thành phố HG, tỉnh Hà Giang; có mặt tại phiên tòa.

Bị đơn: Ông Nguyễn Văn A1; sinh năm: 1958; địa chỉ Tổ 15, phường TP, Thành phố HG, tỉnh Hà Giang; có mặt tại phiên tòa.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang;

Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Văn A2 - Chức vụ Chủ tịch; có đơn xin xét xử vắng mặt.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang: Ông Hoàng Văn A3 - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang; có đơn xin xét xử vắng mặt.

2. Ủy ban nhân dân thành phố HG; Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị A3 - Chức vụ: Chủ tịch.

Người đại diện theo ủy quyền cho Ủy ban nhân dân thành phố HG: Ông Trần Xuân A4 - Chức vụ: Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố HG; theo Văn bản ủy quyền số 323/CVUQ-UBND ngày 12/3/2019 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố HG; có đơn xin xét xử vắng mặt.

TÓM TẮT NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn Nguyễn Thị Kim A trình bày: chồng bà là Lộc Văn A5 đã chết năm 1993. Bà có diện tích đất 345m2, tại thửa số 75, tờ bản đồ số 12; địa chỉ tổ 15, phường TP, Thành phố HG, tỉnh Hà Giang, bà đã trồng cây lâu năm và trước đây con trai bà là Lộc Nguyên A6 sử dụng. Năm 2015, bà đã khởi kiện con trai bà là anh Lộc Nguyên A6 và đã được Tòa án nhân dân Thành phố HG giải quyết. Khi đo đạc kiểm tra thì phát hiện thiếu diện tích đất là 8,5m2; tại thời điểm đó bà nghĩ cứ nhận sau đó còn thiếu ở trường hợp nào thì tính sau. Sau khi vụ án tranh chấp giữa bà và con trai bà là Lộc Nguyên A6 kết thúc bà A được Ủy ban nhân dân (sau đây viết tắt UBND) Thành phố HG cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt GCNQSDĐ) ngày 24/4/2015; diện tích đất được cấp là 333,5m2, loại đất trồng cây lâu năm thửa đất số 75, tờ bản đồ số 12.

Khoảng tháng 10/2015, bà đến Phòng Công chứng để làm thủ tục chia đất cho con thì phòng Công chứng cho biết thửa đất bị thiếu không đủ để chia theo phần; sau đó bà có về xem lại diện tích đất so với GCNQSDĐ được cấp thì phát hiện ra thiếu 8,5m2 phần đất giáp nhà anh A1 hàng xóm và giáp đường dân sinh ra là 1,5m, sâu bà chưa xác định được bao nhiêu m. Yêu cầu anh A1 trả lại cho bà diện tích đất 8,5m2 hiện anh A1 đã lấn chiếm; Ngày 10/11/2017, bà A có đơn khởi kiện bổ sung đề nghị TAND thành phố xem xét thêm phần diện tích đất chưa cấp cho bà còn ở ngoài sổ bìa đỏ là 46m2, hiện nay anh A1 đang sử dụng; Đề nghị hủy Quyết định số 907/QĐ-UB ngày 5/6/1999 của UBND tỉnh Hà Giang đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ anh Nguyễn Văn A1; xem xét việc cấp GCNQSDĐ theo Quyết định số 2030/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 do UBND Thành phố HG cấp cho bà Nguyễn Thị Kim A diện tích 333,5 m2 còn thiếu so với hiện trạng đất bà sử dụng.

Bị đơn ông Nguyễn Văn A1 trình bày: Vợ ông là Khương Thị A7 đã chết năm 2014. Về nguồn gốc thửa đất bà A đang tranh chấp với ông là do bố mẹ ông để lại cho từ năm 1982, sau đó ông đã khai phá và sử dụng. Đến năm 1999 được UBND tỉnh Hà Giang cấp GCNQSDĐ tại thửa đất số 71, Tờ bản đồ số 9, loại đất ở đô thị với diện tích đất là 286,3m2 tại tổ 25, phường TP, thị xã HG, tỉnh Hà Giang (nay là tổ 15, phường TP, Thành phố HG, tỉnh Hà Giang). Từ năm 1982 đến nay ông vẫn sử dụng trồng cây chuối, rau lang không tranh chấp với ai. Nay bà A khởi kiện yêu cầu ông trả lại cho bà A diện tích đất 8,5m2 ông không nhất trí.

Ngày 25/7/2017, Tòa án nhân dân Thành phố HG đã tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ và đo đạc diện tích đất tranh chấp được xác định tại các điểm: (P1, PT1, T2, T3, T4, T5, P2, P1); Diện tích đất tranh chấp thửa số 1,2 có diện tích là 1,6 + 50,8m2 = 52,4m2; các điểm PT1, T2, T3, T4, T5 do ông A1 xác định tại thực địa; các điểm P1, P2, PT1 do bà A xác định tại thực địa. Thửa 3, diện tích đất ông A1 đang sử dụng 308,3m2; Thửa 4 diện tích đất bà A đang sử dụng 362,0m2.(BL 57, 61).

Ngày 15/8/2017, Tòa án nhân dân Thành phố HG đã tiến hành hòa giải, các bên đương sự đã nhất trí với nội dung: ông Nguyễn Văn A1 nhất trí trả lại cho bà Nguyễn Thị A diện tích đất 4,8m2, có vị trí từ điểm T2, T3, T4 (Có sơ đồ trích đo địa chính số 45-2017 của Văn phòng đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên và môi trường kèm theo). Chi phí thẩm định: Bà Nguyễn Thị A chịu 376.845đ, ông Nguyễn Văn A1 chịu 3.000.000đ; Tiền án phí: ông Nguyễn Văn A1 chịu 300.000đ án phí dân sự sơ thẩm (BL 68). Ngày 16/8/2017, bà A có đơn không nhất trí với Biên bản hòa giải thành ngày 15/8/2017.

Ngày 17/5/2018, Tòa án nhân dân Thành phố HG tiến hành Hòa giải lần 2, bà A xác định diện tích đất tranh chấp là 50,8m2 trị giá tiền là 51.000.000đ; do hai bên không thỏa thuận được về giá trị đất tranh chấp, ngày 22/5/2018, Hội đồng định giá tài sản theo Quyết định thành lập số 02 ngày 18/5/2018 của Tòa án nhân dân Thành phố HG xác định giá trị diện tích đất tranh chấp là 50,8m2 x 2.000.000đ/m2 = 101.600.000đ.

Tại quyết định số 01/2018/QĐST-DSTC ngày 24/5/2018 Tòa án nhân dân Thành phố HG đã chuyển vụ án lên Tòa án nhân dân tỉnh Hà Giang giải quyết theo thẩm quyền.

Tòa án nhân dân tỉnh Hà Giang đã tiến hành thụ lý giải quyết và bổ sung đưa người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vào tham gia tố tụng.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày:

Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Giang: Tại Văn bản số 3037/UBND - NC ngày 16/8/2018 của UBND tỉnh Hà Giang cho biết, về căn cứ pháp lý, quy trình tiếp nhận hồ sơ và đánh giá hồ sơ về việc cấp GCNQSDĐ cho anh Nguyễn Văn A1 được thực hiện theo quy định của Luật đất đai năm 1993, Nghị định số 88/CP ngày 17/8/1994 của Chính phủ, Công văn số 1427/CV/ĐC ngày 13/10/1995 của Tổng cục địa chính, cụ thể: Quyết định số 907/QĐ-UB ngày 5/6/1999 của UBND tỉnh Hà Giang cấp GCNQSDĐ cho hộ anh A1 có thửa đất số 71, Tờ bản đồ số 9, loại đất thổ cư với diện tích đất là 286,3m2, thời gian sử dụng lâu dài. Về diện tích, ranh giới đã được cấp GCNQSDĐ cho anh Nguyễn Văn A1 là đúng với Biên bản xác định ranh giới, mốc giới thửa đất theo hiện trạng sử dụng ngày 15/9/1997. Việc bà A yêu cầu hủy GCNQSDĐ đã cấp cho hộ anh Nguyễn Văn A1 là không có cơ sở; đề nghị giữ nguyên Quyết định số 907/QĐ-UB về việc cấp GCNQSDĐ cho hộ anh Nguyễn Văn A1.

Ủy ban nhân dân Thành phố HG trình bày: Căn cứ vào Quyết định số 04/2015/QĐST-DSTC ngày 23/01/2015 của Tòa án nhân dân Thành phố HG về việc Công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, bản đồ địa chính và các tài liệu liên quan đến việc cấp GCNQSDĐ. Phòng Tài nguyên và Môi trường lấy đó làm cơ sở để trình UBND thành phố cấp GCNQSDĐ cho bà A theo đúng ranh giới đã được cấp cho anh Lộc Nguyên A6 trước đây, đối với phần diện tích đất của anh A1 được cấp theo đúng ranh giới năm 1997. Không có sự cấp chồng lấn lên GCNQSDĐ của hộ anh A1. UBND Thành phố HG không nhất trí bổ sung 46m2 vào GCNQSDĐ theo Quyết định số 2030/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 cấp cho bà Nguyễn Thị Kim A diện tích 333,5m2.

Tại phiên tòa sơ thẩm các đương sự đều nhất trí với nội dung Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 25/7/2017 do Tòa án nhân dân Thành phố HG tiến hành thẩm định và Sơ đồ mảnh trích đo địa chính số 45/2017 ngày 25/7/2017 (BL 61) của Văn phòng đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang; ông Nguyễn Văn A1 nhất trí trả lại cho bà A diện tích đất vườn 4,8m2.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 02/2019/DS-ST ngày 17 tháng 07 năm 2019 của Toà án nhân dân tỉnh Hà Giang đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 37, điểm a khoản 1 Điều 38, khoản 1 Điều 39, Khoản 1 Điều 147, khoản 1 Điều 157, Điều 158, Điều 195, Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 32, Điều 193 Luật Tố tụng hành chính; khoản 3 Điều 23, khoản 2 Điều 24, Điều 33 Luật đất đai năm 1993; Điều 31, Điều 32, Điều 33, Điều 34, Điều 35 Nghị định 88/NĐ-CP ngày 17/8/1994 của Chính phủ về quản lý và sử dụng đất đô thị; Điều 12, Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần nội dung đơn khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim A (Tên gọi khác Nguyễn Thị A). Công nhận sự tự nguyện của anh Nguyễn Văn A1 có trách nhiệm trả lại cho bà Nguyễn Thị Kim A diện tích đất 4,8m2 theo sơ đồ mảnh trích đo địa chính số 45/2017 có các bên tiếp giáp: Phía Đông giáp đất vườn bà A; Phía Tây giáp đất nhà anh A1; Phía Nam giáp đất nhà Bà A; Phía Bắc Giáp đất nhà anh A1 (Có sơ đồ kèm theo).

2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim A về yêu cầu hủy Quyết định số 907/QĐ-UB ngày 05/6/1999 của UBND tỉnh Hà Giang về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ anh Nguyễn Văn A1 với diện tích đất ở đô thị 286,3m2. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kim A về việc yêu cầu UBND Thành phố HG cấp bổ sung diện tích đất vườn 46m2 vào GCNQSDĐ của bà A theo Quyết định số 2030/QĐ-UBND ngày 24/4/2015 của UBND Thành phố HG đã cấp cho bà A diện tích đất vườn 333,5m2.

Ngoài ra bản án còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo.

Ngày 06 tháng 08 năm 2019 bà Nguyễn Thị Kim A kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm đề nghị chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, bị đơn giữ nguyên quan điểm, các đương sự không bổ sung thêm tài liệu chứng cứ nào khác và cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa có ý kiến cho rằng: Căn cứ tài liệu có trong hồ sơ vụ án đủ cơ sở xác định ông Nguyễn Văn A1 lấn sang thửa đất của bà A 4,8m2, ông A1 đã tự nguyện trả bà A diện tích đất trên. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận sự tự nguyện của ông A1, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà A là có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự bác kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.