Bản án 37/2024/DSST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện đề ngày 20/10/2023 của nguyên đơn bà Lê Thị Đ và trong quá trình giải quyết vụ án đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Trịnh Đình Th trình bày:

Bà Lê Thị Đ và vợ chồng bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H có mối quan hệ quen biết. Bà Lê Thị Đ nhiều lần cho bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H vay tiền để lấy vốn kinh doanh làm ăn, cụ thể như sau:

Ngày 22/11/2022, bà Lê Thị Đ cho vay số tiền là 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng). Trong số tiền vay 300.000.000 đồng thì số tiền 200.000.000 đồng các bên thỏa thuận tiền lãi là 4.000.000 đồng/ tháng, còn số tiền 100.000.000 đồng thì không có thỏa thuận lãi. Việc vay tiền có làm giấy tờ và có người làm chứng. Về thời hạn trả thì các bên thỏa thuận miệng là 03 tháng.

Ngày 05/12/2022, bà Lê Thị Đ cho vay số tiền là 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng) và thoả thuận thời gian vay là 20 ngày và không tính lãi suất vay. Việc vay tiền có làm giấy tờ và có người làm chứng.

Từ khi vay cho đến nay, bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H chưa trả cho bà Lê Thị Đ tiền lãi và tiền gốc. Thời gian vừa qua, bà Lê Thị Đ liên tục yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả tiền nhưng bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H chỉ hứa hẹn mà không thực hiện làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới quyền và lợi ích hợp pháp của bà Lê Thị Đ. Vì vậy, nay bà Lê Thị Đ đề nghị Tòa án giải quyết: Yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H phải trả số tiền nợ gốc và lãi của mỗi khoản vay như sau:

- Đối với khoản vay ngày 22/11/2022: Yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả số tiền gốc là 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng), yêu cầu trả tiền lãi đối với 200.000.000 đồng (Hai trăm triệu đồng) trong thời hạn vay 03 tháng với mức là 1,667%/tháng (3.334.000 đồng/tháng) và yêu cầu trả tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả từ 22/3/2023 đến ngày xét xử với mức lãi suất bằng 10%/ năm (0.83%/tháng) cho tổng số tiền là 300.000.000 đồng.

- Đối với khoản vay ngày 05/12/2022: Yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả số tiền gốc là 300.000.000 đồng (Ba trăm triệu đồng) và yêu cầu trả tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả từ 25/12/2022 đến khi ngày xét xử với mức lãi suất bằng 10%/ năm (0.83%/tháng).

Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Trịnh Đình Th giữ nguyên yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Đ, không thay đổi, bổ sung nội dung khởi kiện nào khác.

Quá trình giải quyết vụ án bị đơn bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H và tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Nguyễn Văn Tuyên trình bày: Bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H không thừa nhận việc vay tiền của bà Lê Thị Đ. Bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H không thừa nhận nội dung ghi nhận trong giấy mượn nợ lập ngày 05/12/2022, giấy mượn nợ lập ngày 22/11/2022 và không thừa nhận chữ ký, chữ viết trong giấy mượn nợ lập ngày 05/12/2022, giấy mượn nợ lập ngày 22/11/2022 là chữ ký, chữ viết của bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H. Do đó, bà Phan Thị Dung N và ông Nguyễn Văn H không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Đ.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Quá trình thụ lý, giải quyết vụ án và tại phiên tòa Thẩm phán, Hội đồng xét xử thực hiện đúng các quy định về tố tụng.

Ý kiến về giải quyết vụ án: Căn cứ vào Điều 463, Điều 466 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Đ, buộc bị đơn bà Phan Thị Dung N và ông Nguyễn Văn H liên đới trả tiền vay 600.000.000đ và tiền lãi phát sinh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận phiên Toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Bà Lê Thị Đ khai nhận thời hạn vay tiền là 03 tháng tính từ ngày 22/11/2022. Tuy nhiên, trong giấy vay tiền lập ngày 22/11/2023 không có ghi nhận thời hạn trả tiền vay. Bà Lê Thị Đ cũng thừa nhận bà không có tài liệu chứng cứ chứng minh thời hạn vay đối với số tiền 300.000.000 đồng là 03 tháng. Căn cứ vào Điều 469 của Bộ luật Dân sự năm 2015 xác định việc vay tiền giữa bà Lê Thị Đ với bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H thuộc hợp đồng vay không kỳ hạn và vay có lãi. Tại Điều 469 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “1. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản ……. nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. 2. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý …..”. Theo lời khai của bà Lê Thị Đ thì quá trình thực hiện hợp đồng, bà Lê Thị Đ đã nhiều lần yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả tiền nhưng bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H không thực hiện. Trong tài liệu do bà Lê Thị Đ cung cấp thì thể hiện ngày 29/3/2023 bà Lê Thị Đ yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả tiền. Ngày 05/4/2023 bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả tiền đề nghị hẹn ngày khác trả (khi nào có tiền điều mới trả). Đồng thời, phía bị đơn không có ý kiến gì về lời khai của nguyên đơn. Mặt khác, ngày 20/10/2023 bà Lê Thị Đ có thông báo về việc yêu cầu trả tiền vay và tiền lãi nhưng bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H không có thực hiện nghĩa vụ trả tiền. Do bên vay tài sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Đ về việc yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả số tiền vay 300.000.000đ là có cơ sở chấp nhận.

Xét mức lãi suất: Tại khoản 5 Điều 466 của Bộ luật Dân sự quy định: “Trường hợp vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì bên vay phải trả lãi như sau: a) Lãi trên nợ gốc theo lãi suất thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời hạn vay mà đến hạn chưa trả; trường hợp chậm trả thì còn phải trả lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật này; b) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% lãi suất vay theo hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác”. Tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay”. Xét, lãi suất mà các bên thỏa thuận là 4.000.000 đồng/ tháng là vượt quá lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Tại phiên tòa, nguyên đơn yêu cầu tính lãi suất 1,66%/ tháng và lãi suất 0,83%/ tháng là phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Quá trình giải quyết, nguyên đơn yêu cầu áp dụng lãi suất 1,66%/ tháng cho 03 tháng (từ ngày 22/11/2022 đến ngày 22/2/2023) và áp dụng lãi suất 0,83%/ tháng từ ngày 23/2/2023 đến ngày xét xử là có lợi cho bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Cụ thể, tiền lãi được tính như sau:

Từ ngày 22/11/2022 đến ngày 22/2/2023 là 03 tháng x 200.000.000 đồng x 1,66%/ tháng = 9.960.000 đồng

Từ ngày 23/2/2023 đến ngày 25/6/2024 là 16 tháng 02 ngày x 200.000.000 đồng x 0,83%/ tháng = 26.670.666 đồng.

Do đó, đối với khoản vay ngày 22/11/2022 bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H phải liên đới trả cho bà Lê Thị Đ là 300.000.000 đồng (tiền gốc) + 9.960.000 đồng (tiền lãi) + 26.670.666 đồng (tiền lãi) + 12.173.320 đồng (tiền lãi) = 348.803.986 đồng.

Bà Lê Thị Đ khai nhận thời hạn vay tiền là 20 ngày tính từ ngày 05/12/2022. Nội dung của giấy vay tiền phù hợp với lời khai của bà Lê Thị Đ. Như vậy, thời hạn bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H phải trả tiền vay cho bà Lê Thị Đ chậm nhất là ngày 25/12/2022. Khoản 1 Điều 466 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn”. Do bên vay tài sản vi phạm nghĩa vụ thanh toán nên yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Đ về việc yêu cầu bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H trả số tiền vay 300.000.000 đồng là có cơ sở chấp nhận.

Do đó, đối với khoản vay ngày 05/12/2022 bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H phải liên đới trả cho bà Lê Thị Đ là 300.000.000 đồng (tiền gốc) + 44.820.000 đồng (tiền lãi) = 344.820.000 đồng.

Từ các phân tích đề cập ở mục [4] và mục [5] thì số tiền vay và tiền lãi bà Phan Thị Dung N, ông Nguyễn Văn H phải trả cho bà Lê Thị Đ tổng cộng là 348.803.986 đồng + 344.820.000 đồng = 693.623.986 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào Điều 463, Điều 466 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự;

- Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, Điều 35, Điều 147, Điều 266, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự;

- Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH16 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án ngày 30/12/2016.

1/ Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Đ về việc “tranh chấp hợp đồng vay tài sản”

Buộc bị đơn bà Phan Thị Dung N và ông Nguyễn Văn H liên đới trả cho nguyên đơn bà Lê Thị Đ số tiền vay là 600.000.000 đồng và tiền lãi phát sinh tính đến ngày xét xử (ngày 25/6/2024) là 93.623.986 đồng. Tổng cộng số tiền phải trả là: 693.623.986 đồng.

Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

2/ Về án phí dân sự sơ thẩm: Buộc bị đơn bà Phan Thị Dung N phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm là 31.744.959 đồng.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.

3/ Quyền kháng cáo: Đương sự vắng mặt khi tuyên án có quyền kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ.