Bản án 34/2023/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Vào khoảng 20 giờ, ngày 21/12/2022, bà Xeo Thị X (sinh năm 1961, trú tại bản S, xã T, huyện K, tỉnh Nghệ An) đang ở nhà của Xeo Văn K (trú cùng bản) thì nghe tiếng gọi của cháu Hoa Thanh T (là cháu của bà X). Bà X đi ra thì thấy một cá thể động vật đang ở trong vườn, do không biết là con gì nên bà X đã bắt cho vào bì xác rắn và đem đi sang cho Xeo Văn K. Cùng lúc đó, ông Hoa Văn X (là chồng của bà X, sinh năm 1962) thấy và đi theo bà X sang nhà K. Sau khi cho K cá thể động vật xong, bà X về nhà, còn ông X ở lại nhà K chơi.

Sau khi thấy cá thể động vật thì K biết đó là con Tê Tê nên có ý định bán lấy tiền. Đến khoảng 22 giờ 10 phút, K mang cá thể Tê Tê đến nhà anh Cụt Văn L (sinh năm 1977, trú tại bản N, xã T, huyện K, tỉnh Nghệ An) để hỏi chỗ bán. Ông X thấy vậy nên cùng đi theo để ra bản N, xã T chơi và tìm rượu uống. Sau khi K gặp anh Cụt Văn L (anh L không biết K có cá thể Tê Tê), anh L không biết chỗ bán nên đã gọi điện thoại cho chị Lộc Thị P (sinh năm 1974, trú tại bản C, xã T, huyện K, tỉnh Nghệ An) để tìm gặp anh La Khăm H (là chồng của chị P). Khi La Khăm H nghe máy thì L hỏi: “Có ở nhà không, có số điện thoại ông H bản B không?” thì H nói “Có”, L nói: “Hỏi giá con trút mấy” (ý nói: hỏi xem giá Tê Tê bao nhiêu tiền), thì H tắt máy. Sau đó, La Khăm H gọi điện thoại đến Lộc Văn H (sinh năm 1962, trú tại bản B, xã H, huyện K, tỉnh Nghệ An) và hỏi: “Con trút giá mấy” (ý hỏi giá Tê Tê bao nhiêu tiền) thì Lộc Văn H trả lời: “Cân khoảng năm trăm”, nghe xong thì La Khăm H tắt máy và điều khiển xe mô tô nhãn hiệu Honda Wave RSX, mang BKS 37K1-137.30 đi đến nhà Cụt Văn L. Khi thấy Xeo Văn K đang ở nhà Cụt Văn L thì Hùng nói với K: “Cân năm trăm nghìn, nếu bán thì đi, bỏ tiền xe lai cho tôi một trăm nghìn, xuống nếu họ lấy thì bán không thì mang về”, sau đó K đồng ý và ngồi lên xe của La Khăm H và đi về hướng thị trấn Mường Xén, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An để bán cá thể Tê Tê.

Đến khoảng 23 giờ 35 phút, cùng ngày, khi La Khăm H chở Xeo Văn K trên Quốc lộ 7A, đoạn qua khối 3, thị trấn Mường Xén, huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An thì bị tổ công tác Công an huyện Kỳ Sơn phát hiện, bắt quả tang.

Tại Biên bản xác định khối lượng và chụp ảnh động vật và Quyết định trưng cầu giám định ngày 22/12/2022 đã xác định: 01 (Một) cá thể động vật còn sống (Nghi là tê tê), màu nâu, bên ngoài được bao phủ bởi nhiều vảy cứng màu nâu thu giữ của Xeo Văn K và La Khăm H sau khi loại bỏ bao bì có khối lượng 7,563 kg (Bảy phẩy năm trăm sáu mươi ba ki lô gam).

Kết luận giám định số 1976/STTNSV ngày 23/12/2022 của Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công Nghệ Việt Nam đã kết luận:

“1. 01 (một) cá thể động vật còn sống chụp trong bản ảnh là loài Tê tê java có tên khoa học là Manis javanica.

2. Loài Tê tê java có tên trong Phụ lục I, Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 16/07/2019 của Chính phủ.

Loài Tê tê java có tên trong nhóm IB, Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm, ban hành kèm theo Nghị định 64/2019/NĐ-CP ngày 22/9/2021 của Chính phủ.

Loài Tê tê java có tên trong Phụ lục I, Danh mục các loài động vật, thực vật hoang dã thuộc Phụ lục Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES) ban hành kèm theo Thông báo số 296/TB-CTVN-HTQT ngày 29/11/2019 của Cơ quan quản lý CITES Việt Nam”.

Tại Cơ quan CSĐT Công an huyện Kỳ Sơn, Xeo Văn K, La Khăm H đã thừa nhận hành vi phạm tội của mình, mục đích bán cá thể động vật trên trên là để lấy tiền tiêu xài cá nhân.

Về vật chứng của vụ án:

01 (Một) bì xác rắn màu trắng chứa 01 (một) cá thể động vật Tê tê java (tên khoa học là Manis javanica) có khối lượng 7,563 kg (Bảy phẩy năm trăm sáu mươi ba kilogam). Hiện Cơ quan CSĐT đã bàn giao cho Hạt kiểm lâm Rừng quốc gia Pù Mát để chăm sóc.

01 (Một) xe mô tô, nhãn hiệu Honda, loại xe WAVE RSX, màu sơn đen, mang biển kiểm soát 37K1-13703 thu giữ của La Khăm H. Quá trình điều tra, xác định xe mô tô trên thuộc sở hữu của chị Lộc Thị P. Cơ quan CSĐT Công an huyện Kỳ Sơn đã trả lại cho chủ sở hữu.

01 (Một) bì xác rắn màu trắng đã qua sử dụng thu giữ của 02 đối tượng Xeo Văn K, La Khăm H đã được Cơ quan điều tra chuyển sang Chi cục thi hành án dân sự huyện Kỳ Sơn bảo quản theo quy định.

Cáo trạng số: 35/CT-VKS-KS ngày 23/3/2023 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Kỳ Sơn đã truy tố các bị cáo Xeo Văn K, La Khăm H về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 244 của Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kỳ Sơn vẫn giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật Hình sự xử phạt các bị cáo Xeo Văn K mức án từ 12 (Mười hai) tháng đến 18 (Mười tám) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 24 (Hai mươi bốn) tháng đến 36 (Ba mươi sáu) tháng về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Áp dụng điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; Điều 65 Bộ luật Hình sự xử phạt các bị cáo La Khăm H mức án từ 12 (Mười hai) tháng đến 18 (Mười tám) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách từ 24 (Hai mươi bốn) tháng đến 36 (Ba mươi sáu) tháng về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Về hình phạt bổ sung: Miễn hình phạt bổ sung là phạt tiền cho các bị cáo.

Về xử lý vật chứng: Tịch thu, tiêu hủy 01 (Một) bì xác rắn màu trắng đã qua sử dụng thu giữ của 02 đối tượng Xeo Văn K, La Khăm H là vật không có giá trị sử dụng.

Về án phí: Buộc các bị cáo phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

Người bào chữa cho các bị cáo trình bày: Về tội danh và điều luật áp dụng đồng ý với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát. Căn cứ vào các tình tiết giảm nhẹ: Các bị cáo là người dân tộc thiểu số, trình độ dân trí thấp, nhận thức pháp luật hạn chế, có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, hoàn cảnh gia đình bị cáo khó khăn để giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo, xử phạt các bị cáo mức án thấp nhất mà đại diện Viện kiểm sát đã đề nghị và cho các bị cáo được hưởng án treo, miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo.

Tại phiên tòa, các bị cáo Xeo Văn K, La Khăm H đồng ý với nội dung bản cáo trạng và luận tội của đại diện Viện kiểm sát, các bị cáo không có tranh luận gì. Các bị cáo nói lời nói sau cùng: Xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dụng vụ án, căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Đây là vụ án có đồng phạm nên phải phân hóa hành vi của mỗi bị cáo để lên cho mỗi bị cáo một mức án phù hợp với tính chất vai trò của từng bị cáo. Đối với bị cáo Xeo Văn K thực hiện tội phạm với vai trò là người khởi xướng, rủ rê nên phải xem xét mức án cao hơn. Đối với bị cáo La Khăm H, do bị rủ rê, lôi kéo nhưng cũng đã thực hiện tội phạm một cách tích cực, mặc dù giữ vai trò thứ yếu nhưng phải chịu trách nhiệm do chính hành vi mà mình đã gây ra.

Tuy nhiên trong quá trình điều tra cũng như tại phiên tòa hôm các bị cáo Xeo Văn K, La Khăm H đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải nên được hưởng tình tiết giảm nhẹ quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, bị cáo Xeo Văn K có bố là ông Xeo Phò M (tên gọi khác: Xeo Phò P) tham gia kháng chiến chống Mỹ được được tặng thưởng Bằng khen. Do đó, Hội đồng xét xử xem đây là những tình tiết giảm nhẹ khác theo quy định tại khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo để thể hiện sự khoan hồng của pháp luật.

Xét, các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, phạm tội lần đầu, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú ổn định rõ ràng, có khả năng tự cải tạo nên chưa cần thiết phải cách ly các bị cáo ra khỏi đời sống xã hội mà cho các bị cáo được cải tạo giáo dục tại địa phương cũng đủ nghiêm và thể hiện sự khoan hồng của pháp luật đối với người phạm tội như đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân là có căn cứ, cần chấp nhận.

Đối với Xeo Thị X: Có hành vi bắt 01 (một) cá thể Tê tê java rồi đem đi cho Xeo Văn K. Quá trình điều tra xác định: Xeo Thị X không biết cá thể đã bắt là Tê tê java và đã đưa cho Xeo Văn K xử lý nên không có căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự.

Đối với Hoa Văn X: Có hành vi đi theo bà X qua nhà K, mặc dù đã nhìn thấy tuy nhiên ông X không biết cá thể động vật mà bà X đã bắt là Tê tê java, cũng không tham gia vào việc mua bán nên không có căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự.

Đối với Cụt Văn L: Có hành vi hỏi giúp K chỗ mua cá thể Tê tê java, tuy nhiên Lương không biết K có cá thể Tê tê java, cũng không tham gia vào việc mua bán nên không có căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự.

Đối với Lộc Văn H: Có hành vi nói giá của Tê tê java cho La Khăm H, tuy nhiên Hùng không hứa hẹn mua bán hay giúp La Khăm H mua bán cá thể Tê tê java nên không có căn cứ để xem xét trách nhiệm hình sự.

Đối với 01 (Một) bì xác rắn màu trắng chứa 01 (một) cá thể động vật Tê tê java (tên khoa học là Manis javanica) có khối lượng 7,563kg (bảy phẩy năm trăm sáu mươi ba kilogam). Cơ quan CSĐT đã bàn giao cho Hạt kiểm lâm Rừng quốc gia Pù Mát để chăm sóc, quản lý là đúng quy định của pháp luật.

Đối với 01 (Một) xe mô tô, nhãn hiệu Honda, loại xe WAVE RSX, màu sơn đen, mang biển kiểm soát 37K1-13703 mà La Khăm H và Xeo Văn K sử dụng làm phương tiện đi bán 01 (một) cá thể động vật Tê tê java (tên khoa học là Manis javanica). Quá trình điều tra xác định được chiếc xe là tài sản của Lộc Thị P; sinh năm 1974; trú tại: bản C, xã T, huyện K, tỉnh Nghệ An và chị Lộc Thị P không biết Hùng và K sử dụng xe máy vào việc phạm tội nên chiếc xe máy đã được trả lại cho chủ sở hữu chị Lộc Thị P là đúng quy định của pháp luật.

Đối với 01 (Một) bì xác rắn màu trắng đã qua sử dụng thu giữ của 02 đối tượng Xeo Văn K, La Khăm H là vật không có giá trị sử dụng nên cần tịch thu, tiêu hủy.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo Xeo Văn K 15 (Mười lăm) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 30 (Ba mươi) tháng về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 27/4/2023).

Căn cứ vào điểm a khoản 1 Điều 244; điểm s khoản 1 Điều 51; Điều 65 Bộ luật Hình sự. Xử phạt bị cáo La Khăm H 12 (Mười hai) tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 24 (Hai mươi bốn) tháng về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Thời gian thử thách tính từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 27/4/2023).

Giao các bị cáo Xeo Văn K, La Khăm H cho Ủy ban nhân dân xã T, huyện K, tỉnh Nghệ An giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách. Gia đình các bị cáo có trách nhiệm phối hợp với chính quyền địa phương trong việc giám sát, giáo dục các bị cáo.

Trường hợp người được hưởng án treo thay đổi nơi cư trú thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 điều 92 Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ 02 lần trở lên thì Tòa án có thể quyết định buộc người được hưởng án treo phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

2. Về xử lý vật chứng: Áp dụng khoản 1 Điều 47 của Bộ luật hình sự, khoản 2 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Tịch thu, tiêu hủy 01 (Một) bì xác rắn màu trắng đã qua sử dụng thu giữ của 02 đối tượng Xeo Văn K, La Khăm H. (Vật chứng đang do Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kỳ Sơn quản lý theo biên bản giao nhận vật chứng lập ngày 28/3/2023 giữa Công an huyện Kỳ Sơn và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kỳ Sơn).

3. Về án phí: Áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/Nghị quyết: 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức án phí, lệ phí Tòa án: Miễn án phí hình sự sơ thẩm cho các bị cáo Xeo Văn K, La Khăm H.

4. Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 331, Điều 333 Bộ luật Tố tụng hình sự: Các bị cáo có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo bản án đối với phần có liên quan đến quyền và nghĩa vụ của mình trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm (ngày 27/4/2023)./.