Bản án 42/2023/DS-ST — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

* Theo đơn khởi kiện ghi ngày 15/6/2011 của nguyên đơn ông Đặng Công Q, bản khai tiếp theo của ông Q thời điểm còn sống, biên bản hòa giải của người đại diện thể hiện như sau: Ông Đặng Công Q tranh chấp với ông Phạm Thành L các thửa đất số 10, 16, 18 (28, 30 cũ) tờ bản đồ số 18 (01 cũ) diện tích 105.068m2 tại xã Lộc An, đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguồn gốc đất là do vợ chồng ông Q, bà Lê Thị T nhận chuyển nhượng của ông Trần Văn Bửu vào năm 1986. Sau khi nhận chuyển nhượng ông Q cùng với ông Huỳnh Văn Bé và ông Trần Văn Rô cải tạo làm đùng nuôi tôm, 3 người cùng nhau sử dụng được 2 năm làm ăn không hiệu quả nên ông Bé và ông Rô giao trả lại cho ông Q sử dụng. Ngày 20/4/1989 ông Q có thỏa thuận với ông L, nội dung ông Q có đất ông L có C, ông Q giao đất cho ông L canh tác, khi thu hoạch để lại 1/10 giao cho ông Q giữ dùng cải tạo đất, còn 9/10 chia đôi, việc thỏa thuận có lập giấy tay không ghi thời hạn. Do làm ăn không hiệu quả nên ngày 14/9/1990 ông Q và ông L thỏa thuận lại bằng hình thức giao khoán, tại hợp đồng giao khoán (Thuê), ông Q giao toàn bộ quyền sử dụng đất của ông Q cho ông L quản lý sử dụng, mỗi năm ông L giao cho ông Q số tiền là 750.000đ, hình thức thanh toán một năm thanh toán 3 lần, không thỏa thuận thời hạn thuê. Ngày 12/3/1996 ông Q đăng ký kê khai để xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Ban kinh tế mới Lộc An cấp cho ông Q giấy tạm cấp đất nuôi trồng thủy sản ghi ngày 16/01/1996. Năm 1997 xã Lộc an đo đạt lập bản đồ địa chính phục vụ cho việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, lúc đó ông L đang quản lý đất của ông Q đã tự kê khai đất của ông Q, khi ông Q phát hiện nên có đơn khiếu nại đến UBND xã Lộc An giải quyết. Ngày 04/8/2000 UBND xã Lộc An tiến hành hòa giải ông Q đồng ý chia cho ông L ½ với điều kiện ông L phải thanh toán tiền thuê đất 10 năm là 7.500.000đ ông L không đồng ý. Biên bản hòa giải lần 2 ông L đồng ý trả cho ông Q ½ diện tích với điều kiện ông Q phải chịu chi phí làm giấy chứng nhận QSD đất cho ông L, ông Q không đồng ý nên vụ việc chưa được giải quyết. Năm 1998 ông L và bà N ly hôn Tòa án nhân dân huyện Long Đất cũ không xác minh về tài sản mà công nhận sự thỏa thuận của ông L bà N tại Quyết định số 02 ngày 08/01/1998 như sau: công nhận cho ông L sử dụng diện tích 38.930m2 thửa 28, 30; công nhận cho bà N sử dụng diện tích 33.288m2 thửa 28, 29 và 30 tại xã Lộc An, đây là đất mà ông L thuê của ông Q. Năm 2010 ông Q phát hiện và khởi kiện tranh chấp, vụ kiện kéo dài đến hôm nay, trong quá trình tố tụng ông Q chết ngày 12/12/2014, các con của ông Q tham gia tố tụng với tư cách là người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng tiếp tục khởi kiện tranh chấp.

Ngày 16/12/2021 các con của ông Q kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng bổ sung yêu cầu khởi kiện là chấm dứt hợp đồng làm đùng nuôi tôm ghi ngày 20/4/1989, hợp đồng giao khoán ghi ngày 14/9/1990, yêu cầu ông L, bà N trả lại QSD đất diện tích 110.891,5m2 thửa đất số 26, 28, 29, 30 nay là thửa 10, 16, 17, 18, 19 tờ bản đồ số 17, 18 xã Lộc An. Trong quá trình tranh chấp đến nay đất để hoang hóa không ai sử dụng, từ ngày đo vẽ đến nay hiện trạng sử dụng đất không thay đổi, người đại diện cho người kế thừa quyền nghĩa vụ của nguyên đơn thống nhất theo biên bản thẩm định, định giá, không yêu cầu xác minh thu thập chứng cứ hay triệu tập người tham giá tố tụng.

Tại bản khai, biên bản hòa giải tại thời điểm ông L còn sống nội dung thể hiện như sau: Ông L thừa nhận giữa ông L với ông Q có giao kết hợp đồng làm đùng nuôi tôm ghi ngày 20/4/1989 theo đó ông Q có đất, ông L có công, hợp đồng ăn chia 1/10 trích lại sửa chữa đùng còn lại 9/10 chia đôi, hợp đồng do ông L viết. Do làm ăn không hiệu quả và thiếu sự tin tưởng nên hai bên thỏa thuận lại bằng hợp đồng giao khoán (Thuê) ông L thuê toàn bộ quyền sử dụng đất đùng của ông Q mỗi năm trả tiền cho ông Q 750.000đ lời ăn lỗ chịu, hợp đồng lập ngày 14/9/1990 hợp đồng do ông L viết. Đến khoảng thời gian năm 1995 hai bên đã thỏa thuận chấm dứt hợp đồng, ông L giao trả đất lại cho ông Q, các bên không còn liên quan gì, việc chấm dứt hợp đồng giao trả lại đất không có văn bản nào ghi nhận, chỉ thỏa thuận miệng. Vị trí đất mà ông L thuê của ông Q ở vị trí khác, không phải vị trí đất tranh chấp, vị trí đất ông Q tranh chấp là của ông L khai khẩn không liên quan gì đến hợp đồng giao khoán. Năm 2000 ông Q có khởi kiện tranh chấp, tại biên bản hòa giải của Ủy ban xã ông L có đồng ý chia cho ông Q ½ diện tích mà ông L ông được Tòa án công nhận theo Quyết định thuận tình ly hôn số 02 với điều kiện ông Q phải chịu chi phí làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông L, ông Q không đống ý nên hòa giải không thành vụ án kéo dài đến nay. Ông L không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của ông Q cũng như người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của ông Q với lý do, các hợp đồng đã chấm dứt từ lâu, ông L đã trả đất lại cho ông Q, còn đất tranh chấp là do ông L khai hoang.

Đối với bà N trong quá trình thụ lý giải quyết vu án không triệu tập được bà N, không có bản khai.

Ngày 27/6/2022 ông Phạm Thành L chết, người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông L gồm có: Ông Phạm Lê Thành C, bà Phạm Thị Ngọc L, ông Phạm Văn Đ và bà Phạm Thị T. Bà N, ông C, bà L ủy quyền cho ông Đ tham gia tố tụng: Tại biên bản hòa giải ngày 10/4/2023 ông Đ thống nhất như lời trình bày của ông L trước đây không chấp nhận toàn bộ yêu cầu của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Q, ông Đ có đơn đề nghị Toa án áp dụng thời hiệu của hợp đồng dân sự ghi ngày 11/4/2023 đối với hợp đồng làm đùng nuôi tôm và hợp đồng giao khoán. Ông Đ không có ý kiền về việc đo vẽ định giá, hiện trạng đất từ ngày đo vẽ đến nay không thay đổi, không ai sử dụng, không yêu cầu tòa án thu thập chứng cứ và đưa người vào tham gia tố tụng.

Tại C văn số 114/UBND-PTNMT ngày 05/01/2019 của Ủy ban nhân dân huyện Đất Đỏ, xác định vị trí các thửa đất số 26, 27, 28, 29 30 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tục danh Rạch Cây Dông, khu kinh tế mới Lộc An tương ứng các thửa đất theo bản đồ mới như sau:

- Thửa đất số 26 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tương ứng với thửa đất số 9, 10, 14 tờ bản đồ số 17 và một phần thửa đất số 21 tờ bản đồ số 18 xã Lộc An.

- Thửa đất số 27 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tương ướng với một phần thửa đất số 3 tờ bản đồ số 17 và một phần thửa đất số 1, 8, 9 tờ bản đồ số 18 và một phần thửa đất số 15 tờ bản đồ số 13 xã Lộc An.

- Thửa đất số 28 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tương ướng với một phần thửa đất số 15 tờ bản đồ số 13 và một phần thửa đất số 3 tờ bản đồ số 17 và một phần thửa đất số 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16, 17 tờ bản đồ số 18 xã Lộc An.

- Thửa đất số 29 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tương ướng với một phần thửa đất số 17, 18 tờ bản đồ số 18 xã Lộc An.

- Thửa đất số 30 tờ bản đồ số 1 xã Lộc An trước đây tương ướng với một phần thửa đất số 10,18,19, 21 tờ bản đồ số 18 xã Lộc An.

Quết định số 184/QĐ-UBND ngày 24/01/2017 của UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu về việc thu hồi 2.532.118,0m2 đất rừng phòng hộ tại xã Lộc An huyện Đất Đỏ do ban quản lý rừng phòng hộ tình Bà Rịa-Vũng Tàu quản lý. Khu vực đất tranh chấp không còn quy hoạch đất rừng phòng hộ, giao lại cho Ủy ban nhân dân huyện Đất Đỏ quản lý.

Công văn số 7963/UBND –PTNMT ngày 18/10/2019 của Ủy ban nhân dân huyện Đất Đỏ có ý kiến: Các thửa đất số 26, 27, 28, 29, 39 tờ bản đồ số 1 (cũ) xã Lộc An tương ứng với các thửa đất số 9, 10, 14, 21, 3, 1, 8, 9, 10, 11, 16, 17, 18, 19, 21, 15 tờ bản đồ số 17, 18, 13 (mới) xã Lộc An nằm trong diện tích 380ha theo Quyết định số 6261/QĐ-UB ngày 05/8/2002 của Ủy ban nhân dân tỉnh. Ngày 24/01/2017 Ủy ban tỉnh đã ban hành Quyết định số 184/QĐ-UBND về việc thu hồi 2.532.118m2 đất rừng phòng hộ tại xã Lộc An do ban quản lý rừng phòng hộ quản lý, các thửa đất tranh chấp nằm trong diện tích 2.532.118m2. Hiện nay Ủy ban nhân dân huyện chưa thực hiện các thủ tục về thu hồi đối với chủ sử dụng đất.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn trình bày:

Đối với yêu cầu chấm đứt hợp đồng của nguyên đơn: Hợp đồng ghi ngày 20/4/1989 và ngày 14/9/1990, Điều 429 Bộ luật dân sự thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng là 3 năm, hai bên đã thống nhất chấm dứt từ năm 1994, yêu cầu của Nguyên đơn không có cơ sở.

Đối với yêu cầu tranh chấp quyền sử dụng đất: Chứng cứ khởi kiện của ông Q về nguồn gốc đất được Nhà nước giao theo phiếu tạm cấp, hồ sơ chỉ có bản sao y không có bản gốc, có dấu hiệu sửa thửa 27 T2 29, diện tích được cấp nhỏ, chênh lệch nhiều so với diện tích đất tranh chấp. Ông L, bà N sử dụng đất tại thời điểm ly hôn được Tòa án xác minh và công nhận sự thuận tình ly hôn và thỏa thuận về tài sản là quyền sử dụng đất. Yêu cầu tranh chấp quyền sử dụng đất của nguyên đơn hoàn toàn không có cơ sở.

Đại diện Viện kiểm sát phát biểu ý kiến về việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự như sau: Thẩm phán, Hội Đ xét xử và đương sự chấp hành đúng quy định của pháp luật về tố tụng, xác định đúng quan hệ pháp luật và đúng tư cách người tham gia gia tố tụng. Tuy nhiên thẩm phán còn vi phạm về thời hạn chuẩn bị xét xử, quá thời hạn chuẩn bị xét xử, kiến nghị Thẩm phán rút kinh nghiệm.

Về nội dung vụ án: Nguyên và bị đơn thừa nhận có giao kết hợp đồng giao khoán, hợp đồng không ghi thời hạn để áp dụng thời hiệu. Tuy nhiên tại phiên tòa nguyên và bị đơn cũng đã thừa nhận hai bên đã không còn thực hiện từ lâu, nghĩa là đã chấm dứt việc nhận tiền thuê khoán. Bị đơn không chứng minh được đã giải quyết xong hậu quả của việc chấm dứt hợp đồng, không chứng minh được đã giao trả lại đất thuê của nguyên đơn, nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả lại đất nhận thuê khoán của nguyên đơn là có căn cứ chấp nhận.

Căn cứ vào các chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên toà; Căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, sau khi xem xét đầy đủ toàn diện các chứng cứ, nghe ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, luật sư và các đương sự;

XÉT THẤY

* Về tố tụng:

Trong quá trình giải quyết vụ án đã có sự thay đổi cơ quan quản lý đối với đất tranh chấp tại Quết định số 184/QĐ-UBND ngày 24/01/2017 của UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu nên Ban quản lý rừng phòng hộ tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu không còn liên quan trong vụ án.

Về việc vắng mặt của đương sự: Nguyên đơn, bị đơn và người liên quan vắng mặt nhưng có mặt người đại diện và có đơn xin xét xử vắng mặt, việc xét xử vắng mặt đương sự đúng với quy định tại Điều 227, 228 Bộ luật tố tụng dân sự.

* Về nội dung:

Vì caùc leõ treân;

QUYEÁT ÑÒNH

Căn cứ vào các Điều 26, 39, 147, 165, 227, 228, 271 Bộ luật tố tụng dân sự; Các điều 131, 163 ,165, 166, 168 Bộ luật dân sự; Các Điều 5 Luật đất đai năm 1987, Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Đặng Công Q là ông Đặng Chí C, bà Đặng Ngọc T, ông Đặng Công T1, bà Đặng Thị N1 về việc yêu cầu bị đơn bà Lê Thị N, người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị đơn ông Phạm Thành L là ông Phạm Lê Thành C, bà Phạm Thị Ngọc L, ông Phạm Văn Đ, bà Phạm Thị T giao trả lại quyền sử dụng đất.

Buộc bà Lê Thị N và người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Phạm Thành L là ông Phạm Lê Thành C, bà Phạm Thị Ngọc L, ông Phạm Văn Đ, bà Phạm Thị T giao lại quyền sử dụng đất cho người kế thừa người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Đặng Công Q là ông Đặng Chí C, bà Đặng Ngọc T, ông Đặng Công T1, bà Đặng Thị N1 đất có diện tích 110.891,5m2 thửa đất số 3, 4, 10 tờ bản đồ số 17, thửa 9, 10, 16, 17, 18, 19, 20, 23 tờ bản đồ số 18 xã Lộc An theo sơ đồ vị trí tỷ lệ 1/4000 ngày 11/01/2013 của Chi nhánh Văn phòng đăng ky đất đai huyện Đất Đỏ.

Đất do Nhà nước quản lý chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ông C, bà T, ông T1, bà N1 được tạm quản lý sử dụng đất, được hưởng chính sách của người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi, nếu đủ điều kiện thì được cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai.

2- Về chi phí tố tụng: Ông Đặng Chí C, bà Đặng Ngọc T, ông Đặng Công T1, bà Đặng Thị N1 tự nguyện chịu được khấu trừ vào số tiền tạm ứng, các ông, ba đã nộp đủ chi phí tố tụng.

3- Về án phí: Bà Lê Thị N là đối tượng được miễn án phí theo Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016; ông Phạm Lê Thành C, bà Phạm Thị Ngọc L, ông Phạm Văn Đ, bà Phạm Thị T phải nộp số tiền án phí không có giá ngạch là 300.000đ (Ba trăm ngàn Đ). Ông Đặng Chí C, bà Đặng Ngọc T, ông Đặng Công T1, bà Đặng Thị N1 không phải chịu án phí. Hoàn lại cho ông Đặng Chí C, bà Đặng Ngọc T, ông Đặng Công T1, bà Đặng Thị N1 số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 15.500.000đ (Mười lăm triệu năm trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 007561 ngày 08/8/2011; số 09985 ngày 14/9/2015 và số 0009590 ngày 23/12/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đất Đỏ.

4- Trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (07/7/2023) nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu xét xử phúc thẩm. Đương sự vắng mặt tại phiên Tòa thì thời hạn kháng cáo được tính từ ngày nhận bản án, hoặc niêm yết bản án.

Trường hợp bản án, quyết định được được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hánh án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại Điều 6, 7a,7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

TM. HỘI Đ XÉT XỬ SƠ THẨM