Bản án 37/2023/DSST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và tại phiên tòa nguyên đơn bà Nguyễn Ngọc Đ, ông Nguyễn Ngọc Đ1 trình bày: Bà Nguyễn Thị H1, sinh năm: 1957, chết ngày 27 tháng 12 năm 2018, theo giấy chứng tử số 03 ngày 07 tháng 01 năm 2019. Khi bà H1 sống chung không có chồng, không có con nên hàng thừa kế thứ nhất của bà H1 chỉ còn là cha Nguyễn Văn T, chết năm 1994, mẹ Nguyễn Thị T1, chết năm 2013, hàng thừa kế thứ nhất không còn ai để nhận di sản của bà H1 chết để lại.

Hàng thừa kế thứ hai của bà H1 gồm: Bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1959, chết năm 2020. Bà H2 có chồng là ông Dương Văn B, sinh năm: 1959 và con Dương Nguyễn Anh H, sinh năm: 1985; ông Nguyễn Ngọc Đ1, sinh năm: 1965; bà Nguyễn Ngọc Đ, sinh năm: 1968; bà Nguyễn Thị Ngọc X, sinh năm: 1959; ông Nguyễn Ngọc Đ2, sinh năm: 1970; bà Nguyễn Ngọc N, sinh năm: 1962; ông Nguyễn Hoài Q, sinh năm: 1976.

Bà Nguyễn Thị H1 chết để lại di sản thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An và thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm;địa chỉ: Xã B, huyện B, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bà Nguyễn Thị H1 chết để lại tài sản không để lại di chúc nhưng không có hàng thừa kế thứ nhất nên hàng thừa kế thứ hai được hưởng. Do vậy, đề nghị Tòa án chia thừa kế thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2 và căn nhà trên đất; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An cho bà Đ và bà X sử dụng đất và sở hữu căn nhà để ở thờ cúng bà Nguyễn Thị H1, sinh năm: 1957. Còn đối với thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh đồng ý để cho ông B và ông H được hưởng phần thừa kế của bà H2, sinh năm: 1959, cùng ông Đ1, ông Q, bà N và ông Đ2 được đứng tên đồng sử dụng chung thửa đất 193. Phần bà N, ông Đ2 thì ông Q được hưởng do ông Q làm người giám hộ. Đối với số tiền 200.000.000 đồng gửi tiết kiệm tại Ngân hàng khi bà H1 còn sống đã rút, không còn yêu cầu chia đối với phần 200.000.000 đồng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Ngọc X thống nhất theo ý kiến của ông Đ1, bà Đ nêu trên. Yêu cầu Tòa án chia thừa kế thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2 và căn nhà trên đất; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An cho bà và bà Đ sử dụng đất và sở hữu căn nhà để thờ cúng bà Nguyễn Thị H1, sinh năm: 1957. Còn đối với thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh đồng ý để cho ông B và ông H được hưởng phần thừa kế của bà H2, sinh năm: 1959, cùng ông Đ1, ông Q, bà N và ông Đ2 được đứng tên đồng sử dụng chung thửa đất 193. Phần bà N, ông Đ2 thì ông Q được hưởng do ông Q làm người giám hộ. Đối với số tiền 200.000.000 đồng gửi tiết kiệm tại Ngân hàng hiện nay không còn nên bà yêu cầu Tòa án cho rút, không còn yêu cầu chia đối với phần 200.000.000 đồng.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Dương Nguyễn Anh H thống nhất theo ý kiến của ông Đ1, bà Đ nêu trên. Ông H cho biết phần di sản đối với thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh mà bà Nguyễn Thị H1, sinh năm: 1957 chết để lại. Bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1959, là mẹ ông H được hưởng nhưng bà H2 cũng đã chết chưa được hưởng nên ông B là chồng bà H2 và ông là con bà H2 được hưởng. Đối với phần ông B được hưởng thửa đất nêu trên xin nhường lại cho ông được nhận phần di sản của ông B được nhận, ông thống nhất, chia thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh cho ông, cùng ông Đ1, ông Q, bà N và ông Đ2 được đứng tên đồng sử dụng. Phần bà N, ông Đ2 thì ông Q được hưởng do ông Q làm người giám hộ. Đối với số tiền 200.000.000 đồng gửi tiết kiệm tại Ngân hàng hiện nay không còn nên ông yêu cầu Tòa án cho rút, không còn yêu cầu chia đối với phần 200.000.000 đồng.

Tại phiên tòa bà Nguyễn Thị Bích D là đại diện cho bị đơn trình bày: Qua ý kiến của nguyên đơn nêu trên đúng là thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2 và căn nhà trên đất; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện Cần Giuộc, tỉnh Long An và thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh là di sản của bà Nguyễn Thị H1, sinh năm: 1957 chết để lại chưa chia cho ai. Việc chia như thế nào đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật nhưng bà không đồng ý chia thửa đất 364 đất và nhà trên đất ở ấp P, xã P cho bà X và bà Đ. Còn phần của ông Đ2 và bà N được chia thì ông Q được nhận và quản lý như tài sản của mình.

Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

Về hình thức: Ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng như sau: Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Cần Giuộc nhận xét quá trình thụ lý, giải quyết vụ án, thu thập chứng cứ, đưa ra xét xử, Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng trình tự thủ tục, người tham gia tố tụng chấp hành đúng qui định Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Bà Nguyễn Thị H1 chết để lại tài sản là thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2, có giá trị 356.640.000 đồng và một căn nhà trên đất có giá trị 233.343.132 đồng; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An và thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, diện tích 463,1m2, có giá trị 1.578.244.800 đồng, loại đất trồng cây lâu năm; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh, tổng giá trị tài sản là 2.168.288.000 đồng. Do vậy, việc bà Đ, ông Đ1 khởi kiện yêu cầu Tòa án chia di sản thừa kế của bà Nguyễn Thị H1 thành 07 phần : 2.168.288.000 đồng = 309.746.900 đồng/trên phần là có căn cứ nên đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Đ và ông Đ1.

Bà Đ và bà X hiện nay không có đất và nhà để ở, mà đang ở nhà trọ nên qua yêu cầu của bà X và bà Đ xin được nhận nhà và đất tại thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT là phù hợp. Phần di sản của bà Đ và bà X được chia có giá trị ít hơn so với giá trị thửa đất 193 mà ông Đ1, ông H, ông Q, ông Đ2 và bà N được chia. Tuy nhiên, tại phiên tòa bà Đ và bà X không yêu cầu lấy phần tiền chênh lệch nên đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện của bà Đ và bà X.

- Về lệ phí xem xét, thẩm định tại chỗ, đo đạc, định giá và án phí dân sự sơ thẩm đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Bà Nguyễn Thị H1 chết không để lại di chúc nên những người được hưởng tài sản thừa kế theo pháp luật đối với thửa đất số 364 và 193 gồm: Bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1959, ông Nguyễn Ngọc Đ1, bà Nguyễn Ngọc Được, bà Nguyễn Thị Ngọc X, ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Hoài Q.

Do bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1959 chết sau bà H1, sinh năm: 1957. Thửa đất số 364, cùng căn nhà trên đất và thửa đất số 193 chưa chia thừa kế cho bà H2 nên ông B và ông Huy được hưởng thừa kế của bà H2, sinh năm: 1959 từ di sản của bà H1, sinh năm: 1957 chết để lại.

Như vậy, bà Nguyễn Thị H2, ông Nguyễn Ngọc Đ1, bà Nguyễn Ngọc Đ, bà Nguyễn Thị Ngọc X, ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Hoài Q mỗi người được chia di sản có giá trị là 309.746.900 đồng.

Phần của bà Nguyễn Thị H2, sinh năm: 1959, được chia di sản có giá trị là 309.746.900 đồng nhưng bà H2 chết nên ông Dương Văn B và ông Dương Nguyễn Anh Huy mỗi người được hưởng ½ số tiền 309.746.900 đồng: 2 = 154.873.450 đồng nhưng ông B đồng ý nhường lại phần di sản lại cho ông H.

Phần của ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Hoài Q mỗi người cũng được chia di sản có giá trị là 309.746.900 đồng nhưng do ông Đ2 và bà N là người mất năng lực hành vi và ông Q là người giám hộ nên phần di sản của ông Đ2 và bà N sẽ được giao cho ông Q quản lý tài sản của ông Đ2 và bà N như tài sản của mình, số tiền của ông Đ2 và bà N là 309.746.900 đồng X 2 = 619.493.800 đồng là phù hợp với Điều 59 của Bộ luật dân sự nên tổng giá trị ông Q được chia là 309.746.900 đồng X 3 người = 929.240.700 đồng.

Tổng giá trị tài sản mà bà Nguyễn Thị H1, ông Nguyễn Ngọc Đ1, ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N và ông Nguyễn Hoài Q được chia là 309.746.900 đồng X 5 = 1.548.734.500 đồng.

Giá trị của thửa đất số 193, diện tích 463,1m2 X 3.408.000 đồng/1m2 = 1.578.244.800 đồng - 1.548.734.500 đồng = 29.510.300 đồng là tiền chênh lệch so với đất và nhà của thửa 364.

Do số tiền 200.000.000 đồng mà bà Nguyễn Thị H1 đã gửi tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh nam Thành phố Hồ Chí Minh đã tất toán ngày 09 tháng 5 năm 2017. Bà Đ, ông Đ1, bà X, ông B và ông H có yêu cầu đối với phần yêu cầu chia thừa kế của số tiền 200.000.000 đồng rút nên đình chỉ giải quyết đối với phần yêu cầu chia thừa kế của số tiền 200.000.000 đồng.

Do ông Nguyễn Hoài Q quản lý phần tài sản của ông Đ2 và bà N được nhận thừa kế như tài sản của mình nên ông Q phải hoàn trả lại cho bà Đ, ông Đ1 mỗi người số tiền 4.004.850 đồng.

Bà Nguyễn Ngọc Đ và bà Nguyễn Thị Ngọc X mỗi người phải chịu 294.991.566 đồng X 5% = 14.750.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Do bà Nguyễn Thị Ngọc X thuộc người cao tuổi và có đơn xin miễn nên không phải chịu án phí.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a, c khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 157 và Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Căn cứ vào các điều 59, 611, 623, 649, 650 và 651 của Bộ luật dân sự;

Căn cứ vào điểm đ khoản 1 Điều 12 và khoản 7 điều 27 của Nghị quyết số 326 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Q Hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc Đ, ông Nguyễn Văn Đ1, bà Nguyễn Thị Ngọc X, ông Dương Văn B và ông Dương Nguyễn Anh H về việc yêu cầu chia thừa kế tài sản.

Chia thừa kế đối với di sản của bà Nguyễn Thị H1 để lại là thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2 và một căn nhà trên đất; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An và thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, loại đất trồng cây lâu năm, diện tích 463,1m2; địa chỉ: Tại xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh, cụ thể như sau:

1. Bà Nguyễn Ngọc Đ và bà Nguyễn Thị Ngọc X được nhận thừa kế thửa đất 364, tờ bản đồ số 01, loại đất ONT, diện tích 80m2 và một căn nhà ở (riêng lẻ 01 tầng) trên đất có diện tích 80m2; địa chỉ: Ấp P, xã P huyện C, tỉnh Long An. Đất và nhà có tứ cận: Đông giáp thửa đất số 332; tây giáp thửa 363; nam giáp thửa đất số 332; bắc giáp thửa đất số 34. Tại vị trí A theo mảnh trích đo địa chính số 268 – 2021; hệ tọa độ VN – 2000-khu vực nông thôn- ấp P - tờ bản đồ số 01 –tỷ lệ 1/2000 do Công ty TNHH đo đạc nhà đất Hưng P cung cấp ngày 01 tháng 10 năm 2021 và Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai huyện C duyệt ngày 05 tháng 10 năm 2021 kèm theo.

Bà Nguyễn Ngọc Đ và bà Nguyễn Thị Ngọc X được quyền sử dụng đất và có trách nhiệm liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận QSDĐ cho bà Nguyễn Ngọc Đ và bà Nguyễn Thị Ngọc X đối với diện tích được công nhận và chia thừa kế nêu trên.

Cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất căn cứ vào bản án, quyết định của Tòa án để điều chỉnh biến động hoặc giải quyết cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phù hợp với kết quả giải quyết của Tòa án.

2. Ông Nguyễn Ngọc Đ1, ông Nguyễn Hoài Q, ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N và ông Dương Nguyễn Anh H được nhận thừa kế thửa đất số 193, tờ bản đồ số 04, loại đất trồng cây lâu năm, diện tích 463,1m2; địa chỉ: Xã B, huyện B, thành phố Hồ Chí Minh. Đất có tứ cận kèm theo bản đồ hiện trạng vị trí, tờ bản đồ số 04 –tỷ lệ 1/1000, bản liệt kê tọa độ góc ranh (hệ tọa độ VN 2000), bộ đồ địa chính xã B, huyện B, Thành phố Hồ Chí Minh đã được Trung tâm đo đạc bản đồ, thuộc Sở tài nguyên và môi trường Thành phố Hồ Chí Minh ký duyệt ngày 21 tháng 7 năm 2022.

Ông Nguyễn Ngọc Đ1, ông Nguyễn Hoài Q, ông Dương Nguyễn Anh Huy được quyền sử dụng đất và có trách nhiệm liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Ngọc Đ1, ông Dương Nguyễn Anh H, ông Nguyễn Hoài Q, ông Nguyễn Ngọc Đ2 và bà Nguyễn Ngọc N cùng sử dụng đối với diện tích được công nhận và chia thừa kế nêu trên (Ông Nguyễn Hoài Q có trách nhiệm quản lý, cùng sử dụng thửa đất số 193 của ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N như tài sản của mình; được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của ông Nguyễn Ngọc Đ2 và bà Nguyễn Ngọc N vì lợi ích của ông Nguyễn Ngọc Đ2, bà Nguyễn Ngọc N theo quy định của pháp luật).

Trường hợp ông Nguyễn Ngọc Đ1 hay ông Nguyễn Hoài Q hoặc ông Dương Nguyễn Anh H không phối hợp liên hệ với cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì Cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất căn cứ vào bản án, quyết định của Tòa án để điều chỉnh biến động hoặc giải quyết cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phù hợp với kết quả giải quyết của Tòa án.

3. Đình chỉ đối với yêu cầu bà Nguyễn Ngọc Đ, ông Nguyễn Ngọc Đ1, bà Nguyễn Thị Ngọc X, ông Dương Văn B và ông Dương Nguyễn Anh H về việc chia số tiền 200.000.000 (Hai trăm triệu) đồng.

4. Về chi phí tố tụng: Ông Nguyễn Hoài Q phải hoàn trả cho bà Nguyễn Ngọc Đ, ông Nguyễn Ngọc Đ1 mỗi người số tiền 4.004.850 đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn chịu thêm khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.

5. Về án phí:

Ông Nguyễn Ngọc Đ1 phải chịu 15.782.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Khấu trừ 1.210.000 đồng tiền tạm ứng án phí mà ông Đ1 đã nộp theo biên lai thu số 0002734 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh Long An. Ông Nguyễn Ngọc Đ1 còn phải nộp tiếp 14.572.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Nguyễn Ngọc Đ phải chịu 14.750.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Khấu trừ 1.210.000 đồng tiền tạm ứng án phí mà bà Đ đã nộp theo biên lai thu số 0002735 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh Long An. Bà Nguyễn Ngọc Đ còn phải nộp tiếp 13.540.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Ông Dương Nguyễn Anh H phải chịu 15.782.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Khấu trừ 640.000 đồng tiền tạm ứng án phí mà ông H đã nộp theo biên lai thu số 0002972 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh Long An. Ông Dương Nguyễn Anh H còn phải nộp tiếp 15.142.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Ông Nguyễn Hoài Q phải nộp 15.782.500 đồng án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị Ngọc X miễn án phí dân sự sơ thẩm.

6. Án xử sơ thẩm báo cho đương sự có mặt biết có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm, các đương sự vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận bản án hoặc niêm yết công khai.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hánh án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.