Bản án 329/2025/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

* Ông Trịnh Xuân C trình bày:

Thửa đất 908, tờ bản đồ số 06 diện tích 296m2 có địa chỉ tại số 73 phố V, tổ 8 phường V, quận L, thành phố Hà Nội có nguồn gốc là của bố mẹ để lại cho ông và vợ là bà Nguyễn Thị D. Ngày 22/7/2017, UBND quận L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản khác gắn liền với đất số CH 466256 (Số vào sổ cấp GCN 960/QĐ-UBND-2577).

Năm 1999 ông Trịnh Xuân C xây nhà ở trên đất được bố mẹ cho. Ngày 26/4/2011, UBND quận L cấp Giấy phép xây dựng số 1038/GPXD cho phép ông xây nhà 04 tầng trên diện tích 296m2.

Ngày 16/01/2023, Chủ tịch UBND quận L ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 29/QĐ - XPHC đối với ông Trịnh Xuân C, lý do: Ông C đã tự lắp công trình khung cột thép, xung quanh xây dựng tường, phía trên tường dựng hàng rào sắt, lợp mái tôn, diện tích 6,7m2 trên diện tích đất thuộc hệ thống khu dân cư, liền kề với thửa đất số 908, tờ bản đồ số 06 (là thửa đất của nhà ông C) tại tổ 8 phường V thời điểm sau năm 2017 đến trước ngày 30/12/2019.

Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 29/QĐ-XPHC căn cứ vào Biên bản vi phạm hành chính số 02/BB-VPHC ngày 10/01/2023 của UBND phường V nhưng ông C không hề biết và cũng không ký Biên bản vi phạm hành chính này. Quyết định số 29/QĐ-XPHC cũng căn cứ vào Kết luận nội dung tố cáo số 01/KL-UBND ngày 21/11/2022 của Chủ tịch UBND phường V là không có căn cứ và không đúng thực tế.

Ngày 21/06/2023 Chủ tịch UBND quận L ban hành Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 29 ngày 16/01/2023 lại càng không đúng. Ông Trịnh Xuân C khởi kiện đề nghị:

- Hủy Kết luận nội dung tố cáo số 01/KL-UBND ngày 22/11/2022 của Chủ tịch UBND phường V.

- Hủy Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc xử phạt vi phạm hành chính.

- Hủy Thông báo số 64/TB-UBND ngày 08/3/2023 của Chủ tịch UBND phường V về việc đôn đốc thực hiện Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 của UBND quận L.

- Hủy Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC ngày 21/6/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 29/QĐ - XPHC ngày 16/01/2023.

* Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận L trình bày:

- Về trình tự, thủ tục và thẩm quyền: Chủ tịch UBND quận L ban hành Quyết định số 29/QĐ - XPHC ngày 16/01/2023 về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Trịnh Xuân C là đúng thẩm quyền theo quy định tại khoản 2 Điều 38 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ (được sửa đổi bổ sung tại khoản 8 Điều 1 Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ), đúng trình tự thủ tục quy định tại khoản 1 Điều 66 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020).

- Về cơ sở pháp lý ban hành Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận L: Ngày 10/01/2023, UBND phường V đã lập Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai đối với ông Trịnh Xuân C, theo đó, ông Trịnh Xuân C có hành vi lấn, chiếm đất phi nông nghiệp với diện tích lấn, chiếm 6,7m2 (dưới 0,05 héc ta) tại khu vực đô thị (tổ 8, phường V, quận L, thành phố Hà Nội) quy định tại điểm a khoản 4, khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; cụ thể, ông Trịnh Xuân C đã tự ý lắp dựng khung cột thép, xung quanh xây dựng tường, phía trên tường dựng hàng rào sắt, lứt sắt vì kèo sắt, mái lợp tôn trên phân diện tích là hệ thông tiêu thoát nước trong khu dân cư, diện tích vi phạm 6,7m2.

Ngày 10/01/2023, UBND phường V có Tờ trình số 03/TTr-UBND về việc đề nghị xử lý vi phạm hành chính theo thẩm quyền đối với hành vi vi phạm của ông Trịnh Xuân C.

Ngày 16/01/2023, Chủ tịch UBND quận L đã ban hành Quyết định số 29/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Trịnh Xuân C. Theo đó, ông C bị xử phạt vi phạm hành chính vì đã thực hiện hành vi lấn đất phi nông nghiệp (rãnh thoát nước) tại khu vực đô thị và bị áp dụng hình thức xử phạt, biện pháp khắc phúc hậu quả là đúng với quy định tại điểm a khoản 4, khoản 5 và điểm a, điểm d khoản 7 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ;

Ngày 21/6/2023, Chủ tịch UBND quận L có Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC về việc điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023.

Chủ tịch UBND quận L ban hành Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 và Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC ngày 21/6/2023 là đúng quy định. Chủ tịch UBND quận L không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của ông Trịnh Xuân C.

* Chủ tịch và Ủy ban nhân dân phường V trình bày:

- Về công tác quản lý đất đai, quá trình quản lý sử dụng đất của UBND phường qua các thời kỳ tại vị trí đất đang xem xét:

Hồ sơ địa chính lưu giữ tại UBND phường V gồm có:

+ Sổ mục kê đất đai lập năm 1991-1992;

+ Bản đồ đo vẽ năm 1991-1992;

+ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 466256 được UBND quận L cấp ngày 27/02/2017 đối với thửa đất số 908, tờ bản đồ số 6, người sử dụng đất ông Trịnh Xuân C, bà Nguyễn Thị D (bản phôtô).

Nguồn gốc, quá trình hình thành, sử dụng và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

- Thửa đất của ông Trịnh Xuân C đã được cấp giấy chứng nhận

a) Vị trí thửa đất: Thửa đất của gia đình ông Trịnh Xuân C tại số 73 phố V mặt trước (phía Bắc) tiếp giáp với cống thoát nước chìm của khu dân cư; phía Đông tiếp giáp với ngõ 71 phố V; phía Tây tiếp giáp cống thoát nước của khu dân cư tổ 8 phường V; phía Nam giáp thửa đất số 909 của gia đình ông Trương Bá C.

b) Nguồn gốc và quá trình hình thành, sử dụng đất: Thửa đất có nguồn gốc đất ở của gia đình ông Trịnh Xuân C sử dụng trước ngày 18/12/1980.

Về hồ sơ địa chính lưu trữ: Sổ mục kê lập năm 1991-1992 thể hiện: Thửa đất 908, tở bản đồ số 6, diện tích 264m2, loại đất thổ cư, đăng ký tên chủ sử dụng đất ông Trịnh Xuân C. Bản đồ đo vẽ năm 1991-1992 lưu trữ trong hồ sơ địa chính thể hiện: Thửa đất số 908, tờ bản đồ số 06, diện tích 274m2.

Ngày 27/02/2017, UBND quận L cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số phát hành CH466256; số vào sổ cấp giấy chứng nhận 960/QĐ-UBND-2577 mang tên ông Trịnh Xuân C và bà Nguyễn Thị D: Thửa đất 908, tờ bản đồ số 6; Diện tích 296m2; Mục đích sử dụng: Đất ở đô thị; Thời hạn sử dụng: Lâu dài.

Theo Giấy chứng nhận đã cấp, trên thửa đất 908, tờ bản đồ số 6 có Công trình nhà ở riêng lẻ; Diện tích xây dựng 97,5m2; Diện tích sàn là: 387,7m2.

Theo hiện trạng sử dụng, trên thửa đất 908, tờ bản đồ số 6 có công trình gồm: 01 nhà B3, diện tích 105m2; 01 nhà G2, diện tích 36m2; 01 nhà G1 diện tích 20m2. Ngoài công trình trên đất, phía mặt tiếp giáp phố V, gia đình ông C có dựng cột sắt, lợp mái tôn, hiện có cửa hàng kinh doanh đang hoạt động

-Thửa đất là rãnh thoát nước:

a) Vị trí: Vị trí thửa đất đang xem xét phía Đông giáp ngõ 71 phố V, phía Tây giáp thửa đất số 907, phía Bắc giáp vỉa hè mặt phố V, phía Nam giáp thửa số 908, tờ bản đồ số 06 (thửa đất của ông Trịnh Xuân C và bà Nguyễn Thị D).

b) Nguồn gốc và quá trình hình thành, sử dụng đất: Thửa đất đang xem xét nguồn gốc là rãnh thoát nước chung của khu dân cư, tiếp giáp với thửa đất số 908, tờ bản đồ số 06 đã được UBND quận L cấp GCNQSD đất số CH 466256, chủ sử dụng: ông Trịnh Xuân C và bà Nguyễn Thị D.

Theo hồ sơ địa chính được lập những năm 1991-1992 còn lưu tại UBND phường, phần đất này không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền đánh số tờ, số thửa đất trên bản đồ.

Theo nội dung biên bản làm việc ngày 29/12/2021, cấp ủy tổ dân phố số 08, tổ dân phố số 09 cho biết: Liền kề thửa đất mà ông Trịnh Xuân C đang sử dụng là thửa đất ao số 907 của 05 hộ gia đình có nguồn gốc là đất ao được chia từ thời kỳ cải cách ruộng đất. Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, các hộ đã thống nhất bớt lại 01m chiều sâu thửa đất để làm rãnh thoát nước cho các hộ gia đình trong ngõ 03/95 phố V chảy ra hệ thống cống thoát nước chung do UBND phường quản lý (chảy ra chỗ vị trí 6,7m2).

Theo kết quả đo đạc của Công ty TNHH Khảo sát thiết kế và đo đạc địa chính H đo đạc, kiểm tra hiện trạng sử dụng đất của ông Trịnh Xuân C và bà Nguyễn Thị D. Phần diện tích đang xem xét có diện tích là 6,7m2 nằm ngoài diện tích đã được cấp GCNQSD đất của ông Trịnh Xuân C.

Trong quá trình đo đạc, ông Trịnh Xuân C không phối hợp xác định ranh giới, mốc giới, công ty TNHH Khảo sát thiết kế và đo đạc địa chính H xác định theo hiện trạng công trình bằng máy toàn đạc điện tử.

- Quá trình lấn chiếm rãnh thoát nước: Theo biên bản họp ngày 09/01/2023 về việc xin ý kiến khu dân cư xác định nguồn gốc, quá trình hình thành và thời điểm xây dựng công trình trên thửa đất đang xem xét (phần diện tích lấn chiếm ngoài GCNQSD đất của ông Trịnh Xuân C), thời điểm ông Trịnh Xuân C xây dựng công trình vi phạm là năm 2017.

Hiện trạng công trình trên thửa đất đang xem xét có:

+ 01 lán tạm có kết cấu khung cột thép, xung quanh xây tường 110 bổ trụ 333x333; cao 3,8m.

+ 02 bức tường xây: Bức tường thứ nhất dài: 1,68m; cao 3,8m; Trụ tường cao 2,2m. Bức tường hai dài 0,55m; cao 1,7m; trụ tường dài 0,45m; cao 2,2m.

+ 02 hai cửa cuốn: cửa cuốn thứ nhất dài 2,6m; cao 3,5m. Cửa cuốn thứ hai: 3,1m; cao 3,5m.

+ Phía trên tường dựng hàng rào sắt, lưới sắt vì kèo sắt, mái lợp tôn; nền lát gạch đỏ.

Căn cứ GCNQSD đất số CH 466256 do UBND quận L cấp ngày 27/02/2017 đối với thửa đất số 908, tờ bản đồ số 06.

Căn cứ kết quả kiểm tra, đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 18/11/2022, Tổ xác minh xác định phần diện tích đất theo nội dung đơn tố cáo có diện tích 6,7m2 nằm ngoài diện tích đất đã được cấp GCNQSD đất cho ông Trịnh Xuân C, nguồn gốc là đất sử dụng vào mục đích công cộng (mương thoát nước). Hiện ông Trịnh Xuân C đang tự sử dụng và lắp dựng công trình khung cột thép, mái tôn như hiện trạng đã nêu. UBND phường không có tài liệu lưu trữ về thời điểm ông Trịnh Xuân C tự sử dụng đất và lắp dựng công trình.

- Trách nhiệm quản lý nhà nước của UBND phường đối với vị trí đất đang xem xét: Sau khi tiếp nhận Đơn kiến nghị ngày 10/10/2022 của bà Trương Thị H, UBND phường đã kiểm tra, xác minh làm rõ nội dung kiến nghị tố cáo và ban hành Kết luận tố cáo số 01/KL-UBND ngày 21/11/2022 đối với ông Trịnh Xuân C về hành vi lấn đất công, địa chỉ tại số 73 phố V, tổ 8, phường V. Nội dung đơn tố cáo là tố cáo đúng.

UBND phường đã lập biên bản vi phạm hành chính, trình UBND quận L ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi lấn đất của ông Trịnh Xuân C theo quy định tại điểm a khoản 4 và khoản 5 Điều 14 Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ.

Ngày 16/01/2023, UBND quận L đã ban hành Quyết định số 29/QĐ-XPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Trịnh Xuân C.

UBND phường đã tống đạt Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 đến ông Trịnh Xuân C và ban hành Thông báo số 64/TB-UBND ngày 08/3/2023 (lần 01), Thông báo số 72/TB-UBND ngày 14/3/2023 (lần 02); Thông báo số 78/TB-UBND ngày 20/3/2023 (lần 3) về việc đôn đốc ông Trịnh Xuân C thực hiện Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023.

UBND phường luôn chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong suốt quá trình giải quyết nội dung tố cáo của công dân cũng như đề xuất UBND quận ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sai phạm của ông Trịnh Xuân C.

Tại phiên tòa sơ thẩm, người khởi kiện giữ nguyên yêu cầu hủy Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc xử phạt vi phạm hành chính và Quyết định số 276/QĐ- BSXPHC ngày 21/6/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023.

Người khởi kiện rút yêu cầu hủy Kết luận nội dung tố cáo số 01/KL-UBND ngày 22/11/2022 của Chủ tịch UBND phường V và Thông báo số 64/TB-UBND ngày 08/3/2023 của Chủ tịch UBND phường V bởi hai văn bản không phải là quyết định hành chính theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 296/2024/HC-ST ngày 10/9/2024, Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định: Căn cứ khoản 1, 2 Điều 3, Điều 30, khoản 4 Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 116, Điều 204, Điều 206 Luật Tố tụng hành chính; Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2020; Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật xử lý vi phạm hành chính; Nghị định số 04/2022/NĐ-CP ngày 06/01/2022 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, tài nguyên nước và khoáng sản, khí tượng thủy văn, đo đạc và bản đồ; Nghị quyết số 19/2021/NQ-HĐND ngày 10/12/2021 của Hội đồng nhân dân thành phố quy định mức tiền phạt đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai ở nội thành Hà Nội; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, Xử:

1. Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Trịnh Xuân C về yêu cầu hủy các quyết định hành chính:

- Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc xử phạt vi phạm hành chính.

- Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC ngày 21/06/2023 của Chủ tịch UBND quận L về việc điều chỉnh, bổ sung Quyết định số 29/QĐ-XPHC.

2. Về án phí sơ thẩm: Ông Trịnh Xuân C được miễn án phí hành chính sơ thẩm.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn thông báo quyền kháng cáo của những người tham gia tố tụng theo quy định của pháp luật.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 23/9/2024, ông Trịnh Xuân C có đơn kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, hủy bỏ Quyết định số 29/QĐ-XPHC ngày 16/01/2023 và Quyết định số 276/QĐ-BSXPHC ngày 21/06/2023 của Chủ tịch UBND quận L vì gia đình ông không vi phạm quy định về đất đai.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người khởi kiện là ông Trịnh Xuân C giữ nguyên kháng cáo.

Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của ông Trịnh Xuân C trình bày quan điểm: Gia đình ông Trịnh Xuân C không có hành vi vi phạm các quy định về đất đai. Diện tích 6,7 m2 được làm theo giấy phép xây dựng; được xây trên rãnh nước chung để gia đình ông làm lối ra vào, tránh mùi hôi thối, ngập lụt (Khu vực gia đình ông C sinh sống cũng có hộ khác làm như vậy và không bị xử phạt). Biên bản xử phạt vi phạm hành chính được lập tại nơi xảy ra vi phạm, không có mặt ông C; có 2 biên bản và nội dung các biên bản không thống nhất; ông C không đọc, không nghe nội dung biên bản. Luật sư đề nghị Hội đồng xét xử hủy 02 quyết định hành chính như yêu cầu của người khởi kiện.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội: Theo kết quả thẩm định tại chỗ thì tổng diện tích đất gia đình ông Trịnh Xuân C đang sử dụng là 325,9 m2, chênh lệch 29,9 m2 so với diện tích đất vợ chồng ông C được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã thu thập được trong hồ sơ vụ án bác yêu cầu khởi kiện của ông Trịnh Xuân C là đúng. Tại phiên tòa phúc thẩm, không có tình tiết gì mới, đề nghị Hội đồng xét xử bác kháng cáo của ông Trịnh Xuân C; giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào kết quả tranh tụng, các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên tòa, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 241, khoản 1 Điều 349 Luật Tố tụng hành chính; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

1. Bác kháng cáo của ông Trịnh Xuân C; Giữ nguyên quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 296/2024/HC-ST ngày 10/9/2024 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội.

2. Về án phí hành chính phúc thẩm: Ông Trịnh Xuân C được miễn án phí hành chính phúc thẩm.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.