Bản án 34/2018/DS-ST — Tranh chấp đất đai về đòi đất cho mượn, cho sử dụng nhờ, lấn chiếm...

[1] Về thủ tục tố tụng:

[1.1] Quan hệ pháp luật: Theo đơn khởi kiện nguyên đơn yêu cầu Toà án huỷ hợp đồng cố đất ngày 03/10/2008 buộc bị đơn trả lại số vàng đã nhận. Do đó, quan hệ pháp luật được xác định là tranh chấp hợp đồng dân sự. Tòa án thụ lý giải quyết là đúng thẩm quyền theo quy định tại Khoản 3 Điều 26, Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[1.2] Bị đơn bà Lê Thị Thu H được Toà án triệu tập hợp lệ tham gia phiên toà sơ thẩm nhưng vắng mặt không có lý do, căn cứ Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự Toà án xét xử vắng mặt đối với bà Lê Thị Thu H.

[2] Xét thấy vào ngày 03 tháng 10 năm 2008, tại Uỷ ban nhân xã Trung Thạnh, huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ nguyên đơn và bị đơn xác lập giao dịch dân sự với nội dung: Bị đơn cố cho nguyên đơn phần đất thuộc thửa 636, tờ bản đồ số 06, diện tích 4.264m2 loại đất lúa, đất toạ lạc tại ấp B, xã C, huyện Cờ Đỏ, thành phố Cần Thơ với số vàng là 100 chỉ vàng 24K (loại vàng 10 tuổi), thời hạn cố là 5 năm (01/10/2008 – 01/10/2013), nguyên đơn đã giao 100 chỉ vàng 24K (loại vàng 10 tuổi) cho bị đơn và bị đơn cũng đã giao diện tích đất cho nguyên đơn canh tác. Do hiện tại hợp đồng đã quá thời hạn nhưng phía bị đơn không chuộc lại đất trả lại vàng cho nguyên đơn, nên nguyên đơn yêu cầu bị đơn nhận lại đất và trả lại số vàng đã nhận cho nguyên đơn.

[3] Xét quan hệ cầm cố đất giữa các đương sự Hội đồng xét xử thấy rằng, các đương sự không tuân thủ các quy định của Bộ luật dân sự về giao dịch cầm cố tài sản. Theo Điều 326 Bộ luật dân sự 2005 và Điều 309 Bộ luật dân sự 2015 quy định: “ Cầm cố tài sản là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ dân sự”.

[4] Hành vi đem đất cố cho người khác của bị đơn là vi phạm các quy định tại Điều 167 Luật Đất đai về Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; Quyền thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng quyền sử dụng đất; Quyền được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất. Căn cứ vào các quy định trên thì Nhà nước không có quy định cho phép người sử dụng đất có quyền cầm cố Quyền sử dụng đất.

[5] Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân, do Nhà nước quản lý, người sử dụng đất không phải là chủ sở hữu với đất đai đang sử dụng (chỉ được cấp QSDĐ), nên việc cầm cố đất giữa các đương sự là không đúng pháp luật về giao dịch cầm cố theo Bộ Luật Dân sự 2005 và các quyền của Luật Đất đai quy định như đã viện dẫn. Do đó, Hội đồng xét xử huỷ tờ cố đất lập ngày 03/10/2008 giữa các đương sự. Do giao dịch bị huỷ nên các đương sự có nghĩa vụ thực hiện theo Điều 137 Bộ luật dân sự 2005; Điều 131 Bộ luật dân sự 2015, bị đơn phải có nghĩa vụ hoàn trả lại cho nguyên đơn số vàng đã nhận là 100 chỉ vàng 24K, loại vàng 99,99%, đồng thời nguyên đơn có nghĩa vụ giao trả phần diện tích đất đã nhận cố cho bị đơn.

[6] Về án phí dân sự: Do yêu cầu của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí giá ngạch trên số vàng 100 chỉ vàng 24K, loại 99,99%, tương đương với số tiền 369.500.000 đồng (giá vàng tại thời điểm xét xử 3.695.000 đ/chỉ x 100 chỉ vàng 24K, loại 99,99% = 369.500.000 đồng). Nguyên đơn được nhận lại tiền tạm ứng án phí đã nộp theo quy định.