Bản án 37/2026/HNGĐ-ST — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

[1] Bà Lê Thị C khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn với ông Lê Minh Đ, giao cháu Lê Thị Thanh T và cháu Lê Tuấn A cho bà C trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu Lê Minh T1 cho ông Đ trực tiếp nuôi dưỡng, ông Đ có trách nhiệm cấp dưỡng nuôi cháu T và cháu Tuấn A mỗi tháng 2.500.000 đồng cho mỗi con chung, không yêu cầu giải quyết về tài sản. Yêu cầu khởi kiện này đã được Tòa án thụ lý, tuy nhiên trong quá trình giải quyết vụ án, bà C đã thay đổi yêu cầu khởi kiện, đề nghị giao cháu Lê Tuấn A cho bà C trực tiếp nuôi dưỡng; giao cháu Lê Thị Thanh T và cháu Lê Minh T1 cho ông Đ trực tiếp nuôi dưỡng, việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của bà C là trong vi khởi kiện ban đầu nên căn cứ khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của bà C.

[2] Bà C rút yêu cầu đề nghị giải quyết về vấn đề cấp dưỡng, việc rút yêu cầu này của bà C là hoàn toàn tự nguyện, không bị ai ép buộc, do vậy, Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với yêu cầu cấp dưỡng theo quy định tại khoản 2 Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự, đồng thời xác định quan hệ tranh chấp trong vụ án là: “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con” theo quy định tại khoản 14 Điều 3, Điều 81, Điều 82 Luật Hôn nhân và gia đình, khoản 1, khoản 5 Điều 28 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn ông Lê Minh Đ có nơi cư trú tại khu phố A, phường P, tỉnh Lâm Đồng nên thẩm quyền giải quyết vụ án là của Tòa án nhân dân khu vực 15 – Lâm Đồng, tỉnh Lâm Đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Tại phiên tòa, vắng mặt bà Lê Thị C và ông Lê Minh Đ, trong đó bà C có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, còn ông Đ đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt không có lý do. Chính vì vậy, Hội đồng xét xử áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 227 và Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự, xét xử vụ án vắng mặt những người tham gia tố tụng.

[3] Bà C trình bày vợ chồng phát sinh nhiều mâu thuẫn chủ yếu do ông Đ thường xuyên đánh bạc, có hành vi bạo lực gia đình đánh đập bà C, cả hai đều không tìm được tiếng nói chung, thường xuyên cãi vã. Tại biên bản xác minh lập ngày 30/12/2025, thể hiện vợ chồng bà C và ông Đ không còn sinh sống cùng nhau. Ông Đ đã được Tòa án tống đặt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng không có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không đến Tòa án tham gia phiên họp, phiên tòa theo quy định là từ bỏ quyền và không thực hiện nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

[4] Khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Khi vợ hoặc chồng yêu cầu ly hôn mà hòa giải tại Tòa án không thành thì Tòa án giải quyết cho ly hôn nếu có căn cứ về việc vợ, chồng có hành vi bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng làm cho hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được”; khoản 3 Điều 4 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP, ngày 16/5/2024, của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao quy định: “Hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được” là thuộc một trong các trường hợp sau đây: Không có tình nghĩa vợ chồng, ví dụ: vợ, chồng không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau; vợ, chồng sống ly thân, bỏ mặc vợ hoặc chồng”. Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử nhận thấy đời sống hôn nhân của bà C và ông Đ đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được, đủ điều kiện để cho ly hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình.

[5] Bà C trình bày hiện tại bà đang trực tiếp nuôi dưỡng cháu Tuấn A, còn ông Đ đang trực tiếp nuôi dưỡng cháu T và cháu T1. Bản thân bà C hiện đang phải thuê nhà trọ để cư trú, không đủ điều kiện để nuôi 03 cháu. Khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”, khoản 1 Điều 6 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP, ngày 16/5/2024, của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao quy định: “Khi xem xét “quyền lợi về mọi mặt của con” quy định tại khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình phải đánh giá khách quan, toàn diện các tiêu chí sau đây: a) Điều kiện, khả năng của cha, mẹ trong việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, bao gồm cả khả năng bảo vệ con khỏi bị xâm hại, bóc lột; b) Quyền của con được sống chung với người trực tiếp nuôi, được duy trì mối quan hệ với người cha, mẹ không trực tiếp nuôi; c) Sự gắn bó, thân thiết của con với cha, mẹ; d) Sự quan tâm của cha, mẹ đối với con; đ) Bảo đảm sự ổn định, hạn chế sự xáo trộn môi trường sống, giáo dục của con; e) Nguyện vọng của con được ở cùng với anh, chị, em (nếu có) để bảo đảm ổn định tâm lý và tình cảm của con; g) Nguyện vọng của con được sống chung với cha hoặc mẹ”. Trên cơ sở xem xét, đánh giá toàn diện, đẩy đủ trình bày của nguyên đơn, quy định của pháp luật, mặc dù cháu T và cháu T1 có nguyện vọng được sống chung với mẹ, tuy nhiên theo bà C xác định các cháu hiện đang sống cùng cha, bản thân bà C đang thuê trọ và không đủ điều kiện để nuôi các cháu. Để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con, Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu giải quyết về con chung của bà C.

[6] Bà Lê Thị C phải chịu án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm theo quy định tại khoản 4 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự, điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.