Bản án 36/2024/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về danh dự, nhân phẩm, uy tín

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và trong quá trình tố tụng tại Tòa án, nguyên đơn ông Nguyễn Văn C trình bày:

Giữa ông với bị đơn anh Trần Xuân K không quen biết cũng như mâu thuẫn gì. Ông làm nghề kinh doanh phụ tùng ô tô nên có vay mượn tiền của một số người để kinh doanh nhưng không vay của anh Trần Xuân K. Ngày 26/3/2021 và ngày 02/4/2021 anh Trần Xuân K đã tự ý đăng tải hình ảnh cá nhân của ông và các thành viên trong gia đình ông gồm vợ, các con và cháu ngoại của ông lên tài khoản mạng xã hội Facebook cá nhân mang tên “Khoi Xuan Tran V” với nội dung: “t viết lên đây để cho mn biết bộ mặt lừa đảo chây ì của 2 vk ck m để còn biết mà tránh, k pai chỉ mình t mà còn nhiều người nữa. Lúc vay thì sao ngọt thế cho ac vay để mua hàng mua máy móc, lúc đòi thì từ giữa năm bảo cuối năm, cuối năm đòi bảo sang năm, sang năm đòi lại bảo cuối năm. m k muốn trả thì mày nói luôn, lại còn kể nghèo, kể khổ các kiểu, xe vẫn di cả hai chiếc, cuộc sống sang chảnh lại còn ra vẻ đi từ thiện, m vay tiền của t của mn về để m đi từ thiện ah, m sống tốt quá ae yên lạc bổ cho quả sẻ nhé, chánh bị lừa đảo. ĐÃ THỨC ĐỨC LẠI CÒN ĐI CÔNG ĐỨC, đi TỪ thiện”.

Sau khi có hình ảnh của gia đình ông trên facebook mang tên “Khoi Xuan Tran V” thì ông có gọi điện thoại cho anh K yêu cầu gỡ hình ảnh xuống nhưng anh K không gỡ. Vì vậy, ông đã yêu cầu cơ quan có thẩm quyền lập vi bằng để làm bằng chứng đồng thời có đơn yêu cầu Công an huyện V và Sở Văn hóa thông tin tỉnh Vĩnh Phúc giải quyết. Khi Công an huyện V yêu cầu anh K gỡ bài viết đăng trên facebook thì đến ngày 06/4/2021 anh mới gỡ. Ngày 06/9/2021, Thanh tra sở Thông tin và Truyền thông tỉnh V đã có Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 05/QĐ-XPVPHC xử phạt Khôi số tiền 7.500.000 đồng.

Do có bài đăng của anh K trên mạng xã hội facebook nên các đối tác đã dè chừng không làm ăn với ông nữa, gây thiệt hại về kinh tế cũng như làm mất uy tín, danh dự, nhân phẩm của ông và gia đình. Do bị thua lỗ về kinh tế và khủng hoảng về tinh thần nên ông phải vào Bệnh viện tâm thần để điều trị. Đối với hai cháu Nguyễn Trí D và Nguyễn Trần Khánh M khi đó đều là học sinh của trường THCS Phạm Công B vì xấu hổ nên các cháu đòi bỏ học, gia đình ông phải chuyển trường cho các cháu xuống Hà Nội để các cháu không bị áp lực về tinh thần.

Vợ ông là bà Nguyễn Thị T cũng bị ảnh hưởng tinh thần, tái phát bệnh ung thư nên phải vào viện nhiều lần, hiện nay đang điều trị tại Bệnh viện do bị tai nạn giao thông. Con gái, con rể và cháu ngoại của ông cũng bị ảnh hưởng tinh thần, danh dự, nhân phẩm.

Vì vậy, ông yêu cầu Tòa án giải quyết buộc anh Trần Xuân K phải bồi thường danh dự, nhân phẩm, uy tín cho ông và hai con là Nguyễn Trí D, Nguyễn Trần Khánh M, mỗi người 10 tháng lương cơ sở với tổng số tiền 44.700.000 đồng. Còn về phần danh dự, uy tín và nhân phẩm của vợ ông cũng như của con gái, con rể và cháu ngoại ông sẽ có đơn yêu cầu giải quyết sau bằng vụ án khác. Ngoài ra, ông yêu cầu anh K phải xin lỗi công khai trên mạng xã hội facebook, trực tiếp xin lỗi và cải chính công khai tại nơi cư trú của gia đình ông ở thôn Đ, xã Đ, huyện Y, tỉnh Vĩnh Phúc. Nếu không đăng bài xin lỗi trên mạng xã hội facebook thì phải đăng trên báo V1.

Bị đơn anh Trần Xuân K trình bày: Anh thừa nhận không có mâu thuẫn gì với ông Nguyễn Văn C. Do ông C nợ anh N số tiền khoảng 300 triệu đồng, trong số đó có 50 triệu đồng là tiền của anh đưa cho anh N để cho ông C vay. Đến hạn ông C không trả, anh đến đòi nhiều lần nhưng ông C đều khất nợ và sau đó không trả như đã hẹn. Anh có nói chuyện với ông C là nếu không trả nợ thì anh sẽ đưa ông C lên facebook thì ông C có thách thức và có nhiều lời nói xúc phạm anh. Do bực tức nên ngày 26/3/2021 và ngày 02/4/2021 anh đã đăng tải hình ảnh cá nhân của ông Nguyễn Văn C cùng vợ con của ông C lên trang cá nhân Facebook của anh là “Khoi Xuan Tran Vtebe” với nội dung như ông C đã trình bày. Do nhận thức pháp luật của anh còn hạn chế nên anh đã đăng tải hình ảnh cá nhân của ông C và gia đình ông C với bài viết trang cá nhân Facebook của anh là “Khoi Xuan Tran Vtebe”, sau đó anh đã bị Thanh tra sở Thông tin và Truyền thông tỉnh V có Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 05/QĐ-XPVPHC ngày 06/9/2021, hiện nay anh đã nộp phạt số tiền 7.500.000 đồng. Sau đó ông C đã có đơn gửi lên Công an huyện V để yêu cầu giải quyết, hai bên đã giải quyết xong, từ khoảng 02 năm nay nên anh không làm gì ảnh hưởng đến ông C và gia đình ông C. Sau khi anh đăng tải hình ảnh trên và có Quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì anh đã gỡ bỏ bài viết trên facebook. Về phía ông C và gia đình sau khi có bài viết của anh cũng không ảnh hưởng gì, vợ chồng ông C vẫn làm ăn kinh doanh và có thu nhập. Tại thời điểm đó là có dịch covid nên ảnh hưởng đến nền kinh tế nói chung, do vậy anh không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông C vì lý do anh đã gỡ bài đăng trên facebook, bài viết của anh không ảnh hưởng gì đến cuộc sống cũng như kinh tế, danh dự, nhân phẩm của ông C và gia đình của ông C. Do công việc anh phải đi làm xa nên anh đề nghị được xét xử vắng mặt.

Với nội dung như trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 20 tháng 9 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường đã quyết định:

Căn cứ vào các Điều 34, Khoản 1 Điều 584, Điều 585, Điều 586, Điều 592, Điều 468 và Điều 357 Bộ luật Dân sự; Khoản 6 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí và lệ phí Tòa án. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn C.

Buộc anh Trần Xuân K phải bồi thường khoản tiền bù đắp thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm cho ông Nguyễn Văn C là 02 tháng lương cơ sở bằng 2.980.000 đồng; bồi thường khoản tiền bù đắp thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm cho hai con của ông C là cháu Nguyễn Trí D sinh năm 2006 và Nguyễn Trần Khánh M sinh năm 2007 là 01 tháng lương cơ sở bằng 1.490.000đồng. Tổng cộng anh Trần Xuân K phải bồi thường cho ông C và hai con của ông C là 4.470.000đồng.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn C về việc buộc anhTrần Xuân K phải xin lỗi công khai trên facebook, trực tiếp xin lỗi và cải chính công khai tại nơi cư trú của gia đình ông Nguyễn Văn C.

Ngoài ra Bản án còn tuyên án phí, quyền kháng cáo, nghĩa vụ thi hành án theo quy định của pháp luật cho các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 06/10/2023 nguyên đơn ông Nguyễn Văn C kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông, buộc anh K phải bồi thường thiệt hại về danh dự, nhân phẩm, uy tín cho ông và 02 con của ông mỗi người 10 tháng lương cơ sở, tổng là 44.700.000 đồng.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Nguyên đơn ông Nguyễn Văn C bổ sung nội dung kháng cáo, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, buộc anh Trần Xuân K phải công khai xin lỗi ông cùng hai con của ông C là cháu Nguyễn Trí D và Nguyễn Trần Khánh M trên mạng xã hội Facebook của anh K.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc phát biểu quan điểm khẳng định trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thẩm Thẩm phán, Thư ký Tòa án và Hội đồng xét xử đã thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục tố tụng theo quy định. Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn, buộc anh K phải công khai xin lỗi ông Nguyễn Văn C cùng hai con của ông C trên mạng xã hội Facebook của anh K; giữ nguyên mức bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm cho ông Nguyễn Văn C và 02 con của ông C là 03 tháng lương cơ sở. Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng mức lương cơ sở tại thời điểm sảy ra sự việc là 1.490.000 đồng/ tháng là chưa phù hợp, cần áp dụng mức lương cơ sở tại thời điểm xét xử sơ thẩm là 1.800.000 đồng/tháng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Như vậy, có đủ cơ sở xác định định lỗi vi phạm thuộc về cá nhân anh Trần Xuân K, việc anh K tự ý đăng tải hình ảnh cá nhân của ông C và vợ con, cháu ngoại của ông C trên facebook cùng với bài viết nêu trên là xúc phạm đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của ông C và gia đình ông C. Tại khoản 5 Điều 34 Bộ luật Dân sự quy định: “Cá nhân bị thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm, uy tín thì ngoài quyền yêu cầu bác bỏ thông tin đó còn có quyền yêu cầu người đưa ra thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại”. Do vậy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bị đơn anh K phải công khai xin lỗi trên mạng xã hội facebook là có căn cứ, được chấp nhận. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông C về việc buộc bị đơn anh K phải công khai xin lỗi trên facebook nhưng lại buộc anh K phải bồi thường thiệt hại là không đúng.

Điều 592 Bộ luật Dân sự quy định về thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm như sau: “1. Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm: a) Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút; c) Thiệt hại khác do luật quy định. 2. Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định”.

Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa phúc thẩm, ông C không đưa ra chứng cứ để chứng minh thiệt hại thực tế do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm theo quy định tại khoản 1 Điều 592 Bộ luật Dân sự và cũng không đưa ra được mức bồi thường cụ thể nên T1 không có cơ sở để buộc bị đơn phải bồi thường thiệt hại cho ông C.

Từ những nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn C, sửa bản án sơ thẩm theo hướng buộc anh Trần Xuân K phải xin lỗi công khai trên mạng xã hội facebook của anh K và tăng mức bồi thường về thiệt hại danh dự, nhân phẩm, uy tín cho ông Nguyễn Văn C và hai con của ông C.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 34, khoản 1 Điều 584, Điều 585, Điều 586, Điều 592, Điều 468 và Điều 357 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về án phí và lệ phí Tòa án.

Sửa bản án dân sự sơ thẩm số 49/2023/DS-ST ngày 20 tháng 9 năm 2023 của Tòa án nhân dân huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. 1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Văn C.

Buộc anh Trần Xuân K phải công khai xin lỗi trên mạng xã hội Facebook bằng tài khoản “Khoi Xuan Tran V” đối với ông Nguyễn Văn C, cháu Nguyễn Trí D và cháu Nguyễn Trần Khánh M.

Buộc anh Trần Xuân K phải bồi thường số tiền 14.400.000 đồng (Mười bốn triệu bốn trăm nghìn đồng) do đã có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của ông Nguyễn Văn C và 02 cháu Nguyễn Trí D, Nguyễn Trần Khánh M; trong đó bồi thường: Cho ông Văn C Cường 7.200.000 đồng (Bảy triệu hai trăm nghìn đồng); cho cháu Nguyễn Trí D và cháu Nguyễn Trần Khánh M mỗi người 3.600.000đồng (Ba triệu sáu trăm nghìn đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 367, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

2. Về án phí:

Anh Trần Xuân K phải chịu 720.000 đồng (Bảy trăm hai mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Ông Nguyễn Văn C được miễn án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 của Luật thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 của Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự./. THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ

THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thị Thu Hà

Nguyễn Huy Cẩn

Nguyễn Thanh Danh