Bản án 39/2026/DS-PT — Tranh chấp về thừa kế tài sản

[1] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền giải quyết: Sau nhiều lần thay đổi yêu cầu khởi kiện các đồng nguyên đơn yêu cầu Tòa án xác định ngôi nhà và diện tích đất tại địa chỉ C N, phường P, thành phố T, tỉnh Phú Yên (nay là C N, phường P, tỉnh Đắk Lắk) là tài sản chung của anh em trong gia đình, đồng thời yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà UBND thành phố T đã cấp cho vợ chồng ông Võ H1, bà Huỳnh Thị B; do đó, Toà án nhân dân tỉnh Phú Yên (nay là TAND tỉnh Đắk Lắk) thụ lý giải quyết, xác định quan hệ tranh chấp cần giải quyết “Tranh chấp yêu cầu xác định tài sản chung, yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” là đúng thẩm quyền, xác định đúng quan hệ tranh chấp theo đúng quy định tại khoản 9 Điều 26, khoản 4 Điều 34, điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Phiên toà phúc thẩm mở lần thứ hai, đã triệu tập hợp lệ ông Võ Hòa T là người đại diện theo ủy quyền của các đồng nguyên đơn kháng cáo, nhưng ông T có Đơn xin vắng mặt ghi ngày 20/3/2026, nội dung ông T trình bày “Tôi xin được Quý Toà cho tôi vắng mặt hẹn phiên toà sau: Lý do Tôi bị di chứng, bị yếu liệt nửa thân bên trái sau khi tai biến, xuất huyết não nên đi lại rất khó khăn, không di chuyển từ S ra Đà Nẵng được, kính mong Quý Tòa chấp nhận thông cảm cho tôi”. Đại diện Viện công tố và kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Đà Nẵng đề nghị xét xử vắng mặt ông T nên Hội đồng xét xử quyết định tiến hành xét xử phúc thẩm vụ án theo đề nghị của Kiểm sát viên vì không thể chờ ông T hiện đã 81 tuổi, bị liệt nửa thân bên trái sau khi tai biến, xuất huyết não phục hồi có thể từ S ra Đà Nẵng tham gia phiên tòa.

[3] Các đương sự trong vụ án đều thừa nhận vợ chồng cụ Võ Hòa T3 và cụ Nguyễn Thị H2 không nuôi con nuôi, không ai có con riêng mà có 06 con chung gồm ông Võ Hòa T, ông Võ H, ông Võ H1, bà Võ Thị T1, bà Võ Thị T2 và bà Võ Thị T4 (chết khi còn nhỏ, không có chồng con); nguồn gốc diện tích đất 164,7m2 thuộc thửa số 89, tờ bản đồ số 99, địa chỉ C N, phường P, thành phố T, tỉnh Phú Yên (nay là C N, phường P, tỉnh Đắk Lắk) trên đất có nhà là tài sản do vợ chồng cụ Võ Hòa T3 và cụ Nguyễn Thị H2 tạo lập; ngày 16/11/1980 cụ H2 chết không để lại di chúc; năm 2006 cụ Võ Hòa T3 chết; nhà đất của hai cụ hiện do vợ chồng ông Võ H1 quản lý, sử dụng. Nay ông Võ Hòa T đại diện cho ông Võ H, bà Võ Thị T1, bà Võ Thị T2 khởi kiện yêu cầu chia di sản của cha mẹ.

[4] Ông Võ H1 là người quản lý nhà đất có nguồn gốc do cha mẹ tạo lập không đồng ý chia theo yêu cầu của các anh chị em do ông Võ Hòa T đại diện khởi kiện với lý do ngày 25/01/1989, cụ Võ Hòa T3, cùng các con Võ Hòa N1 (Võ Hòa T) và bà Phạm Thị H4 (vợ ông Võ Hòa N1), ông Võ Hòa T (V) và bà Đỗ Thị H5 (vợ của ông Võ H), ông Võ H (V) và bà Huỳnh Thị B (vợ của ông Võ H1), bà Võ Thị T1 và bà Võ Thị Thanh L và ký Giấy tri cấp nhà ở, nội dung ghi vợ chồng cụ T3, cụ H2 đã tạo lập nhà cửa, hiện còn một căn nhà tại trung tâm thị trấn, sát với Quốc lộ A, nhà đúc 2 tấm, dài 17 thước, ngang 4,5 thước, nay cụ T3 họp với các con trai, dâu, gái bàn thảo và có quyết định chung là tri cấp căn nhà này cho con trai út là Võ H có vợ là Huỳnh Thị B ở, vợ chồng Võ H bằng lòng nhận lãnh và làm tròn trách nhiệm hương khói, cúng kỵ; Văn bản Giấy tri cấp nhà ở được Ủy ban nhân dân thị trấn P, huyện T chứng thực ngày 28/01/1989; tiếp đó, ngày 06/4/1998, cụ Võ Hòa T3 lập Tờ di chúc đoạn giao quyền sở hữu thừa kế có sự chứng kiến của các con Võ Hòa N1 (Võ Hòa T), Võ Hòa T (V), Võ H (V), Huỳnh Thị B (vợ của Võ H1), cùng sự chứng kiên của các người làm chứng ông Võ Hòa S và Võ D, nội dung tiếp tục giao căn nhà nói trên cho vợ chồng ông Võ H1, bà Huỳnh Thị Bảy T5 di chúc này cụ T3 không yêu cầu Uỷ ban nhân dân chứng thực vì cụ nghĩ Giấy tri cấp nhà ở lập năm 1989 đã rõ ràng, đầy đủ giá trị pháp lý.

[5] Tại quá trình tố tụng ở cấp sơ thẩm, ông T yêu cầu Toà án trưng cầu giám định các chữ ký của những người ký tên trong Giấy tri cấp nhà ở và Tờ di chúc đoạn giao quyền sở hữu thừa kế, tại Công văn số 06/PC09 ngày 08/01/2021 của Phòng K Công an tỉnh P và Bản Kết luận giám định số 77/KL-KTHS ngày 07/11/2022 Phân viện kỹ thuật hình sự tại thành phố Đà Nẵng đều kết luận không đủ cơ sở để giám định chữ ký của những người ký tên trong Giấy tri cấp nhà ở và Tờ di chúc đoạn giao quyền sở hữu thừa kế. Tại phiên toà phúc thẩm ngày 11/11/2025, ông T tiếp tục cho rằng chữ ký dưới đề tên “Võ Hòa T” tại Giấy tri cấp nhà ở ngày 25/01/1989 không phải chữ ký của ông T nên yêu cầu trưng cầu giám định; ông T cam kết sẽ cung cấp đủ 5 mẫu chữ ký của ông T trong vòng 5 năm so với ngày xác lập Giấy tri cấp nhà ở ngày 25/01/1989 nên Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm đã hoãn phiên tòa để đợi ông T cung cấp mẫu chữ ký so sánh. Tại Đơn nộp chữ ký giám định đề ngày 28/11/2025 thì ông T gửi kèm các tài liệu mẫu so sánh có chữ ky của ông Võ Hòa T gồm: Giấy chứng nhận đã nộp con dâu ngày 09/7/2012; Giấy chứng nhận kết hôn ngày 27/4/2006 (bản sao); Hóa đơn giá trị gia tăng ngày 29/8/2018; Giấy lĩnh tiền ngày 17/10/2028; Giấy rút tiền ngày 20/12/2019; Thông báo áp dụng phương pháp tính thuế giá trị gia tăng ngày 15/12/2010; xét, các tài liệu mẫu so sánh không đáp ứng khoảng cách thời gian 5 năm quanh mốc thời gian xác lập tài liệu cần giám định Giấy tri cấp nhà ở là ngày 25/01/1989 nên không thể thực hiện được thủ tục giám định theo quy định; do đó, cấp phúc thẩm xem xét giải quyết vụ án căn cứ các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án theo đúng quy định của pháp luật.

[6] Xét, vợ chồng ông Võ H1, bà Huỳnh Thị B đã sinh sống ổn định, sử dụng tài sản công khai, liên tục, không có tranh chấp và ngày 27/11/2009, vợ chồng ông Võ H1 được UBND thành phố T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AQ 042323 trên cơ sở kê khai sử dụng theo thực tế. Quá trình sử dụng nhà đất, vợ chồng ông H1 đã thế chấp nhà đất vay vốn Ngân hàng N3, thực hiện đúng nghĩa vụ theo hợp đồng tín dụng. Xét, quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn nhiều lần thay đổi yêu cầu khởi kiện, cụ thể: Trả lời Thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện ngày 11/3/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Tuy Hòa (bút lục 12) yêu cầu nguyên đơn nêu rõ yêu cầu khởi kiện là chỉ yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Võ H1, bà Huỳnh Thị B hay có tranh chấp quyền sử dụng đất với bị đơn? thì tại 2 Văn bản gửi Tòa án cùng ngày 30/6/2020 thì 1 văn bản (bút lục số 17) nguyên đơn ghi yêu cầu Toà án chia thừa kế di sản của cha mẹ, còn 1 văn bản ghi xin được đứng tên đồng sở hữu nhà đất (bút lục số 21). Tại biên bản ghi lời trình bày của đương sự ngày 18/8/2020 (bút lục 51) ông Võ Hòa T trình bày Tôi xác định chỉ yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho vợ chồng ông Võ Hoài B1 Huỳnh Thị B đối với lô đất 355 Nguyễn Văn L1, tôi không yêu cầu chia thừa kế di sản đối với nhà và đất nêu trên; tuy nhiên, tại phiên tòa ngày 06/11/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Tuy Hòa (bút lục 252) nguyên đơn lại yêu cầu chia thừa kế di sản của cha mẹ, nhưng khi vụ án được chuyển thẩm quyền lên Tòa án nhân dân tỉnh Phú Yên thì nguyên đơn lại từ chối đóng chi phí định giá tài sản.

[7] Tại phiên tòa sơ thẩm, đại diện nguyên đơn khẳng định chỉ yêu cầu xác định nhà và đất tại 355 Nguyễn Văn L1 là tài sản chung và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vợ chồng ông Võ H1, bà Huỳnh Thị B được cấp, không yêu cầu chia thừa kế, do đó, Tòa án cấp sơ thẩm không xét yêu cầu chia thừa kế của đại diện nguyên đơn là đúng pháp luật. Đối với yêu cầu của đại diện nguyên đơn yêu cầu Toà án xác định nhà đất là tài sản chung, xét sau khi cụ Võ Hòa T3 chết, các đồng thừa kế hàng thứ nhất của cụ T3 và cụ H2 không có văn bản thỏa thuận di sản của cụ T3 và cụ H2 là tài sản chung chưa chia nên Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận xác định di sản của cụ T3 và cụ H2 là tài sản chung của các đồng thừa kế để chia tài sản chung là đúng quy định tại Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; do không có chia tài sản chung nên Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AQ 042323 mà UBND thành phố T cấp cho vợ chồng ông Võ Hoài B1 Huỳnh Thị B ngày 27/11/2009 là đúng pháp luật.

[8] Từ các mục trên, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Võ Hòa T đại diện cho các đồng nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm. Ông Võ Hòa T kháng cáo không được chấp nhận phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.