vanban.org

Bản án 32/2020/HS-ST — Hình sự

TAND TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh Tuyên án 10/01/2020 Hình sự Sơ thẩm
Tên đương sự đã được mã hóa
Tải về
Tòa tuyên

Tuyên bố: Nguyễn Viết D phạm tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

Xử phạt: Nguyễn Viết D 42 (Bốn mươi hai) tháng tù, thời hạn tù tính từ thời điểm bắt bị cáo đi chấp hành án phạt tù. Án xử công khai sơ thẩm có mặt bị cáo, đại diện theo ủy quyền của bị hại báo quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng … Xem nguyên văn phần Quyết định

Tóm lược tự động từ phần Quyết định
chỉ mang tính tham khảo
Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo
  • Tranh chấp gì? án hình sự — "Nguyễn Viết D - phạm tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ (điều 260 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của BLHS năm 2015)"
  • Tòa quyết gì? Tuyên bố: Nguyễn Viết D phạm tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.
  • Căn cứ chính? Điều 51 Bộ luật Hình sự; NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự
toµ ¸n nh©n d©n thµnh phè h¹ long

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

tØnh qu¶ng ninh
B¶n ¸n sè: 32/2020/HS-ST
Ngµy: 10-01-2020
Nh©n danh

N íc céng hßa x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam

Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè h¹ long tØnh Qu¶ng Ninh

Thµnh phÇn Héi ®ång xÐt xö s¬ thÈm gåm cã:

ThÈm ph¸n - Chñ täa phiªn tßa: Bà Lê Thanh Tâm

C¸c héi thÈm nh©n d©n: - ¤ng Lại Ngọc Hà

- Bà Hồ Thị L

Th ký phiªn tßa: Bµ Nguyễn Minh Thương - Thư ký Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè H¹ Long.

§¹i diÖn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n thµnh phè H¹ Long tham gia phiªn tßa: Ông Trần M Tiến - KiÓm s¸t viªn.

Ngµy 10 th¸ng 01 n¨m 2020 t¹i trụ sở Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè H¹ Long, xÐt xö s¬ thÈm công khai vô ¸n h×nh sù sơ thẩm thô lý sè 22/2020/HSST ngµy 04 th¸ng 12 n¨m 2019 theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 31/2020/QĐXXST-HS ngày 26 tháng 12 năm 2019 ®èi víi bÞ c¸o:

Hä vµ tªn: Nguyễn Viết D; Sinh ngµy 09 th¸ng 02 n¨m 1984 t¹i tỉnh Thanh Hóa. N¬i cư trú: thôn 5, xã Th, thành phố T, tỉnh Thanh Hóa; NghÒ nghiÖp: Không; Tr×nh ®é v¨n hãa: 6/12; D©n téc: Kinh; Giới tính: nam; T«n gi¸o: Kh«ng; Quèc tÞch: ViÖt Nam; Con «ng: Nguyễn Viết L vµ bµ: Dương Thị H1. Vî: Dương Thị Hiền và cã 01 (Một) con; TiÒn ¸n: Ngày 12/3/2018 bị TAND Tp H xử phạt 18 tháng tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma T1y”, ngày 26/02/2019 chấp hành xong hình phạt tù. TiÒn sù: Kh«ng. Hiện áp dụng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú 59 ngày, kể từ ngày 05/12/2019. Cã mÆt.

* BÞ h¹i: Bùi Văn T1, sn 1989; Nơi cư trú: thôn Phú Nông, xã L2, huyện Đ, tỉnh Thái Bình. Người đại diện theo ủy quyền của bị hại: chị Trần Thị H2 (là vợ anh T1), sn 1990. Nơi cư trú: thôn Phú Nông, xã L2, huyện Đ, tỉnh Thái Bình. Có mặt.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án: 1./ Dương Đình M, sn 1986; Nơi cư trú: thôn 7, xã Th, thành phố T, tỉnh Thanh Hóa. Vắng mặt, có đơn xin xử vắng mặt. 2./ Công ty cổ phần xây dựng và thương mại B. §Þa chØ: tổ 48B, phường C, Tp C1, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, có đơn xin xử vắng mặt.

* Người làm chứng: 1./ Nguyễn Quang T2, sn 1987. Nơi cư trú: thôn 7, xã Q, huyện Q1, tỉnh Nghệ An. Có mặt; 2./ Linh Trung K, sn 1988. Nơi cư trú: thôn Đất Đỏ, xã D, huyện B2, tỉnh Quảng Ninh. Vắng mặt, không có lý do;

NỘ I DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Kho¶ng 21giê 30phót ngµy 12/6/2019 Nguyễn Viết D không cã giÊy phÐp l¸i xe theo quy ®Þnh, ®iÒu khiÓn xe m«t« BKS 36D1-264.18 (của anh Dương Đình M) đi với vận tốc 40-45km/h đến gần giữa đường trong khuân viên khu nghỉ dưỡng FLC thuộc khu 7, phường H3, Tp H, tỉnh Quảng Ninh theo hướng quốc lộ 18 về phía khu biệt thự 6A, khi đến khu vực để xe máy của cán bộ nhân viên, D đã đi xe lấn sang phần đường của xe ngược chiều, tới khu vực ngã 3, quan sát thấy phía trước ngược chiều có 2 xe mô tô đi gần như song song với tốc độ bình thường, do nghĩ đó là xe ôtô vì bị đèn rọi chói vào mắt, D điều khiển xe tránh sang bên phải theo chiều đi của mình nhưng vì khoảng cách quá gần nên đã đâm vào xe môtô BKS 14T8-0583 (của Công ty cổ phần xây dựng và thương mại B) do Bùi Văn T1 điều khiển đi phía bên phải khiến người và xe bị trượt ngã ra đường, D bị thương nhẹ còn anh T1 được đưa đi cấp cứu.

Biªn b¶n kh¸m nghiÖm hiÖn tr êng ngµy 12/6/2019 thể hiện: đường hai chiều, mặt đường rải bê tông nhựa phẳng, chiều rộng lòng đường 4,95m, không có vạch sơn phân chia thành hai phần đường riêng biệt; theo hướng từ Quốc lộ 18 đi khu biệt thự 6A, phía trước nơi xảy ra tai nạn có lỗi rẽ phải đi khu biệt thự 6B, phía sau nơi xảy ra tai nạn có lối rẽ trái đi Quốc lộ 18. Xe mô tô 14T8-0583 dổ nghiêng sang phải, đầu xe quay về hướng Quốc lộ 18 và chếch sang phải. Trên mặt đường có vết trượt, xước hướng từ quốc lộ 18 đến khu biệt thự 6A dài 3,6m rộng nhất 0,65m hơi chếch sang phải; xe mô tô BKS 36D1-264.18 đổ nghiêng sang trái đầu xe quay về phiá khu biệt thự 6A; trên mặt đường có đám máu không rõ hình, kt (0,55x0,5)m.

Biªn b¶n kh¸m ph ¬ng tiÖn liªn quan ®Õn tai n¹n giao thông xe môtô BKS 36D1-264.18, nhãn hiệu Honda Wave RSX màu trắng xám: Về kỹ thuật an toàn phương tiện, hệ thống lái liên kết chắc chắn; phanh trước, phanh sau đầy đủ, kiểm tra thấy có tác dụng. Tình trạng xe bị hư hỏng do tai nạn. Biªn b¶n kh¸m ph ¬ng tiÖn liªn quan ®Õn tai n¹n xe môtô BKS 14T8-0583, nhãn hiệu Honda WaveS màu đen xám: Về kỹ thuật an toàn phương tiện: hệ thống lái liên kết chắc chắn, phanh trước, phanh sau đầy đủ bộ phận, kiểm tra thấy có tác dụng, xe bị hư hỏng do tai nạn.

Vật chứng: xe m«t« 14T8-0583 đã trả cho chủ sở hữu Công ty cổ phần xây dựng và thương mại B.

B¶n kÕt luËn gi¸m ®Þnh ph¸p y vÒ th ¬ng tÝch sè 459/19/TgT ngày 22/8/2019 cña Trung t©m ph¸p y - Së y tÕ Qu¶ng Ninh kÕt luËn Bùi Văn T1: Chấn thương sọ não, tổn thương: Đụng dập nhu mô não trùy trán, thùy thái dương trái và thùy đỉnh hai bên, tụ máu dưới màng cứng đã điều trị nội khoa 31%; gãy xương trán và xương đỉnh hai bên 09%; di chứng liệt tứ chi mức độ nhẹ 62%; sẹo vết thương vùng thái dương đỉnh phải 01%; trấn thương gãy kín 1/3 giữa xương đòn trái, hiện tại chưa phẫu thuật kết hợp xương đòn trái 10%. Kết luận: Căn cứ vào bảng tỷ lệ tổn thương cơ thể ban hành kèm theo Thông tư số 20/2014/TT-BYT ngày 12/6/2014 của Bộ y tế, tỷ lệ tổn thương cơ thể hiện tại là 75%.

Giấy chứng nhận thương tích ngày 22/11/2019 của Bệnh viện đa khoa tỉnh - Sở y tế Quảng Ninh thể hiện: ông Bùi Văn T1, lý do vào viện: hôn mê sau tai nạn.

Biên bản định giá tài sản số 137/BBĐG ngày 03/8/2019 của Hội đồng định giá tài sản Tp H kết luận: Chi phí khôi phục lại tình trạng ban đầu của xe môtô BKS 36D1-264.18 nhãn hiệu Honda Wave RSX màu trắng xám, sản xuất năm 2014 là 1.335.000đ (Một triệu ba trăm ba mươi lăm nghìn đồng); Chi phí khôi phục lại tình trạng ban đầu của xe môtô BKS BKS 14T8-0583, nhãn hiệu Honda Wave S màu đen xám, sản xuất năm 2010 là 3.135.000đ (Ba triệu một trăm ba mươi lăm nghìn đồng);

C¸o tr¹ng sè 374/CT-VKSHL ngµy 29/11/2019 ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n thµnh phè H¹ Long truy tè Nguyễn Viết D vÒ téi “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo điểm a kho¶n 2 §iÒu 260 Bé luËt h×nh sù.

T¹i phiªn toµ ®¹i diÖn ViÖn kiÓm s¸t nh©n d©n thµnh phè H¹ Long gi÷ nguyªn quan ®iÓm truy tè vµ ®Ò nghÞ Héi ®ång xÐt xö ¸p dông điểm a kho¶n 2 §iÒu 260; ®iÓm s kho¶n 1, 2 §iÒu 51; điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự xö ph¹t bÞ c¸o Nguyễn Viết D tõ 36 đến 42 tháng tù; Căn cứ Điều 48 Bộ luật hình sự, Điều 590 Bộ luật dân sự buộc bị cáo bồi thường cho bị hại 281.963.000đ; Căn cứ khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: tuyên trả Dương Đình M xe môtô BKS 36D1264.18.

Bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội như nội dung vụ án đã nêu, việc bị truy tố và đưa ra xét xử là đúng người đúng tội không oan, đã được thực hiện các quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật; được giải thích về việc công bố bản án trên Cổng thông tin điện tử. Bị cáo khai đã được Sở giao thông vận tải thành phố Hồ Chí Minh cấp Giấy phép lái xe hạng A1 nhưng mất do nước lũ cuốn trôi là do sợ phải chịu trách nhiệm, thực tế bị cáo không có giấy phép lái xe. Khi điều khiển xe 36D1-264.18 của anh Dương Đình M, bị cáo không sử dụng chất kích thích, đi với vận tốc 40-45km/h, tai nạn xảy ra do lỗi vô ý đi lấn sang phần đường bên trái gây tai nạn, bị cáo hoàn toàn xin chịu trách nhiệm và chấp nhận bồi thường 281.963.000đ.

BÞ h¹i Bùi Văn T1 có lời khai thể hiện: anh bị thương nặng, không nhớ diễn biến vụ tai nạn, xe mô tô BKS 14T8-0583 của chủ sở hữu Công ty cổ phần xây dựng và thương mại B. Đại diện theo ủy quyền của bị hại - chị Trần Thị H2 có lời khai thể hiện: quá trình điều tra gia đình đã nhận bồi thường 5.000.000đ (Năm triệu đồng) và yêu cầu bị cáo phải bồi thường thêm 267.053.000đ, cụ thể: Chi phí hợp lý cho việc cứu chưa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe: 109.805.000đ; thu nhập thực tế bị mất của bị hại: 58.100.000đ; thu nhập thực tế bị mât của người chăm sóc: 32.098.000đ; bồi thường tổn thất về tinh thần: 67.050.000đ, tại phiên tòa bổ sung yêu cầu bị cáo bồi thường tiền thuốc, viện phí 14.910.000đ. Tổng số tiền yêu cầu bị cáo phải bồi thường là: 281.963.000đ.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Dương Đình M có lời khai thể hiện: xe môtô BKS 36D1-264.18 nguồn gốc mua của anh Đỗ Thành C3 (thôn Quyết Thắng 2, xã X, huyện X1, tỉnh Thanh Hóa) có giấy mua bán viết tay với giá 10.000.000đ (Mười triệu đồng) để công nhân đi lại chở vật liệu trong công trường, anh không biết việc D lấy xe môtô đi vào ngày 12/6/2019, anh không yêu cầu bồi thường do xe chỉ bị hư hỏng nhẹ, đề nghị được nhận lại anh chiếc xe này. Anh Đỗ Thành C3 có lời khai phù hợp lời khai của anh Dương Đình M.

§¹i diÖn theo ủy quyền cña Công ty cổ phần xây dựng và thương mại B có lời khai thể hiện: chiếc xe môtô BKS 14T8-0583 giao cho công nhân đi làm, Công ty đã nhận lại xe và không yêu cầu bồi thường dân sự.

Người làm chứng Nguyễn Quang T2, Linh Trung K có lời khai thể hiện việc tiếp nhận thông tin và chứng kiến vụ tai nạn phù hợp với nội dung vụ án.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa. Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an thành phố H, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân thành phố H, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự, bảo đảm các quyền, nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng, không có khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng là hợp pháp.

Về chứng cứ xác định có tội: Lời khai nhận hành vi phạm tội của bị cáo về việc đi lấn sang làn đường bên trái, không đảm bảo an toàn gây hậu quả làm anh T1 bị thương nặng phù hợp với các tài liệu chứng cứ điều trị bệnh của bị hại, phù hợp lời khai của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đến vụ án, người làm chứng, phù hợp với s¬ ®å hiÖn tr êng vụ tai nạn giao thông, biªn b¶n kh¸m nghiÖm hiÖn tr êng vụ tai nạn giao thông, các biªn b¶n kh¸m ph ¬ng tiÖn liªn quan ®Õn tai n¹n giao thông, bản ảnh hiện trường, bản ảnh khám nghiệm phương tiện, bản kết luận giám định pháp y về thương tích và giấy chứng nhận thương tích.

Như vậy, đủ cơ sở kết luận: Kho¶ng 21giê 30phót ngµy 12/6/2019 Nguyễn Viết D không cã giÊy phÐp l¸i xe theo quy ®Þnh, ®iÒu khiÓn xe m«t« BKS 36D1-264.18 đi với vận tốc 40-45km/h trong khuân viên khu nghỉ dưỡng FLC thuộc khu 7, phường H3, Tp H, tỉnh Quảng Ninh theo hướng quốc lộ 18 về phía khu biệt thự do đi nhanh và lấn sang phần đường của xe ngược chiều đã đâm vào xe môtô BKS 14T8-0583 do Bùi Văn T1 điều khiển khiến anh T1 bị tổn thương cơ thể 75%.

Tội danh và hình phạt được tại khoản 2 Điều 260 Bộ luật hình sự:

“1. Người nào tham gia giao thông đường bộ mà vi phạm quy định về an toàn giao thông đường bộ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm:

a) Không có giấy phép lái xe theo quy định”

Tính chất mức độ, hành vi phạm tội: Hành vi điều khiển xe môtô không có giấy phép lái xe gây nguy hiểm cho chính bản thân bị cáo và những người tham gia giao thông khác, mất mất trật tự án toàn xã hội, vi phạm pháp luật, xâm phạm nghiêm trọng tới sức khỏe của con người được pháp luật bảo vệ. Vì vậy, cần phải cách ly bị cáo một thời gian mới có tác dụng giáo dục riêng và phòng ngừa C3.

Tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và hướng xử lý: Ngày 12/3/2018 Nguyễn Viết D bị TAND Tp H xử phạt 18 tháng tù về tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” chưa được xóa án tích mà lại thực hiện hành vi phạm tội về tội rất nghiêm trọng do vô ý nên phải chịu tình tiết tăng nặng “tái phạm” quy định tại điểm h khoản 1 Điều 52 BLHS.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; đã bồi thường được 1 phần nhỏ thiệt hại nên được áp dụng điểm s khoản 1, 2 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Bị hại đã nhận bồi thường 5.000.000đ và yêu cầu bị cáo tiếp tục bồi thường 281.963.000đ, bị cáo chấp nhận; dù đã bồi thường 1 phần trách nhiệm dân sự nhưng số tiền này chưa đủ để bị cáo được áp dụng tình tiêt giảm nhẹ quy định tại điểm b khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự.

Về phần bồi thường dân sự: người có quyền lơi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án không yêu cầu, Hội đồng xét xử không xem xét.

Về vật chứng: xe môtô BKS 14T8-0583 đã trả lại chủ sở hữu, HĐXX không đề cập. Xe môtô BKS 36D1-264.18 của chủ sở hữu Dương Đình M xin được nhận lại, HĐXX chấp nhận.

Về hình phạt bổ sung: bị cáo không có thu nhập ổn định nên không áp dụn.

Về án phí: Bị cáo phải chịu theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên.

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ điểm a khoản 2 Điều 260; điểm s khoản 1, 2 Điều 51; điểm h khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự.

Tuyên bố: Nguyễn Viết D phạm tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ”.

Xử phạt: Nguyễn Viết D 42 (Bốn mươi hai) tháng tù, thời hạn tù tính từ thời điểm bắt bị cáo đi chấp hành án phạt tù.

Căn cứ điểm d khoản 1 Điều 125 Bộ luật tố tụng hình sự: Hủy bỏ Lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú số 03/2019/LCĐKNCT-TA ngày 04/12/2019 của Tòa án nhân dân thành phố H.

Căn cứ điểm b khoản 3 Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự: Trả lại anh Dương Đình M 01 (Một) xe môtô nhãn hiệu Honda Wave RSX màu trắng - xám BKS 36D1-264.18 (Tình trạng như Biên bản giao nhận vật chứng số 82/BB-THA ngày 06/01/2020 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố H).

Căn cứ khoản 1 Điều 48 Bộ luật hình sự; Điều 357, Điều 584 và Điều 590 Bộ luật dân sự: Buộc bị cáo Nguyễn Viết D phải bồi thường cho bị hại Bùi Văn T1 (Người đại diện hợp pháp của người bị hại: chị Trần Thị H2) 281.963.000đ (Hai trăm tám mốt triệu chín trăm sáu mươi ba nghìn đồng). Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật bên được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án, mà bị cáo chưa thi hành thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả (lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 357 Bộ luật dân sự).

Căn cứ Điều 331; Điều 333; khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Buộc bị cáo chịu 200.000đ (Hai trăm nghìn đồng) án phí hình sự sơ thẩm và 14.098.000đ (Mười bốn triệu không trăm chín mươi tám nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Án xử công khai sơ thẩm có mặt bị cáo, đại diện theo ủy quyền của bị hại báo quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan vắng mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được hoặc niêm yết bản án.

Tr êng hîp b¶n ¸n, quyÕt ®Þnh ® îc thi hµnh theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 2 LuËt Thi hµnh ¸n d©n sù th× ng êi ® îc thi hµnh ¸n d©n sù, ng êi ph¶i thi hµnh ¸n d©n sù cã quyÒn tháa thuËn thi hµnh ¸n, quyÒn yªu cÇu thi hµnh ¸n, tù nguyÖn thi hµnh ¸n hoÆc bÞ c ìng chÕ thi hµnh ¸n theo quy ®Þnh t¹i c¸c §iÒu 6, 7 vµ 9 LuËt Thi hµnh d©n sù; thêi hiÖu thi hµnh ¸n ® îc thùc hiÖn theo quy ®Þnh t¹i §iÒu 30 LuËt thi hµnh ¸n d©n sù.

Cỡ chữ