Bản án 388/2026/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo nguyên đơn bà Nông Thị T trình bày: Vào năm 1999 bà có mua một phần đất của vợ chồng ông Lê L (tên thưởng gọi là Tư S) và vợ là bà Nguyễn Thị Y ở gần miếu B bây giờ. Trên đó có trồng chuối, dừa và dựng chuồng trại nuôi heo, rộng khoảng trên 200m2, sau đó có khai phá thêm một ít để trồng chuối, hiện đo đạc lại là 334,3m2. Đến năm 2013 bà đăng ký đo đạc để được cấp giấy chứng nhận quyền sử đất (giấy chứng nhận quyền sử đất, sau đây được viết tắt là giấy CNQSD đất). Nhưng sau đó bên địa chính xã báo là đất rừng nên không cấp giấy được. Đến năm 2019 đất này được ra khỏi rừng nên bà đăng ký đo đất nhưng sau đó lại ngưng không cho ra đo với lí do: ngưng cấp sổ đại trà. Năm 2022 bà đăng ký đo đất lại, đến đầu năm 2023 địa chính mới ra đo đạc và làm thủ tục cấp sổ cho bà thì đến tháng 4/2023 ông Trần Nguyên H ở cùng ấp đã làm đơn đến xã tranh chấp cản trở việc cấp sổ cho bà với lí do: Đất này do ông bà ông H để lại. Nhưng thực tế khi bà T mua và khai phá miếng đất này thì cha và anh H biết rõ mà không có ý kiến gì. Thực tế bà T đã sử dụng phần đất này từ năm 1999 đến tháng 3/2023 đã trên 25 năm không có ai tranh chấp hay ý kiến gì.

Nay bà T yêu cầu ông Trần Nguyên H và bà Lê Thị Yến N chấm dứt hành vi tranh chấp quyền sử dụng đất đối phần đất có diện tích 334,3m2 theo Tờ trích đo địa chính số TĐ 32-2024 (89-4) ngày 27/05/2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K, tỉnh Kiên Giang.

- Theo bị đơn ông Trần Nguyên H trình bày: Nguồn gốc đất là của bà Nguyễn Thị T1 (mẹ ông H) được thừa hưởng của ông bà để lại. Đến năm 1990, cha và mẹ ông H có cho ông Lê L (Tư Súy) ở nhờ một phần đất này từ Miếu B đến Chốt Biên phòng của tổ A ấp H, phần đất có diện tích đo đạc thực tế là 334,3m2 (đất chưa có giấy CNQSD đất). Cha mẹ ông H cho ông Tư S ở nhờ trong thời gian là 05 năm nhưng kéo dài đến cơn bão số 5 ông Tư S đã bỏ về quê cho đến nay. Khi cha mẹ ông H mất đã cho lại ông thừa hưởng phần đất này. Hiện nay phần đất này đã bị bà Nông Thị T và chồng là ông Trịnh Văn H1 chiếm sử dụng, xây bờ kè, làm nền nhà. Trong thời gian qua ông H nhiều lần yêu cầu trả lại nhưng ông H1, bà T không đồng ý.

Nay ông Trần Nguyên H yêu cầu bà T trả lại phần đất diện tích 334,3m2 theo Tờ trích đo địa chính số TĐ 32-2024 (89-4) ngày 27/05/2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K, tỉnh Kiên Giang.

* Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 20/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - An Giang đã xét xử, quyết định:

Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nông Thị T về việc buộc ông Trần Nguyên H và vợ là Lê Thị Yến N chấm dứt hành vi ngăn cản quyền sử dụng đất có diện tích 334,3m2 theo Tờ trích đo địa chính số TĐ 32-2024 (89-4) ngày 27/05/2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K, tỉnh Kiên Giang của bà Nông Thị T và chồng là ông Trịnh Văn H1 (có tờ trích đo kèm theo). Giao cho bà Nông Thị T và ông Trịnh Văn H1 tiếp tục sử dụng và thực các quyền và nghĩa vụ liên quan đối với người sử dụng đất theo quy định pháp luật. Ngoài ra bản án còn quyết định về án phí, chi phí tố tụng và báo quyền kháng cáo cho đương sự theo quy định pháp luật.

Ngày 07/7/2025 bị đơn ông Trần Nguyên H có đơn kháng cáo: Yêu cầu hủy bản án dân sự sơ thẩm, với lý do: Không đưa ông Lê L (T) vào tham gia tố tụng.

Tại phiên tòa phúc thẩm các đương sự trình bày:

- Nguyên đơn và người đại diện theo ủy quyền trình bày: Yêu cầu giữ nguyên như bản án sơ thẩm tuyên.

- Bị đơn và người đại diện theo ủy quyền trình bày: Giữ nguyên nội dung kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang nêu quan điểm: Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán và những người tham gia tố tụng trong vụ án từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm nghị án tại phiên tòa phúc thẩm đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án và ý kiến về hướng giải quyết vụ án: Bản án dân sự sơ thẩm nhận định và đánh giá là có căn cứ và phù hợp quy định. Đề nghị không chấp nhận kháng cáo của ông H. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 20/2025/DS-ST, ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - An Giang.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra và công bố công khai tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ của nguyên đơn, bị đơn và người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét kháng cáo của ông H về việc yêu cầu đưa ông Lê L vào tham gia tố tụng là không cần thiết. Bởi lẽ, ông L sử dụng đất nhưng cũng chưa đăng ký kê khai và cũng chưa được cấp giấy CNQSD đất, hiện nay ông L không còn sử dụng đất và cũng không có tài sản trên đất. Trên thực tế bà T là người trực tiếp quản lý sử dụng đất và có tài sản trên đất. Vì vậy, ông L không có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong vụ án theo quy định tại khoản 4 Điều 68 BL TTDS. Trường hợp giữa bà T với ông L có tranh chấp về việc chuyển nhượng thì được yêu cầu giải quyết trong vụ án khác.Vì vậy, không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của ông H. [5] Từ cơ sở nhận định nêu trên, nhận thấy Bản án dân sự sơ thẩm xét xử là có căn cứ. Thống nhất với đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát về việc: Không chấp nhận kháng cáo của ông H. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 20/2025/DS-ST, ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - An Giang. [6] Về án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng: Giữ nguyên như Bản án dân sự sơ thẩm tuyên.

- Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc ông Trần Nguyên H phải nộp án phí với số tiền là 300.000đ. Theo đó, được khấu trừ vào tạm ứng án phí với số tiền là 300.000đ theo biên lai thu số 0016079 ngày 11/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh An Giang.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ: Khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận kháng cáo của ông Trần Nguyên H.

Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 20/2025/DS-ST, ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - An Giang.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nông Thị T về việc buộc ông Trần Nguyên H và vợ là Lê Thị Yến N chấm dứt hành vi ngăn cản quyền sử dụng đất có diện tích 334,3m2 theo Tờ trích đo địa chính số TĐ 32-2024 (89-4) ngày 27/05/2024 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K, tỉnh Kiên Giang của bà Nông Thị T và chồng là ông Trịnh Văn H1 (có tờ trích đo kèm theo). Giao cho bà Nông Thị T và ông Trịnh Văn H1 tiếp tục sử dụng và thực các quyền và nghĩa vụ liên quan đối với người sử dụng đất theo quy định pháp luật.

2. Về chi phí tố tụng: Tổng số tiền là 7.623.084đ. Bà Nông Thị T đã nộp tạm ứng nên ông Trần Nguyên H và vợ là Lê Thị Yến N phải trả lại cho bà T số tiền này, gồm các khoản cụ thể như sau:

- Chi phí bản vẽ (Tờ trích đo): số tiền là 1.023.084đ theo hóa đơn số 00000085 ngày 24/04/2025 của Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện K.

- Chi phí thẩm định giá: số tiền là 6.600.000đ theo hợp đồng định giá số 206, ngày 13/12/2023 của Công ty Đ1.

3. Về án phí dân sự:

- Án phí dân sự sơ thẩm: Buộc ông Trần Nguyên H và vợ là Lê Thị Yến N phải chịu án phí là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng chẵn).

- Án phí dân sự phúc thẩm: Buộc ông Trần Nguyên H phải nộp án phí với số tiền là 300.000đ. Theo đó, được khấu trừ vào tạm ứng án phí với số tiền là 300.000đ theo biên lai thu số 0016079 ngày 11/7/2025 của Thi hành án dân sự tỉnh An Giang.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự sửa đổi, bổ sung.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án./.