Bản án 40/2022/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, bản tự khai và quá trình tham gia tố tụng, nguyên đơn Trần Thị H trình bày: Cha là Trần C (chết 13/11/2003), mẹ là Nguyễn Thị B (chết 09/7/2000), cha mẹ chết không lập di chúc. Cha mẹ có 06 người con chung gồm: Trần Thị Ngọc C, Trần Thị Ngọc L, Trần Thị Thanh P, Trần Thị Thanh T, Trần Thị H, Trần Thị H1. Cha mẹ không có con nuôi, con riêng. Ông bà nội chết trước cha, ông bà ngoại chết trước mẹ.

Tài sản cha mẹ để lại là nhà, đất tại số 114 đường N, khu vực T, phường H, thị xã A, tỉnh Bình Định số thửa 1209, tờ bản đồ số 3, diện tích 228m2. Ngôi nhà do cha mẹ xây năm 1995, sau khi cha mẹ chết nhà không người quản lý. Năm 2020, bà Trần Thị Thanh P có lợp tole sửa lại nhà bếp. Thửa đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Cha mẹ còn có hai thửa ruộng: Thửa ruộng số 17 diện tích 1801m2, thửa ruộng số 27 diện tích 975m2 tờ bản đồ số 5, khu vực T, phường H, thị xã A, tỉnh Bình Định. Cha mẹ không có vào hợp tác xã, là hộ cá thể nên hai thửa ruộng này không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện hai thửa ruộng do bà Trần Thị Thanh P canh tác.

Bà yêu cầu chia di sản thừa kế nhà, đất thổ cư và đất ruộng của cha mẹ theo quy định pháp luật. Phần được chia của bốn chị em là Trần Thị H, Trần Thị Ngọc L, Trần Thị Thanh T, Trần Thị H1 đã thống nhất nhập chung lại làm nhà từ đường thờ cúng cha mẹ. Phần thừa kế của bà Trần Thị Thanh P thì chị em sẽ thanh toán giá trị. Nếu bà Trần Thị Ngọc C đồng ý như bốn chị em thì cùng nhau giữ lại nhà đất để thờ cúng cha mẹ, trường hợp bà C yêu cầu chia thì sẽ thanh toán giá trị. Phần đất ruộng yêu cầu chia đều cho 06 chị em.

* Bị đơn bà Trần Thị Thanh P trình bày: Thống nhất như lời trình bày của bà Trần Thị H về mối quan hệ gia đình.

Nhà, đất tại số 114 đường N, khu vực T, phường H, thị xã A, tỉnh Bình Định số thửa 1209, tờ bản đồ số 3, diện tích 228m2 do cha mẹ tạo lập. Thửa đất thổ cư chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngôi nhà do cha mẹ xây năm 1995, sau khi cha mẹ chết nhà do bà quản lý. Năm 2014, bà xây hàng rào. Năm 2020, bà sửa nhà bếp, sơn lại tường nhà.

Cha mẹ còn có hai thửa ruộng: Thửa ruộng số 17 diện tích 1801m2, thửa ruộng số 27 diện tích 975m2 tờ bản đồ số 5, khu vực T, phường H, thị xã An Nhơn, tỉnh Bình Định. Hai thửa ruộng này cha mẹ không vào hợp tác xã, là hộ cá thể nên không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hiện hai thửa ruộng do bà canh tác.

Bà Trần Thị H yêu cầu chia di sản thừa kế của cha mẹ bà không đồng ý, yêu cầu giao ngôi nhà do cha mẹ xây dựng và thửa đất tại số 114 đường N, phường H cho bà để làm nơi thờ cúng.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H1 trình bày: thống nhất như lời trình bày và ý kiến của nguyên đơn Trần Thị H, chia phần thừa kế cho bà Trần Thị Thanh P, Phần thừa kế của các chị em cùng làm nơi thờ cúng.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trần Văn M trình bày: Anh là con ruột bà Trần Thị Thanh P. Anh ở với ông bà ngoại từ khi sinh ra cho đến khi ông bà ngoại mất tại ngôi nhà số 114 đường N, khu vực T, phường H. Năm 2008, do công việc nên anh chuyển đến sống ở huyện X, Đồng Nai. Anh không biết ông bà ngoại lập di chúc. Khi ông bà ngoại mất mẹ mở tủ của ông bà ngoại thấy 02 tờ di chúc thì mẹ cất giữ, không có đưa cho anh xem nên anh cũng không rõ hình thức, nội dung di chúc cụ thể như thế nào, chỉ nghe mẹ nói là ông bà ngoại lập di chúc để lại nhà đất cho anh. Anh không đồng ý yêu cầu chia di sản thừa kế của bà Trần Thị H vì tài sản của ông bà ngoại đã lập di chúc cho anh.

Tại phiên tòa:

- Nguyên đơn, bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, yêu cầu tranh chấp, không bổ sung yêu cầu, không có yêu cầu phản tố.

- Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã An Nhơn tham gia phiên Tòa:

Về tố tụng: Hoạt động tố tụng của Tòa án trong quá trình thụ lý và tại phiên Tòa đều tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật.

Về nội dung: Đề nghị chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Trần Thị Ngọc C, Trần Thị Ngọc L, Trần Thị Thanh T, Trần Thị H1, chia di sản thừa kế theo pháp luật cho bị đơn Trần Thị Thanh P bằng kỷ phần giá trị.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

- Giá trị nhà: 50.352.060đ, tường rào 10.897.016đ. Bà Trần Thị Thanh P đã sơn sửa, bảo quản ngôi nhà, chi phí sửa chữa 7.496.400đ. Giá trị ngôi nhà là di sản thừa kế (50.352.060đ - 7.496.400đ) = 42.405.660đ (1)

- Giá trị đất ở: 5.000.000đ/m2 x 200m2 = 1.000.000.000đ (2)

- Giá trị đất trồng cây hàng năm: 3.000.000đ/m2 x 23,6m2 = 70.800.000đ (3)

- Giá trị đất lúa: 328.000đ/m2 x 2.825,1m2 = 926.632.800đ (4)

Tổng giá trị tài sản chia thừa kế: (1) + (2) + (3) + (4)= 2.039.838.460đ.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào các Điều 26, 35, 147, 227, 264, 266, 271, 273 Bộ luật tố tụng dân sự; Áp dụng các Điều 213, 219, 649, 650, 651, 660 Bộ luật dân sự 2015; Áp dụng điểm d khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội;

Tuyên xử:

1/ Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị H và yêu cầu tranh chấp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H1.

2/ Xác định tài sản của vợ chồng cụ Trần C, Nguyễn Thị B gồm: ngôi nhà cấp loại N8 diện tích 50,8m2 xây dựng trên thửa đất số hiệu 1209, tờ bản đồ số 3 diện tích 223,6m2, hai thửa ruộng số hiệu 17, diện tích 1840,2m2 và thửa ruộng số 27, diện tích 984,9m2 thuộc tờ bản đồ số 6 tại khu vực T, phường H, thị xã A, tỉnh Bình Định là di sản thừa kế chưa chia được chia thừa kế theo pháp luật cho hàng thừa kế thứ nhất gồm: Bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh P, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1.

3/ Giao cho bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1 đồng sở hữu ngôi nhà cấp loại N8 diện tích 50,8m2 và đồng sử dụng thửa đất số hiệu 1209, tờ bản đồ số 3 diện tích 223,6m2 để làm di sản dùng vào việc thờ cúng.

4/ Buộc bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1 cùng có nghĩa vụ thanh toán kỷ phần được hưởng thừa kế cho bà Trần Thị Thanh P 185.557.610đ (một trăm tám mươi lăm triệu năm trăm năm mươi bảy nghìn sáu trăm mười đồng) và chi phí sửa chữa, tu bổ di sản 18.843.416đ (mười tám triệu tám trăm bốn mươi ba nghìn bốn trăm mười sáu đồng), tổng cộng số tiền phải thanh toán 204.410.026đ (hai trăm lẻ bốn triệu bốn trăm mười nghìn không trăm hai mươi sáu đồng). Chia phần bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1 mỗi người có nghĩa vụ thanh toán 40.880.205đ (bốn mươi triệu tám trăm tám mươi nghìn hai trăm lẻ năm đồng).

5/ Chia cho bà Trần Thị Thanh P được sử dụng 470m2 thửa ruộng số 17. Diện tích còn lại của thửa ruộng số 17 là 1370,2m2 và thửa ruộng số 27 diện tích 984,9m2 thuộc quyền sử dụng chung của bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1.

6/ Không chấp nhận lời khai của bà Trần Thị Thanh P và anh Trần Văn M về việc vợ chồng cụ Trần C, Nguyễn Thị B đã lập di chúc cho tài sản cho anh Trần Văn M vì các tờ di chúc này là bản nháp và không có giá trị pháp lý.

7/ Án phí, chi phí tố tụng khác:

7.1/ Miễn án phí cho bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L vì là người cao tuổi.

7.2/ Các bà Trần Thị Thanh P, Trần Thị Thanh T, Trần Thị H, Trần Thị H1, mỗi người phải chịu án phí 16.998.000đ (mười sáu triệu chín trăm chín mươi tám nghìn đồng). Bà Trần Thị H đã nộp tạm ứng án phí 8.000.000đ (tám triệu đồng) theo biên lai thu số 0001553 ngày 08/3/2021 của Chi cục thi hành án dân sự thị xã An Nhơn nên bà Trần Thị H còn phải nộp 8.998.000đ (tám triệu chín trăm chín mươi tám nghìn đồng).

7.3/ Chi phí đo đạc định giá tài sản 3.000.000đ (ba triệu đồng), bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh P, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H, bà Trần Thị H1 mỗi người phải chịu 500.000đ (năm trăm nghìn đồng). Bà Trần Thị H đã nộp tạm ứng nên buộc bà Trần Thị Ngọc C, bà Trần Thị Ngọc L, bà Trần Thị Thanh P, bà Trần Thị Thanh T, bà Trần Thị H1 mỗi người có nghĩa vụ hoàn trả cho bà Trần Thị H 500.000đ (năm trăm nghìn đồng).

8/ Quyền kháng cáo: Các đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

9/ Quyền, nghĩa vụ thi hành án:

9.1/ Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

9.2/ Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.