Bản án 34/2024/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 22 giờ, ngày 05/01/2019, tại khu vực bờ kè kênh T, Đại úy Bùi Quốc T, là cán bộ Công an P1, Quận H cùng lực lượng bảo vệ dân phố phát hiện anh Lư Vĩ Q có hành vi “Sử dụng trái phép chất ma túy” nên tiến hành lập biên bản vi phạm hành chính, đưa về trụ sở Công an phường để xử lý. Ngày 06/01/2019, Bùi Quốc T bàn giao lại hồ sơ và đối tượng cho ca trực của đồng chí Trung tá Phạm Hồng K - Phó trưởng Công an phường chỉ đạo thực hiện. Ban chỉ huy Công an P1, Quận H tiếp tục giao cho Bùi Quốc T và Đại úy Trần Lê V - Cán bộ phòng chống tội phạm phụ trách tiến hành xác minh và lập hồ sơ xử lý Lư Vĩ Quyền theo quy định pháp luật.

Sau khi biết tin Q bị bắt, khoảng 01 giờ ngày 06/01/2019, bà Văn Tứ M (là mẹ của anh Q) đến Công an phường để tìm hiểu sự việc thì gặp Bùi Quốc T (là cán bộ Công an phòng chống tội phạm Công an P1, Quận H phụ trách lập hồ sơ xử lý hành chính) để nhờ giúp đỡ bảo lãnh cho Q về với gia đình, không phải đi cai nghiện. Tuy nhiên, T bảo bà M đi về do đang trong quá trình lập hồ sơ, giữa hai bên chưa trao đổi gì.

Đến khoảng 10 giờ ngày 06/01/2019, Ngô Thị Mỹ L (vợ của Q) đến Công an P1, Quận H gặp T và đặt vấn đề là có thể lo cho Q về, không đi cai nghiện ma túy bắt buộc được không. T nói trường hợp của Q không về ngay được vì đã có Quyết định đưa người vào Cơ sở xã hội Thanh thiếu niên 2 để cắt cơn, giải độc trong thời gian chờ lập hồ sơ, nếu muốn cho Q về thì phải chờ xác minh lý lịch. L nói T cố gắng giúp Q được về nhà và hẹn sẽ cùng đi với bà M để hai bên gặp nhau nói chuyện. Khoảng 11 giờ ngày 06/01/2019, T hẹn gặp L và bà M tại quán cà phê “Nhi Phong” (số E V, Phường A, Quận H) để trao đổi vụ việc cụ thể hơn. T hứa hẹn sẽ lo cho Q về với gia đình trong vòng 45 ngày và ra giá là 25.000.000 đồng. Nếu không lo được cho Q về thì T sẽ trả lại số tiền trên. L đồng ý và cùng bà M về nhà lấy số tiền 25.000.000 đồng bỏ vào phong bì màu trắng rồi đi đến quán C để đưa cho T.

Đến ngày 10/01/2019, qua công tác nắm tình hình, Công an P1, Quận H phát hiện vụ việc và mời L đến trụ sở làm việc, L thừa nhận việc có đưa tiền cho Bùi Quốc T để lo cho Q không phải đi cai nghiện bắt buộc. L đã khai nhận với đồng chí Phạm Hồng K về việc ngày 06/01/2019, L có đưa cho Bùi Quốc T số tiền 25.000.000 đồng để nhờ T lo cho Q không bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Sau đó, đồng chí K báo cáo sự việc với đồng chí Bùi Đức T4 - Trưởng Công an P1, Quận H. Qua làm việc, T thừa nhận việc làm của mình và hẹn sau 03 ngày sẽ hoàn trả số tiền 25.000.000 đồng cho L. Tuy nhiên, sau 03 ngày, T không trả tiền cho L như đã hứa, Công an phường đã báo cáo sự việc đến Công an Q1 và sau đó có Quyết định điều chuyển công tác T về đội Chính trị hậu cần chờ xử lý kỷ luật.

Qua kiểm điểm, T thừa nhận sai phạm nêu trên. Ngày 24/01/2019, Ngô Thị Mỹ L đã nhận lại số tiền 25.000.000 đồng từ Bùi Quốc T. Ngày 18/3/2019, Công an Thành phố H ra Quyết định xử lý kỷ luật đối với Bùi Quốc T với hình thức hạ bậc lương và cho nghỉ hưu.

Căn cứ ghi nhận của Đoàn thanh tra Bộ C1 về việc xem xét xử lý không đúng quy định pháp luật đối với trường hợp sai phạm của Bùi Quốc T trong vụ việc trên. Ngày 21/4/2021, Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Thành phố H thống nhất quyết nghị chuyển vụ việc đến Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Q1 để giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm theo thẩm quyền đối với sai phạm nêu trên của Bùi Quốc T.

Ngày 25/6/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Q1 đề nghị gia hạn thời hạn kiểm tra, xác minh nguồn tin về tội phạm. Ngày 26/8/2021, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Q1 ra Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Ngày 08/5/2023, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Q1 ra Quyết định phục hồi việc giải quyết nguồn tin về tội phạm và Quyết định khởi tố vụ án “Nhận hối lộ” và “Đưa hối lộ”, quyết định khởi tố bị can đối với Bùi Quốc T về tội “Nhận hối lộ” và khởi tố bị can đối với Ngô Thị Mỹ L về tội “Đưa hối lộ”. Do bị can L không có mặt tại nơi cư trú, bỏ đi khỏi địa phương nên Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã và tách vụ án, tạm đình chỉ điều tra đối với hành vi “Đưa hối lộ” do L thực hiện. Bà Văn Tứ M vắng mặt tại địa phương đi đâu không rõ nên Cơ quan điều tra ra quyết định truy tìm để làm rõ hành vi liên quan đến tội danh của Bùi Quốc T và Ngô Thị Mỹ L.

Quá trình điều tra, Bùi Quốc T khai nhận: T là người được phân công xử lý hồ sơ Lư Vĩ Q - là đối tượng bị xem xét lập hồ sơ đề nghị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc do nghiện chất ma túy. Vào ngày 06/01/2019, tại quán C - Số E V, Phường A, Quận H, Ngô Thị Mỹ L chủ động đặt vấn đề với T về việc không lập hồ sơ xử lý hành chính đối với Lư Vĩ Q, T đồng ý và nhận số tiền 25.000.000 đồng từ L để thực hiện theo đề nghị trên. Thạnh dự định dùng số tiền trên để liên hệ, tác động Công an các địa phương mà Q khai có cư trú để Công an địa phương xác nhận Quyền có thực tế cư trú, qua đó xác định Q không phải là đối tượng áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc. Từ đó, T sẽ tham mưu cho Ban P1, Quận H đề nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân Phường A, Quận H ra quyết định hủy quyết định đưa Quyền vào cơ sở xã hội Thanh Thiếu niên 2, rồi đưa Q về bàn giao cho gia đình. Tuy nhiên, do bị bệnh nên T phải điều trị tại Bệnh viện 30/4, do đó Thạnh chưa thực hiện được việc liên hệ Công an các địa phương xác minh nơi cư trú thì bị Công an P1, Quận H phát hiện sự việc. T không có ý định gian dối để chiếm đoạt tiền của L và bà M. Việc nhận tiền để xử lý hồ sơ cho Q không phải là đối tượng áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc là trong khả năng T có thể thực hiện được. T đã hoàn trả lại số tiền trên cho L.

Đối với hồ sơ Lư Vĩ Q, Công an P1, Quận H vẫn tiến hành lập hồ sơ xử lý theo quy định pháp luật.

Tại bản Cáo trạng số 238/CT-VKSQ8 ngày 20/11/2023, Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh truy tố bị cáo Bùi Quốc T về tội “Nhận hối lộ”, theo điểm a khoản 1 Điều 354 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tại phiên tòa, Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh giữ nguyên quyết định truy tố đối với bị cáo Bùi Quốc T về tội “Nhận hối lộ”. Sau khi phân tích, đánh giá tính chất, mức độ của hành vi phạm tội, Viện kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng điểm a khoản 1 Điều 354; điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), đề nghị xử phạt bị cáo Bùi Quốc T từ 02 năm đến 03 năm tù; không áp dụng hình phạt bổ sung đối với bị cáo.

Người bào chữa cho bị cáo Bùi Quốc T trình bày lời bào chữa như sau: Thống nhất với tội danh “Nhận hối lộ” và điều khoản mà Viện Kiểm sát truy tố đối với bị cáo Bùi Quốc T. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, cần xem xét để được khoan hồng như: Bị cáo có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về lỗi lầm của mình gây ra. Bị cáo đã chủ động trả lại tiền cho L khắc phục hậu quả nên đề nghị cho bị cáo hưởng tình tiết giảm nhẹ theo điểm b khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự. Bị cáo đã bị xử lý kỷ luật hạ bậc lương, nghỉ hưu sớm cho thấy sự nghiêm minh của cơ quan nơi công tác. Bị cáo công tác trong ngành nhiều năm chưa hề vi phạm, vì thấy đương sự có mẹ già, vợ mang thai, hoàn cảnh neo đơn nên bị cáo cảm động hứa hẹn giúp đỡ. Nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét hình phạt áp dụng đối với bị cáo với mức án khoan hồng nhất để bị cáo có cơ hội làm lại cuộc đời, sửa đổi bản thân trở thành người công dân tốt sống có ích cho xã hội.

Kiểm sát viên đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8 tranh luận đối đáp: Việc bị cáo đã chủ động trả lại số tiền 25.000.000 đồng cho Ngô Thị Mỹ L, đây là của hối lộ nên quan điểm Viện kiểm sát không chấp nhận áp dụng điểm b khoản 1 Điều 51 của Bộ luật Hình sự đối với bị cáo. Còn đối với các tình tiết giảm nhẹ khác thì đề nghị Hội đồng xét xử xem xét.

Bị cáo không có ý kiến tranh luận; bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội, ăn năn hối cải và xin giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Điều 354 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về tội “Nhận hối lộ” như sau:

“1. Người nào lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào sau đây cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm:

a) Tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng đã bị xử lý kỷ luật về hành vi này mà còn vi phạm hoặc đã bị kết án về một trong các tội quy định tại Mục 1 Chương này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm;

…

5. Người phạm tội còn bị cấm đảm nhiệm chức vụ nhất định từ 01 năm đến 05 năm, có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.”

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 354; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Xử phạt bị cáo Bùi Quốc T 02 (hai) năm 06 (sáu) tháng tù, về tội “Nhận hối lộ”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo chấp hành án.

- Căn cứ vào các điều 135, 136 của Bộ luật Tố tụng hình sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Buộc bị cáo Bùi Quốc T nộp 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.