Bản án 40/2022/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo nội dung Bản án sơ thẩm số 13/2022/DS – ST ngày 31 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, thì nội dung vụ án được tóm tắt như sau: Cụ Nguyễn Khắc L, sinh năm 1921 (chết năm 1997) và cụ Mai Thị L, sinh năm 1927 là bố mẹ của ông Nguyễn Khắc L, sinh năm 1955 (chết năm 2021 có vợ là bà Ngô Thị H và 03 con là anh Nguyễn Khắc Th, chị Nguyễn Thị H và chị Nguyễn Thị Thanh H); ông Nguyễn Khắc B, sinh năm 1958; bà Nguyễn Thị X, sinh năm 1967; bà Nguyễn Thị Xo, sinh năm 1970 và bà Nguyễn Thị T, sinh năm 1972. Hai cụ không nuôi con nuôi, không có con riêng; trước khi cụ L chết hai cụ tạo lập được 405m2 đất đã được UBND huyện Lệ Thủy cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt GCNQSDĐ) số B 987080 ngày 06/10/1992, tại thửa đất số 150, tờ bản đồ số 4 thị trấn K, huyện L mang tên Nguyễn Khắc L và 01 nhà cấp 4 bị hư hỏng nên năm 2018 gia đình đã làm lại nhà. Năm 2019, ông Nguyễn Khắc B làm nhà đã lấn chiếm lên thửa đất của cụ L, cụ Nguyễn Thị L khi chưa được phép của cụ L và các đồng thừa kế. Để đảm bảo của mình và các đồng thừa kế bà X và anh Th khởi kiện yêu cầu chia di sản thừa kế của cụ L và buộc ông Nguyễn khắc B trả lại diện tích đất đã lấn chiếm và không yêu cầu giải quyết nhà ở của cụ L. Cụ L nhường quyền hưởng di sản thừa kế của mình cho bà X; bà X, bà Xo, bà H, chị H, chi Nguyễn Thị Thanh H nhường quyền thừa kế về đất của mình cho anh Nguyễn Khắc Th, bà Nguyễn Thị T nhường kỷ phần thừa kế của mình cho ông B; anh Nguyễn Khắc Th yêu cầu được nhận hiện vật là phần di sản thừa kế về đất mà lẽ ra bố anh còn sống được hưởng để làm nhà thờ.

Ông Nguyễn Khắc B (viết tắt là bị đơn) thống nhất trình bày của các nguyên đơn bố, mẹ, anh, chị, em ruột trong gia đình. Riêng yêu cầu chia di sản thừa kế về đất, bị đơn không nhất trí; vì năm 1986 khi bị đơn xây dựng gia đình cụ Lương, cụ Linh đã chuyển cho vợ chồng bị đơn 249m2 đất sau vườn đề làm nhà ở riêng; năm 1992 bị đơn được UBND huyện Lệ Thủy cấp GCNQSDĐ cùng thời điểm của cụ L. Quá trình sinh sống do đất trũng, thấp, ngập lụt sâu nên bị đơn được cụ L cho dời nhà lên phía trước từ năm 1992, khi bị đơn làm nhà bố, mẹ, anh, chị em trong gia đình không ai phản đối gì; năm 2019 do nhà hỏng nên vợ chồng bị đơn làm lại nhà mới kiên cố khoảng 150m2 và sinh sống ổn định, anh em trong gia đình cũng không ai có ý kiến gì. Nay các nguyên đơn khởi kiện chia thừa kế trên diện tích đất bị đơn làm nhà nên bị đơn không nhất trí và đề nghị Tòa án bác đơn khởi kiện của các nguyên đơn.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2022/DS – ST ngày 31 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy đã quyết định. Căn cứ Điều 5, khoản 5 Điều 26, Điều 35, Điều 39, khoản 2 Điều 147, khoản 1 Điều 227, khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự; các Điều 166, 609, 610, 612, 613, 614, 620, 623, 649, 650, 651, 660 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 66 của Luật Hôn nhân và gia đình, điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 7 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị X và anh Nguyễn Khắc Th về việc chia thừa kế theo quy định của pháp luật là quyền sử dụng đất tại thửa 150, tờ bản đồ số 4 thị trấn K, huyện L, diện tích 405m2 đất theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 06/10/1992 mang tên Nguyễn Khắc L nay đo đạc theo bản đồ địa chính được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình phê duyệt năm 2017, thửa đất số 84, tờ bản đồ số 35, diện tích thực tế sử dụng 349.8m2 đất.

Buộc ông Nguyễn Khắc B phải giao lại diện tích đất 62,33m2 đất trị giá 523.572.000 đồng nhưng ông Bé được nhận 02 kỷ phần thừa kế của cụ L trị giá 423.500.000 đồng nên được đối trừ, phần còn lại ông B phải trả cho cụ Mai Thị L là 100.027.000 đồng.

Giao cho ông Nguyễn Khắc B được quyền sử dụng 317m2 đất tại thửa đất số 83, tờ bản đồ số 35, trong đó đất ở 262,33m2, đất kinh tế gia đình 55,47m2, cụ thể: Phía Đông giáp đường Ng dài 9,00 mét; Phía Tây giáp con hói dài 7,17 mét; Phía Nam giáp đất số 82 và 97 dài 19,63 mét và 21,72 mét; Phía Bắc giáp thửa đất số 84 dài 41,29 mét (có sơ đồ thửa đất kèm theo).

Công nhận sự tự nguyện thỏa thuận tặng cho kỷ phần thừa kế về đất giữa cụ Mai Thị L với bà Nguyễn Thị X, giữa bà Nguyễn Thị X, bà Nguyễn Thị Xo với anh Nguyễn Khắc Th, giữa bà Nguyễn Thị T và ông Nguyễn Khắc B, giữa bà Ngô Thị H, chị Nguyễn Thị H, chị Nguyễn Thị Thanh H với anh Nguyễn Khắc Th.

Chia cho cụ Mai Thị L được quyền sử dụng ½ diện tích đất trong khối tài sản chung của cụ L, cụ Mai Thi L là 202,5m2 (trong đó 100m2 đất ở, 102,5m2 đất kinh tế gia đình) trị giá:1.270.500.000 đồng tại thửa đất số 84, tờ bản đồ số 35;

Giao cho cụ Mai Thị L được nhận di sản thừa kế của cụ Nguyễn Khắc L gồm 04 kỷ phần bằng hiện vật là 147,3m2 đất và giá trị diện tích 62,33m2 đất ở từ ông Nguyễn Khắc B là 100.027.000 đồng.

Tổng toàn bộ cụ Mai Thị L được nhận và sử dụng 349,8m2 đất, tại thửa số 84, tờ bản đồ số 35, được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình phê duyệt năm 2017, trong đó 137,67m2 đất ở và 212,13m2 đất kinh tế gia đình, cụ thể: Phía Đông giáp đường Ng dài 9,89 mét; Phía Tây giáp con hói dài 7,10 mét; Phía Nam giáp đất ông Nguyễn Khắc B dài 41,29 mét; Phía Bắc giáp thửa đất số 85 kích thước 41,48 mét (có sơ đồ thửa đất kèm theo).

Cụ Mai Thị L được nhận 100.027.000 đồng từ ông Nguyễn Khắc B, 04 kỷ phần thừa kế bằng hiện vật của cụ L có giá trị 847.000.000 đồng, trong đó, cụ được hưởng 1/5 kỷ phần thừa kế của ông L giá trị 42.350.000 đồng. Cụ L phải giao cho anh Th 3 kỷ phần thừa kế của cụ L có trị giá 635.250.000 đồng và 4/5 kỷ phần thừa kế của ông L trị giá 164.400.000 đồng. Tổng cụ L phải giao giá trị thừa kế cho anh Nguyễn Khắc Th 804.650.000 đồng.

Anh Nguyễn Khắc Th được nhận thừa kế bằng giá trị từ cụ Mai Thị L 804.650.000 đồng.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên nghĩa vụ chịu chi phí tố tụng, án phí vụ kiện và quyền kháng cáo cho các đương sự

Ngày 10 tháng 6 năm 2022 Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy nhận được đơn của anh Nguyễn Khắc Th kháng cáo với nội dung: Yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chia lại di sản thừa kế 202,5m2 đất của cụ Nguyễn Khắc L tại thửa đất ố 150, tờ bản đồ số 4 thị trấn K được UBND huyện L cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B 987080 ngày 06/10/1992.

Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn vẫn giữ nguyên đơn khởi kiện và đơn kháng cáo, bị đơn không chấp nhận việc khởi kiện và kháng cáo của nguyên đơn. Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về giải quyết vụ án.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Quảng Bình tham gia phiên tòa phúc thẩm phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Tại giai đoạn xét xử phúc thẩm các đương sự và người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.

- Về nội dung : Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của nguyên đơn để sửa Bản án sơ thẩm số 13/2022/DS - ST ngày 31 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình theo hướng không chấp nhận khởi kiện của nguyên đơn; xem xé án phí vụ kiện theo quy định

Sau khi xem xét nội dung kháng cáo, căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa phúc thẩm; kết quả tranh luận, ý kiến của kiểm sát viên, nguyên đơn, bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 1 Điều 272, Điều 273, khoản 3 Điều 308 và khoản 1 Điều 310 của Bô ̣ luâ ̣t tố tu ̣ng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 401 và Điều 459 của Bộ luật dân sự 2015; khoản 3 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án; xử:

1. Chấp nhận kháng cáo của anh Nguyễn Khắc Th đối với Bản án số 13/2022/DS – ST ngày 31 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy.

2. Hủy toàn bộ Bản án số 13/2022/DS – ST ngày 31 tháng 5 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Lệ Thủy; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

3. Các đương sự chưa phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng. Anh Nguyễn Khắc Th không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, được nhận lại 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp tại Biên lai số 0004460 ngày 17/6/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lệ Thủy.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án 17/8/2022.