Bản án 37/2022/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo bản án sơ thẩm và tài liệu có trong hồ sơ thì nội dung vụ án như sau:

Trong quá trình giải quyết vụ án nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 trình bày: Vào ngày 29/10/2009 ông Nguyễn Văn B1 và bà Trần Thị B có cố cho ông Nguyễn Văn Đ 10 công đất tầm 03 mét với giá 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999, cố trong hạn 03 (ba) năm, khi cố có làm tờ cố đất. Sau khi làm tờ cố đất thì ông Đ không sử dụng đất mà cho vợ chồng bà B, ông B1 thuê lại với giá 500 (năm trăm) kg lúa khô/1.300m2/năm. Khi thuê đất có làm hợp đồng thuê đất chung với hợp đồng cầm cố cùng ngày 29/10/2009. Từ khi thuê đất đến nay thì vợ chồng bà B, ông B1 có trả tiền thuê đất cho ông Đ được 07 lần là 25 tấn (25.000kg) lúa và 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng). Trong tổng số tiền 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng); bà B, ông B1 trả tiền thuê đất lại từ ông Đ trong 02 (hai) năm từ năm 2015 – 2016 là 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng) và 11.000.000đ (mười một triệu đồng) tiền lãi. Vợ chồng bà B, ông B1 không nhớ cụ thể thời gian tính lãi nhưng mức lãi suất ông Đ tính là 5%/ngày; những lần trả tiền và lúa thuê đất, không có chứng cứ gì và cũng không có người làm chứng.

Nay vợ chồng bà B, ông B1 yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố hợp đồng cầm cố và cho thuê quyền sử dụng đất vô hiệu và giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu theo quy định trả lại cho bà B, ông B1 25 tấn (25.000kg) lúa và 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng). Bà B, ông B1 đồng ý chuộc lại đất với giá 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999. Ngoài ra, vợ chồng bà B, ông B1 không có yêu cầu gì khác.

Trong quá trình giải quyết vụ án bị đơn ông Nguyễn Văn Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị N trình bày: Thừa nhận vào ngày 29/10/2009 có cố 10 công đất tầm 03 mét của bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 với giá 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999; thời hạn cố 03 (ba) năm; sau khi cố đất thì ông Đ có cho bà B, ông B1 thuê lại với giá 500 (năm trăm) kg/1.300m2/năm. Từ khi cho thuê đất đến nay bà B, ông B1 có trả tiền thuê đất cho ông Đ được là 25 tấn (25.000kg) lúa và 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng), như nguyên đơn trình bày là đúng. Đến ngày 25/10/2017 (âm lịch) bà B, ông B1 có giao cho ông Đ 04 công đất ruộng để làm; khi nào bà B, ông B1 có tiền thì chuộc lại. Ông Đ làm được 01 vụ lúa nhưng đến mùa thu hoạch thì bà B, ông B1 đứng ra thu hoạch lúa. Khi bà B, ông B1 giao đất thì không có làm giấy tờ gì nhưng lúc giao đất thì có chính quyền địa phương chứng kiến và lập biên bản, biên bản hiện do chính quyền địa phương giữ. Nay ông Đ đồng ý cho chuộc lại đất với số vàng 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999; không đồng ý trả lại cho bà B, ông B1 25 tấn (25.000kg) lúa và số tiền 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng).

Trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Thu B3 trình bày: Vào năm 2009 qua năm 2010 bà và chồng bà là ông Nguyễn Văn P hợp tác với ông Nguyễn Văn Đ cho bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 thuê đất. Việc thuê đất được thỏa thuận một năm là 05 tấn (5.000kg) lúa. Vợ chồng bà được 2,5 tấn (2.500kg) lúa. Khi đó, bà có gặp bà B nhận số tiền quy đổi từ 2,5 tấn (2.500kg) lúa ra nhưng bà không nhớ rõ số tiền cụ thể là bao nhiêu. Sau năm đó thì vợ chồng bà không còn cho bà B thuê đất nữa.

Trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn P trình bày: Vào năm 2009, ông và ông Nguyễn Văn Đ có cố đất của bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 với diện tích là 10 công đất với giá 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999; sau đó thì cho bà B thuê lại phần đất cố. Hợp đồng do ông Đ và vợ chồng bà B ký kết. Đến năm 2010 ông Đ đưa lại cho ông 15 (mười lăm) chỉ vàng 24k loại 9999 nên từ đó về sau ông không biết gì nữa và không yêu cầu gì trong vụ án này.

Trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn N1 trình bày: Vào năm 2009 ông có vay của bà Trần Thị B số tiền 100.000.000đ (một trăm triệu đồng). Sau đó bà B nói số tiền này bà hỏi của người khác dùm ông lãi mỗi tháng là 5.000.000đ (năm triệu đồng). Khi đó ông không có khả năng trả nợ nên bà B cho ông mượn 10 công đất cố cho ông Nguyễn Văn Đ để lấy 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999 để trả số nợ 100.000.000đ (một trăm triệu đồng), nhưng trên giấy tờ là bà Trần Thị B đứng ra cố cho ông Đ. Sau đó bà B khởi kiện ông yêu cầu ông trả 100.000.000đ (một trăm triệu đồng) ông đã thi hành án xong. Nay tranh chấp giữa bà B và ông Đ thì ông không có yêu cầu hay ý kiến gì.

Tại bản án sơ thẩm số: 18/2021/DS-ST ngày 17 tháng 5 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện LM, tỉnh Hậu Giang đã tuyên xử như sau:

Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 đối với bị đơn ông Nguyễn Văn Đ.

Tuyên bố hợp đồng cố đất theo tờ cố đất ngày 29/10/2009 và hợp đồng thuê quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn B1, bà Trần Thị B và ông Nguyễn Văn Đ là giao dịch dân sự vô hiệu.

Buộc nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 có nghĩa vụ trả cho bị đơn ông Nguyễn Văn Đ 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 buộc bị đơn ông Nguyễn Văn Đ trả cho nguyên đơn 25 tấn (25.000kg) lúa và 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng).

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí; quyền kháng cáo và quyền yêu cầu thi hành án của các đương sự.

Ngày 01 tháng 6 năm 2021, nguyên đơn bà Trần Thị B và ông Nguyễn Văn B1 kháng cáo. Tại phiên tòa án phúc thẩm hôm nay nguyên đơn giữ nguyên kháng cáo, yêu cầu giải quyết sửa bản án sơ thẩm, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn tuyên bố hợp đồng cầm cố và thuê quyền sử dụng đất vô hiệu và buộc bị đơn trả cho các nguyên đơn 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng) và 25 tấn (25.000kg) lúa và đồng ý trả cho bị đơn ông Nguyễn Văn Đ 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999.

Bị đơn ông Nguyễn Văn Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị N không đồng ý kháng cáo của nguyên đơn về việc yêu cầu buộc bị đơn trả lại lúa và tiền thuê đất.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm: Về thủ tục tố tụng; quá trình thụ lý và giải quyết vụ án, Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử và các đương sự đã thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng. Về nội dung, đại diện Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng pháp luật nội dung theo Bộ luật Dân sự năm 2005 tại thời điểm giao dịch để giải quyết. Theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và Luật Đất đai năm 2003 không quy định về cầm cố tài sản là quyền sử dụng đất, nên việc giao dịch giữa các bên là vi phạm điều cấm của pháp luật. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 128 của Bộ luật Dân sự năm 2005 giữ nguyên bản án sơ thẩm về tuyên bố hợp đồng cầm cố và thuê quyền sử dụng đất bị vô hiệu. Đối với yêu cầu thực hiện nghĩa vụ hoàn trả cho nhau những gì đã nhận đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Điều 137 của Bộ luật dân sự năm 2005 chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn buộc bị đơn hoàn trả 25 tấn (25.000kg) lúa và số tiền 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng).

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Từ nhận định trên có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, đồng quan điểm với Viện kiểm sát sửa án sơ thẩm.

- Nguyên đơn bà Trần Thị B và ông Nguyễn Văn B1 phải chịu 5% giá ngạch đối với giá trị 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999 tại thời điểm xét xử là 5.300.000đ/chỉ; 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999 x 5.300.000đ/chỉ x 5% = 7.950.000đ (bảy triệu chín trăm năm mươi nghìn đồng). Do nguyên đơn bà Trần Thị B là người cao tuổi nên được miễn án phí. Nguyên đơn ông Nguyễn Văn B1 chưa đủ tuổi miễn theo quy định nên phải chịu 1/2 án phí giá ngạch là 7.950.000đ : 2 = 3.975.000đ (ba triệu chín trăm bảy mươi lăm nghìn đồng) nhưng được khấu trừ 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo biên lai thu số 0015343 ngày 04 tháng 5 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện LM, tỉnh Hậu Giang; nguyên đơn ông Nguyễn Văn B1 còn phải nộp thêm số tiền án phí là 3.675.000đ (ba triệu sáu trăm bảy mươi lăm nghìn đồng).

- Bị đơn ông Nguyễn Văn Đ phải nộp số tiền án phí không có giá ngạch là 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) do yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố và thuê quyền sử dụng đất bị vô hiệu của nguyên đơn được chấp nhận và phải chịu 5% án phí có giá ngạch đối với số tiền thuê đất phải hoàn lại là 184.750.000đ x 5% = 9.237.500đ (chín triệu hai trăm ba mươi bảy nghìn năm trăm đồng).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng: Khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 128; Điều 137 của Bộ luật Dân sự năm 2005; Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội .

Chấp nhận yêu cầu kháng cáo, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 đối với bị đơn ông Nguyễn Văn Đ về việc yêu cầu tuyên bố hợp đồng cầm cố quyền sử dụng đất và hợp đồng thuê đất bị vô hiệu và yêu cầu hoàn trả lại lúa và tiền thuê đất.

Sửa bản án sơ thẩm

Tuyên xử:

1. Tuyên bố hợp đồng cố đất theo tờ cố đất ngày 29/10/2009 có nội dung ông Nguyễn Văn B1, bà Trần Thị B cố đất cho ông Nguyễn Văn Đ và ông Nguyễn Văn Đ cho ông Nguyễn Văn B1 và bà Trần Thị Bthuê lại là vô hiệu.

2. Buộc nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 có nghĩa vụ trả cho bị đơn ông Nguyễn Văn Đ số vàng 30 (ba mươi) chỉ vàng 24k loại 9999.

3. Buộc bị đơn Nguyễn Văn Đ hoàn trả cho nguyên đơn bà Trần Thị B, ông Nguyễn Văn B1 số tiền là 184.750.000đ (một trăm tám mươi bốn triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng); trong đó, tiền 25 tấn (25.000kg) lúa là 113.750.000đ (một trăm mười ba triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng) và tiền đã nhận là 71.000.000đ (bảy mươi mốt triệu đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

4. Án phí dân sự sơ thẩm:

- Nguyên đơn ông Nguyễn Văn B1 phải chịu án phí là 3.975.000đ (ba triệu chín trăm bảy mươi lăm nghìn đồng) nhưng được khấu trừ 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm đã nộp theo biên lai thu số 0015343 ngày 04 tháng 5 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện LM, tỉnh Hậu Giang; nguyên đơn ông Nguyễn Văn B1 còn phải nộp thêm số tiền án phí là 3.675.000đ (ba triệu sáu trăm bảy mươi lăm nghìn đồng).

- Bị đơn ông Nguyễn Văn Đ phải chịu án phí là 9.237.500đ (chín triệu hai trăm ba mươi bảy nghìn năm trăm đồng).

5. Án phí dân sự phúc thẩm: Không ai phải chịu. Nguyên đơn bà Trần Thị B được nhận lại 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu số 0006860 ngày 01 tháng 6 năm 2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện LM, tỉnh Hậu Giang. Nguyên đơn ông Nguyễn Văn B1 được nhận lại 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai thu số 0006861 ngày 01 tháng 6 năm 2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện LM, tỉnh Hậu Giang.

6. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự. Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án ngày 31 tháng 3 năm 2022.

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA