Bản án 39/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Do cần tiền chi tiêu cá nhân và biết Đỗ Thế H cho vay tiền lấy lãi nên tháng 01/2022, anh Nguyễn Cao K gọi điện hỏi H vay tiền, H đồng ý. Trước khi cho vay H và anh K thỏa thuận, thống nhất thời hạn vay là 01 tháng, khi đến hạn trả thì anh K sẽ phải trả tiền gốc, tiền lãi, nếu chưa có tiền trả tiền gốc thì phải trả tiền lãi và nếu tiếp tục vay thì phải trả tiền lãi của những tháng tiếp theo cho đến khi trả tiền gốc. Hình thức trả tiền lãi có thể trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản qua tài khoản ngân hàng. Tổng số tiền H cho anh K vay từ tháng 01/2022 đến tháng 3/2022 là 45.000.000 đồng (bốn mươi lăm triệu đồng), với lãi suất 4.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng với lãi suất là 146%/năm; gấp 7,3 lần so với lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, số tiền H thu lời bất chính đối với khoản tiền vay là 48.050.000 đồng (bốn mươi tám triệu không trăm năm mươi nghìn đồng). Khi vay tiền, H không yêu cầu anh K phải viết giấy vay hay thế chấp bất cứ tài sản, đồ vật, giấy tờ gì. Hoàng đưa tiền cho anh K bằng tiền mặt và chuyển khoản. Hiện anh K chưa trả H số tiền gốc 45.000.000 đồng (bốn mươi lăm triệu đồng), đã trả tiền lãi là 55.800.000 đồng (năm mươi lăm triệu tám trăm nghìn đồng). Cụ thể:

Lần thứ nhất: Ngày 27/01/2022, H cho anh K vay số tiền 30.000.000 đồng, trong đó đưa tiền mặt là 23.500.000 đồng ở khu vực Nhà lưu niệm Bác Hồ thuộc thôn Đ, xã T, huyện V, tỉnh Thái Bình và H chuyển 6.500.000 đồng từ số tài khoản 19036063490011 ngân hàng TMCP kỹ thương Việt Nam của H đến số tài khoản 0211000419538 ngân hàng Vietcombank của anh K. Tính đến tháng 12/2022, anh K đã trả 11 tháng tiền lãi cho H với số tiền là 36.600.000 đồng. Số tiền lãi của 11 tháng tính theo mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật dân sự là 5.500.000 đồng. Số tiền H thu lời bất chính từ khoản vay là 34.100.000 đồng.

Lần thứ hai: Ngày 29/3/2022, tại khu vực Nhà lưu niệm Bác Hồ thuộc thôn Đ, xã T, huyện V, tỉnh Thái Bình, H đưa cho anh K vay số tiền 15.000.000 đồng. Tính đến tháng 12/2022, anh K đã trả H 09 tháng tiền lãi với số tiền là 16.200.000 đồng. Số tiền lãi của 09 tháng theo mức lãi suất cao nhất quy định của Bộ luật Dân sự là 2.250.000 đồng. Số tiền H thu lời bất chính từ khoản vay là 13.950.000 đồng.

Như vậy, tổng số tiền Đỗ Thế H thu lời bất chính từ các khoản tiền vay trên là 48.050.000 đồng.

Tại phiên tòa, bị cáo đã khai nhận toàn bộ sự việc và hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự của mình như nêu trên.

Cáo trạng số 36/CT-VKSVT ngày 22 tháng 5 năm 2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện V đã truy tố Đỗ Thế H về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự;

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện V giữ nguyên quan điểm như đã truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử: Căn cứ vào khoản 1 Điều 201; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 50; khoản 1 Điều 35 Bộ luật Hình sự:

1. Tuyên bố: Bị cáo Đỗ Thế H phạm tội:“Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

2. Xử phạt Đỗ Thế H 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng để sung Ngân sách nhà nước.

3.Về xử lý vật chứng: Áp dụng Điều 46, Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự:

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 13 Promax màu xanh dương của bị cáo H do bị cáo dùng để liên lạc thực hiện hành vi phạm tội.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước số tiền 7.750.000đồng là số tiền lãi cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự mà bị cáo lấy lãi từ anh K (Đã nộp theo biên lai số 0000412 ngày 23 tháng 6 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình).

- Buộc bị cáo phải trả cho anh Nguyễn Cao K số tiền 48.050.000đồng tiền thu lời bất chính (vượt quá mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự). Đã nộp theo biên lai số 0000404 ngày 05 tháng 5 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình. Chuyển số tiền 48.050.000đồng bị cáo đã nộp để trả lại cho anh Nguyễn Cao K.

- Buộc anh Nguyễn Cao K phải nộp lại số tiền vay chưa trả H là 45.000.000đồng để sung vào Ngân sách nhà nước.

Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Bị cáo nói lời sau cùng: Bị cáo rất hối hận về hành vi phạm tội của mình, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét; cho bị cáo được hưởng mức hình phạt nhẹ nhất để bị cáo có cơ hội sửa chữa sai lầm của mình.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra công an huyện V, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện V, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không ai có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Lời khai nhận tội của bị cáo tại phiên tòa phù hợp với lời khai tại cơ quan điều tra và nội dung bản cáo trạng đã truy tố; phù hợp với lời khai của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: anh Nguyễn Cao K cùng các tài liệu, chứng cứ khác thu thập được có trong hồ sơ vụ án như: Biên bản làm việc do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình lập ngày 02/01/2023 về việc quản lý 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 13 Promax màu xanh dương của Đỗ Thế H; kiểm tra in dữ liệu lưu trong chiếc điện thoại trên; Sao kê tài khoản ngân hàng Vietcombank của anh Nguyễn Cao K ngày 26/01/2022, ngày 27/01/2022; Sổ phụ kiêm phiếu báo nợ/có ngân hàng TMCP kỹ thương Việt Nam của Đỗ Thế H ngày 27/01/2022 và sao kê từ ngày 04/01/2022 đến ngày 31/12/2022; lời khai của người làm chứng là bà Đặng Thị H.

Do đó, Hội đồng xét xử có đủ căn cứ kết luận: Trong khoảng thời gian từ tháng 01/2022 đến tháng 12/2022, Đỗ Thế H đã có hành vi cho anh Nguyễn Cao K vay 02 lần với tổng số tiền là 45.000.000 đồng với lãi suất 4.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, tương ứng với lãi suất là 146%/năm, gấp 7,3 lần so với lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự, thu lời bất chính số tiền là 48.050.000 đồng.

Hành vi của Đỗ Thế H đã phạm vào tội: “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Tội phạm và hình phạt được quy định tại khoản 1 Điều 201 Bộ luật Hình sự.

Điều 201. Tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự

“1. Người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 05 lần trở lên của mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

...”

Hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự của Đỗ Thế H đã thực hiện đối với anh Nguyễn Cao K là nguy hiểm cho xã hội. Hành vi đó đã xâm phạm đến trật tự quản lý kinh tế (trật tự trong lĩnh vực kinh doanh tiền tệ) được pháp luật bảo vệ gây tâm lý hoang mang, lo lắng trong quần chúng nhân dân. Bị cáo là người có năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi cho vay mức lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật Dân sự là vi phạm pháp luật, nhưng chỉ vì lợi ích trước mắt, muốn làm giàu nhanh chóng bị cáo đã phạm tội, bị cáo thực hiện tội phạm với lỗi cố ý.

Về nhân thân của bị cáo: Bị cáo Đỗ Thế H có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không bị áp dụng tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự nào quy định tại khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Hội đồng xét xử xét thấy, quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa Đỗ Thế H đã thành khẩn khai báo, bị cáo phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng, bị cáo cũng đã tự nguyện nộp 48.050.000 đồng tiền thu lời bất chính tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình để trả lại cho anh Nguyễn Cao K. Do vậy, bị cáo được 03 hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm b, i, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Mặt khác, trong giai đoạn chuẩn bị xét xử bị cáo đã tự nguyện giao nộp số tiền 7.750.000đồng tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình là số tiền lãi cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự mà bị cáo lấy lãi từ anh K nên bị cáo được hưởng thêm tình tiết giảm nhẹ quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Căn cứ vào hành vi phạm tội của bị cáo, nhân thân của bị cáo và các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự của bị cáo. Hội đồng xét xử xét thấy: Cần xử phạt bị cáo một mức hình phạt tương xứng với tính chất, mức độ hậu quả của hành vi phạm tội mà bị cáo đã thực hiện như đề nghị của đại diện viện kiểm sát tại phiên tòa là phù hợp.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 13 Promax màu xanh dương của bị cáo H do bị cáo dùng để liên lạc thực hiện hành vi phạm tội.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước số tiền 7.750.000đồng là số tiền lãi cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự mà bị cáo lấy lãi từ anh K (Đã nộp theo biên lai số 0000412 ngày 23 tháng 6 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình).

- Buộc bị cáo phải trả cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Nguyễn Cao K, sinh năm 1981. Địa chỉ cư trú: thôn Ô, xã T, huyện V, tỉnh Thái Bình số tiền 48.050.000đồng tiền thu lời bất chính (vượt quá mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự). Đã nộp theo biên lai số 0000404 ngày 05 tháng 5 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình. Chuyển số tiền 48.050.000đồng bị cáo đã nộp để trả lại cho anh K.

- Buộc anh Nguyễn Cao K phải nộp lại số tiền vay chưa trả H là 45.000.000đồng để sung vào Ngân sách nhà nước.

Quá trình điều tra Đỗ Thế H, khai: Trong khoảng thời gian từ tháng 4/2022 đến tháng 8/2022, Hoàng cho anh Phạm Quốc V, sinh năm 2000, nơi cư trú: thôn T, xã P, huyện V, tỉnh Thái Bình vay 50.000.000 đồng, lãi suất 3.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, anh V chưa trả tiền gốc và tiền lãi; anh Vũ Huy H, sinh năm 1997, nơi cư trú: thôn B, xã M, huyện V, tỉnh Thái Bình vay 20.000.000 đồng, lãi suất 3.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, anh H chưa trả tiền gốc, chưa trả tiền lãi; anh Hoàng Ngọc C, sinh năm 1985, nơi cư trú: thôn B, xã M, huyện V, tỉnh Thái Bình vay 50.000.000 đồng, lãi suất 2.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, anh C trả 01 tháng lãi là 3.000.000 đồng, chưa trả tiền gốc; anh Nguyễn Văn P, sinh năm 1993, nơi cư trú: xã T, thành phố T, tỉnh Thái Bình vay 50.000.000 đồng, lãi suất 2.000 đồng/1.000.000 đồng/01 ngày, anh P trả 02 tháng tiền lãi là 6.000.000 đồng, chưa trả tiền gốc. Tài liệu điều tra, xác định: Hiện nay, anh V, anh H, anh C, anh P không có mặt tại địa phương, không ghi được lời khai của anh V, anh H, anh C, anh P nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện V, tỉnh Thái Bình tách ra, tiếp tục điều tra, xác minh xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với bà Đặng Thị H (mẹ bị can H): 02 lần nhận hộ Đỗ Thế H số tiền lãi từ anh K là 5.000.000 đồng và 1.000.000 đồng, bà H không biết nguồn gốc số tiền lãi anh K trả H và không biết việc H cho anh K vay tiền lấy lãi suất cao nên Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện V, tỉnh Thái Bình không có đủ căn cứ để xử lý đối với bà Hải.

Bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm. Bị cáo; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 201; điểm b, i, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 50, khoản 1 Điều 35, Điều 46, Điều 47 Bộ luật Hình sự; Điều 106, Điều 135, Điều 136, Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự; Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm,thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Đỗ Thế H phạm tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”

2. Về hình phạt: Xử phạt Đỗ Thế H 55.000.000 đồng (Năm mươi lăm triệu đồng) để sung Ngân sách nhà nước.

3.Về xử lý vật chứng:

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 13 Promax màu xanh dương của bị cáo H do bị cáo dùng để liên lạc thực hiện hành vi phạm tội.

- Tịch thu sung Ngân sách nhà nước số tiền 7.750.000đồng là số tiền lãi cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự mà bị cáo lấy lãi từ anh K (Đã nộp theo biên lai số 0000412 ngày 23 tháng 6 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình).

- Buộc bị cáo phải trả cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là anh Nguyễn Cao K, sinh năm 1981. Địa chỉ cư trú: thôn Ô, xã T, huyện V, tỉnh Thái Bình số tiền 48.050.000đồng là tiền thu lời bất chính (vượt quá mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự). Đã nộp theo biên lai số 0000404 ngày 05 tháng 5 năm 2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện V, tỉnh Thái Bình. Chuyển số tiền 48.050.000 đồng bị cáo đã nộp để trả lại cho anh K.

- Buộc anh Nguyễn Cao K, sinh năm 1981. Địa chỉ cư trú: thôn Ô , xã T, huyện V, tỉnh Thái Bình phải nộp lại số tiền vay chưa trả Hoàng là 45.000.000đồng để sung vào Ngân sách nhà nước.

4. Về án phí: Bị cáo Đỗ Thế H phải chịu 200.000đồng án phí hình sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 27 tháng 6 năm 2023).

Vắng mặt anh K. Báo cho biết có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

“Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự”.