Bản án 34/2025/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo hồ sơ án sơ thẩm thì nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Nguyên đơn ông Phạm Xuân C và đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày: Vào tháng 4/2021, qua một người quen biết giới thiệu ông Phạm Xuân C đã ra thành phố Phan Thiết để xem, thỏa thuận và đặt cọc mua căn nhà số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận.

Đến ngày 19/04/2021 ông Phạm Xuân C và bà Trần Thị Thanh L có ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L, tọa lạc tại số 291 thành phố P, t nh Bình Thuận với giá là 3.500.000.000 đồng, được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD.

Khi làm xong hợp đồng chuyển nhượng, gia đình bà Trần Thị Thanh L có xin phép ông Phạm Xuân C sau 2 tháng sẽ sắp xếp ra khỏi nhà, ông C vì ở xa và phần xảy ra dịch bệnh nên chưa ra nhận tài sản ngay được nên họ dùng mọi lý do để trì hoãn không chịu giao trả nhà, đất cho ông C. Trong thời gian này, gia đình bà Trần Thị Thanh L làm đơn thư khởi kiện đến Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết cùng với các Ban, ngành liên quan với nhiều lý do rất vô lý như bà L bị con dâu lừa, con cái gia đình không chấp thuận ..., không cho ông C vào nhà cũng như cương quyết không giao tài sản cho ông C để cố tình kéo dài và chiếm dụng tài sản ông C được phép sở hữu.

Ngày 28/3/2023, ông Phạm Xuân C đã được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai Phan Thiết cập nhật biến động sang tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 cấp ngày 08/11/2007 nhưng bà L vẫn không chịu giao trả nhà và đất nên ông C làm đơn khởi kiện yêu cầu bà Trần Thị Thanh L phải giao trả tài sản là căn nhà và đất tại số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận cho ông C sử dụng.

Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày: Về nguồn gốc đất là do ông Võ Nhẫn (đã chết) để lại di sản cho ông Võ Văn T (Ông T chết vào năm 2006). Sau khi ông T chết thì để lại di sản cho bà Trần Thị Thanh L và 06 người con. Đây là di sản thừa kế dùng để hương hỏa cho gia đình của tộc họ Võ. Việc bà L ký hợp đồng chuyển nhượng cho ông C là do bà H nói với bà L là có người thuê nhà nên bà L nhầm tưởng là hợp đồng thuê nên mới ký. Bà L không nhận bất cứ khoản tiền nào của nguyên đơn nên không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã ký giữa bà L và ông C.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày: Về nguồn gốc đất gia đình có được là do ông nội tên Võ N1 (đã chết) để lại di sản cho cha của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Võ Văn T (Ông T chết vào năm 2006). Sau khi ông T chết thì để lại di sản cho bà Trần Thị Thanh L và 06 người con. Đây là di sản thừa kế dùng để hương hỏa cho gia đình của tộc họ Võ. Nguyên đơn trình bày trên là không đúng, không đồng ý yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày: Văn bản phân chia di sản thừa kế do phòng công chứng số 1, t nh Bình Thuận chứng nhận ngày 17/9/2007 là không đúng quy định pháp luật, cần phải chứng minh di sản là của các đồng thừa kế hay thuộc quyền sở hữu, sử dụng của bà Trần Thị Thanh L. Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ không làm rõ nội dung cần xem xét. Tòa án không thụ lý bổ sung yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan làm ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, tỉnh Lâm Đồng) đã quyết định:

Căn cứ: Khoản 2, khoản 9 Điều 26, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, Điều

147, Điều 157, Điều 165, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 3 Điều 228, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

Điều 158, Điều 164, Điều 166, Điều 500, Điều 502, Điều 503 của Bộ luật dân sự;

Điều 166, 167, 188, 203 của Luật đất đai năm 2013;

Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Xuân C về việc yêu cầu bà Trần Thị Thanh L phải giao trả tài sản là căn nhà và quyền sử dụng đất tại số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận, cập nhật biến động sang tên cho ông C được quyền sử dụng thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo nội dung ch nh lý biến động đăng ký đất đai ngày 28/3/2023 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00096 ngày 08/11/2007 của Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết.

2. Buộc bà Trần Thị Thanh L và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Võ Toàn B, bà Võ Thị Hạnh T2, ông Võ Toàn N, ông Võ Toàn T3, ông Võ Toàn T4, ông Võ Toàn C1 giao trả cho ông Phạm Xuân C tài sản là căn nhà và quyền sử dụng đất tại số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận, cập nhật biến động sang tên cho ông C được quyền sử dụng thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo nội dung ch nh lý biến động đăng ký đất đai ngày 28/3/2023 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00096 ngày 08/11/2007 của Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 30/6/2025, bà Trần Thị Thanh L kháng cáo đối với bản án sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, t nh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, t nh Lâm Đồng). Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện; bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

- Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát biểu ý kiến:

Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử, thư ký đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương sự tham gia tố tụng chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn trình bày khi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất thì nguyên đơn đã thanh toán đầy đủ tiền cho bị đơn, nhưng phía bị đơn cho rằng bà L ch nghĩ là ký hợp đồng thuê nhà nên đã ký và nguyên đơn hoàn toàn không giao tiền cho bị đơn, đồng thời từ trước đến nay gia đình bà L vẫn đang sử dụng nhà và đất nêu trên, thấy rằng: Việc chuyển nhượng và nhận tiền là do bà Phạm Thị Minh H trực tiếp thực hiện, bà L ch đến phòng Công chứng ký vào hợp đồng. Theo lời trình bày của bà H trong quá trình điều tra tại Cơ quan cảnh sát điều tra thì bà H đã lừa bà L là ký hợp đồng thuê nhà nên bà L mới ký, đồng thời việc giao nhận tiền là giữa ông K, ông C và bà H, số tiền nhận từ ông C thì bà H sử dụng vào mục đích cá nhân mà không giao lại cho bà L. Quá trình giải quyết vụ án thì nguyên đơn không có tài liệu gì chứng minh là mình đã thanh toán đủ tiền cho bà L nên lời trình bày của nguyên đơn là không có căn cứ. Như vậy có đủ cơ sở để xác đinh việc bà L ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là do lừa dối; quá trình giải quyết vụ án cấp sơ thẩm chưa định giá tài sản tranh chấp, không giải thích cho các đương sự về việc giải quyết hậu quả khi tuyên bố hợp đồng vô hiệu, không đưa ông K vào tham gia tố tụng là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, đồng thời tại cấp phúc thẩm, bị đơn cung cấp tài liệu chứng minh còn có đồng thừa kế khác. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự, hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, t nh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, t nh Lâm Đồng) để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa và ý kiến của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Thuận, Hội đồng xét xử nhận thấy:

- Bị đơn bà Trần Thị Thanh L kháng cáo trong thời hạn và đúng quy định pháp luật nên vụ án được xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

- Tòa án sơ thẩm xác định quan hệ pháp luật tranh chấp và thụ lý giải quyết là đúng quy định tại khoản 2 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Theo lời trình bày của bà H ngày 02/3/2022 tại Cơ quan CSĐT thì sau khi đã chuẩn bị sẵn hợp đồng chuyển nhượng mới kêu bà L đến phòng công chứng và khi bà L đến thì bà H đã hối thúc bà L ký vào hợp đồng, sau đó bà L về thì ông K đưa tiền mặt cho ông T1 với số tiền là 2.950.000.000đồng, phần còn lại thì bà H nhận và dùng để tiêu xài cá nhân; cũng tại Biên bản lấy lời khai ngày 22/02/2022 tại cơ quan CSĐT thì ông C cũng đã trình bày do bà H đang thiếu nợ ông T1 và sổ đang thế chấp bên ông T1 nên bà H có bán đất và nhà ở 291 Trần Quý Cáp với số tiền 3.500.000.000đồng. Do bà L bận việc nên bà L về trước và khi giao tiền thì đưa cho Hòa 100.000.000đồng tiền cọc, trả cho bên ông T1 2.950.000.000 đồng và đưa cho bà H 450.000.000đồng. Như vậy việc nguyên đơn trình bày đưa tiền trực tiếp cho bà L là không có cơ sở.

Từ những phân tích nêu trên thấy rằng, mặc dù ông C ký hợp đồng với bà L nhưng chưa thanh toán tiền cho bà L nên ông C đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán và bà L không đồng ý tiếp tục thực hiện hợp đồng nên cần hủy hợp đồng chuyển nhượng ngày 19/4/2021 giữa ông Phạm Xuân C và bà Trần Thị Thanh L đối với đất thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L đã được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD.

Như vậy, mặc dù quá tr nh giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm còn có những thiếu sót như đại diện Viện kiểm sát đã phát biểu nhưng việc thiếu sót đó không làm thay đổi bản chất của sự việc và có thể giải quyết riêng biệt nên không cần thiết phải hủy bản án sơ thẩm để giải quyết theo thủ tục sơ thẩm lại.

Từ những phân tích trên, Hội đồng xét xử nhận thấy cấp sơ thẩm đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải giao nhà và đất cho nguyên đơn là không có căn cứ; bị đơn kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm là không có cơ sở. Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông Phạm Xuân C với bà Trần Thị Thanh L.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ: Khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Không chấp nhận kháng cáo của bà Trần Thị Thanh L. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 60/2025/DS-ST ngày 24/6/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Phan Thiết, t nh Bình Thuận (nay là Tòa án nhân dân Khu vực 10, t nh Lâm Đồng).

2. Căn cứ:

- Điều 147, Khoản 1 Điều 148, khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 158, khoản 1 Điều 165, khoản 1 Điều 166, Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Điều 158, Điều 164, Điều 166, Điều 500, Điều 502, Điều 503 của Bộ luật dân sự;

Điều 166, 167, 188, 203 của Luật đất đai năm 2013;

Khoản 1 Điều 26, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phạm Xuân C về việc yêu cầu bà Trần Thị Thanh L phải giao trả tài sản là căn nhà và quyền sử dụng đất tại số 291 đường Xã T, thành phố P, t nh Bình Thuận, cập nhật biến động sang tên cho ông C được quyền sử dụng thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, theo nội dung ch nh lý biến động đăng ký đất đai ngày 28/3/2023 tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 số vào sổ cấp giấy chứng nhận H00096 ngày 08/11/2007 của Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết.

- Hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 19/4/2021 giữa ông Phạm Xuân C và bà Trần Thị Thanh L đối với đất thửa đất số 234, tờ bản đồ 04, diện tích 182,4m2, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 đứng tên bà Trần Thị Thanh L đã được Văn phòng công chứng Nguyễn Dần công chứng số 02188, quyển số 03 TP/CC-SCC/HDGD.

Ông Phạm Xuân C có nghĩa vụ giao trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AH 519714 do Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007 cho bà Trần Thị Thanh L.

Bà Trần Thị Thanh L được quyền liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện xóa cập nhật biến động sang tên ông Phạm Xuân C trên giấy chứng nhận số AH 519714 do Ủy ban nhân dân thành phố Phan Thiết cấp ngày 08/11/2007.

3. Về chi phí tố tụng: Do yêu cầu của ông Phạm Xuân C không được chấp nhận nên ông C phải chịu toàn bộ chi phí tố tụng và đã nộp đủ.

4. Về án phí sơ thẩm:

- Ông Phạm Xuân C phải chịu 300.000đồng án phí dân sự sơ thẩm nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0001821 ngày 05/6/2024 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố Phan Thiết. (nay là Phòng Thi hành án dân sự khu vực 10 – Lâm Đồng).

4. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Bà Trần Thị Thanh L không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Bà L thuộc trường hợp được miễn tạm ứng án phí theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

5. Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 19/01/2026)./.