Bản án 326/2022/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện ngày 06/01/2021 và trong quá trình giải quyết ông Đặng Văn N (nguyên đơn) trình bày:

Ông Đỗ Văn P là cháu của vợ ông. Ông khởi kiện ông P đòi lại diện tích đất 260,1 m2 tại thửa đất số 57, tờ bản đồ số 22; tọa lạc tại ấp BV, xã PT, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. Nguồn gốc đất tranh chấp là của cha ông là cụ Đặng Văn H (đã chết) để lại cho ông.

Nguyên nhân tranh chấp: năm 1978, ông và bà A (vợ ông) có cho bà Lê Thị Á cất nhà ở nhờ trên đất này, có thỏa thuận bằng miệng là ở mãn đời bà Á. Cùng năm 1978, vợ chồng ông Đỗ Văn P, bà Lê Thị Th (bà Thân em ruột bà Á) đến ở chung nhà với bà Á. Năm 2009, bà Á chết, ông P tiếp tục ở cho đến nay. Ngày 18/11/2020, ông kiện ông P đòi đất. Ủy ban nhân dân (viết tắt là UBND) xã PT hòa giải ông P đồng ý trả cho ông phần đất có chiều ngang 4,4 m dài hết đất (khoảng 18 m), do trên đất có 01 căn nhà vệ sinh nên ông P yêu cầu ông hỗ trợ tiền xây lại nhà vệ sinh khác số tiền 1.500.000 đồng, ông đã giao tiền, ông P đã giao đất cho ông xong. Sau đó, ngày 24/12/2020 ông P không đồng ý tiếp tục giao nữa.

Ngày 11/8/2022, ông N thay đổi yêu cầu khởi kiện đòi ông P trả diện tích 118,3 m2 (ngang 07m dài 18m) diện tích đất còn lại ông N không tranh chấp.

Bà Nguyễn Thị A trình bày: thống nhất với yêu cầu của ông N.

Tại Biên bản lấy lời khai ngày 10/3/2021, ông Đỗ Văn P (bị đơn) trình bày:

Ông là em rể bà Lê Thị Á (đã chết năm 2009), bà Á không có chồng con, vợ ông tên Lê Thị Th (em ruột bà Á – đã chết). Nguồn gốc đất ông N tranh chấp với ông là của ông N đã bán cho bà Á năm 1982, diện tích 05 cao, giá 4.000 đồng, có làm giấy tay, bà Á có đăng ký đất này hay không ông không biết. Vợ chồng ông sống chung nhà với bà Á đến năm 2009 bà Á chết. Năm 2012, ông được nhà hảo tâm xây dựng cho một căn nhà “đại đoàn kết” trên đất. Nay ông không đồng ý khởi kiện của nguyên đơn.

Người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông Đỗ Văn P là anh Đỗ Văn H trình bày:

Cha anh là ông Đỗ Văn P (đã chết ngày 22/4/2022), mẹ anh là bà Lê Thị Th (đã chết 1992), cha mẹ anh có 03 người con tên Đỗ Văn H, Đỗ Hoàng A, Trần Kim L. Mẹ anh có 02 người con riêng là chị Trần Kim Ng, Trần Kim H. Bà Á không có chồng, con. Không còn cha mẹ.

Về nguồn gốc đất tranh chấp là của vợ chồng ông N. Năm 1982, vợ chồng ông N đã bán cho bà Á (dì ruột của ông) diện tích đất là 05 cao trong đó có phần đất tranh chấp, (chỉ nói bán 05 cao đất không nói bao nhiêu mét vuông), bà Á kê khai đứng tên Sổ mục kê. Sau khi mua được đất thì bà Á cất nhà tạm ở chung với ông P, bà Th (cha mẹ anh). Đến ngày 24/10/2012, Khách sạn Đan Thi xây cho ông P căn nhà “đại đoàn kết” trên đất này, bên ông N không có ý kiến gì cả. Hiện nhà “đại đoàn kết” một phần nằm trên tổng diện tích của thửa 57. Tại phiên hòa giải của UBND xã PT, ông P đồng ý cho ông N diện tích đất ngang 4,4 m, dài hết đất (khoảng 18 m) có nhà vệ sinh của ông P trên đất nên ông N bồi thường cho ông P trị giá nhà vệ sinh số tiền 1.500.000 đồng. Hai bên giao đất, giao tiền xong nhưng với điều kiện là ông N phải cho P được đi qua trên đất ông N để ra đường công cộng, ông N đồng ý nhưng sau khi nhận đất ông N kéo lưới B40 rào đất không cho ông P đi nên ông P không đồng ý trả đất nữa, tiền 1.500.000 đồng ông P chưa trả lại cho ông N.

Nay cha anh mẹ anh chết, anh đại diện cho gia đình không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông N.

Bà Ch, ông Th, chị Đ, anh Ng trình bày:

Ranh giới đất tranh chấp giữa ông N với ông P về bản đồ có lấn sang đến của các đương sự nhưng diện tích không đáng kể. Tuy nhiên, về hiện trạng ranh đất thực tế ranh giới đất của các bên đã được xác định rõ ràng bằng hàng rào nên các đương sự không tranh chấp.

Tại Bản án số 84/2022/DS-ST ngày 29-8-2022 của Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu đã quyết định:

Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Văn N đối với ông Đỗ Văn P (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông P).

Buộc ông Đỗ Văn P (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông P) có nghĩa vụ di dời 01 nhà tạm (nhà bếp), cột cây, vách tôn, mái tôn trả lại cho ông Đặng Văn N và Nguyễn Thị A diện tích đất 118,3 m2, thửa 57, tờ bản đồ số 22, có tứ cận: phía Đông giáp: đất ông P đang sử dụng dài 18,90 m; phía Tây giáp: thửa 58, dài 17,76 m; phía Nam giáp: thửa 85, dài 5,56 m + 1,45 m; phía Bắc giáp: đường đất dài 07 m. Đất tọa lạc ấp BV, xã PT, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh.

Ông Nguyễn Văn N và bà Nguyễn Thị A được quyền sử dụng diện tích 118,3 m2, thửa 57, tờ bản đồ số 22, tọa lạc ấp BV, xã PT, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh và sở hữu các tài sản gắn liền với đất gồm: 01 nhà vệ sinh ngang 1,8 m dài 02 m; 02 bụi chuối và 01 cây trâm.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.

- Ngày 13/9/2022, anh H kháng cáo: Không đồng ý khởi kiện của nguyên đơn.

- Ngày 29/9/2022, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh kháng nghị về cách tuyên án vì do ông P chết nhưng Tòa án không buộc những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông P mà buộc ông P có nghĩa vụ là gây khó khăn trong công tác thi hành án, bản án sơ thẩm tuyên ông N, bà A được quyền sử dụng diện tích 118,3 m2 đất thửa 57, tờ bản đồ số 22 nhưng không tuyên câu “các đương sự có quyền liên hệ với các cơ quan chức năng làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là thiếu sót”.

*Tại phiên tòa phúc thẩm:

- ÔngTuấn đại diện cho anh H trình bày: Giữ nguyên yêu cầu kháng cáo của anh H.

- Ông N giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.

Ông Tuấn trình bày tranh luận:

- Về chứng cứ: phía nguyên đơn không có giấy tờ gì về đất này, không đăng ký, cho bà Á ở đậu không có giấy tờ, khi bà Á chết năm 2009 ông cũng không kiện đòi lại đất, khi ông P được xây “nhà tình thương” ông N cũng không tranh chấp, ông N đã bán cho bà Á vào năm 1982 hai bên có làm giấy tay.

- Tại Biên bản hòa giải của UBND xã PT, ông P đồng ý trả lại ông N một phần đất ngang 4,4 m x dài hết đất và yêu cầu bồi thường nhà vệ sinh trên đất, hai bên đã giao nhận xong. Lý do ông P đồng ý trả đất cho ông N với điều kiện ông N cho ông P được sử dụng lối đi trên đất ông N làm lối đi chung, sau khi nhận đất ông N rào lối đi lại, ông N đã vi phạm thỏa thuận giữa các bên. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận khởi kiện của ông N do không có đầy đủ chứng cứ đòi đất.

- Ông N trình bày: Vợ chồng ông không có bán đất cho bà Á, khi P trả đất ông vẫn để cho ông P đi lại trên đất, chỉ rào một phần chứ ông không có vi phạm thỏa thuận.

* Ý kiến của Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh:

- Về tố tụng: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án đã thực hiện đúng quy định pháp luật. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định pháp luật.

- Về nội dung: Giữ nguyên kháng nghị Kháng nghị số 22/QĐ-VKS-DS ngày 29/9/2022 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự; sửa bản án sơ thẩm theo kháng nghị của Viện trưởng, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh và chấp nhận một phần kháng cáo của phía bị đơn, chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc người kế thừa quyền và nghĩa vụ của bị đơn trả cho nguyên đơn diện tích đất ngang 4,4 m x dài hết đất như thỏa thuận tại Biên bản hòa giải của UBND xã PT.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến Đại diện Viện Kiểm sát, xét kháng cáo của đương sự, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Cấp sơ thẩm buộc ông P (người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông P) trả đất cho ông N, bà Anh là tuyên không rõ ràng, gây khó khăn cho công tác thi hành án, buộc ông N có nghĩa vụ bồi thường cây lâu năm cho một mình anh H là không đúng mà phải bồi thường cho tất cả những người kế thừa quyền và nghĩa vụ của ông P. Ngoài ra, cấp sơ thẩm không tuyên quyền liên hệ đến cơ quan nhà nước để đăng ký đất là thiếu sót, kháng nghị của Viện trưởng, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh là có căn cứ được Hội đồng xét xử chấp nhận điều chỉnh cách tuyên cho phù hợp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn khoản 1 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Chấp nhận một phần kháng cáo của anh Đỗ Văn H;

Chấp nhận Kháng nghị số 22/QĐ-VKS-DS ngày 29/9/2022 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh.

Sửa một phần Bản án Dân sự sơ thẩm số 84/2022/DS-ST ngày 29 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh.

Căn cứ vào Điều 166 của Bộ luật Dân sự; Điều 166 của Luật Đất đai; Điều 157, 165 của Bộ luật Tố tụng dân sự và điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 4 Điều 26, khoản 2 Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Đặng Văn N đối với ông Đỗ Văn P.

1.1. Buộc người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Đỗ Văn P gồm: anh Đỗ Văn H, anh Đỗ Hoàng A, chị Trần Kim Ng, chị Trần Kim L, chị Trần Kim H phải có nghĩa vụ trả cho ông Đặng Văn N và Nguyễn Thị A diện tích đất 77,6 m2, trong thửa 57, tờ bản đồ số 22, tọa lạc ấp BV, xã PT, huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh. Tứ cận: Đông giáp: đất ông P đang sử dụng dài 18,40 m; Tây giáp: thửa 58, dài 17,76 m; Nam giáp: thửa 85; dài 1,45 m + 2,96 m; phía Bắc giáp: đường đất dài 4,4 m (có sơ đồ kèm theo).

Các đương sự căn cứ vào quyết định của bản án này liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý đất đai để đăng ký, đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

1.2. Ông Nguyễn Văn N và bà Nguyễn Thị A được quyền sở hữu các tài sản gắn liền với đất gồm: 01 nhà vệ sinh ngang 1,8m x dài 02 m; 02 bụi chuối và 01 cây trâm.

1.3. Buộc ông Đặng Văn N và bà Nguyễn Thị A có nghĩa vụ thanh toán giá trị 02 bụi chuối và 01 cây trâm cho anh Đỗ Văn H, anh Đỗ Hoàng A, chị Trần Kim Ng, chị Trần Kim L, chị Trần Kim H số tiền 420.000 (bốn trăm hai mươi nghìn) đồng. Ghi nhận ông N đã thanh toán giá trị nhà vệ sinh trên đất cho ông P số tiền 1.500.000 đồng xong.

4. Chi phí xem xét thẩm định tại chỗ, đo đạc thực tế và định giá: Buộc anh Đỗ Văn H, anh Đỗ Hoàng A, chị Trần Kim Ng, chị Trần Kim L, chị Trần Kim H phải nộp số tiền 5.625.000 đồng (năm triệu sáu trăm hai mươi lăm nghìn) đồng để trả lại cho ông Đặng Văn N.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 Bộ luật Dân sự.

5. Về án phí dân sự sơ thẩm: anh Đỗ Văn H, Đỗ Hoàng A, chị Trần Kim Ng, chị Trần Kim L, chị Trần Kim H phải chịu 300.000 (ba trăm nghìn) đồng.

6. Về án phí phúc thẩm: các đương sự không phải chịu. Hoàn trả cho anh Đỗ Văn H số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm anh H đã nộp theo Biên lai thu tiền số 0025002 ngày 09/12/2022 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh.

7. Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

8. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.