Bản án 36/2026/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Ông Lài Hữu S và gia đình quản lý, sử dụng thửa đất số 318 tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 03 xã C1 (nay là tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 16 xã C); thuộc lô 27, khoảnh 13, tiểu khu 496A bản đồ hiện trạng rừng xã C1 năm 2024. Lài Văn H là con trai của ông Lài Hữu S tự quản lý và sử dụng thửa đất rừng này từ trước, tuy nhiên hiện trạng thửa đất là rừng tự nhiên, Lài Văn H chưa tiến hành trồng cây gì trên đất. Trong quá trình sử dụng, Lài Văn H nảy sinh ý định cắt hạ cây rừng tự nhiên tại thửa đất trên, mục đích lấy mặt bằng trồng cây Keo. Ngày 24/8/2025, Lài Văn H gọi điện thoại cho Nông Văn U, sinh năm 1987; Vi Văn V, sinh năm 1993, đều trú tại thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn và Lài Văn S1, sinh năm 1982, trú tại thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn để trao đổi, thuê những người này đi cắt hạ cây rừng tự nhiên cùng Lài Văn H tại đồi P thuộc thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Hai bên thỏa thuận: Vi Văn V, Nông Văn U và Lài Văn S1 tự chuẩn bị cưa máy và chịu chi phí nhiên liệu để cắt hạ cây rừng thuê theo yêu cầu của Lài Văn H với giá 700.000 đồng (bẩy trăm nghìn đồng)/ngày công. Sáng ngày 25/8/2025, Lài Văn H cùng Vi Văn V, Nông Văn U và Lài Văn S1 mỗi người mang theo 01 (một) cưa máy đi đến đồi P, khi đến nơi Lài Văn H xác định vị trí rừng tự nhiên cần cắt hạ cho Vi Văn V, Nông Văn U và Lài Văn S1 biết rồi cả 04 (bốn) người mỗi người sử dụng cưa máy của mình tiến hành cắt hạ cây rừng trong ngày 25/8/2025 rồi nghỉ khoảng 3-4 ngày sau đó do trời mưa. Đến khoảng ngày 28/8/2025 hoặc 29/8/2025 thì cả Lài Văn H, Vi Văn V, Nông Văn U và Lài Văn S1 tiếp tục thực hiện việc cắt hạ cây rừng trong một buổi sáng thì hoàn thành công việc, cắt hạ toàn bộ cây gỗ rừng tự nhiên theo vị trí ranh giới mà Lài Văn H đã xác định. Lài Văn H thanh toán tiền công cho Vi Văn V, Nông Văn U và Lài Văn S1 mỗi người 1.050.000 đồng (một triệu không trăm năm mươi nghìn đồng) bằng tiền mặt, tương ứng với 1,5 ngày công. Sau đó Lại Văn H để nguyên hiện trạng số cây tự nhiên bị cắt hạ tại rừng, chưa đốt dọn thực bì và chưa trồng cây mới. Quá trình cắt hạ, Lài Văn H không trình báo, không đề nghị cấp phép và không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép khai thác.

Ngày 22/9/2025, Hạt kiểm lâm khu vực Đ, tỉnh Lạng Sơn phối hợp với Công an xã C, tỉnh Lạng Sơn và Phòng Kinh tế xã C tiến hành tuần tra, tuần rừng phát hiện tại đồi P, thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn có các cây rừng tự nhiên bị chặt phá. Diện tích rừng bị chặt phá thuộc một phần thửa đất số 318, tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 03 xã C1 (nay là tờ bản đồ địa chính đất lâm nghiệp số 16 xã C); thuộc lô 27, khoảnh 13, tiểu khu 496A bản đồ hiện trạng rừng xã C1 năm 2024. Thửa đất trên được đo đạc quy chủ sử dụng từ năm 2008 cho ông Lài Hữu S nhưng chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hiện tại đất và rừng đều do Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn quản lý. Qua xác minh, diện tích rừng tự nhiên bị chặt phá là 13.833m2 (Mười ba nghìn tám trăm ba mươi ba mét vuông), các loài cây tự nhiên: Cây Sau Sau, cây Dẻ, cây Trám và các cây chưa xác định được tên gọi bị chặt hạ với tổng khối lượng 51,471m3 (Năm mươi mốt phẩy bốn trăm bảy mươi mốt mét khối); đồng thời xác định Lài Văn H, sinh năm 1985, trú tại thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn (con trai của ông Lài Hữu S) là người có hành vi chặt, phá số lượng cây rừng tự nhiên nêu trên.

Tại bản Kết luận giám định tư pháp trong lĩnh vực lâm nghiệp ngày 10/10/2025 của ông Hoàng Văn T - Giám định tư pháp theo vụ việc về lĩnh vực nông nghiệp và môi trường thuộc Sở nông nghiệp và môi trường tỉnh Lạng Sơn kết luận: Diện tích rừng bị chặt phá tại thửa đất số 318, tờ bản đồ số 03 bản đồ đo đạc đất lâm nghiệp năm 2008 xã C1 (nay là xà C) là 13.833m2 (Mười ba nghìn tám trăm ba mươi ba mét vuông), đạt tiêu chí thành rùng. Số lượng cây gỗ tự nhiên bị chặt phá là 431 (bốn trăm ba mươi mốt) cây gỗ tự nhiên loại thông thường gồm cây Sau Sau, cây Dẻ, cây Trám và các cây chưa xác định được tên gọi. Tổng trữ lượng gỗ bị chặt phá là 51,471m3 (Năm mươi mốt phẩy bốn trăm bảy mươi mốt mét khối). Toàn bộ diện tích rừng bị chặt phá thuộc quy hoạch rừng sản xuất; trạng thái rừng theo bản đồ hiện trạng rừng là rừng trông (ký hiệu RTG). Tuy nhiên, khi giám định tại hiện trường thì khu vực rừng bị chặt phá nêu trên có trạng thái rừng là rừng tự nhiên nghèo kiệt.

Tại bản Kết luận định giá tài sản số 01/KL-HĐĐGTS ngày 19/11/2025 của Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự xã C, tỉnh Lạng Sơn kết luận: 431 (bốn trăm ba mươi mốt) cây gỗ rừng tự nhiên bị chặt hạ gồm cây Sau Sau, cây Dẻ, cây Trám và các cây chưa xác định được tên gọi (ký hiệu là SP) với tổng khối lượng 51,471m3 (Năm mươi mốt phẩy bốn trăm bảy mươi mốt mét khối) tại thời điểm tháng 11/2025 trị giá 25.108.690 đồng (Hai mươi năm triệu một trăm linh tám nghìn sáu trăm chín mươi đồng).

Về quá trình thu, tạm giữ và xử lý vật chứng: Quá trình điều tra Cơ quan Cảnh sát điều tra đã thu, tạm giữ 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Honda CS7200S, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng do Lài Văn H tự nguyện giao nộp; 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, hiện trạng máy: Máy cũ đã qua sử dụng, máy bị tuột dây xích cưa, bị đứt dây khởi động máy cưa không khởi động được, do Vi Văn V tự nguyện giao nộp, 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng do Lài Văn S1 tự nguyện giao nộp.

Về vấn đề dân sự: Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn đề nghị Lài Văn H bồi thường theo kết luận định giá tài sản là 25.108.690 đồng (hai mươi năm triệu một trăm linh tám nghìn sáu trăm chín mươi đồng).

Trước phiên toà, bị cáo Lài Văn H và người đại diện của Uỷ ban nhân dân xã C đã thoả thuận và bị cáo đã bồi thường xong toàn bộ thiệt hại về tài sản cho Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn với tổng số tiền là 25.108.690 đồng (Hai mươi năm triệu một trăm linh tám nghìn sáu trăm chín mươi đồng) theo biên lai thu tiền số: 0000588 ngày 24/4/2026 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5 - Lạng Sơn.

Bản Cáo trạng số 02A/CT-VKSKV5 ngày 25 tháng 3 năm 2026 của Viện kiểm sát nhân khu vực 5- Lạng Sơn truy tố bị cáo Lài Văn H về tội “Huỷ hoại rừng” theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 243 của Bộ luật Hình sự.

Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Lài Văn H thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung bản Cáo trạng đã truy tố.

Tại phiên toà, bị cáo Lài Văn H và người đại diện theo uỷ quyền của Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện thoả thuận, bồi thường xong toàn bộ thiệt hại về tài sản của bị cáo Lài Văn H.

Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Vi Văn V, ông Lài Văn S1, ông Nông Văn U trình bày các ông được bị cáo Lài Văn H thuê cắt cây rừng tại thôn B, xã C, tỉnh Lạng Sơn. Bị cáo Lài Văn H có nói với các ông là khu rừng này trước đây đã được Nhà nước cấp sổ xanh cho ông Lài Hữu S (là bố đẻ của bị cáo Lài Văn H), bị cáo đã xin phép cơ quan chức năng cắt phá để cải tạo khu rừng trên. Vì vậy, các ông chỉ đi làm thuê, thực hiện mọi việc đều theo sự chỉ đạo của bị cáo Lài Văn H.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 - Lạng Sơn giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

Về tội danh: Tuyên bố bị cáo Lài Văn H phạm tội Huỷ hoại rừng.

Về hình phạt: Đề nghị áp dụng điểm đ khoản 2 Điều 243, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, các khoản 1, 2 và 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự; xử phạt bị cáo Lài Văn H 03 (ba) năm tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 05 (năm) năm tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (29/4/2026), giao bị cáo cho UBND xã nơi cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách của án treo. Không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Về trách nhiệm dân sự: Đề nghị Hội đồng xét xử ghi nhận tự nguyện thoả thuận, bồi thường toàn bộ thiệt hại về tài sản của bị cáo cho Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn với tổng số tiền là 25.108.690 đồng (Hai mươi năm triệu một trăm linh tám nghìn sáu trăm chín mươi đồng) theo biên lai thu tiền số: 0000588 ngày 24/4/2026 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5 - Lạng Sơn.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị áp dụng điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; điểm a khoản 1 và điểm a khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự. Đề nghị Tịch thu tiêu huỷ 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Honda CS7200S, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng (thu giữ của bị cáo Lài Văn H); Trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Vi Văn V 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, hiện trạng máy: Máy cũ đã qua sử dụng, máy bị tuột dây xích cưa, bị đứt dây khởi động máy cưa không khởi động được; Trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Lài Văn S1 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng.

Về án phí và quyền kháng cáo: Đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.

Bị cáo, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn dân sự, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có ý kiến tranh luận gì.

Trong lời nói sau cùng, bị cáo đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt, cho bị cáo được hưởng án treo để cải tạo tại địa phương, chăm sóc mẹ già bị tai biến.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào điểm đ khoản 2 Điều 243, điểm b, s khoản 1 và khoản 2 Điều 51, các khoản 1, 2 và 5 Điều 65 Bộ luật Hình sự.

Căn cứ vào các Điều 357, Điều 468, Điều 584, Điều 585, Điều 589 của Bộ luật Dân sự.

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 47 Bộ luật Hình sự; điểm a khoản 1 và điểm a khoản 3 Điều 106, khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136, Điều 331 và khoản 1 Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.

Căn cứ vào điểm a và điểm f khoản 1 Điều 23 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội khoá 14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Toà án.

1. Về tội danh:

Tuyên bố bị cáo Lài Văn H phạm tội Huỷ hoại rừng.

2. Về hình phạt:

Xử phạt bị cáo Lài Văn H 03 (ba) năm tù cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 05 (năm) năm tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (29/4/2026).

Giao bị cáo cho Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn để giám sát và giáo dục trong thời gian thử thách. Trong trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thi hành án hình sự. Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

3. Về trách nhiệm dân sự:

Ghi nhận sự tự nguyện của bị cáo về việc bồi thường toàn bộ thiệt hại về tài sản cho Uỷ ban nhân dân xã C, tỉnh Lạng Sơn với tổng số tiền là 25.108.690 đồng (Hai mươi năm triệu một trăm linh tám nghìn sáu trăm chín mươi đồng) theo biên lai thu tiền số: 0000588 ngày 24/4/2026 tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5 - Lạng Sơn.

4. Về xử lý vật chứng:

Tịch thu tiêu huỷ 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Honda CS7200S, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng (thu giữ của bị cáo Lài Văn H);

Trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Vi Văn V 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, hiện trạng máy: Máy cũ đã qua sử dụng, máy bị tuột dây xích cưa, bị đứt dây khởi động máy cưa không khởi động được.

Trả lại cho người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án ông Lài Văn S1 01 (một) máy cưa xăng màu cam, nhãn hiệu Husqvarna 353, tình trạng: Máy cưa xăng cũ đã qua sử dụng.

(Vật chứng trên hiện đang lưu giữ tại Phòng Thi hành án dân sự khu vực 5-Lạng Sơn theo Biên bản giao, nhận vật chứng ngày 31/3/2026).

5. Về án phí: Bị cáo phải chịu 200.000 đồng (hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm để nộp ngân sách Nhà nước. Bị cáo không phải nộp án phí dân sự sơ thẩm.

6. Về quyền kháng cáo: Bị cáo, người đại diện hợp pháp của nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu yêu cầu thi hành án dân sự được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.