Bản án 322/2024/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 15/12/2020 của nguyên đơn - ông Lê Văn T và lời khai của nguyên đơn trong quá trình tham gia tố tụng như sau:

Ông yêu cầu ông Lê Văn T1 nay ông T1 đã chết nên ông yêu cầu những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông T1 đang sử dụng phần đất trước đây ông T1 đã lấn chiếm của ông trả lại cho ông. Cụ thể phần đất qua đo đạc thực tế diện tích 147,7 m2, có tứ cạnh như sau: chiều ngang giáp với đường bê tông là 2,7 m, chiều ngang phía sau hậu là 2,35 m, chiều dài 59,2 m. Ngoài ra, ông yêu cầu phía ông T1 bồi thường tiền đất đắp lại con mương trên phần đất tranh chấp là 15.000.000 đồng.

Về nguồn gốc: Nguồn gốc đất tranh chấp này là của mẹ ruột ông tên Lâm Thị S1 khai phá. Ông ở chung với bà S1, sau năm 1975 người anh của ông tên Lê Văn T5 cưới vợ nên bà S1 cho ông T5 mượn phần đất trên cất nhà ở. Ông T5 làm nhà ở được mấy tháng thì dỡ nhà đi đến huyện U, tỉnh Cà Mau. Bà S1, ông và vợ ông sử dụng phần đất này đến khoản năm 1991 thì bà S1 đi kê khai, đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên Lâm Thị Ú1 (Lâm Thị S1). Khoảng năm 2007 âm lịch thì bà S1 chết nên phần đất này để lại cho vợ chồng ông sử dụng cho đến nay.

Trong quá trình sử dụng thì ông có xin cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2009, đứng tên hộ gia đình của ông. Quá trình sử dụng đất, giữa ông và ông Lê Văn T1 có xảy ra tranh chấp ranh đất, có thưa ra chính quyền ấp M giải quyết. Ngày 28 tháng 3 năm 2020, chính quyền ấp M, xã V có giải quyết cho bên ông với ông Lê Văn T1 thỏa thuận cậm trụ đá làm ranh và có lập biên bản xác định phần đất tranh chấp cho ông T1. Sau khi thỏa thuận cậm ranh xong thì ông T1 thuê xáng cuốc con mương trên phần đất tranh chấp rộng ra thêm 7 tất về phía bên đất ông nên ông sợ sạt lở. Từ đó, ông yêu cầu ông T1 trả đất và bồi thường tiền đắp lại con mương trên phần đất tranh chấp.

Ý kiến trình bày của bị đơn – ông Lê Văn T1 và ông Phan Văn S đại diện theo ủy quyền của những người thừa kế quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị đơn trình bày:

Nguồn gốc đất tranh chấp là của bác ông Lê Văn T1 tên Nguyễn Văn N3 cho ông T1 vào khoảng năm 1975. Khi ông N3 cho ông T1 không làm giấy tờ, cũng không có đo đạc, chỉ có chỉ ranh một bên giáp với đất ông Lâm Văn T6 và một bên giáp đất ông Lê Văn T5 (anh ruột ông T, hiện đã sang đất lại cho ông T đang sử dụng). Quá trình sử dụng đất, ông T1 có đi kê khai, đăng ký và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu vào năm nào ông T1 không nhớ. Đến năm 2009, thì ông T1 được đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho đến nay. Quá trình sử dụng phần đất này thì giữa ông T1 và ông T có tranh chấp ranh đất nhiều lần, lần cuối cùng là vào ngày 28 tháng 3 năm 2020 chính quyền địa phương có cho hai bên thỏa thuận cậm ranh đất và có lập biên bản thỏa thuận. Sau đó, ông T1 có múc con mương giáp với đất ông T thì xảy ra tranh chấp đến nay. Ông T1 không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông T.

Sau khi bị đơn – ông Lê Văn T1 mất, những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông T1 ủy quyền cho ông Phan Văn S đại diện trình bày vẫn giữ nguyên ý kiến trình bày nêu trên của ông T1.

Bà Ngô Thị L (vợ ông T1) có yêu cầu Tòa án công nhận phần đất chiều ngang giáp lộ 2,7 m, chiều ngang phía sau là 2,35 m, chiều dài 59,2 m cho phía ông T1 và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho ông Lê Văn T đối với phần đất này.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 21/2023/DS-ST ngày 29/6/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu đã quyết định:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T về việc yêu cầu những người thừa kế quyền và nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 trả lại phần đất có diện tích 147,7m2, thuộc 01 phần các thửa số 70, 76, tờ bản đồ số 28 và thửa 1520 tờ bản đồ số 3; đất tọa lạc tại ấp M, xã V, huyện P, tỉnh Bạc Liêu. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T về việc yêu cầu người thừa kế quyền và nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 bồi thường số tiền 15.000.000 đồng.

2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị L; Hủy một phần các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070874 đối với diện tích 55,1m2 thuộc 01 phần thửa 76, tờ bản đồ số 28; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070873 đối với diện tích 48,2m2 thuộc 01 phần thửa 70, tờ bản đồ số 28 và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070871 đối với diện tích 44,4m2 thuộc 01 phần thửa 1520, tờ bản đồ số 3 do ông Lê Văn T và bà Nguyễn Thị N đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất có vị trí số đo như sau:

- Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T1, có độ dài 59,2m;

- Hướng Tây giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T có độ dài 59,2m;

- Hướng Nam giáp đường bê tông ấp M, có độ dài 2,7m;

- Hướng Bắc giáp đất ông Lê Văn T, có độ dài 2,35m.

Công nhận phần đất nêu trên thuộc quyền sử dụng của những người thừa kế quyền và nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 là bà Ngô Thị L; anh Lê Văn T2; chị Lê Thị H; anh Lê Văn B; chị Lê Thị N1; chị Lê Thị L1; anh Lê Văn N2; chị Lê Thị Út . Bà Ngô Thị L; anh Lê Văn T2; chị Lê Thị H; anh Lê Văn B; chị Lê Thị N1; chị Lê Thị L1; anh Lê Văn N2; chị Lê Thị Ú được quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, về án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.

Ngày 12/7/2023, nguyên đơn - ông Lê Văn T kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm nêu trên, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yê cầu khởi kiện của ông.

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, không rút đơn kháng cáo. Các bên đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

- Bà Nguyễn Thị N là đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày nội dung kháng cáo như sau: Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T; không chấp nhận yêu cầu của bà L, lý do: Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết không căn cứ trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chính quyền đã cấp cho các bên; hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông T làm ông T mất diện tích 147,7m2 ; phía bị đơn dùng xe cuốc đào mương trên diện tích đất của ông T và nhổ cây kiểng, hoa màu do ông T trồng trên đất của ông T.

- Ông Phan Văn S đại diện cho bà L và những người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của bị đơn trình bày ý kiến: Bản án sơ thẩm đã giải quyết đúng pháp luật, kháng cáo của nguyên đơn là không có căn cứ, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Tại phần tranh luận: Các bên đương sự vẫn giữ nguyên ý kiến đã trình bày trên, không ai tranh luận.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến:

+ Về tố tụng: Trong giai đoạn phúc thẩm, Thẩm phán, thư ký và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Các bên đương sự đã thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

+ Về nội dung: Bản án dân sự sơ thẩm đã giải quyết đúng pháp luật, yêu cầu kháng cáo của bị đơn là không có cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

- Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T1, dài 59,2m;

- Hướng Tây giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T, dài 59,2m;

- Hướng Nam giáp đường bê tông ấp M, dài 2,7m;

- Hướng Bắc giáp đất ông Lê Văn T, dài 2,35m;

Diện tích đất tranh chấp 147,7m2; thuộc 01 phần các thửa số 70, 76 tờ bản đồ số 28 và thửa 1520 tờ bản đồ số 3.

Theo biên bản thẩm định, đo đạc đất tranh chấp thể hiện trên phần đất tranh chấp có 01 phần con mương chiều ngang (từ lộ đi vào)1,3m, chiều ngang sau hậu 1,8m chiều dài 34,5m, chiều sâu 03 đoạn là 1m; 1,2m và 1,3m; có hàng rào của ông Lê Văn T1 chiều ngang 2,7m, cao 2,1m; ông Lê Văn T1 trồng gồm: 17 cây chuối, 04 bụi bông trang, 01 hàng cây bình bát; ông Lê Văn T trồng gồm: 06 cây dừa mới trồng; 01 cây nhãn trồng 6-7 năm; 01 cây mai mới trồng và 01 hàng cây bình bát.

Tại phiên tòa sơ thẩm, phía nguyên đơn là ông T cùng vợ là bà Nguyễn Thị N xác định ngày 28/3/2020 vợ chồng ông cùng ông T1 đã thống nhất lấy hàng rào của ông Lê Văn T1 để phân chia ranh đất giữa hai bên, từ mí hàng rào trở về phía ông T1 là đất thuộc quyền sử dụng của ông T1; cây nhãn và cây mai của bà N trồng không nằm trên phần đất tranh chấp. Như vậy, có cơ sở xác định phía nguyên đơn - ông T, bà N không sử dụng phần đất tranh chấp.

Do đó, bản án sơ thẩm đã xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông T về việc yêu cầu những người thừa kế quyền, nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 trả lại phần đất có diện tích 147,7m2 thuộc 01 phần các thửa số 70, 76 tờ bản đồ số 28 và thửa 1520 tờ bản đồ số 3 mà chấp nhận yêu cầu của bà Ngô Thị L, hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Lê Văn T tại các thửa số 70, 76 tờ bản đồ số 28 và thửa 1520 tờ bản đồ số 3 với diện tích 147,7m2 (thực chất là hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với phần diện tích đất tranh chấp 147,7m2 và công nhận phần đất nêu trên thuộc quyền sử dụng của những người thừa kế quyền và nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 là có cơ sở. Các bên đương sự được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để cấp đổi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất như đã nhận định trên và cơ quan có thẩm quyền thực hiện nhiệm vụ công vụ theo qui định của Luật đất đai.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án;

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn – ông Lê Văn T, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 21/2023/DS-ST ngày 29/6/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bạc Liêu về nội dung.

1.1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T về việc yêu cầu những người kế thừa kế quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn T1 trả lại phần đất có diện tích 147,7m2, thuộc 01 phần các thửa số 70, 76, tờ bản đồ số 28 và thửa 1520 tờ bản đồ số 3; đất tọa lạc tại ấp M, xã V, huyện P, tỉnh Bạc Liêu. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T về việc yêu cầu người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn T1 bồi thường số tiền 15.000.000 đồng.

1.2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ngô Thị L; Hủy một phần các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gồm: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070874 đối với diện tích 55,1m2 thuộc 01 phần thửa 76, tờ bản đồ số 28; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070873 đối với diện tích 48,2m2 thuộc 01 phần thửa 70, tờ bản đồ số 28 và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số QO 070871 đối với diện tích 44,4m2 thuộc 01 phần thửa 1520, tờ bản đồ số 3 do ông Lê Văn T và bà Nguyễn Thị N đứng tên trên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất có vị trí số đo như sau:

- Hướng Đông giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T1, có độ dài 59,2m;

- Hướng Tây giáp phần đất không tranh chấp của ông Lê Văn T có độ dài 59,2m;

- Hướng Nam giáp đường bê tông ấp M, có độ dài 2,7m;

- Hướng Bắc giáp đất ông Lê Văn T, có độ dài 2,35m.

Công nhận phần đất nêu trên thuộc quyền sử dụng của những người kế thừa quyền, nghĩa vụ của ông Lê Văn T1 là bà Ngô Thị L; anh Lê Văn T2; chị Lê Thị H; anh Lê Văn B; chị Lê Thị N1; chị Lê Thị L1; anh Lê Văn N2; chị Lê Thị Út .

Bà Ngô Thị L; anh Lê Văn T2; chị Lê Thị H; anh Lê Văn B; chị Lê Thị N1; chị Lê Thị L1; anh Lê Văn N2; chị Lê Thị Ú cũng như nguyên đơn được quyền đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đăng ký để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định pháp luật.

1.3. Về chi phí thẩm định, định giá, phô tô hồ sơ cấp đất là 2.093.880 đồng; do yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T không được chấp nhận nên ông T phải chịu toàn bộ chi phí trên. Ông Lê Văn T đã dự nộp số tiền 3.750.000 đồng, chi hết 2.093.880 đồng, số tiền còn lại là 1.656.120 đồng đã hoàn lại cho ông T.

1.4. Án phí dân sự sơ thẩm: Do yêu cầu khởi kiện của ông Lê Văn T không được chấp nhận nên ông T phải chịu án phí về việc đòi lại quyền sử dụng đất là 300.000 đồng và án phí về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại không được chấp nhận là 750.000 đồng. Ông Lê Văn T đã nộp tạm ứng án phí số tiền 600.000 đồng theo biên lai thu số 0009846 ngày 30/12/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Phước Long được đối trừ; Buộc ông T có nghĩa vụ phải nộp thêm số tiền 450.000 đồng.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Ông Lê Văn T thuộc trường hợp người cao

tuổi, được xét miễn án phí dân sự phúc thẩm.

3. Trường hợp bản án, quyết định thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014) thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014), thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự (sửa đổi, bổ sung năm 2014).

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.