Bản án 35/2019/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng tháng 4/2016, quá trình đi chăn bò, dê tại khu vực rừng có tục danh “Rẫy Ông Bốn” thuộc thôn M6, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, Đinh Bá K (sinh năm 1936, ở thôn M6, xã Bình Tân) phát hiện khu vực rừng tự nhiên đã được quy hoạch là rừng phòng hộ thuộc tiểu khu 228, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn (do Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Sơn quản lý, sử dụng vào mục đích phòng hộ theo quyết định số 244/QĐ-UBND ngày 09/03/2006 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định) có khu vực đất rừng tương đối bằng phẳng, chủ yếu là cây bụi, dây leo và một số cây cóc, cây cầy, cây dền, cây nhãn… mọc rải rác nên nảy sinh ý định chặt phá cây rừng để lấy đất trồng hoa màu. Sau đó, hàng ngày (không xác định được ngày cụ thể), K mang theo một cái rựa, đồ ăn và nước uống đến khu vực rừng tự nhiên thuộc lô 20, khoảnh 3, tiểu khu 228, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn để chặt phá các loại cây rừng. K sử dụng rựa chặt phát dây leo, cây bụi, cây nhỏ, sau đó chặt hạ các cây lớn, theo hướng từ tây sang đông. K phá rừng trong khoảng 20 ngày (không liên tục, có ngày làm ngày nghỉ) với diện tích rừng là 6.075m2. Trong thời gian K phá rừng, có khoảng 02 cây gỗ lớn, đường kính khoảng hơn 10cm, K không sử dụng rựa chặt được nên đã nhờ con trai mình là anh Đinh Văn Tân (sinh năm 1997, ở cùng địa phương) đi rừng gần đó sử dụng cưa lốc mang theo để cưa khoảng 02 cây gỗ trên. Khoảng 15 ngày sau khi phá rừng, thấy cây rừng đã khô, K dùng 01 hộp quẹt ga đốt dọn rồi tiến hành trồng cây mì trên diện tích rừng đã phá. Đến tháng 5/2016, Hạt Kiểm lâm huyện Tây Sơn kiểm tra phát hiện, yêu cầu K chấm dứt hành vi vi phạm. K đã nhổ bỏ cây trồng, tận thu nông sản trên diện tích rừng đã phá.

Ngày 27/12/2017, Trung tâm Quy hoạch Nông nghiệp nông thôn tỉnh Bình Định có Thông báo giám định thiệt hại về rừng số 215/TB-TTQH, xác định: Địa điểm rừng bị thiệt hại là tại lô 20, khoảnh 3, tiểu khu 228, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, với tổng diện tích là 6.075m2, là rừng gỗ tự nhiên lá rộng thường xanh có trạng thái rừng nghèo thuộc quy hoạch chức năng rừng phòng hộ, tổng trữ lượng rừng bị thiệt hại 7,5m3.

Ngày 11/10/2018, Hội đồng định giá tài sản trong tố tụng hình sự huyện Tây Sơn kết luận: Giá trị lâm sản, giá trị môi trường của rừng bị thiệt hại tại lô 20, khoảnh 3, tiểu khu 228, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, với trữ lượng 7,5m3 có giá trị là 5.692.500 đồng.

Vật chứng, Hạt kiểm lâm và Cơ quan CSĐT - Công an huyện Tây Sơn đã thu giữ:

- 01 (một) cái rựa đã qua sử dụng, chiều dài 66,5cm, gồm hai phần liền nhau lưỡi rựa và cán rựa: lưỡi rựa làm bằng kim loại sắt, chiều dài 25cm, chiều rộng 4,5cm, hình dáng cong; cán rựa làm bằng tre, dài 41,5cm, đường kính 2,5cm, hình dáng tròn thẳng mà bị can K đã sử dụng để chặt phá rừng.

- Đối với 01 hộ quẹt ga mà bị can K sử dụng để đốt, sau đó đã bị thất lạc, Cơ quan CSĐT - Công an huyện Tây Sơn không thu giữ được

Quá trình điều tra và tại phiên tòa đại diện Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Sơn yêu cầu bị cáo K bồi thường, khắc phục hậu quả đối với những thiệt hại tài sản trên diện tích rừng mà K đã chặt phá. Tại phiên tòa bị cáo đã tự nguyện khắc phục một phần hậu quả bồi thường thiệt hại cho Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Sơn số tiền 200.000 đồng.

Bản Cáo trạng số 48/CT-VKS-TS ngày 26/7/2019 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định đã truy tố Đinh Bá K về tội “Hủy hoại rừng” theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 243 của Bộ luật hình sự (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tây Sơn giữ nguyên quyền công tố, luận tội và tranh luận: Tại cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa hôm nay bị cáo Đinh Bá K đã thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình nên Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố đối với Đinh Bá K về tội hủy hoại rừng. Bị cáo là người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa nên nhận thức về mặt pháp lý có phần bị hạn chế. Thời điểm phạm tội bị cáo 80 tuổi, sau khi phạm tội đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, bị cáo phạm tội lần đầu, phạm tội do lạc hậu, gia đình bị cáo có hoàn cảnh kinh tế khó khăn thuộc hộ nghèo. Đề nghị:

- Về hình phạt: Áp dụng điểm c Khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017); các điểm m, o, s Khoản 1 Khoản 2 Điều 51 và Điều 36 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) xử phạt bị cáo Đinh Bá K 12 đến 15 tháng cải tạo không giam giữ.

- Về trách nhiệm dân sự:

Áp dụng Điều 48 của Bộ luật hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017); các Điều 584, 585, 589 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Buộc bị cáo Đinh Bá K phải bồi thường thiệt hại tài sản đã gây ra cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn số tiền là 5.492.500 đồng.

Bị cáo Đinh Bá K là hộ nghèo nên được miễn khấu trừ thu nhập.

- Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật hình sự; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. Tịch thu tiêu hủy: 01 (một) cái rựa đã qua sử dụng, chiều dài 66,5cm, gồm hai phần liền nhau lưỡi rựa và cán rựa: lưỡi rựa làm bằng kim loại sắt, chiều dài 25cm, chiều rộng 4,5cm, hình dáng cong; cán rựa làm bằng tre, dài 41,5cm, đường kính 2,5cm, hình dáng tròn thẳng mà bị can K đã sử dụng để chặt phá rừng.

(Theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 08/8/2019 giữa Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tây Sơn và Công an huyện Tây Sơn).

Người bào chữa cho bị cáo Đinh Bá K là ông Lê Minh Tiến trình bày:

Thống nhất hành vi phạm tội của bị cáo K phạm tội “Hủy hoại rừng” như bản cáo trạng cũng như lời luận tội Kiểm sát viên giữ quyền công tố tại phiên tòa. Sau khi phạm tội: Bị cáo có thái độ khai báo thành khẩn thể hiện sự ăn năn hối cải về hành vi phạm tội; bị cáo phạm tội lần đầu, phạm tội do lạc hậu; là người dân tộc thiểu số sống ở vùng sâu, vùng xa nên nhận thức về mặt pháp lý có phần bị hạn chế. Thời điểm phạm tội bị cáo đã 80 tuổi, sau khi phạm tội: Tại phiên tòa bị cáo tự nguyện khắc phục một phần hậu quả bồi thường thiệt hại cho Ban quản lý rừng phòng hộ Tây Sơn số tiền 200.000 đồng. Bị cáo có nhân thân tốt; chưa có tiền án, tiền sự. Bị cáo thuộc diện hộ nghèo, gia đình có hoàn cảnh khó khăn. Với nhiều tình tiết giảm nhẹ nêu trên, bị cáo có nơi cư trú rõ ràng, đề nghị Hội đồng xét xử: Áp dụng điểm c khoản 1 Điều 243; các điểm b, m, o, s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 36 của Bộ luật hình sự năm 2015 (Sửa đổi bổ sung năm 2017) cho bị cáo Đinh Bá K được hưởng 12 tháng cải tạo không giam giữ.

Bị cáo, bị hại, người bào chữa không có ý kiến tranh luận về quan điểm luận tội cũng như đề nghị giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa.

Lời nói sau cùng của bị cáo: Thừa nhận hành vi phạm tội của mình, kính mong sự khoan hồng của pháp luật, xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt với mức thấp nhất để bị cáo có thời gian khắc phục hậu quả do bị cáo đã gây ra.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Vào khoảng tháng 04/2016, Đinh Bá K đã dùng rựa chặt phá, đốt trái phép cây rừng với tổng diện tích bị thiệt hại 6.075m2, là rừng phòng hộ có vị trí tại lô 20, khoảnh 3, tiểu khu 228, xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định, đã giao cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn quản lý, bảo vệ là loại rừng gỗ tự nhiên lá rộng thường xanh, có trạng thái rừng nghèo, thuộc quy hoạch chức năng rừng phòng hộ, trữ lượng rừng bị thiệt hại 7,5m3 do hành vi hủy hoại rừng mà K gây ra là 5.692.500 đồng. Hành vi phá rừng trái phép nhằm mục đích làm rẫy của bị cáo đã phạm tội “Hủy hoại rừng”, với tình tiết định khung “Hủy hoại rừng phòng hộ”, tội phạm và hình phạt được quy định tại điểm b khoản 3 Điều 189 Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi bổ sung năm 2009). Như vậy, Viện kiểm sát nhân dân huyện Tây Sơn truy tố bị cáo là có căn cứ.

Bộ luật hình sự năm 1999 (sửa đổi bổ sung năm 2009), quy định về tội “Hủy hoại rừng” tại Điều 189 có nội dung:

“1. Người nào đốt, phá rừng trái phép rừng hoặc có hành vi khác huỷ hoại rừng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc bị phạt tù từ sáu tháng đến năm năm:

2) …

3) Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:

a) …

b) Huỷ hoại rừng phòng hộ, ….”

Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) tội “Huỷ hoại rừng” của quy định:

“1. Người nào đốt, phá rừng trái phép hoặc có hành vi khác huỷ hoại rừng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:

a) …;

b) …;

c) Rừng phòng hộ có diện tích từ 3.000 mét vuông (m2) đến dưới 7.000 mét vuông (m2);

…”.

Đối chiếu nội dung 2 Điều luật trên thì quy định tại Khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) có lợi hơn đối với bị cáo. Căn cứ quy định của Nghị quyết số 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội về việc thi hành Luật số 12/2017/QH14 ngày 20/6/2016 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015, nên áp dụng quy định tại điểm c Khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) để xét xử bị cáo. Do đó, VKSND huyện Tây Sơn truy tố bị cáo về tội “Hủy hoại rừng” quy định tại điểm c Khoản 1 Điều 243 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 là có căn cứ, đúng người, đúng tội.

Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, biết rõ phá rừng trái phép là vi phạm pháp luật. Song chỉ vì muốn lấy đất để làm rẫy bị cáo đã bất chấp sự nghiêm cấm của pháp luật cố ý thực hiện hành vi phạm tội. Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, hành vi đó đã thể hiện sự xem thường pháp luật của bị cáo mặc dù biết rõ việc phá rừng tự nhiên để làm nương rẫy là pháp luật cấm, nhưng bị cáo vẫn thực hiện hành vi phạm tội, gây thiệt hại lớn về môi trường sinh thái, ảnh hưởng xấu đến công tác quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ trên địa bàn huyện Tây Sơn. Do vậy cần xử lý bị cáo có mức hình phạt thỏa đáng phù hợp với tính chất, mức độ của hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra để giáo dục riêng và phòng ngừa chung.

- Nhân thân bị cáo: Bị cáo có nhân thân tốt chưa có tiền án, tiền sự.

- Các tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng.

- Các tình tiết giảm nhẹ: Bị cáo là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng sâu, vùng xa, nhận thức và hiểu biết pháp luật còn hạn chế, chưa có tiền án, tiền sự; phạm tội lần đầu; phạm tội do lạc hậu; gia đình bị cáo có hoàn cảnh kinh tế khó khăn thuộc diện hộ nghèo, thời điểm phạm tội bị cáo là người già đã 80 tuổi. Trong quá trình điều tra, truy tố cũng như tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo và ăn năn hối cải. Tại phiên tòa, đại diện Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Do đó, áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm m, o, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017). Ngoài ra, Hội đồng xét xử xét thấy: Bị cáo có nhân thân tốt; chưa có tiền án, tiền sự; có nơi cư trú rõ ràng; là người già, người đồng bào dân tộc thiểu số để tạo điều kiện bị cáo tự cải tạo, có điều kiện làm ăn sinh sống và xét thấy không cần thiết cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, vì vậy Hội đồng xét xử áp dụng Điều 36 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) cho bị cáo được hưởng hình phạt cải tạo không giam giữ như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa cũng đủ tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa chung là phù hợp.

Căn cứ vào Điều 48 của Bộ luật hình sự và Điều 589 của Bộ luật dân sự buộc bị cáo Đinh Bá K phải bồi thường toàn bộ thiệt hại tài sản về tài nguyên rừng do mình đã gây ra cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn để đầu tư tái thiết lại rừng là 5.692.500 đồng. Tại phiên tòa bị cáo đã bồi thường cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn số tiền 200.000 đồng (Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn đã nhận 200.000 đồng của bị cáo), bị cáo còn phải tiếp tục bồi thường thiệt hại cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn số tiền còn lại là 5.492.500 đồng.

Do bị cáo Đinh Bá K là hộ nghèo nên được miễn khấu trừ thu nhập.

(Theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 08/8/2019 giữa Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tây Sơn và Công an huyện Tây Sơn).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Tuyên bố bị cáo Đinh Bá K phạm tội “Hủy hoại rừng”.

Căn cứ điểm c Khoản 1 Điều 243; điểm b, m, o, s Khoản 1, Khoản 2 Điều 51; Điều 36 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):

- Xử phạt bị cáo Đinh Bá K 12 (mười hai) tháng cải tạo không giam giữ. Thời hạn cải tạo không giam giữ tính từ ngày UBND xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định được giao giám sát giáo dục người bị kết án nhận được quyết định thi hành án và bản sao bản án.

Giao bị cáo Đinh Bá K cho UBND xã Bình Tân, huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định giám sát, giáo dục trong thời gian cải tạo không giam giữ.

- Miễn khấu trừ thu nhập cho bị cáo Đinh Bá K.

* Về trách nhiệm dân sự:

Áp dụng Điều 48 của Bộ luật hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017); các Điều 584, 585, 589 của Bộ luật dân sự năm 2015.

Buộc bị cáo Đinh Bá K phải bồi thường thiệt hại tài sản cho Ban quản lý rừng phòng hộ huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định số tiền là 5.492.500 đồng (Năm triệu bốn trăm chín mươi hai nghìn năm trăm đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của bên được thi hành, nếu bên phải thi hành không chịu trả số tiền nêu trên thì hàng tháng còn phải trả khoản tiền lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả, theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.

* Về xử lý vật chứng: Căn cứ Điều 47 Bộ luật hình sự; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự. Tịch thu tiêu hủy: 01 (một) cái rựa đã qua sử dụng, chiều dài 66,5cm, gồm hai phần liền nhau lưỡi rựa và cán rựa: lưỡi rựa làm bằng kim loại sắt, chiều dài 25cm, chiều rộng 4,5cm, hình dáng cong; cán rựa làm bằng tre, dài 41,5cm, đường kính 2,5cm, hình dáng tròn thẳng.

(Theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 08/8/2019 giữa Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tây Sơn và Công an huyện Tây Sơn).

* Về án phí: Áp dụng Điều 12 của Nghị Quyết 326/2016/NQ-UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội khóa 14 thì bị cáo Đinh Bá K được miễn nộp tiền án phí hình sự sơ thẩm và án phí dân sự sơ thẩm cho bị cáo Đinh Bá K.

* Quyền kháng cáo: Bị cáo và đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.