Bản án 319/2021/HS-PT — Hình sự

NHÂN A

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành"phần"Hội"đồng"xét"xử"phúc"thẩm"gồm"có:"

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông!Nguyễn!Văn!Hậu.

Các Thẩm phán: 1.!Ông!Bùi!Đức!Nam;! !

!

!

!

2.!Ông!Vũ!Hoài!Nam.

Thư ký phiên tòa:!Bà!Nguyễn!Huyền!Trân!-!Thư!ký!tòa!án.!

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa:!Ông!Nguyễn!Thanh!Thuận!-!Kiểm!sát!viên.!

Ngày!27!tháng!10!năm!2021,!tại!trụ!sở!Tòa!án!nhân!dân!Thành!phố!Hồ! Chí!Minh,!xét!xử!phúc!thẩm!công!khai!vụ!án!hình!sự!thụ!lý!số!272/2021/TLPT-HS!ngày!05/7/2021!đối!với!bị!cáo!Ong!Đức!A,!do!có!kháng!nghị!của!Viện!trưởng! Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đối!với!Bản!án!hình!sự!sơ!thẩm!số! 35/2021/HSST,!ngày!12/5/2021!của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí! Minh.!

Bị cáo không kháng cáo, bị kháng nghị:!

Ong Đức A;! sinh! năm! 1990,! tại! tỉnh! Sóc! Trăng;! Thường! trú! tại! 995/118/13!Đường!C,!Phường!D,!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh;!chỗ!ở!tại! 751/38B/15! Đường! C,! Phường! E,! Quận! B,! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh;! nghề! nghiệp!không;! trình!độ!văn!hóa! lớp!10/12;!quốc!tịch! Việt! Nam;! dân! tộc! Hoa;! giới!tính!nam;!tôn!giáo!không;!con!ông!Ong!Văn!F!và!bà!Châu!Ghệt!G;!có!vợ!là! Trương!Thị!Ngọc!H!và!02!con,!lớn!nhất!sinh!năm!2014,!đứa!nhỏ!sinh!năm!2017;! tiền!sự:!không;!Tiền!án:!Ngày!21/4/2015!bị!Tòa!án!nhân!dân!cấp!cao!tại!Thành! phố!Hồ!Chí!Minh!xử!phạt!06!năm!18!ngày!tù!về!tội!“Giết!người”.!Bị!cáo!chưa! thi!hành!xong!phần!án!phí!và!phần!bồi!thường!cho!gia!đình!bị!hại.!

Bị! cáo! bị! tạm! giam! từ! ngày! 27/6/2018! đến! ngày! 20/7/2018;! Từ! ngày! 20/7/2018!đến!ngày!17/11/2020!được!áp!dụng!biện!pháp!bắt!buộc!chữa!bệnh;!bị! cáo!tại!ngoại,!có!mặt.!

Người!bào!chữa:!Ông!Vũ!Thanh!Hà!là!Luật!sư!của!Văn!phòng!luật!sư!Vũ! Thanh!Hà,!thuộc!Đoàn!luật!sư!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!bào!chữa!cho!bị!cáo! theo!chỉ!định,!có!mặt.! Người!đại!diện!hợp!pháp!của!bị!cáo:!Bà!Trương!Thị!Ngọc!F,!sinh!năm! 1992;!trú!tại!751/38B/15!Đường!C,!Phường!E,!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh! là!vợ!của!bị!cáo,!đại!diện!theo!pháp!luật,!có!mặt.! !

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo!các!tài!liệu!có!trong!hồ!sơ!vụ!án!và!diễn!biến!tại!phiên!tòa,!nội!dung! vụ!án!được!tóm!tắt!như!sau:! Khoảng!21!giờ!ngày!27/6/2018,!tại!đầu!hẻm!958!đường!J,!Phường!I,!Quận! B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!Công!an!Quận!B!bắt!quả!tang!Nguyễn!Thanh!G! đang!bán!cho!Nguyễn!Văn!H!01!gói!ma!túy!đá!giá!300.000!đồng.!! Tại! Cơ! quan! điều! tra! Nguyễn! Thanh! G! khai! nhận! khoảng! 19! giờ! ngày! 27/6/2018,!sau!khi!nhận!được!điện!thoại!của!H!hỏi!mua!ma!túy!đá!thì!G!gọi!điện! thoại!cho!Ong!Đức!A!hỏi!mua! ma!túy!của!A,!do!bận!nên!A!hẹn!22!giờ!cùng! ngày!mới!giao!ma!túy!được.!Sau!đó!G!gọi!điện!thoại!cho!Chiêm!Thành!K!hỏi! mua!01!gói!ma!túy!đá!với!giá!200.000!đồng!thì!K!đồng!ý.!Đến!20!giờ!cùng!ngày! G!đến!958!đường!J,!Phường!I,!Quận!B!gặp!K!và!nhận!gói!ma!túy!đem!về!phòng! trọ!lấy!một!ít!sử!dụng,!số!còn!lại!đem!đến!hẻm!958!Lò!Gốm!bán!cho!H!thì!bị! phát!hiện.! Từ! lời! khai! của! G! về! nguồn! gốc! ma! túy,! khoảng! 22! giờ! 30! phút! ngày! 27/6/2018,!Công!an!Quận!B!phát!hiện!Chiêm!Thành!K!tại!đầu!hẻm!963!đường!J! nên!bắt!giữ!K!và!thu!giữ!của!K!01!gói!nylon,!bên!trong!có!chứa!tinh!thể!không! màu.!Đến!22!giờ!50!phút!ngày!27/6/2018,!Công!an!Quận!B!phát!hiện!Ong!Đức! A!đang!dừng!xe!gắn!máy!biển!số!83P1-109.93!tại!bãi!đất!trống!kế!bên!nhà!số! 001!lô!B1,!chung!cư!Lò!Gốm.!Công!an!tiến!hành!kiểm!tra!thì!phát!hiện!trong!hộc! bửng! xe! phía! bên! trái! có! 01! gói! ma! túy! đá! nên! thu! giữ! và! giao! cho! Công! an! Phường!11,!Quận!B!xử!lý.! Tại!Cơ!quan!điều!tra!Ong!Đức!A!khai!nhận:!Khoảng!19!giờ!38!phút!ngày! 27/6/2018,!sau!khi!nhận!được!điện!thoại!của!Nguyễn!Thanh!G!hỏi!mua!01!gói! ma!túy!đá!với!giá!600.000!đồng!thì!A!lấy!gói!ma!túy!để!vào!trong!hộc!bên!trái! ngay!bửng!xe!máy!biển!số!83P1-109.93,!rồi!điều!khiển!chiếc!xe!này!đến!tại!bãi! đất!trống!kế!bên!nhà!số!001!lô!B1,!chung!cư!Lò!Gốm!để!bán!cho!G!thì!bị!Công! an!kiểm!tra!bắt!giữ.!A!khai!nguồn!gốc!ma!túy!là!do!A!mua!từ!một!người!tên!H! (không!rõ!lai!lịch)!để!bán!lại!kiếm!lời.! Tại!Kết!luận!giám!định!số:!1136/KLGĐ-H!ngày!04/7/2018!của!Phòng!Kỹ! thuật!hình!sự!-!Công!an!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đã!kết!luận:!“Tinh!thể!không! màu!trong!01!gói!nylon!được!niêm!phong!bên!ngoài!có!chữ!ký!ghi!tên!Nguyễn! Tấn!Phương!(Điều!tra!viên),!Trần!Chiều!Hòa!(người!chứng!kiến),!dấu!vân!tay! của!Ong!Đức!A!và!hình!dấu!Công!an!Phường!11,!Quận!B!gửi!đến!giám!định!là! ma!túy!ở!thể!rắn,!có!khối!lượng!0,5931gam,!loại!Methamphetamine.!

Ngày!06/7/2018,!Cơ!quan!điều!tra!Công!an!Quận!B!ra!Quyết!định!khởi!tố! vụ!án!hình!sự!số!183/QĐKTVAHS-MT,!khởi!tố!bị!can!đối!với!Nguyễn!Thanh! G,!Chiêm!Thành!K!và!Ong!Đức!A!về!tội!“Mua!bán!trái!phép!chất!ma!túy”.!!

Tại! bản! án!hình! sự!sơ! thẩm! số! 92/2018/HS-ST! ngày! 09/11/2018,!Tòa! án! nhân!dân!Quận!B!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đã!tuyên!phạt!Nguyễn!Thanh!G!07! năm!06!tháng!tù,!Chiêm!Thành!K!08!năm!06!tháng!tù!cùng!về!tội!“Mua!bán!trái! phép!chất!ma!túy”.!

Riêng!Ong!Đức!A!trong!quá!trình!điều!tra!vụ!án!có!biểu!hiện!tâm!thần!nên! Cơ!quan!điều!tra!Công!an!Quận!B!đã!ra!Quyết!định!trưng!cầu!giám!định!pháp!y! về!tình!trạng!sức!khỏe!và!tâm!thần!đối!với!Ong!Đức!A!(Quyết!định!trưng!cầu! giám!định!số!508!ngày!02/7/2018).!

Tại!bản!kết!luận!giám!định!pháp!y!tâm!thần!số!2787/KLGĐ!ngày!10/7/2018! của!Trung!tâm!pháp!y!tâm!thần!khu!vực!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!–!Bộ!Y!tế!đã! kết!luận:!

1. Về!y!học:!

-!Trước!và!trong!khi!thực!hiện!hành!vi!vi!phạm,!đối!tượng!có!rối!loạn!nhân! cách!và!hành!vi!thực!tổn!sau!chấn!thương!sọ!não!(F07.8-ICD10).!

-!Sau!khi!thực!hiện!hành!vi!vi!phạm!và!cho!đến!hiện!tại,!đối!tượng!có!biểu! hiện!suy!nhược!cơ!thể!sau!chấn!thương!sọ!não!(F01-ICD10).!

2.!Về!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi:!

-!Trước!và!trong!khi!thực!hiện!hành!vi!vi!phạm,!đối!tượng!có!hạn!chế!khả! năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi.!

-!Tình!trạng!tâm!thần!hiện!tại!của!đối!tượng!là!chưa!thể!làm!việc!được!với! Cơ!quan!điều!tra.!

-!Do!đó!đề!nghị!áp!dụng!điều!trị!bắt!buộc!tại!Viện!Pháp!y!tâm!thần!trung! ương!Biên!Hòa!để!ổn!định!tình!trạng!sức!khỏe!hơn,!sau!đó!sẽ!làm!việc!trực!tiếp! với!Cơ!quan!điều!tra.!

Ngày!19/7/2018!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh! ra!Quyết!định!áp!dụng!biện!pháp!bắt!buộc!chữa!bệnh!đối!với!Ong!Đức!A.!Ngày! 20/7/2018,!Công!an!Quận!B!ra!Quyết!định!tạm!đình!chỉ!điều!tra!vụ!án!hình!sự,! Quyết!định!tạm!đình!chỉ!điều!tra!bị!can!và!đưa!Ong!Đức!A!đi!chữa!bệnh!bắt! buộc!tại!Viện!Pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa.!

Ngày!09/9/2020!Viện!Pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa!ra!thông!báo! về!tình!trạng!của!Ong!Đức!A!đã!ổn!định,!không!cần!thiết!áp!dụng!biện!pháp!bắt! buộc!chữa!bệnh!(Thông!báo!số!544/TB-VPYTW).!

Tại! Kết! luận! giám! định! pháp! y! tâm! thần! số! 601/KLBB-VPYTW,! ngày! 29/10/2020!của!Viện!pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa!–!Bộ!Y!tế,!đối!với! Ong!Đức!A!sau!thời!gian!điều!trị!bắt!buộc,!đã!kết!luận:! ! -!Bị!bệnh:!Suy!nhược!cơ!thể!sau!chấn!thương!sọ!não/Rối!loạn!nhân!cách! và!hành!vi!thực!tổn!do!chấn!thương!sọ!não!(F07.8-ICD.10).! ! -!Hiện!tại!bệnh!đã!ổn!định,!không!cần!thiết!điều!trị!bắt!buộc!nữa.!Đương! sự!có!đủ!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi!để!làm!việc!với!cơ!quan!pháp! luật.! ! -! Đề! nghị! Viện!kiểm! sát!nhân!dân!Quận!B! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh!ra! Quyết!định!đình!chỉ!điều!trị!bắt!buộc!cho!đương!sự.! ! Ngày!06/11/2020!Viện!kiểm!sát!nhân!dân!Quận!B!ra!Quyết!định!đình!chỉ! thi!hành!biện!pháp!bắt!buộc!chữa!bệnh.!Đến!ngày!10/11/2020,!Cơ!quan!điều!tra! ra!quyết!định!phục!hồi!điều!tra!vụ!án!hình!sự!và!quyết!định!phục!hồi!điều!tra!bị! can.! ! Tại!bản!án!hình!sự!sơ!thẩm!số!35/2021/HSST,!ngày!12/5/2021!của!Tòa!án! nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đã!quyết!định:! Căn!cứ!khoản!1!Điều!251;!điểm!h!khoản!1!Điều!52;!điểm!q,!s!khoản!1! Điều!51!và!Điều!50!của!Bộ!luật!hình!sự!năm!2015,!sửa!đổi!bổ!sung!năm!2017.! Xử!phạt!Ong Đức A 03!(Ba)!năm!tù!về!tội!“Mua!bán!trái!phép!chất!ma! túy”.!Thời!hạn!tù!tính!từ!ngày!bắt!bị!cáo!chấp!hành!án,!được!trừ!đi!thời!gian!tạm! giam!từ!ngày!27/6/2018!đến!ngày!20/7/2018.! Ngoài!ra,!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!còn!tuyên!xử!lý!vật!chứng,!tuyên!nghĩa!vụ! nộp!án!phí!và!quyền!kháng!cáo!của!bị!cáo.!! Sau!khi!xét!xử!sơ!thẩm,!vào!ngày!11/6/2021!Viện!trưởng!Viện!kiểm!sát! nhân! dân! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh! ra! Quyết! định! kháng! nghị! phúc! thẩm! số! 36/QĐ-VKS,! với! nội! dung! bản! án! hình! sự! sơ! thẩm! số! 35/2021/HS-ST! ngày! 12/5/2021!của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!đã!vi!phạm! nghiêm!trọng!thủ!tục!tố!tụng!trong!điều!tra,!truy!tố!và!xét!xử!vụ!án,!cụ!thể:! ! -! Căn! cứ! Kết! luận! giám! định! pháp! y! tâm! thần! số! 2787/KLGĐ! ngày! 10/7/2018!của!Trung!tâm!pháp!y!tâm!thần!khu!vực!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!–! Bộ!y!tế!và!Kết!luận!giám!định!pháp!y!tâm!thần!sau!thời!gian!điều!trị!bắt!buộc!số! 601/KLBB-VPYTW!của!Viện!pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa!–!Bộ!y!tế! kết!luận:!Bị!cáo!Ong!Đức!A!là!người!có!nhược!điểm!về!tâm!thần.!Do!đó!bị!cáo! A! thuộc! trường! hợp! cơ! quan! có! thẩm! quyền! tiến! hành! tố! tụng! phải! chỉ! định! người!bào!chữa!cho!bị!cáo!trong!trường!hợp!bị!cáo!không!mời!người!bào!chữa,! theo!quy!định!tại!điểm!b!khoản!1!Điều!76!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!năm!2015.! Đồng!thời!theo!quy!định!tại!khoản!2!Điều!448!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!năm!2015! thì!Cơ!quan!điều!tra!phải!đảm!bảo!có!người!bào!chữa!tham!gia!tố!tụng!từ!khi!xác! định!được!người!có!hành!vi!nguy!hiểm!cho!xã!hội!mắc!bệnh!tâm!thần!hoặc!bệnh! khác!làm!mất!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi…! ! -!Trung!tâm!trợ!giúp!pháp!lý!nhà!nước!đã!có!Văn!bản!từ!chối!cử!người! thực!hiện!trợ!giúp!pháp!lý!cho!bị!cáo!A,!do!bị!cáo!không!thuộc!diện!được!trợ! giúp! pháp! lý.! Viện! kiểm! sát! nhân! dân! Quận! B! và! Tòa! án! nhân! dân! Quận! B! không!yêu!cầu!Đoàn!Luật!sư!cử!người!bào!chữa!cho!bị!cáo!A!là!vi!phạm!điểm!a! khoản!2!Điều!76!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!năm!2015.! !

-!Đơn!xin!từ!chối!Luật!sư!bào!chữa!ghi!ngày!17/10/2020!có!chữ!ký!của! cha,!mẹ!và!vợ!của!bị!cáo!A,!điểm!chỉ!của!bị!cáo!A!(A!khai!không!biết!chữ)!được! lập!vào!thời!điểm!vụ!án!đang!tạm!đình!chỉ!và!bị!cáo!A!đang!bắt!buộc!chữa!bệnh! nên!không!đảm!bảo!tính!có!căn!cứ!và!hợp!pháp.!

-!Bị!cáo!A!là!người!dân!tộc!Hoa!và!khai!không!biết!đọc,!viết!tiếng!Việt! nhưng!cấp!sơ!thẩm!chưa!làm!rõ!bị!cáo!có!trình!độ!học!vấn!10/12!mà!lại!không! biết!viết!tiếng!Việt.!Trường!hợp!bị!cáo!không!nghe,!hiểu!tiếng!Việt!và!có!yêu! cầu!người!phiên!dịch!thì!cần!thực!hiện!theo!quy!định!tại!Điều!29!Bộ!luật!tố!tụng! hình!sự!năm!2015.! !

-!Bản!án!hình!sự!sơ!thẩm!số!35/2021/HS-ST!ngày!12/5/2021!của!Tòa!án! nhân!dân!Quận!B!xử!phạt!bị!cáo!Ong!Đức!A!03!năm!tù,!thời!hạn!tù!tính!từ!ngày! bắt! bị! cáo! chấp! hành! án,! được! trừ! thời! gian! bị! cáo! đã! bị! tạm! giam! trước! từ! 27/6/2018!đến!20/7/2018!mà!không!trừ!thời!gian!bắt!buộc!chữa!bệnh!của!bị!cáo! từ!ngày!20/7/2018!đến!17/11/2020!là!trái!với!quy!định!tại!Điều!49!của!Bộ!luật! hình!sự!năm!2015,!sửa!đổi!bổ!sung!năm!2017!và!điểm!a!khoản!6!Điều!2!Nghị! quyết!số!01/2018/NQ-HĐTP!ngày!24/4/2018!của!Hội!đồng!thẩm!phán!Tòa!án! nhân!dân!tối!cao!quy!định!về!“Thời!gian!bắt!buộc!chữa!bệnh!được!trừ!vào!thời! gian!chấp!hành!hình!phạt!tù”.!

Do! đó! đề! nghị! Tòa! án! nhân! dân! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh! xét! xử! phúc! thẩm!theo!hướng!hủy!toàn!bộ!bản!án!hình!sự!sơ!thẩm!số!35/2021/HS-ST!ngày! 12/5/2021!của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!B!để!điều!tra,!truy!tố!và!xét!xử!lại!theo!thủ! tục!chung.!

Tại!phiên!tòa!phúc!thẩm:!

Bị!cáo!Ong!Đức!A!khai!có!hành!vi!mua!bán!chất!ma!túy!bị!Công!an!bắt! quả!tang!nhưng!không!nhớ!ngày!bị!bắt,!không!nhớ!số!lượng!chất!ma!túy!và!loại! ma!túy!gì.!Bị!cáo!không!có!ý!kiến!gì!về!kháng!nghị!của!Viện!trưởng!Viện!kiểm! sát!nhân!dân!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh.! !

Đại!diện!hợp!pháp!của!bị!cáo!khai:!Vào!tối!ngày!27/6/2018,!nghe!bị!cáo!bị! Công!an!bắt!về!hành!vi!mua!bán!chất!ma!túy,!sau!đó!bị!cáo!bị!Công!an!tạm!giam! rồi!đưa!đi!điều!trị!bệnh.!Từ!khi!bị!cáo!được!cho!tại!ngoại!cho!đến!nay!nhận!thức! cũng!không!ổn!định,!thường!hay!quên!và!ít!nói.!Đại!diện!hợp!pháp!của!bị!cáo! xác!định!khi!Công!an!hỏi!gia!đình!có!mời!Luật!sư!bào!chữa!cho!bị!cáo!không!thì! các!thành!viên!trong!gia!đình!đều!từ!chối!vì!gia!đình!không!có!tiền!để!trả!cho! Luật!sư.!

Đại! diện! Viện! kiểm! sát! nhân! dân! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh! giữ! nguyên! Quyết!định!kháng!nghị!số!36/QĐ-VKS!của!Viện!trưởng!Viện!kiểm!sát!nhân!dân! Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!đề!nghị!Hội!đồng!xét!xử!hủy!toàn!bộ!Bản!án!hình!sự! sơ! thẩm! số! 35/2021/HS-ST! ngày! 12/5/2021! của! Tòa! án! nhân! dân! Quận! B! để! điều!tra,!truy!tố!và!xét!xử!lại!theo!thủ!tục!chung.! Luận!cứ!bào!chữa!của!Luật!sư!thống!nhất!với!quan!điểm!giải!quyết!vụ!án! của!Đại!diện!Viện!kiểm!sát,!đề!nghị!Hội!đồng!xét!xử!hủy!bản!án!sơ!thẩm.!! Bị!cáo!không!tranh!luận!gì!với!Đại!diện!Viện!kiểm!sát;!người!đại!diện!hợp! pháp!của!bị!cáo!thống!nhất!luận!cứ!bào!chữa!của!Luật!sư,!không!có!bổ!sung!gì.! Bị!cáo!không!nói!lời!sau!cùng.!

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên!cơ!sở!nội!dung!vụ!án,!căn!cứ!vào!các!tài!liệu!trong!hồ!sơ!vụ!án!đã! được!tranh!tụng!tại!phiên!tòa,!Hội!đồng!xét!xử!nhận!định!như!sau:! ![1]! Quyết! định! kháng! nghị! của! Viện! trưởng! viện! kiểm! sát! nhân! dân! Thành!phố!Hồ!Chí!Minh!phù!hợp!với!quy!định!tại!Điều!336!và!Điều!337!của!Bộ! luật!Tố!tụng!hình!sự,!nên!được!chấp!nhận!xem!xét!theo!trình!tự!phúc!thẩm.! ![2]!Xét!Kháng!nghị!của!Viện!trưởng!viện!kiểm!sát!nhân!dân!Thành!phố! Hồ!Chí!Minh!nhận!thấy:! ![2.1]!Quá!trình!điều!tra,!Cơ!quan!điều!tra!nghi!ngờ!bị!cáo!bị!bệnh!tâm! thần!nên!đã!trưng!cầu!Tổ!chức!giám!định!pháp!y!về!tâm!thần!để!giám!định!tâm! thần!cho!bị!cáo.!Tại!bản!kết!luận!giám!định!pháp!y!tâm!thần!số!2787/KLGĐ,! ngày! 10/7/2018! của! Trung! tâm! pháp! y! tâm! thần! khu! vực! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh!thuộc!Bộ!Y!tế!đã!kết!luận:!“Trước!và!trong!khi!thực!hiện!hành!vi!vi!phạm,! đối!tượng!có!hạn!chế!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi;!Tình!trạng!tâm! thần!hiện!tại!của!đối!tượng!là!chưa!thể!làm!việc!được!với!Cơ!quan!điều!tra”.! Căn!cứ!kết!luận!giám!định!trên,!ngày!19/7/2018!Viện!kiểm!sát!nhân!dân! Quận! B,!Thành!phố!Hồ! Chí! Minh! ra! Quyết! định! áp!dụng! biện! pháp!bắt!buộc! chữa!bệnh!đối!với!bị!cáo!và!ngày!20/7/2018,!bị!cáo!được!đưa!đi!chữa!bệnh!bắt! buộc!tại!Viện!Pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa.!Đến!ngày!09/9/2020!Viện! Pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa!ra!thông!báo!về!tình!trạng!của!bị!cáo!đã! ổn!định,!không!cần!thiết!áp!dụng!biện!pháp!bắt!buộc!chữa!bệnh!(Thông!báo!số! 544/TB-VPYTW)! và! tại! Kết! luận! giám! định! pháp! y! tâm! thần! số! 601/KLBB-VPYTW,!ngày!29/10/2020!của!Viện!pháp!y!tâm!thần!trung!ương!Biên!Hòa!–!Bộ! Y!tế,!đối!với!bị!cáo!sau!thời!gian!điều!trị!bắt!buộc,!đã!kết!luận:!“!Bị!bệnh:!Suy! nhược!cơ!thể!sau!chấn!thương!sọ!não/Rối!loạn!nhân!cách!và!hành!vi!thực!tổn!do! chấn!thương!sọ!não!(F07.8-ICD.10);!Hiện!tại!bệnh!đã!ổn!định,!không!cần!thiết! điều!trị!bắt!buộc!nữa.!Đương!sự!có!đủ!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi! để!làm!việc!với!cơ!quan!pháp!luật”.!! Như!vậy,!có!căn!cứ!kết!luận!tại!giai!đoạn!điều!tra,!Cơ!quan!điều!tra!đã!xác! định!được!trước,!trong!và!sau!khi!thực!hiện!hành!vi!phạm!tội!thì!Ong!Đức!A!bị! hạn!chế!khả!năng!nhận!thức!và!điều!khiển!hành!vi.!Sau!khi!đã!áp!dụng!biện!pháp! bắt!buộc!chữa!bệnh!xong,!cơ!quan!điều!tra!phục!hồi!điều!tra!vụ!án,!điều!tra!bị! can,!tiến!hành!tố!tụng!vụ!án,!nhưng!không!tuân!thủ!các!quy!định!của!Bộ!luật!tố! tụng!hình!sự!về!“Chỉ!định!người!bào!chữa”!và!“Điều!tra!đối!với!người!bị!nghi!về! năng!lực!trách!nhiệm!hình!sự”!được!quy!định!tại!Điều!76!và!Điều!448!của!Bộ! luật!tố!tụng!hình!sự!năm! 2015.!Tại! Điều!76! của! Bộ! luật!tố! tụng! hình! sự! năm! 2015!quy!định:!“1.!Trường!hợp!sau!đây!nếu!người!bị!buộc!tội,!người!đại!diện! hoặc!người!thân!thích!của!họ!không!mời!người!bào!chữa!thì!cơ!quan!có!thẩm! quyền!tiến!hành!tố!tụng!phải!chỉ!định!người!bào!chữa!cho!họ.!

a)….!

b)!Người!bị!buộc!tội!có!nhược!điểm!về!thể!chất!mà!không!thể!tự!bào!chữa;! người!có!nhược!điểm!về!tâm!thần….”!và!tại!khoản!2!Điều!448!của!Bộ!luật!này! quy!định:!“Khi!tiến!hành!tố!tụng,!Cơ!quan!điều!tra!phải!đảm!bảo!có!người!bào! chữa!tham!gia!tố!tụng!từ!khi!xác!định!được!người!có!hành!vi!nguy!hiểm!cho!xã! hội!mắc!bệnh!tâm!thần!hoặc!bệnh!khác!làm!mất!khả!năng!nhận!thức,!hoặc!khả! năng! điều! khiển! hành! vi.! Người! đại! diện! của! người! đó! có! thể! tham! gia! trong! trường!hợp!cần!thiết”.!

Cơ!quan!điều!tra!có!Văn!bản!yêu!cầu!Trung!tâm!trợ!giúp!pháp!lý!nhà!nước! cử!người!bào!chữa!cho!bị!cáo,!nhưng!do!bị!cáo!không!thuộc!diện!được!trợ!giúp! pháp!lý!nên!Trung!tâm!trợ!giúp!pháp!lý!đã!có!Văn!bản!từ!chối.!Lẽ!ra,!sau!khi! nhận!được!Văn!bản!của!Trung!tâm!trợ!giúp!pháp!lý!từ!chối!cử!người!bào!chữa! cho!bị!cáo!thì!Cơ!quan!điều!tra!phải!chỉ!định!Luật!sư!để!bào!chữa!cho!bị!cáo,! nhưng!lại!căn!cứ!vào!đơn!từ!chối!bào!chữa!của!gia!đình!bị!cáo!được!lập!vào!thời! điểm!vụ!án!đang!tạm!đình!chỉ,!để!không!chỉ!định!người!bào!chữa!cho!bị!cáo,!là! vi!phạm!nghiêm!trọng!qui!định!tại!điểm!b!khoản!1!Điều!76!và!khoản!2!Điều!448! của!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!về!tố!tụng.!Lẽ!ra,!khi!thấy!Cơ!quan!điều!tra!không! chỉ!định!người!bào!chữa!cho!bị!cáo!ngay!sau!khi!xác!định!bị!cáo!bị!nhược!điểm! về!tâm!thần!thì!Tòa!án!cấp!sơ!thẩm!phải!căn!cứ!điểm!d!khoản!1!Điều!280!của!Bộ! luật!tố!tụng!hình!sự!trả!hồ!sơ!cho!Viện!kiểm!sát!để!điều!tra!bổ!sung,!khắc!phục! vi!phạm,!nhưng!Tòa!án!vẫn!đưa!vụ!án!ra!xét!xử!và!tuyên!án!đối!với!bị!cáo!là!vi! phạm!về!tố!tụng.!

[2.2]!Kháng!nghị!của!Viện!kiểm!sát!cho!rằng:!“Bị!cáo!A!là!người!dân!tộc! Hoa!và!khai!không!biết!đọc,!viết!tiếng!Việt,!nhưng!cấp!sơ!thẩm!chưa!làm!rõ!bị! cáo!có!trình!độ!học!vấn!10/12!mà!lại!không!biết!viết!tiếng!Việt.!Trường!hợp!bị! cáo!không!nghe,! hiểu! tiếng! Việt!và!có! yêu! cầu!người!phiên!dịch!thì! cần!thực! hiện!theo!quy!định!tại!Điều!29!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!năm!2015”,!là!thiếu!chính! xác.!Bởi!lẽ,!theo!tài!liệu!có!trong!vụ!án!thì!bị!cáo!là!người!dân!tộc!Hoa,!nhưng! sinh!ra!và!lớn!lên!ở!Việt!Nam,!đã!học!lớp!10/12!chương!trình!phổ!thông!của!Việt! Nam!và!ngoài!vụ!án!này!thì!trước!đó!bị!cáo!đã!tham!gia!nhiều!phiên!tòa!khác!với! tư!cách!là!bị!cáo,!nhưng!vẫn!dùng!ngôn!ngữ!tiếng!Việt.!Do!đó,!có!đủ!căn!cứ!để! xác!định!bị!cáo!biết!đọc,!biết!nói,!biết!viết!tiếng!Việt!và!có!trình!độ!học!vấn!lớp! 10/12! chương! trình! phổ! thông! Việt! Nam,! như! hồ! sơ! vụ! án! đã! thiết! lập.! Tuy! nhiên,!theo!Điều!29!của!Bộ!luật!tố!tụng!hình!sự!năm!2015!thì!bị!cáo!có!quyền! dùng!tiếng!dùng!nói!và!chữ!viết!của!dân!tộc!mình!(Người!Hoa),!nhưng!Tòa!án! cấp!sơ!thẩm!không!hỏi!bị!cáo!có!muốn!dùng!tiếng!Hoa!hay!không!là!thiếu!sót,! cần!phải!nghiêm!túc!rút!kinh!nghiệm.! [3]! Những! vi! phạm! của! các! cơ! quan! tiến! hành! tố! tụng! cấp! sơ! thẩm! là! nghiêm!trọng,!gây!bất!lợi!cho!bị!cáo!và!vi!phạm!này!không!thể!khắc!phục!được! ở!cấp!phúc!thẩm.!Do!đó,!chấp!nhận!Kháng!nghị!của!Viện!trưởng!viện!kiểm!sát! nhân! dân! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh,! hủy! toàn! bộ! bản! án! hình! sự! sơ! thẩm! số! 35/2021/HS-ST! ngày! 12/5/2021! của! Tòa! án! nhân! dân! Quận! B,!Thành!phố!Hồ! Chí!Minh!để!điều!tra,!truy!tố,!xét!xử!lại!vụ!án!theo!đúng!quy!định!của!pháp!luật.!! !Nhận!định! trên!đây! cũng!là!lập! luận! của!Hội!đồng!xét!xử!để!chấp!nhận! toàn!bộ!quan!điểm!của!Viện!kiểm!sát!và!luận!cứ!bào!chữa!của!Luật!sư.! [4]!Về!án!phí:!Do!hủy!Bản!án!sơ!thẩm!nên!bị!cáo!A!không!phải!chịu!tiền!án! phí!hình!sự!phúc!thẩm!theo!quy!định!tại!khoản!2!Điều!136!Bộ!luật!Tố!tụng!hình! sự!năm!2015!và!Nghị!quyết!số!326/2016/UBTVQH14!ngày!30/12/2016!của!Ủy! ban!Thường!vụ!Quốc!hội!quy!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu,!nộp,!quản!lý!và! sử!dụng!án!phí,!lệ!phí!Tòa!án.! Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH

Căn!cứ!điểm!c!khoản!1!Điều!355!và!Điều!358!của!Bộ!luật!Tố!tụng!hình!sự! năm!2015:! Chấp! nhận! kháng! nghị! của! Viện! kiểm! sát! nhân! dân! Thành! phố! Hồ! Chí! Minh;!Hủy!toàn!bộ!bản!án!hình!sự!sơ!thẩm!số!35/2021/HS-ST,!ngày!12/5/2021! của!Tòa!án!nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí!Minh,!đối!với!bị!cáo!Ong!Đức! A!để!điều!tra,!truy!tố,!xét!xử!lại!theo!thủ!tục!chung.! Giao!toàn!bộ!hồ!sơ!vụ!án!cho!Tòa!án!nhân!dân!Quận!B,!Thành!phố!Hồ!Chí! Minh!để!chuyển!điều!tra,!truy!tố!và!xét!xử!lại.! ! Áp!dụng!khoản!2!Điều!136!Bộ!luật!Tố!tụng!hình!sự!năm!2015!và!Nghị! quyết!số!326/2016/UBTVQH14!ngày!30/12/2016!của!Ủy!ban!Thường!vụ!Quốc! hội!qui!định!về!mức!thu,!miễn,!giảm,!thu,!nộp,!quản!lý!và!sử!dụng!án!phí,!lệ!phí! Tòa!án:!Bị!cáo!Ong!Đức!A!không!phải!nộp!án!phí!hình!sự!phúc!thẩm.! Bản!án!phúc!thẩm!có!hiệu!lực!kể!từ!ngày!tuyên!án.! Nơi"nhận:

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM"

- TAND!TC;

!!!!!!!!!!!!(1)!!! !!!!!!! !!!!!!!THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA!

-!TAND!Cấp!cao!tại!TP.HCM;! (1)!! -!VKSND!cấp!cao!tại!TP.HCM;!(1)!!!!!!!!!!!!!!!!!!! -!VKSND!TP.HCM;!! !

(1)! -!VKSND!Quận!B;!

!

(1)! -!P.PC53!-!CATP;!!

!

(1)! -!Bị!cáo;!

!

!

(1)! -!Trại!giam;!! !

!

(1)! -!THA!Quận!B;!!!

!

(1)! -!TAND!Quận!B;!

!

(1)!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! -!UBND!nơi!BC!cư!trú;! !

(1)!

!

!

!

Nguyễn Văn Hậu! !

! -!Sở!Tư!pháp;!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! (1)!

!!!!!!!!!!!!!!!! -!Lưu,!tòa!hình!sự,!hồ!sơ!(18)!!!!!(4)!

!!

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!