Bản án 34/2022/DS-PT — Tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo đơn khởi kiện ngày 06/02/2020 với các tài liệu kèm theo cũng như quá trình tố tụng tại tòa, bà Lê Thị Kim A. trình bày: Bà với ông Trần Văn T1. là vợ chồng nhưng đang thực hiện thủ tục ly hôn và được Tòa án nhân dân huyện Đ., tỉnh Kiên Giang thụ lý, giải quyết. Còn Lê Thị M. là em dâu - vợ của Lê Quang H1. em ruột bà, H1. chết ngày 24/9/2019 âm lịch. Vào ngày 03/11/2019 âm lịch bà có mua vàng tại tiệm vàng S. (thị trấn T.) để chuẩn bị cưới vợ cho con, gồm: 01 sợi dây chuyền 05 chỉ, 01 mặt dây chuyền 01 chỉ, 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ, 01 chiếc nhẫn 02 chỉ. Tổng cộng 14 chỉ vàng 24 kra 9999. Chiều ngày 07/11/2019 âm lịch (tức ngày 02/12/2019), bà đem số vàng nói trên đến tiệm vàng S. đổi lại. Bà để toàn bộ vàng trong cặp bông màu vàng, đỏ cùng các giấy tờ gồm: 02 bản chính tờ di chúc của Lê Quang H1.; 20 bản photo của tờ di chúc (mỗi bản chính bà photo 10 bản); 09 thẻ cào Viettel mệnh giá 100.000 đồng/thẻ; 02 thẻ Viettel mệnh giá 50.000 đồng/thẻ; 02 thẻ Mobifon mệnh giá 50.000 đồng/thẻ; 01 thẻ Vina mệnh giá 50.000 đồng; 24 thẻ chăm sóc sức khỏe miễn phí; 01 bộ đồ thun; 01 sợi dây đay; các giấy tờ xe, thẻ tín dụng và vật dụng khác… Trước khi mang vàng đem đổi, bà vào nhà của M. tại địa chỉ số 303, tổ 1C, tỉnh lộ 941, khóm 01, thị trấn T., huyện T. thắp nhang cho H1.. Cái cặp bông màu vàng, đỏ đựng toàn bộ tài sản đã nêu bà để ở ghi đông xe, nịt dây băng lại. Cùng đi với bà có cháu gái tên Lê Thị Như H. (Quỳnh) chạy xe riêng. Khi đến nhà M., bà đậu xe tại sân kho và vào nhà thắp nhang. Trong lúc thắp nhang bà nghe Lê Trung L. (con của M.) gọi: “mẹ ơi! mẹ ơi!”, nhằm thông báo cho M. và ông T1. biết bà đến nhà. Khi thắp nhang xong bà và H. bước ra mới thấy chiếc xe honda của ông T1., bà nghi có sự mờ ám của hai người nên bà gọi H. lấy máy điện thoại ra chụp hình thì bất ngờ ông T1. chạy ra giựt máy điện thoại của H. và đánh H., bà tri hô lên thì ông T1. quay sang đánh bà, cùng lúc M. cũng lấy cây hốt rác bằng kim loại đánh bà. Do bị đánh nên bà chạy ra ngoài và gọi H. vào xe lấy cái cặp để trên xe thì ông T1. giựt lấy cái cặp rồi đưa lại cho Màu đem vô nhà, bà sợ bị mất vàng và giấy tờ nên điện thoại báo Công an thị trấn T.. Khoảng 20 phút sau, Công an cử 04 người đến, bà báo toàn bộ nội dung sự việc và đặc biệt là báo trong cặp có vàng và giấy tờ như đã nêu. 03 đồng chí Công an ở lại làm việc với ông T1., bà M., còn 01 đồng chí đưa bà về trụ sở Công an ghi lời khai.

Đến tối cùng ngày Công an thị trấn T. giao lại cho bà chiếc xe và cái cặp, nhưng qua kiểm tra phát hiện bị mất: 01 dây chuyền vàng 05 chỉ, mặt 01 chỉ; 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ; 01 chiếc nhẫn 02 chỉ, tổng cộng 14 chỉ vàng 24 kra 9999; 02 bản chính tờ di chúc của Lê Quang H1.; 05 thẻ cào Viettel mệnh giá 100.000 đồng/thẻ; 12 thẻ chăm sóc sức khỏe miễn phí. Nay bà yêu cầu ông T1., bà M. cùng có nghĩa vụ liên đới trả cho bà những tài sản bị mất.

Bị đơn bà Lê Thị M. trình bày:

Bà là vợ của Lê Quang H1. (ông H. là em ruột bà A.) và bà A. là vợ của ông Trần Văn T1.. Ông H1. chết ngày 24/9/2019 âm lịch. Vào khoảng 13 giờ 00 ngày 07/11/2019 âm lịch (tức ngày 02/12/2019), bà A. có cùng đứa cháu tên H., mỗi người chạy 01 chiếc xe honda đến nhà bà và đậu xe ở trong hàng rào trước nhà, H. đứng ở chỗ xe còn bà A. bước lên nhà thắp nhang cho ông H.. Lúc đó, bà cùng với hai đứa con tên Lê Trung L., Lê Thành P. và 01 người bạn của L. (bà không nhớ tên), riêng ông T1. ở nhà sau. Sau khi thắp nhang xong, bà A. kêu H. lấy điện thoại quay phim, chụp hình xung quanh cũng không hỏi nên bà báo ông T1.. Khi ông T1. chạy ra, H. vẫn không dừng nên ông T1. đã đánh H.. Khi H. bị đánh thì bà A. với H. chạy ra ngoài cổng, H. dẫn được xe của H., còn bà A. bỏ xe chạy.

Khoảng 30 phút sau, 04 đồng chí Công an thị trấn T. đến mời bà A. và ông T1. về trụ sở làm việc, khi đi thì xe của bà A. vẫn còn ở nhà bà. Khoảng 01 tiếng sau Công an thị trấn mới xuống lấy xe bà A. chạy về trụ sở Công an. Và khoảng hơn 01 tiếng sau nữa, Công an mời bà lên trụ sở làm việc, còn H. thì chạy đi đâu bà không rõ.

Bà không biết, không thấy cái cặp của bà A. và ông T1. cũng không có giựt cái cặp trên giao lại cho bà nên bà không đồng ý việc bà A. yêu cầu bà cùng với ông T1. trả tài sản.

Bị đơn ông Trần Văn T1. trình bày:

Khoảng 11 giờ đến 12 giờ 30 ngày 02/12/2019, ông với bà A. có cự cãi nhau tại nhà bà M.. Do hôm đó sau khi dự phiên hòa giải ở Tòa án huyện T., ông ghé nhà bà M. nghỉ nhờ cho khỏe để về X. thì bà A. ghen tuông nên chở cháu H. đến kiếm chuyện gây với ông.

Khi ông đang ngồi sau nhà đọc đơn kiện thì nghe L với Màu nói bà A. đang quay phim, chụp hình. Ông chạy ra thấy H. vẫn còn quay, ông hỏi tại sao nhưng H. không trả lời mà tiếp tục quay. Ông mới hỏi tiếp quay phim, chụp hình để kêu xã hội đen đánh ông hay gì nhưng H. vẫn thực hiện nên ông mới đánh nhẹ vào mặt H.. Ông định đánh bà A. nhưng bà A. và H. bỏ chạy. Sau đó, H. vào dẫn xe của H. còn xe bà A. để lại trong sân nhà. Khoảng 10 phút sau Công an thị trấn đến mời ông về trụ sở Công an làm việc. Trước khi đi ông có dẫn xe bà A. vào kho nhà bà M. vì sợ để bên ngoài bị mất. Khi dẫn xe vào kho ông có thấy trên ghi đông xe của bà A. có 01 túi màu đỏ, còn bên trong chứa gì ông hoàn toàn không biết. Do đó, việc bà A. cho rằng ông và bà M. lấy tài sản và yêu cầu ông trả thì ông không đồng ý. Giai đoạn hòa giải: Bà A. yêu cầu ông T1., bà M. trả 14 chỉ vàng 24 kra 9999, gồm: 01 dây chuyền 05 chỉ, mặt dây chuyền 01 chỉ, 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ, 01 chiếc nhẫn 02 chỉ. Những tài sản còn lại bà không yêu cầu. Tại phiên tòa sơ thẩm, bà A. vẫn giữ nguyên yêu cầu. Riêng ông T1., bà M. xác định không lấy tài sản trên nên không đồng ý trả. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/DS-ST ngày 15 tháng 01 năm 2021 của Toà án nhân dân huyện T. tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Kim A.. Buộc ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M. có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Lê Thị Kim A. 14 chỉ vàng 24 kra (9999), gồm: 01 dây chuyền vàng 05 chỉ, mặt 01 chỉ = 06 chỉ; 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ = 06 chỉ; 01 chiếc nhẫn 02 chỉ. Đình chỉ giải quyết yêu cầu của bà A. đòi bà M., ông T1. phải cùng trả 02 bản chính tờ di chúc của Lê Quang H1.; 05 thẻ cào Viettel, mệnh giá mỗi thẻ 100.000 đồng và 12 thẻ chăm sóc sức khỏe miễn phí. Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự. Sau khi xét xử, ngày 19/01/2021 bà Lê Thị M. và ông Trần Văn T1. có đơn kháng cáo với nội dung: Bà M., ông T1. không đồng ý liên đới nghĩa vụ trả 14 chỉ vàng 24 kara 9999 cho bà Lê Thị Kim A.. Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn bà Lê Thị Kim A.: Vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm xem xét không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Thị M. và ông Trần Văn T1., giữ nguyên bản án sơ thẩm; buộc bà M. và ông T1. có nghĩa vụ liên đới trả cho bà A. 14 chỉ vàng 24 kra 9999. Bị đơn bà Lê Thị M.: Vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, tại phiên tòa hôm nay bà thừa nhận có lấy bản di chúc photo do ông Trần Văn T1. đưa nhưng bà không thấy cái cặp của bà A. và ông T1. cũng không có giựt cái cặp trên giao lại cho bà nên bà không đồng ý việc bà A. yêu cầu bà cùng với ông T1. trả tài sản. Bị đơn ông Trần Văn T1.: Tại phiên tòa hôm nay, ông T1. thừa nhận có lấy bản di chúc photo đưa cho bà M. nhưng không phải lấy từ trong cặp mà bản di chúc photo được kẹp ở sàn nước xe mô tô, phía bên dưới túi xách màu đỏ. Do đó, ông vẫn giữ nguyên ý kiến như đã trình bày ở cấp sơ thẩm, không đồng ý trả 14 chỉ vàng 24 kara 9999 cho bà A..

Luật sư Trần Ngọc Ph. - người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn bà Lê Thị M. và ông Trần Văn T1. trình bày quan điểm tranh luận:

+ Thứ nhất, sự việc xảy ra ngày 02/12/2019 tại nhà bà Lê Thị M. thuộc số 303, tổ 1C, tỉnh lộ 941, khóm 1, thị trấn T., huyện T., tỉnh An Giang; Cơ quan Công an thị trấn T. đã không chứng minh được có sự việc ông Trần Văn T1. có giữ tài sản của bà Lê Thị Kim A. nên bà A. không có căn cứ để yêu cầu ông T1., bà M. trả lại tài sản.

+ Thứ hai, mặc dù xác định bà A. có mua vàng nhưng từ ngày 28/11/2019 đến ngày 02/12/2019 không xác định số vàng đó được bà A. cất giữ như thế nào. Đến ngày 02/12/20219, theo bà Mận trình bày có thấy bà A. mang theo vàng để đi đổi nhưng từ nhà ở xã Bình Giang, huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang đi đến Tòa án nhân dân huyện T. rồi đến nhà bà Mận, sau đó đến nhà bà M. và cho đến khi xảy ra sự việc thì không ai chứng kiến được số vàng này vẫn được cất giữ trong giỏ xách của bà A. hay có bị mất mát. Còn về lời khai của chị H. (Quỳnh) thì cũng chỉ nghe nói chứ không nhìn thấy số vàng.

+ Thứ ba, 14 chỉ vàng 24 kara 9999 là một tài sản lớn, bà A. phải mượn tiền của bà Mận để mua nhưng bà A. không có sự quan tâm, ngó ngàng đến số vàng được bà cất trong giỏ. Toàn bộ sự việc xảy ra, không có lời khai nào chứng minh thấy ông T1. có lấy số vàng của bà A.. Ngoài ra, tại cơ quan Công an thị trấn T., bà A. chưa nhận được tài sản do Công an thị trấn T. giao trả mà bà đã làm đơn thưa mất số vàng, hay chăng là bà A. cố tình sắp xếp gài bẫy ông T1..

Như vậy, trong vụ án này, không có tài liệu, chứng cứ nào chứng minh ngày 02/12/2019 bà A. có mang theo 14 chỉ vàng 24 kara 9999 khi đến nhà bà M. và cũng không chứng minh được chính ông T1., bà M. lấy số vàng trên. Do đó đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo của ông T1., bà M.; không chấp nhận đơn khởi kiện của bà A. yêu cầu buộc ông T1., bà M. trả 14 chỉ vàng.

Luật sư Nguyễn Thành T2. - người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn bà Lê Thị Kim A. trình bày quan điểm tranh luận: Mặc dù không có chứng cứ trực tiếp chứng minh ông T1. lấy số vàng nhưng căn cứ vào lời khai của các đương sự cũng như những sự việc diễn ra trong quá trình giải quyết vụ án đã chứng minh bà A. có mua vàng và có mang theo vàng được để trong túi xách khi đến nhà bà M.. Đồng thời, có đủ chứng cứ chứng minh ông T1., bà M. có lấy túi xách của bà A., bên trong túi xách có đựng vàng. Ngoài ra, tại cơ quan Công an thị trấn T. và tại phiên tòa sơ thẩm, ông T1. không thừa nhận có lấy di chúc nhưng tại phiên tòa phúc thẩm lại thừa nhận có lấy, điều này thể hiện ý thức gian dối của ông T1.. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang phát biểu ý kiến:

- Về việc tuân thủ pháp luật tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm: Thẩm phán, Thư ký và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

- Về nội dung vụ án:

+ Căn cứ lời khai của bà Lê Thị Kim A. tại Công an thị trấn T. và các

bản tự khai trong quá trình giải quyết vụ án có nhiều mâu thuẫn, không phù hợp như: Tại biên bản ghi lời khai của Công an thị trấn T. vào lúc 16 giờ 20 phút ngày 02/12/2019, bà A. không nói đến việc đem vàng đi đổi và thời điểm đó chưa lấy lại cái cặp mà bà A. đã xác định bị mất 14 chỉ vàng 24kara trong khi toàn bộ lời khai sau này bà A. đều cho biết đến tối Công an thị trấn T. mới giao trả lại cho bà chiếc cặp thì không còn vàng. Ngoài ra, 14 chỉ vàng 24kara là tài sản tương đối lớn nhưng bà lại để trong cặp buộc ngoài ghi đông xe rồi vào nhà thắp nhang mà không có sự quản lý, giám sát cẩn thận. Hơn nữa, bà cho rằng chuẩn bị đám cưới cho con dâu nhưng bà không mua đôi bông tai mà chỉ mua dây chuyền và nhẫn rồi 04 ngày sau lại thay đổi mua kiềng. Từ những điều bất hợp lý này không thể căn cứ việc bà A. có mua vàng ở tiệm vàng S. để quy kết ông T1., bà M. lấy vàng.

+ Đối với ông T1.: Tại Công an thị trấn T., ông T1. thừa nhận có giữ xe

và cái cặp chứ không thừa nhận lấy vàng của bà A.. Việc bà A. khai có mang theo 14 chỉ vàng để trong cặp nhưng không ai biết, không ai thấy bà bỏ vàng vào cặp và cũng không ai chứng kiến ông T1., bà M. có lấy 14 chỉ vàng 24kara của bà A..

+ Vấn đề liên đới của bà Lê Thị M.: Ông T1. giữ xe và túi xách của bà

A. chứ bà M. không giữ, ngoài lời khai của bà A. cho rằng ông T1. đưa túi xách cho bà M. đem vào nhà thì không có chứng cứ nào khác để chứng minh là ông T1. có đưa túi xách của bà A. cho bà M. đem vào nhà nên không có cơ sở để buộc bà M. liên đới cùng ông T1. trả 14 chỉ vàng 24kara cho bà A. được. Từ những phân tích trên, đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015: Chấp nhận kháng cáo của ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M.; sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/DS-ST ngày 15/01/2021 của Tòa án nhân dân huyện T.. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Kim A. yêu cầu ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M. trả 14 chỉ vàng 24kara (9999), gồm: 01 dây chuyền vàng 05 chỉ, mặt 01 chỉ = 06 chỉ; 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ = 06 chỉ; 01 chiếc nhẫn 02 chỉ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định: [1] Về thủ tục tố tụng: Bà Lê Thị M. và ông Trần Văn T1. kháng cáo trong hạn luật định và có nộp tạm ứng án phí đầy đủ nên Hội đồng xét xử chấp nhận. [2] Tại cấp sơ thẩm: Bà Lê Thị Kim A. rút lại một phần yêu cầu khởi kiện, không yêu cầu bà M., ông T1. trả lại 02 bản chính tờ di chúc của Lê Quang H1., 05 thẻ cào Viettel mệnh giá 100.000 đồng/thẻ và 12 thẻ chăm sóc sức khỏe miễn phí. Xét đây là sự tự nguyện, không trái quy định của pháp luật, Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ xét xử đối với yêu cầu này là phù hợp và các đương sự không có kháng cáo nên đã có hiệu lực pháp luật.

Căn cứ vào tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án cũng như tại phiên tòa hôm nay:

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Trần Văn T1. và bà Lê Thị M.. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 01/2021/DS-ST ngày 15/01/2021 của Tòa án nhân dân huyện T., tỉnh An Giang.

Căn cứ vào các Điều 166, Điều 288 Bộ luật Dân sự năm 2015; các Điều 144, 147 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội về án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Kim A..

2. Buộc ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M. có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Lê Thị Kim A. 14 (mười bốn) chỉ vàng 24 kra (9999), gồm: 01 dây chuyền 05 chỉ, 01 mặt dây chuyền 01 chỉ, 02 chiếc nhẫn mỗi chiếc 03 chỉ và 01 chiếc nhẫn 02 chỉ.

3. Đình chỉ giải quyết yêu cầu của bà Lê Thị Kim A. đòi ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M. trả 02 bản chính tờ di chúc của Lê Quang H1.; 05 thẻ cào Viettel mệnh giá mỗi thẻ 100.000 đồng và 12 thẻ chăm sóc sức khỏe miễn phí.

4. Về án phí:

4.1. Án dân sự sơ thẩm:

- Bà Lê Thị Kim A. được nhận lại 1.408.000 đồng (Một triệu bốn trăm lẻ tám ngàn đồng) tiền tạm ứng án phí theo biên lai thu số 0000120 ngày 02/3/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T..

- Ông Trần Văn T1., bà Lê Thị M. phải cùng chịu 3.850.000 đồng (Ba triệu tám trăm năm mươi ngàn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

4.2. Án phí dân sự phúc thẩm:

- Ông Trần Văn T1. phải chịu 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng) án phí dân sự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0003229 ngày 19/01/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T..

- Bà Lê Thị M. phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) án phí dân sự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu số 0003228 ngày 19/01/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T..

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyên thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các điều 6, 7 và Điều 9 luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành được thực hiện theo qui định tại Điều 30 luật thi hành dân sự. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.